Chapter 2

In this sitting

1. 2.1सदद्वैतं श्रुतं यत्तत्पञ्चभूतविवेकतः ।
2. 2.2शब्दस्पर्शौ रूपरसौ गन्धो भूतगुणा इमे ।
3. 2.3प्रतिध्वनिर्वियच्छब्दो वायौ वीसीति शब्दनम् ।
4. 2.4श्रोत्रं त्वक्चक्षुषि जिह्वा घ्राणं चेन्द्रियपञ्चकम् ।
5. 2.5कदाचित्पिहिते कर्णे श्रूयते शब्द आन्तरः ।
6. 2.6पञ्चोक्त्यादानगमनविसर्गानन्दकाः क्रियाः ।
7. 2.7वाक्पाणिपादपायूपस्थैरक्षैस्तत्क्रियाजनिः ।
8. 2.8मनो दशेन्द्रियाध्यक्षं हृत्पद्मगोलके स्थितम् ।
9. 2.9अक्षेष्वर्थार्पितेष्वेतद्गुणदोषविचारकम् ।
10. 2.10वैराग्यं क्षान्तिरौदार्यमित्याद्याः सत्त्वसम्भवाः ।
11. 2.11सात्त्विकैः पुण्यनिष्पत्तिः पापौत्पत्तिश्च राजसैः ।
12. 2.12स्पष्टशब्दादियुक्तेषु भौतिकत्वमतिस्फुटम् ।
13. 2.13एकादशेन्द्रियैर्युक्त्या शास्त्रेणाप्यवगम्यते ।
14. 2.14इदं सर्वं पुरा सृष्टेरेकमेवद्वितीयकम् ।
15. 2.15वृक्षस्य स्वगतो भेदः पत्रपुष्पफलादिभिः ।
16. 2.16तथा सद्वस्तुनो भेदत्रयं प्राप्तं निवार्यते ।
17. 2.17सतो नावयवाः शंक्यास्तदंशस्यानिरूपणात् ।
18. 2.18नामरूपोद्भवस्यैव सृष्टित्वात्सृष्टितः पुरा ।
19. 2.19सदन्तरं सजातीयं न वैलक्षण्यवर्जनात् ।
20. 2.20विजातीयमसत्तत्तु न खल्वस्तीति गम्यते ।
21. 2.21एकमेवाद्वितीयं सत्सिद्धमत्र तु केचन ।
22. 2.22मग्नस्याब्धौ यथाऽक्षाणि विह्वलानि तथाऽस्य धीः ।
23. 2.23गौडाचार्या निर्विकल्पे समाधावन्ययोगिनाम् ।
24. 2.24अस्पर्शयोगो नामैष दुर्दर्शः सर्वयोगिभिः ।
25. 2.25भगवत्पूज्यपादाश्च शुष्कतर्कपटूनमून् ।
26. 2.26अनादृत्य श्रुतिं मौर्ख्यादिमे बौद्धस्तपस्विनः ।
27. 2.27शून्यमासीदिति ब्रूषे सद्योगं वा सदात्मताम् ।
28. 2.28न युक्तस्तमसा सूर्यो नापि चासौ तमोमयः ।
29. 2.29वियदादेर्नामरूपे मायया सति कल्पिते ।
30. 2.30सतोऽपि नामरूपे द्वे कल्पिते चेत्तदा वद ।
31. 2.31सदासीदिति शब्दार्थभेदे द्वैगुण्यमापतेत् ।
32. 2.32कर्तव्यं कुरुते वाक्यं ब्रूते धार्यस्य धारणम् ।
33. 2.33कालाभावे पुरेत्युक्तिः कालवासनयायुतम् ।
34. 2.34चोद्यं वा परिहारो वा क्रियतां द्वैतभाषया ।
35. 2.35अतस्तिमितगम्भीरं न तेजो न तमस्ततम् ।
36. 2.36ननु भूम्यादिकं मा भूत्परमाण्वन्त नाशतः ।
37. 2.37अत्यन्तं निर्जगद्व्योम यथा ते बुद्धिमाश्रितम् ।
38. 2.38निर्जगद्व्योम दृष्टं चेत्प्रकाशतमसी विना ।
39. 2.39सद्वस्तु सिद्धन्त्वस्माभिर्निश्चितैरनुभूयते ।
40. 2.40सद्बुद्धिरपि चेन्नास्ति मास्त्वस्य स्वप्रभत्वतः ।
41. 2.41मनोजृम्भनराहित्ये यथा साक्षी निराकुलः ।
42. 2.42निस्तत्त्वा कार्यगम्यास्य शक्तिर्मायाग्निशक्तिवत् ।
43. 2.43न सद्वस्तु सतः शक्तिर्न हि वह्नेः स्वशक्तिता ।
44. 2.44शून्यत्वमिति चेच्छून्यं मायाकार्यमितीरितम् ।
45. 2.45नासदासीन्नो सदासीत्तदानीं किन्त्वभूत्तमः ।
46. 2.46अतएव द्वितीयत्वं शून्यवन्नहि गण्यते ।
47. 2.47शक्त्याधिक्ये जीवितं चेद्वर्धते तत्र वृद्धिकृत् ।
48. 2.48न कृत्स्नब्रह्मवृत्तिः सा शक्तिः किन्त्वेकदेशभाक् ।
49. 2.49पादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्ति स्वयं प्रभः ।
50. 2.50विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ।
51. 2.51सभूमिं सर्वतो वृत्वा अत्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् ।
52. 2.52निरंशेऽप्यंशमारोप्य कृत्स्नेंऽशे वेति पृच्छतः ।
53. 2.53सत्तत्त्वमाश्रिता शक्तिः कल्पयेत्सति विक्रियाः ।
54. 2.54आद्यो विकार आकाशः सोऽवकाशस्वभावान् ।
55. 2.55एकस्वभावं सत्तत्त्वमाकाशो द्विस्वभावकः ।
56. 2.56यद्वा प्रतिध्वनिर्व्योम्नो गुणो नासौ सतीक्ष्यते ।
57. 2.57या शक्तिः कल्पयेद्व्योम सा सद्व्योम्नोरभिन्नताम् ।
58. 2.58सतो व्योमत्वमापन्नं व्योम्नः सत्तान्तु लौकिकाः ।
59. 2.59यद्यथा वर्तते तस्य तथात्वं भाति मानतः ।
60. 2.60एवं श्रुतिविचारात्प्राक्यद्यथा वस्तु भासते ।
61. 2.61भिन्ने वियत्सती शब्दभेदाद्बुद्धेश्च भेदतः ।
62. 2.62सद्वस्त्वधिकवृत्तित्वाद्धर्मि व्योम्नस्तु धर्मता ।
63. 2.63अवकाशात्मकं तच्चेदसत्तदिति चिन्त्यताम् ।
64. 2.64भातीति चेद्भातु नाम भूषणं मायिकस्य तत् ।
65. 2.65जातिव्यक्तो देहिदेहौ गुणद्रव्ये यथा पृथक् ।
66. 2.66बुद्धोऽपि भेदो नो चित्ते निरुढिं याति चेत्तदा ।
67. 2.67अप्रमत्तो भव ध्यानादाद्येऽन्यस्मिन्विवेचनम् ।
68. 2.68ध्यानान्मानाद्युक्तितोऽपि रूढे भेद वियत्सतोः ।
69. 2.69ज्ञस्य भाति सदा व्योम निस्तत्त्वोल्लेखपूर्वकम् ।
70. 2.70वासनायां विवृद्धायां वियत्सत्यत्ववादिनम् ।
71. 2.71एवमाकाशमिथ्यात्वे सत्सत्यत्वे च वासिते ।
72. 2.72सद्वस्तुन्येकदेशस्था माया तत्रैकदेशगम् ।
73. 2.73शोषस्पर्शौ गतिर्वेगो वायुधर्मा इमे मताः ।
74. 2.74वायुरस्तीति सद्भावः सतो वायौ पृथक्कृते ।
75. 2.75सतोऽनुवृत्तिः सर्वत्र व्योम्नो नेति पुरोदितम् ।
76. 2.76छिद्रानुवृत्तिर्नेतीति पूर्वोक्तिरधुना त्वियम् ।
77. 2.77ननु सद्वस्तुपार्थक्यादसत्त्वं चेत्तदा कथम् ।
78. 2.78निस्तत्त्वरूपतैवात्र मायात्वस्य प्रयोजिका ।
79. 2.79सदसत्त्वविवेकस्य प्रस्तुतत्त्वात्सचिन्त्यताम् ।
80. 2.80सद्वस्तुब्रह्मशिष्टोंऽशोवायुर्मिथ्या यथा वियत् ।
81. 2.81चिन्तयेद्वह्निमप्येवं मरुतो न्यूनवर्तिनम् ।
82. 2.82वायोर्दशांशतोन्यूनोवह्निर्वायौ प्रकल्पितः ।
83. 2.83वह्निरुष्णप्रकाशात्मा पूर्वानुगतिरत्र च ।
84. 2.84सन्मयाव्योमवाय्वंशैर्युक्तस्याग्नेर्निजो गुणः ।
85. 2.85सतो विवेचिते वह्नौ मिथ्यात्वे सति वासिते ।
86. 2.86सन्त्यापोऽमूः शून्यतत्त्वाः सशबदस्पर्शसंयुताः ।
87. 2.87सतो विवेचितास्वप्सु तन्मिथ्यात्वे च वासिते ।
88. 2.88अस्ति भूस्तत्त्वशून्यास्याः शब्दस्पर्शौ स्वरूपकौ ।
89. 2.89पृथक्कृतायां सत्तायां भूमिर्मिथ्यावशिष्यते ।
90. 2.90ब्रह्माण्डमध्ये तिष्ठन्ति भुवनानि चतुर्दश ।
91. 2.91ब्रह्माण्डलोकदेहेषु सद्वस्तुनि पृथक्कृते ।
92. 2.92भूतभौतिकमायानामसमत्वेऽत्यन्तवासिते ।
93. 2.93सदद्वैतात्पृथग्भूते द्वैते भूम्यादिरूपिणि ।
94. 2.94सांख्यकाणादबौद्धाद्यैर्जगद्भेदो यथा यथा ।
95. 2.95अवज्ञातं सदद्वैतं निःशंकैरन्यवादिभिः ।
96. 2.96द्वैतावज्ञा सुस्थिता चेदद्वैता धीः स्थिरा भवेत् ।
97. 2.97एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।
98. 2.98सदद्वैतेऽनृतद्वैते यदन्योऽन्यैक्यवीक्षणम् ।
99. 2.99यद्वान्तकालः प्राणस्य वियोगोस्तु प्रसिद्धितः ।
100. 2.100नीरोग उपविष्टो वा रुग्णो वा विलुठन्भुवि ।
101. 2.101दिने दिने स्वप्नसुप्त्योरधीते विस्मृतेऽप्ययम् ।
102. 2.102प्रमाणोत्पादिता विद्या प्रमाणं प्रबलं विना ।
103. 2.103तस्माद्वेदान्तसंसिद्धं सदद्वैतं न बाध्यते ।