Library·Ananda·1·1.4

Ananda 1.4

<रससंकाराः> श्रीभैरवी । रससंस्कारमीश त्वं यथावत्कथयस्व मे । श्रीभैरवः । अष्टादश स्युः संस्कारा रसस्य परमेश्वरि

<rasasaṃkārāḥ> śrībhairavī / rasasaṃskāramīśa tvaṃ yathāvatkathayasva me / śrībhairavaḥ / aṣṭādaśa syuḥ saṃskārā rasasya parameśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्सिद्धसाधकाभ्यर्च्ये यथावत्कथयामि ते । अथादौ स्वेदनं कर्म द्वितीयं मर्दनं प्रिये

tānsiddhasādhakābhyarcye yathāvatkathayāmi te / athādau svedanaṃ karma dvitīyaṃ mardanaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्छा तृतीयमुत्थानं चतुर्थं पातनं शिवे । पञ्चमं रोधनं षष्ठं नियामं सप्तमं स्मृतम्

mūrchā tṛtīyamutthānaṃ caturthaṃ pātanaṃ śive / pañcamaṃ rodhanaṃ ṣaṣṭhaṃ niyāmaṃ saptamaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपनं चाष्टमं देवि नवमं चानुवासनम् । दशमं चारणं देवि जारणं रुद्रसंख्यकम्

dīpanaṃ cāṣṭamaṃ devi navamaṃ cānuvāsanam / daśamaṃ cāraṇaṃ devi jāraṇaṃ rudrasaṃkhyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भद्रुतिर्द्वादशी स्यात् बाह्यद्रुतिस्त्रयोदशी । चतुर्दशं स्याद्रागाख्यं सारणा दशपञ्चमी

garbhadrutirdvādaśī syāt bāhyadrutistrayodaśī / caturdaśaṃ syādrāgākhyaṃ sāraṇā daśapañcamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुसारणा षोडशी च विख्याता प्रतिसारणा । सप्तदशी चाष्टदशं वेधनं देहलोहयोः

anusāraṇā ṣoḍaśī ca vikhyātā pratisāraṇā / saptadaśī cāṣṭadaśaṃ vedhanaṃ dehalohayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<रससंस्कारप्रकारः> अथ वक्ष्यामि संस्कारान् रसराजस्य पार्वति । लिङ्गस्य दक्षिणे भागे लिखेत् षट्कोणमण्डले

<rasasaṃskāraprakāraḥ> atha vakṣyāmi saṃskārān rasarājasya pārvati / liṅgasya dakṣiṇe bhāge likhet ṣaṭkoṇamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बहिश्चाष्टपत्रं च कमलं चतुरश्रकम् । दिग्द्वारशोभितं तस्य कर्णिकायां न्यसेच्छिवे

tadbahiścāṣṭapatraṃ ca kamalaṃ caturaśrakam / digdvāraśobhitaṃ tasya karṇikāyāṃ nyasecchive

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रजं कान्तजं वापि खल्वं तु स्वर्णरेखितम् । तन्मध्ये रसराजं तु पलानां शतमात्रकम्

tāmrajaṃ kāntajaṃ vāpi khalvaṃ tu svarṇarekhitam / tanmadhye rasarājaṃ tu palānāṃ śatamātrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्धं वा तदर्धं वा क्षिप्त्वा भक्त्या प्रपूजयेत् । साधको रसराजस्य ततः संस्कारमाचरेत्

tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā kṣiptvā bhaktyā prapūjayet / sādhako rasarājasya tataḥ saṃskāramācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<स्वेदनम्, धान्याम्लसन्धानप्रकारः> यवगोधूमकलममाषमुद्गचणादिभिः । श्यामाककोद्रवाद्यैश्च नानाधान्यैश्च निस्तुषैः

<svedanam, dhānyāmlasandhānaprakāraḥ> yavagodhūmakalamamāṣamudgacaṇādibhiḥ / śyāmākakodravādyaiśca nānādhānyaiśca nistuṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यं चतुर्गुणजले मृद्घटे निक्षिपेत्प्रिये । प्राप्नोति यावदम्लत्वं तावद्यत्नेन रक्षयेत्

dhānyaṃ caturguṇajale mṛdghaṭe nikṣipetpriye / prāpnoti yāvadamlatvaṃ tāvadyatnena rakṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मध्ये हंसपादीं च मीनाक्षीं द्विपुनर्नवाम् । चित्रकं भृङ्गराजं च विष्णुक्रान्तां शतावरीम्

tanmadhye haṃsapādīṃ ca mīnākṣīṃ dvipunarnavām / citrakaṃ bhṛṅgarājaṃ ca viṣṇukrāntāṃ śatāvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पाक्षीं गिरिकर्णीं च मुण्डीं च सहदेविकाम् । त्रिफलां खण्डशः कृत्वा सर्वानेतान्विनिक्षिपेत्

sarpākṣīṃ girikarṇīṃ ca muṇḍīṃ ca sahadevikām / triphalāṃ khaṇḍaśaḥ kṛtvā sarvānetānvinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यस्य च चतुर्थांशान् धान्याम्लमिदमुत्तमम् । स्वेदनादिषु कार्येषु पारदस्य विशिष्यते

dhānyasya ca caturthāṃśān dhānyāmlamidamuttamam / svedanādiṣu kāryeṣu pāradasya viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतप्ते कान्तजे खल्वे रसराजं विनिक्षिपेत् । चूर्णं च गृहधूमं च चित्रकं त्रिफलां गुडम्

ātapte kāntaje khalve rasarājaṃ vinikṣipet / cūrṇaṃ ca gṛhadhūmaṃ ca citrakaṃ triphalāṃ guḍam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धोर्णामिष्टकां कन्यां लवणं बृहतीद्वयम् । मागधीं राजिकां चैव वन्ध्यां कर्कोटकीं तथा

dagdhorṇāmiṣṭakāṃ kanyāṃ lavaṇaṃ bṛhatīdvayam / māgadhīṃ rājikāṃ caiva vandhyāṃ karkoṭakīṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतान्कलांशान्सूतस्य तस्मिन्क्षिप्त्वा विमर्दयेत् । दत्त्वा दत्त्वाथ धान्याम्लमेवं कृत्वा दिनत्रयम्

etānkalāṃśānsūtasya tasminkṣiptvā vimardayet / dattvā dattvātha dhānyāmlamevaṃ kṛtvā dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यक् सोष्णारनालेन रसं प्रक्षालयेत्प्रिये । पटुं राजीं त्रिकटुकं मूलकं चित्रकं वराम्

samyak soṣṇāranālena rasaṃ prakṣālayetpriye / paṭuṃ rājīṃ trikaṭukaṃ mūlakaṃ citrakaṃ varām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवां मेषशृङ्गीं मेघनादं दुरालभाम् । आर्द्रकं रजनीं नागबलां च नवसारकम्

punarnavāṃ meṣaśṛṅgīṃ meghanādaṃ durālabhām / ārdrakaṃ rajanīṃ nāgabalāṃ ca navasārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं धान्याम्लकैः पिष्ट्वा श्लक्ष्णं वस्त्रे प्रलेपयेत् । यावदङ्गुलिमात्रं च तस्मिन्पूर्वरसं क्षिपेत्

samaṃ dhānyāmlakaiḥ piṣṭvā ślakṣṇaṃ vastre pralepayet / yāvadaṅgulimātraṃ ca tasminpūrvarasaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बद्ध्वा ताम्रजे पात्रे क्षिप्त्वा धान्याम्लपूरिते । घटे दोलाख्ययन्त्रे च स्वेदयेत्तमहर्निशम्

tadbaddhvā tāmraje pātre kṣiptvā dhānyāmlapūrite / ghaṭe dolākhyayantre ca svedayettamaharniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमुद्धृत्य पुनः सोष्णैर् आरनालैः शरावके । प्रक्षालयेत्सूतराजमेवं कुर्यात्त्रिसप्तधा

tamuddhṛtya punaḥ soṣṇair āranālaiḥ śarāvake / prakṣālayetsūtarājamevaṃ kuryāttrisaptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्वेदितं सूतराजं ततः संमर्दयेत् प्रिये । <मर्दनम्> अथातो मर्दनं कर्म वक्ष्यामि शृणु भैरवि

prasveditaṃ sūtarājaṃ tataḥ saṃmardayet priye / <mardanam> athāto mardanaṃ karma vakṣyāmi śṛṇu bhairavi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णादिपूर्ववद्द्रव्यं विशालां राजवृक्षकम् । अङ्कोलं कृष्णधुत्तूरं त्रिकटुं च समं समम्

cūrṇādipūrvavaddravyaṃ viśālāṃ rājavṛkṣakam / aṅkolaṃ kṛṣṇadhuttūraṃ trikaṭuṃ ca samaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं सूतकलांशं च तप्तखल्वे रसं क्षिपेत् । मर्दयेत् पूर्वधान्याम्लैर् दिवारात्रं पुनश्च तम्

sarvaṃ sūtakalāṃśaṃ ca taptakhalve rasaṃ kṣipet / mardayet pūrvadhānyāmlair divārātraṃ punaśca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षालयेन्मृण्मये पात्रे ततः सोष्णारनालकैः । मर्दनं क्षालनं चैवमेकविंशतिवासरम्

kṣālayenmṛṇmaye pātre tataḥ soṣṇāranālakaiḥ / mardanaṃ kṣālanaṃ caivamekaviṃśativāsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विमर्दितं सूतं समादायाथ मूर्छयेत् । अभ्रजीर्णोऽथवा बीजजीर्णः सूतोऽपि मर्द्यते

evaṃ vimarditaṃ sūtaṃ samādāyātha mūrchayet / abhrajīrṇo'thavā bījajīrṇaḥ sūto'pi mardyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णादिपूर्वद्रव्यैश्च रागान् गृह्णाति निर्मलः । <मूर्च्छा> अथ मूर्छां प्रवक्ष्यामि शृणु त्वं सावधानतः

cūrṇādipūrvadravyaiśca rāgān gṛhṇāti nirmalaḥ / <mūrcchā> atha mūrchāṃ pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ sāvadhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजिका मेषशृङ्गी च चित्रकं च फलत्रयम् । क्षीरकन्दं सूरणं च सर्पाक्षी काकमाचिका

rājikā meṣaśṛṅgī ca citrakaṃ ca phalatrayam / kṣīrakandaṃ sūraṇaṃ ca sarpākṣī kākamācikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीला वचा बला कन्या कृष्णोन्मत्तस्तथाकुली । श्वेतापराजिताङ्कोलं गोजिह्वा गरुडी तथा

nīlā vacā balā kanyā kṛṣṇonmattastathākulī / śvetāparājitāṅkolaṃ gojihvā garuḍī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां स्वरसैर्मर्द्यो रविक्षीरेण पारदः । व्यस्तानां वा समस्तानां रसैरेषां दिनावधि

eteṣāṃ svarasairmardyo ravikṣīreṇa pāradaḥ / vyastānāṃ vā samastānāṃ rasaireṣāṃ dināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्तप्तखल्वे च मूषायां तं रसं क्षिपेत् । निरुध्य भूधरे यन्त्रे विपचेत्तं पुनः प्रिये

mardayettaptakhalve ca mūṣāyāṃ taṃ rasaṃ kṣipet / nirudhya bhūdhare yantre vipacettaṃ punaḥ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजिकाद्यौषधभवै रसैस् त्रिः सप्तवासरम् । मर्दनं भूधरे पाकं कुर्यात्संमूर्छितो रसः

rājikādyauṣadhabhavai rasais triḥ saptavāsaram / mardanaṃ bhūdhare pākaṃ kuryātsaṃmūrchito rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेत्तदुत्थानविधिं प्रकुर्वीत सुरार्चिते । <उत्थापनविधिः> एवं संमूर्छितं सूतं क्षालयेत्कांजिकेन च

bhavettadutthānavidhiṃ prakurvīta surārcite / <utthāpanavidhiḥ> evaṃ saṃmūrchitaṃ sūtaṃ kṣālayetkāṃjikena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोष्णेन वारिणा वापि सूतमुत्थापयेत्प्रिये । पातनायन्त्रयोगे वा रसस्योत्थापनं भवेत्

soṣṇena vāriṇā vāpi sūtamutthāpayetpriye / pātanāyantrayoge vā rasasyotthāpanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<पातनम्> पातनं त्रिविधं प्रोक्तं रसराजस्य पार्वति । ऊर्ध्वपातमधःपातं तिर्यक्पातनमुच्यते

<pātanam> pātanaṃ trividhaṃ proktaṃ rasarājasya pārvati / ūrdhvapātamadhaḥpātaṃ tiryakpātanamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ऊर्ध्वपातनविधिः> रसस्य पातनं वक्ष्ये पाठा ब्राह्मी च चित्रकम् । शाङ्गेरी काकमाची च मण्डूकी गिरिकर्णिका

<ūrdhvapātanavidhiḥ> rasasya pātanaṃ vakṣye pāṭhā brāhmī ca citrakam / śāṅgerī kākamācī ca maṇḍūkī girikarṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारी च जया भृङ्गी गोजिह्वा शङ्खपुष्पिका । भूपाटली च निर्गुण्डी काकजङ्घा शतावरी

kumārī ca jayā bhṛṅgī gojihvā śaṅkhapuṣpikā / bhūpāṭalī ca nirguṇḍī kākajaṅghā śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्रकं देवदाली च तिलपर्णी च नीलिका । आरग्वधः क्षीरकन्दमङ्कोलो देवदारु च

ārdrakaṃ devadālī ca tilaparṇī ca nīlikā / āragvadhaḥ kṣīrakandamaṅkolo devadāru ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषां रसैः समस्तानां व्यस्तानां वा दिनं रसम् । मर्दयेत्तप्तखल्वे तत् शुल्बं सूतचतुर्थकम्

eṣāṃ rasaiḥ samastānāṃ vyastānāṃ vā dinaṃ rasam / mardayettaptakhalve tat śulbaṃ sūtacaturthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं पिष्ट्वा पातयेद्यन्त्रे ह्यूर्ध्वपातनके दिनम् । ऊर्ध्वलग्नं रसं शुद्धं तमादायाथ मर्दयेत्

taṃ piṣṭvā pātayedyantre hyūrdhvapātanake dinam / ūrdhvalagnaṃ rasaṃ śuddhaṃ tamādāyātha mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोदितौषधरसैः पूर्ववत् शुल्बसंयुतम् । पातयेन्मर्दयेदेवं सप्तधैवं पुनः पुनः

pūrvoditauṣadharasaiḥ pūrvavat śulbasaṃyutam / pātayenmardayedevaṃ saptadhaivaṃ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वपातनसंशुद्धं पारदं पातयेदधः । <अधःपातनविधिः> अथाधःपातनं वक्ष्ये त्र्यूषणं लवणं वराम्

ūrdhvapātanasaṃśuddhaṃ pāradaṃ pātayedadhaḥ / <adhaḥpātanavidhiḥ> athādhaḥpātanaṃ vakṣye tryūṣaṇaṃ lavaṇaṃ varām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकं राजिकां शिग्रुं सर्वं सूतसमं क्षिपेत् । मर्दयेत्तप्तखल्वे च रसं धान्याम्लकेन च

citrakaṃ rājikāṃ śigruṃ sarvaṃ sūtasamaṃ kṣipet / mardayettaptakhalve ca rasaṃ dhānyāmlakena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कल्केन लिपेदूर्ध्वं भाण्डं सम्यक् निरोधयेत् । ऊर्ध्वभाण्डस्य पृष्ठे तु दद्याल्लघुपुटं ततः

tatkalkena lipedūrdhvaṃ bhāṇḍaṃ samyak nirodhayet / ūrdhvabhāṇḍasya pṛṣṭhe tu dadyāllaghupuṭaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यधःपातनं कुर्यात्सप्तवारं पुनः पुनः । अधःपातनशुद्धस्य तिर्यक्पातनमाचरेत्

ityadhaḥpātanaṃ kuryātsaptavāraṃ punaḥ punaḥ / adhaḥpātanaśuddhasya tiryakpātanamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तिर्यक्पातनविधिः> वक्ष्यामि तिर्यक्पतनं सूतं धान्याभ्रकं समम् । धान्याम्लैर्मर्दयेद्यामं तिर्यक्पातनयन्त्रके

<tiryakpātanavidhiḥ> vakṣyāmi tiryakpatanaṃ sūtaṃ dhānyābhrakaṃ samam / dhānyāmlairmardayedyāmaṃ tiryakpātanayantrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डाग्निना पचेदेवं सप्तवारं पुनः पुनः । एवं त्रिधा पातितं च ततः सूतं निरोधयेत्

caṇḍāgninā pacedevaṃ saptavāraṃ punaḥ punaḥ / evaṃ tridhā pātitaṃ ca tataḥ sūtaṃ nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं वाथ गन्धं वा माक्षिकं विमलामपि । स्वर्णं वा रजतं वापि कान्तं वा तीक्ष्णमेव वा

abhrakaṃ vātha gandhaṃ vā mākṣikaṃ vimalāmapi / svarṇaṃ vā rajataṃ vāpi kāntaṃ vā tīkṣṇameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं शोधितं देयं ताम्रवत्पादमात्रकम् । पाठादिकरसैः कुर्यान्मर्दनं पातनं क्रमात्

pratyekaṃ śodhitaṃ deyaṃ tāmravatpādamātrakam / pāṭhādikarasaiḥ kuryānmardanaṃ pātanaṃ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यद्द्रव्यान्वितः सूतस् तत्तद्द्रव्यगुणप्रदः । पातने ताम्रयोगेन नागवङ्गौ त्यजेद्रसः

yadyaddravyānvitaḥ sūtas tattaddravyaguṇapradaḥ / pātane tāmrayogena nāgavaṅgau tyajedrasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा दीपिकायन्त्रे शुद्धः स्यात्पातितो रसः । <निरोधनम्> कदर्थितो भवेत्सूतः स्वेदाद्यैः पञ्चकर्मभिः

athavā dīpikāyantre śuddhaḥ syātpātito rasaḥ / <nirodhanam> kadarthito bhavetsūtaḥ svedādyaiḥ pañcakarmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्यायनार्थं सूतस्य कर्म कुर्यान्निरोधनम् । अथ कर्म निरोधाख्यं पेषयेल्लवणं जलैः

āpyāyanārthaṃ sūtasya karma kuryānnirodhanam / atha karma nirodhākhyaṃ peṣayellavaṇaṃ jalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थालीमध्ये रसं क्षिप्त्वा तदूर्ध्वं लवणं क्षिपेत् । किंचिज् जलं च निवपेत्तं शरावेण रोधयेत्

sthālīmadhye rasaṃ kṣiptvā tadūrdhvaṃ lavaṇaṃ kṣipet / kiṃcij jalaṃ ca nivapettaṃ śarāveṇa rodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यात्सम्यक् सन्धिलेपं तदूर्ध्वं च पुटेल्लघु । एवं निरोधनं कर्म विदध्यात्सप्तधा प्रिये

kuryātsamyak sandhilepaṃ tadūrdhvaṃ ca puṭellaghu / evaṃ nirodhanaṃ karma vidadhyātsaptadhā priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्यायितो भवेत्सूतोऽनेन षण्डत्ववर्जितः । निरोधकर्मसिद्धोऽसौ वीर्यवान् सुनियम्यते

āpyāyito bhavetsūto'nena ṣaṇḍatvavarjitaḥ / nirodhakarmasiddho'sau vīryavān suniyamyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<नियामनम्> अथो नियामनं कर्म कथयामि वरानने । यवचिञ्चा क्षीरकन्दं सर्पाक्षी पटु भृङ्गराट्

<niyāmanam> atho niyāmanaṃ karma kathayāmi varānane / yavaciñcā kṣīrakandaṃ sarpākṣī paṭu bhṛṅgarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्ध्या कर्कोटकी निम्बः सर्वं धान्याम्लपेषितम् । कृत्वालोड्यारनालेन तद्द्रवैः स्वेदयेद्दिनम्

vandhyā karkoṭakī nimbaḥ sarvaṃ dhānyāmlapeṣitam / kṛtvāloḍyāranālena taddravaiḥ svedayeddinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रे नियामके सप्तवासरं तं च दीपयेत् । <दीपनम्> अथातो दीपनं कर्म वदामि तव पार्वति

yantre niyāmake saptavāsaraṃ taṃ ca dīpayet / <dīpanam> athāto dīpanaṃ karma vadāmi tava pārvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णपुष्पी च मरीचं त्रिक्षारं पञ्चपुष्पिका । भूखगः पञ्चलवणं राजिका शिग्रुमूलकम्

svarṇapuṣpī ca marīcaṃ trikṣāraṃ pañcapuṣpikā / bhūkhagaḥ pañcalavaṇaṃ rājikā śigrumūlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासीसं विजया कन्या पातालगरुडी कणा । क्षीरकन्दं च कर्कोटी गिरिकर्णी जया मधु

kāsīsaṃ vijayā kanyā pātālagaruḍī kaṇā / kṣīrakandaṃ ca karkoṭī girikarṇī jayā madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकं काकजङ्घा च सर्वमम्लगणेन च । कल्कयेत्पारदं तेन मर्दयेत्तद्द्रवैरपि

citrakaṃ kākajaṅghā ca sarvamamlagaṇena ca / kalkayetpāradaṃ tena mardayettaddravairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

डोलायन्त्रे पचेदेकदिनमेवं च सप्तधा । मर्दनं पाचनं कुर्यात् ग्रासार्थी दीपितो रसः

ḍolāyantre pacedekadinamevaṃ ca saptadhā / mardanaṃ pācanaṃ kuryāt grāsārthī dīpito rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रदीपितं सूतं शुद्धं तमनुवासयेत् । <अनुवासनम्> अथानुवासनं कर्म मृत्पात्रे दीपितं रसम्

evaṃ pradīpitaṃ sūtaṃ śuddhaṃ tamanuvāsayet / <anuvāsanam> athānuvāsanaṃ karma mṛtpātre dīpitaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वा जम्बीरजद्रावैस्तीव्रघर्मेऽनुवासयेत् । एवं सप्तदिनं कुर्यात्ततश्चारणमाचरेत्

kṣiptvā jambīrajadrāvaistīvragharme'nuvāsayet / evaṃ saptadinaṃ kuryāttataścāraṇamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवभिः स्वेदनाद्यैश्च शुद्धः स्यात्कर्मभिः प्रिये । पारदः सर्वरोगघ्नः सप्तकञ्चुकवर्जितः

navabhiḥ svedanādyaiśca śuddhaḥ syātkarmabhiḥ priye / pāradaḥ sarvarogaghnaḥ saptakañcukavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभैरवी । स्वेदनादीनि कर्माणि श्रुतानि वद शङ्कर । त्वत्प्रसादाद् असंदेहं संशृण्वे चारणादिकम्

śrībhairavī / svedanādīni karmāṇi śrutāni vada śaṅkara / tvatprasādād asaṃdehaṃ saṃśṛṇve cāraṇādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभैरवः । साधु पृष्टं महाभागे शृणु तच्चारणादिकम् । <चारणविधिः> अथाभ्रचारणं कर्म वक्ष्यामि परमेश्वरि

śrībhairavaḥ / sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāge śṛṇu taccāraṇādikam / <cāraṇavidhiḥ> athābhracāraṇaṃ karma vakṣyāmi parameśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुखे वा निर्मुखे वा रसे वा वासनामुखे । गगनं चारयेद्गर्भपिष्टिग्रासक्रमैः क्रमात्

samukhe vā nirmukhe vā rase vā vāsanāmukhe / gaganaṃ cārayedgarbhapiṣṭigrāsakramaiḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<समुखचारणम्> अत्रादौ कथ्यते देवि समुखं चारणं स्फुटम् । समुखो ग्रसति ग्रासं निर्मुखो ग्रसनाक्षमः

<samukhacāraṇam> atrādau kathyate devi samukhaṃ cāraṇaṃ sphuṭam / samukho grasati grāsaṃ nirmukho grasanākṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्परं रसेन्द्रस्य मुखीकरणमाचरेत् । <प्रथमो मुखीकरणप्रकारः> इष्टकामध्यभागे तु गम्भीरं वर्तुलं समम्

tasmātparaṃ rasendrasya mukhīkaraṇamācaret / <prathamo mukhīkaraṇaprakāraḥ> iṣṭakāmadhyabhāge tu gambhīraṃ vartulaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्तं कृत्वा तत्र सूतं प्रक्षिपेदनुवासितम् । निरुन्ध्यात्स्वच्छवस्त्रेण रसस्य दशमांशकम्

gartaṃ kṛtvā tatra sūtaṃ prakṣipedanuvāsitam / nirundhyātsvacchavastreṇa rasasya daśamāṃśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धं तदूर्ध्वं निक्षिप्य शरावेण निरोधयेत् । तत्पृष्ठेऽल्पपुटं दद्यात् गन्धे जीर्णे पुनः पुनः

gandhaṃ tadūrdhvaṃ nikṣipya śarāveṇa nirodhayet / tatpṛṣṭhe'lpapuṭaṃ dadyāt gandhe jīrṇe punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वा क्षिप्त्वा शतगुणं चारयेत्पातयेदिति । चतुर्गुणे सान्द्रवस्त्रे गालयेत्तं रसेश्वरम्

kṣiptvā kṣiptvā śataguṇaṃ cārayetpātayediti / caturguṇe sāndravastre gālayettaṃ raseśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेणौ क्षिप्त्वा निरुध्यास्यं पचेद्गोमूत्रपूरिते । भाण्डे त्रिसप्तदिवसं पुनस्तं तप्तखल्वके

veṇau kṣiptvā nirudhyāsyaṃ pacedgomūtrapūrite / bhāṇḍe trisaptadivasaṃ punastaṃ taptakhalvake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीरमातुलुङ्गाम्लवेतसैर् भूखगैस् त्र्यहम् । भूनागैश्च त्र्यहं मर्द्यं तं पश्चादिष्टकोदरे

jambīramātuluṅgāmlavetasair bhūkhagais tryaham / bhūnāgaiśca tryahaṃ mardyaṃ taṃ paścādiṣṭakodare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकं गर्तमादद्याद्धान्याभ्रं गन्धकं तथा । प्रत्येकं दशनिष्कं च यामं जम्बीरमर्दितम्

ekaikaṃ gartamādadyāddhānyābhraṃ gandhakaṃ tathā / pratyekaṃ daśaniṣkaṃ ca yāmaṃ jambīramarditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन लेपयेद् गर्तद्वयम् एकेष्टकान्तरे । गर्ते क्षिप्त्वाथ तं तं विंशन्निष्कं तदूर्ध्वतः

anena lepayed gartadvayam ekeṣṭakāntare / garte kṣiptvātha taṃ taṃ viṃśanniṣkaṃ tadūrdhvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराम् इष्टकां दद्यात् तत्सन्धिं लोणमृत्स्नया । दृढं लिप्त्वाथ दीपाग्नौ पचेत्सप्तदिनावधि

aparām iṣṭakāṃ dadyāt tatsandhiṃ loṇamṛtsnayā / dṛḍhaṃ liptvātha dīpāgnau pacetsaptadināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टकां स्वाङ्गशीतां ताम् अवतार्य हरेद्रसम् । किट्टहीनं पुनरपि कुर्यादित्थं त्रिवारकम्

iṣṭakāṃ svāṅgaśītāṃ tām avatārya haredrasam / kiṭṭahīnaṃ punarapi kuryāditthaṃ trivārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृते रसेन्द्रस्य सुखं स्याद्देवसंज्ञकम् । <द्वितीयो मुखीकरणप्रकारः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि मुखीकरणमुत्तमम्

evaṃ kṛte rasendrasya sukhaṃ syāddevasaṃjñakam / <dvitīyo mukhīkaraṇaprakāraḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi mukhīkaraṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसेन्द्रं जीविभूनागसमं संमर्दयेत्त्र्यहम् । तत्क्षिपेत् भूलतालिप्तमूषायां संनिवेशयेत्

rasendraṃ jīvibhūnāgasamaṃ saṃmardayettryaham / tatkṣipet bhūlatāliptamūṣāyāṃ saṃniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदूर्ध्वं भूलताकल्कं क्षिप्त्वा रुद्ध्वा विशोषयेत् । आर्द्रगोमयलिप्तां तां पादमग्नां निवेशयेत्

tadūrdhvaṃ bhūlatākalkaṃ kṣiptvā ruddhvā viśoṣayet / ārdragomayaliptāṃ tāṃ pādamagnāṃ niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गर्ते च पुटं देयं तुषकारीषवह्निना । दिनान्ते तत्समुद्धृत्य पूर्ववन्मर्दयेत्पचेत्

tadgarte ca puṭaṃ deyaṃ tuṣakārīṣavahninā / dinānte tatsamuddhṛtya pūrvavanmardayetpacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशद्वारं पुनः कुर्यादित्थं वह्निमुखो रसः । ग्रसते गुह्यसूतोऽयं सर्वसिद्धिप्रदो भवेत्

triṃśadvāraṃ punaḥ kuryāditthaṃ vahnimukho rasaḥ / grasate guhyasūto'yaṃ sarvasiddhiprado bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तृतीयो मुखीकरणप्रकारः> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि मुखीकरणमुत्तमम् । गोमूत्रपूरिते भाण्डे डोलायन्त्रे पचेद्रसम्

<tṛtīyo mukhīkaraṇaprakāraḥ> punaranyaṃ pravakṣyāmi mukhīkaraṇamuttamam / gomūtrapūrite bhāṇḍe ḍolāyantre pacedrasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिः सप्तवारं सम्यक्च रन्ध्रितं वेणुनालके । मुखं भवति सूतस्य चारणार्हं वरानने

triḥ saptavāraṃ samyakca randhritaṃ veṇunālake / mukhaṃ bhavati sūtasya cāraṇārhaṃ varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चतुर्थो मुखीकरणप्रकारः> इष्टकाद्वयमध्ये च गर्तं तु चतुरङ्गुलम् । दशनिष्कं शुद्धगन्धं धान्याभ्रं दशनिष्ककम्

<caturtho mukhīkaraṇaprakāraḥ> iṣṭakādvayamadhye ca gartaṃ tu caturaṅgulam / daśaniṣkaṃ śuddhagandhaṃ dhānyābhraṃ daśaniṣkakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीरनीरैः संमर्द्य यामं कल्केन तेन च । गर्तद्वयं समांशेन लिप्त्वा गर्ते विनिक्षिपेत्

jambīranīraiḥ saṃmardya yāmaṃ kalkena tena ca / gartadvayaṃ samāṃśena liptvā garte vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासितं रसराजं तं विंशन्निष्कं तदूर्ध्वतः । इष्टकामपरां न्यस्य श्लक्ष्णमृल्लवणैर्दृढम्

vāsitaṃ rasarājaṃ taṃ viṃśanniṣkaṃ tadūrdhvataḥ / iṣṭakāmaparāṃ nyasya ślakṣṇamṛllavaṇairdṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपयेदथ दीपाग्निमधः प्रज्वालयेत्प्रिये । अनुस्यूतं सप्तरात्रं स्वाङ्गशीतं समुद्धरेत्

lepayedatha dīpāgnimadhaḥ prajvālayetpriye / anusyūtaṃ saptarātraṃ svāṅgaśītaṃ samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किट्टं विहाय तं सूतं पूर्ववच्च त्रिवारकम् । कुर्यादेवं हि सूतस्य मुखं भवति शोभनम्

kiṭṭaṃ vihāya taṃ sūtaṃ pūrvavacca trivārakam / kuryādevaṃ hi sūtasya mukhaṃ bhavati śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<निर्मुखचारणाप्रकारः> दिव्यौषधिप्रभावेन रसश्चरति निर्मुखः । अथवा वज्रवैक्रान्तस्पर्शाद् अभ्रादिकं चरेत्

<nirmukhacāraṇāprakāraḥ> divyauṣadhiprabhāvena rasaścarati nirmukhaḥ / athavā vajravaikrāntasparśād abhrādikaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारदस्य चतुःषष्टिनिष्कं वैक्रान्तभस्म च । चतुर्निष्कं वज्रभस्म निष्कं दिव्यौषधिद्रवैः

pāradasya catuḥṣaṣṭiniṣkaṃ vaikrāntabhasma ca / caturniṣkaṃ vajrabhasma niṣkaṃ divyauṣadhidravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं सप्तदिनं मर्द्य स रसोऽभ्रादिकं चरेत् । <वासनामुखचारणम्> गन्धकं जारयेत्सूते दोलाख्ये पूर्वभाषिते

sarvaṃ saptadinaṃ mardya sa raso'bhrādikaṃ caret / <vāsanāmukhacāraṇam> gandhakaṃ jārayetsūte dolākhye pūrvabhāṣite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रे च षोडशगुणं रसः स्याद्वासनामुखः । <अभ्रकाभिषेकः चारणीयाभ्रकस्य संस्कारः> चारणार्हाभ्रकस्याहम् अभिषेकं वदामि ते

yantre ca ṣoḍaśaguṇaṃ rasaḥ syādvāsanāmukhaḥ / <abhrakābhiṣekaḥ cāraṇīyābhrakasya saṃskāraḥ> cāraṇārhābhrakasyāham abhiṣekaṃ vadāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<प्रथमः प्रकारः> मृतमभ्रं तु रुधिरैः क्षारैर् जलकणैर् अपि । सृष्टित्रयैस् तुम्बुरुभिर् मर्दयेद् अम्लवर्गकैः

<prathamaḥ prakāraḥ> mṛtamabhraṃ tu rudhiraiḥ kṣārair jalakaṇair api / sṛṣṭitrayais tumburubhir mardayed amlavargakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहं तच्चरेत्सूतः समुखो निर्मुखोऽथवा । <द्वितीयः प्रकारः> मृतमभ्रं च कदली मूलकं च शतावरी

saptāhaṃ taccaretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā / <dvitīyaḥ prakāraḥ> mṛtamabhraṃ ca kadalī mūlakaṃ ca śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवा मेघनादो यवचिञ्चा च शिग्रुकः । सूरणं च रसैरेषां मर्दयेद्भावयेत्प्रिये

punarnavā meghanādo yavaciñcā ca śigrukaḥ / sūraṇaṃ ca rasaireṣāṃ mardayedbhāvayetpriye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहं तच्चरेत्सूतः समुखो निर्मुखोऽथवा । <तृतीयः प्रकारः> शुल्वपात्रे तु लवणसर्जिटङ्कणभूखगान्

saptāhaṃ taccaretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā / <tṛtīyaḥ prakāraḥ> śulvapātre tu lavaṇasarjiṭaṅkaṇabhūkhagān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वारनालं त्रिदिनं कुर्यात्पर्युषितं यथा । तस्मिन्नागं तु विद्राव्य ढालयेच्छतधा प्रिये

kṣiptvāranālaṃ tridinaṃ kuryātparyuṣitaṃ yathā / tasminnāgaṃ tu vidrāvya ḍhālayecchatadhā priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौप्यकर्मणि वङ्गस्य तद्द्रवैर्भावयेद् घनम् । सप्ताहं तच्चरेत् सूतः समुखो निर्मुखोऽथवा

raupyakarmaṇi vaṅgasya taddravairbhāvayed ghanam / saptāhaṃ taccaret sūtaḥ samukho nirmukho'thavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चतुर्थः प्रकारः> धान्याभ्रमर्कक्षीरेण मर्दयेदेकवासरम् । निरुध्य संपुटे पच्यात्कपोताख्ये पुटे पुनः

<caturthaḥ prakāraḥ> dhānyābhramarkakṣīreṇa mardayedekavāsaram / nirudhya saṃpuṭe pacyātkapotākhye puṭe punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्वारं पुटेदेवं मर्दयेच्च पुनस्तथा । रम्भाद्रवैस्त्रिधा मर्द्यं मूलकस्य द्रवैस्त्रिधा

caturvāraṃ puṭedevaṃ mardayecca punastathā / rambhādravaistridhā mardyaṃ mūlakasya dravaistridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकमाची मेघनादो मत्स्याक्षी च पुनर्नवा । अपामार्गश्चित्रकं च विदारी भृङ्गराण्मुनिः

kākamācī meghanādo matsyākṣī ca punarnavā / apāmārgaścitrakaṃ ca vidārī bhṛṅgarāṇmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्वारं पचेदेवं मर्दयेच्च पुनस्तथा । एतैरेकैकधा मर्द्यं पुटपाकं पृथक् पृथक्

caturvāraṃ pacedevaṃ mardayecca punastathā / etairekaikadhā mardyaṃ puṭapākaṃ pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभ्रकं भावयेच्च मुसली यवचिञ्चिकाः । तण्डुली कदली शिग्रुर्वरी चार्कः पुनर्नवा

tadabhrakaṃ bhāvayecca musalī yavaciñcikāḥ / taṇḍulī kadalī śigrurvarī cārkaḥ punarnavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकैश्च द्रवैर्भाव्यमेकैकं दिवसं पृथक् । तदभ्रकं पारदेन्द्रश्चरत्येव सुरार्चिते

ekaikaiśca dravairbhāvyamekaikaṃ divasaṃ pṛthak / tadabhrakaṃ pāradendraścaratyeva surārcite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<पञ्चमः प्रकारः> धान्याभ्रं रविदुग्धेन मर्दयेद्याममात्रकम् । तदभ्रं संपुटे रुद्ध्वा कपोताख्यपुटे पचेत्

<pañcamaḥ prakāraḥ> dhānyābhraṃ ravidugdhena mardayedyāmamātrakam / tadabhraṃ saṃpuṭe ruddhvā kapotākhyapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारांश्चतुर्दशैवं स्यात्ततो रम्भार्कपीलुकाः । नागवल्ली च मुसली कुबेराक्षी च शिग्रुकः

vārāṃścaturdaśaivaṃ syāttato rambhārkapīlukāḥ / nāgavallī ca musalī kuberākṣī ca śigrukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुम्बी तुम्बुरुर् अङ्कोलबलापामार्गकाः प्रिये । गृहीत्वैषामेकरसं सव्योषं च सकांजिकम्

tumbī tumburur aṅkolabalāpāmārgakāḥ priye / gṛhītvaiṣāmekarasaṃ savyoṣaṃ ca sakāṃjikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाण्डमध्ये विनिक्षिप्य डोलायन्त्रे पचेत्त्र्यहम् । पूर्वाभ्रं च ततस्तस्मात्समुद्धृत्याथ साधयेत्

bhāṇḍamadhye vinikṣipya ḍolāyantre pacettryaham / pūrvābhraṃ ca tatastasmātsamuddhṛtyātha sādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कणं तुवरी सिन्धुकासीसं च समं समम् । अभ्रकस्य दशांशं तु सर्वमेतद्विमर्दयेत्

ṭaṅkaṇaṃ tuvarī sindhukāsīsaṃ ca samaṃ samam / abhrakasya daśāṃśaṃ tu sarvametadvimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभ्रकं चरेत्सूतः समुखो निर्मुखोऽथवा । <षष्टः प्रकारः> मुण्डीद्रवे तु शतधा द्रुतं नागं प्रढालयेत्

tadabhrakaṃ caretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā / <ṣaṣṭaḥ prakāraḥ> muṇḍīdrave tu śatadhā drutaṃ nāgaṃ praḍhālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्द्रवेण च धान्याभ्रं मर्दयेत्संपुटे क्षिपेत् । रुद्ध्वा पचेत्कपोताख्ये पुटे चैवं तु सप्तधा

taddraveṇa ca dhānyābhraṃ mardayetsaṃpuṭe kṣipet / ruddhvā pacetkapotākhye puṭe caivaṃ tu saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्रकस्य द्रवैरेवं सप्तधा चित्रकद्रवैः । तत्समं गन्धकं दत्त्वा मर्दयेद् भावयेत् क्रमात्

ārdrakasya dravairevaṃ saptadhā citrakadravaiḥ / tatsamaṃ gandhakaṃ dattvā mardayed bhāvayet kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रागुक्तमुण्डीस्वरसैर् बीजपूररसेन च । स्तन्यैरेकदिनं भाव्यं तदभ्रं च चरेद्रसः

prāguktamuṇḍīsvarasair bījapūrarasena ca / stanyairekadinaṃ bhāvyaṃ tadabhraṃ ca caredrasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वाणि बीजानि सत्त्वं चाभ्रकस्य च । स्वर्णादिसर्वलोहानि सत्वानि विविधानि च

evaṃ sarvāṇi bījāni sattvaṃ cābhrakasya ca / svarṇādisarvalohāni satvāni vividhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वानि सर्वरत्नानि यद्यत्स्याच्चारणार्हकम् । तत् तत् पिष्ट्वाभ्रवत् कार्यं तत्तच्चरति पारदः

dvandvāni sarvaratnāni yadyatsyāccāraṇārhakam / tat tat piṣṭvābhravat kāryaṃ tattaccarati pāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.