Library·Ananda·1·1.7

Ananda 1.7

<पद्मरागादिरत्नोत्पत्तिः> पुरा कैलासशिखरे गह्वरेऽद्रिसुतेश्वरौ । चिरमास्तां क्रीडमानौ जिगूषू तौ परस्परम्

<padmarāgādiratnotpattiḥ> purā kailāsaśikhare gahvare'drisuteśvarau / ciramāstāṃ krīḍamānau jigūṣū tau parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा रेतः सूतरूपप्रवाहोऽभूत्तयोर्महान् । तत्प्रवाहप्रभावेन वेधिता दृषदोऽभवन्

tadā retaḥ sūtarūpapravāho'bhūttayormahān / tatpravāhaprabhāvena vedhitā dṛṣado'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मरागादिमणयो लोहा हेमादयस्तथा । गन्धकाद्याश्च पाषाणा दिव्या ओषधयो लताः

padmarāgādimaṇayo lohā hemādayastathā / gandhakādyāśca pāṣāṇā divyā oṣadhayo latāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानावर्णा बहुविधा नानासिद्धिप्रदायकाः । पूर्वोक्तानां समस्तानां वज्रं श्रेष्ठतमं महत्

nānāvarṇā bahuvidhā nānāsiddhipradāyakāḥ / pūrvoktānāṃ samastānāṃ vajraṃ śreṣṭhatamaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्जातिलक्षणं देवि संस्कारं भजनं फलम् । क्रमाद्वक्ष्यामि ते देवि सावधानं शृणु प्रिये

tajjātilakṣaṇaṃ devi saṃskāraṃ bhajanaṃ phalam / kramādvakṣyāmi te devi sāvadhānaṃ śṛṇu priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रलक्षणं वज्रभेदांश्च> द्विजन्मानश्च राजन्या ऊरव्या वृषलाः क्रमात् । शुभ्रशोणहरिद्राभाः काला नानाविधास्तथा

<vajralakṣaṇaṃ vajrabhedāṃśca> dvijanmānaśca rājanyā ūravyā vṛṣalāḥ kramāt / śubhraśoṇaharidrābhāḥ kālā nānāvidhāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीपुंनपुंसकाश्चैव ज्ञातव्यास्ते क्रमात्प्रिये । शुक्लाः फलकसम्पूर्णा ज्योतिष्मन्तो महत्तराः

strīpuṃnapuṃsakāścaiva jñātavyāste kramātpriye / śuklāḥ phalakasampūrṇā jyotiṣmanto mahattarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुमांसस्ते तु विज्ञेया रेखाबीजविवर्जिताः । बलाढ्याः सत्वसहिता लोहक्रमणहेतवः

pumāṃsaste tu vijñeyā rekhābījavivarjitāḥ / balāḍhyāḥ satvasahitā lohakramaṇahetavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसबन्धकराः क्षिप्रं सर्वेषां सिद्धिदायकाः । रसायनकराः स्थूला ह्यष्टसिद्धिप्रदायकाः

rasabandhakarāḥ kṣipraṃ sarveṣāṃ siddhidāyakāḥ / rasāyanakarāḥ sthūlā hyaṣṭasiddhipradāyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्कोणबीजरेखाभिरुज्ज्वलास्ताः स्त्रियः स्मृताः । देहज्योतिःप्रजनना भोगकान्तिसुखप्रदाः

ṣaṭkoṇabījarekhābhirujjvalāstāḥ striyaḥ smṛtāḥ / dehajyotiḥprajananā bhogakāntisukhapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घास्त्र्यस्राश्च तनवो निबोद्धव्या नपुंसकाः । क्षीणसत्वाः स्वल्पवीर्याः क्रामकाः सुरनायिके

dīrghāstryasrāśca tanavo niboddhavyā napuṃsakāḥ / kṣīṇasatvāḥ svalpavīryāḥ krāmakāḥ suranāyike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लीबा नपुंसके स्त्रीणां स्त्रियः सर्वहिता नराः । जात्यानुरूपाश्चोत्साहं यथा सत्वं तथा गुणम्

klībā napuṃsake strīṇāṃ striyaḥ sarvahitā narāḥ / jātyānurūpāścotsāhaṃ yathā satvaṃ tathā guṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा कान्तिस्तथा शीलं कुर्वन्त्येवं द्विजातयः । वलीपलितरोगघ्नाः क्षत्रिया मृत्युहारिणः

yathā kāntistathā śīlaṃ kurvantyevaṃ dvijātayaḥ / valīpalitarogaghnāḥ kṣatriyā mṛtyuhāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहस्थैर्यकरा वैश्या लोहानां वेधकारिणः । वयःस्तंभकराः शूद्रा नानामयविनाशनाः

dehasthairyakarā vaiśyā lohānāṃ vedhakāriṇaḥ / vayaḥstaṃbhakarāḥ śūdrā nānāmayavināśanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रसंस्कारः> वज्रसंस्कारमधुना कथयामि शृणु प्रिये । श्यामा शमी मेघनादा वर्षाभूधूर्तकोद्रवाः

<vajrasaṃskāraḥ> vajrasaṃskāramadhunā kathayāmi śṛṇu priye / śyāmā śamī meghanādā varṣābhūdhūrtakodravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेषशृङ्ग्याखुकर्णी च कुलुत्थं चाम्लवेतसः । मदनागस्त्यनिर्गुण्डी चैतेषां स्वरसैर्युते

meṣaśṛṅgyākhukarṇī ca kulutthaṃ cāmlavetasaḥ / madanāgastyanirguṇḍī caiteṣāṃ svarasairyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

डोलायन्त्रे पाचयेच्च व्याघ्रीकन्दगतं दिनम् । उद्धृत्य माहिषशकृल्लिप्तं कारीषवह्निना

ḍolāyantre pācayecca vyāghrīkandagataṃ dinam / uddhṛtya māhiṣaśakṛlliptaṃ kārīṣavahninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दहेद्रात्रौ चतुर्यामं रात्र्यन्ते परिषेचयेत् । हयमूत्रस्नुहीक्षीरकुलत्थकरसैस्तथा

dahedrātrau caturyāmaṃ rātryante pariṣecayet / hayamūtrasnuhīkṣīrakulatthakarasaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाचयेद्दाहयेदेवं सेचयेत्सप्तवारकम् । एवं द्विजातिजातीयाः शोधिताः स्युश्च सिद्धिदाः

pācayeddāhayedevaṃ secayetsaptavārakam / evaṃ dvijātijātīyāḥ śodhitāḥ syuśca siddhidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्ररसायनम्> रसायनार्हं वक्ष्यामि वज्रभस्म सुरेश्वरि । वैक्रान्तताप्यगन्धाश्मशिलामाक्षिकतालकम्

<vajrarasāyanam> rasāyanārhaṃ vakṣyāmi vajrabhasma sureśvari / vaikrāntatāpyagandhāśmaśilāmākṣikatālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तास्यटङ्कणक्षारकुलीरास्थीनि पेषयेत् । स्तन्येन गोलके क्षिप्त्वा मूषायां निक्षिपेत् ततः

kāntāsyaṭaṅkaṇakṣārakulīrāsthīni peṣayet / stanyena golake kṣiptvā mūṣāyāṃ nikṣipet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धमेद्दृढतरं पूर्वं पश्चाद्गजपुटे पचेत् । तदेव वज्रमादाय तस्मिन्षोडशमात्रके

dhameddṛḍhataraṃ pūrvaṃ paścādgajapuṭe pacet / tadeva vajramādāya tasminṣoḍaśamātrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकांशं पारदं तस्मिन् पक्वबीजेन जारितम् । स्तन्येन मर्दयेत्तौ द्वौ पुनर् गजपुटे पचेत्

ekāṃśaṃ pāradaṃ tasmin pakvabījena jāritam / stanyena mardayettau dvau punar gajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तत्षोडशपुटाद्बीजजीर्णरसान्वितम् । दृढं कुर्वीत तद्वज्रं भवेद्भस्म रसायनम्

evaṃ tatṣoḍaśapuṭādbījajīrṇarasānvitam / dṛḍhaṃ kurvīta tadvajraṃ bhavedbhasma rasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु रुद्राणि वक्ष्यामि दिव्यं वज्ररसायनम् । पूर्वोक्तवत्प्रकुर्वीत देहशुद्ध्यादिकं विधिम्

śṛṇu rudrāṇi vakṣyāmi divyaṃ vajrarasāyanam / pūrvoktavatprakurvīta dehaśuddhyādikaṃ vidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभर्क्षे सुमुहूर्ते च चन्द्रताराबलान्विते । शिवाग्निगुरुगोविप्रभिषजः पूजयेत्पुरा

śubharkṣe sumuhūrte ca candratārābalānvite / śivāgnigurugoviprabhiṣajaḥ pūjayetpurā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सेवेत तद्भस्म यवमात्रं वरानने । कान्ताभ्रसत्त्वं सौवर्णभस्म गुञ्जैकमात्रकम्

tataḥ seveta tadbhasma yavamātraṃ varānane / kāntābhrasattvaṃ sauvarṇabhasma guñjaikamātrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलामधुसर्पिर्भिः प्रातः शुद्धवपुर् लिहेत् । एवं षोडशमासान्तम् एकद्वित्रिचतुष्टयम्

triphalāmadhusarpirbhiḥ prātaḥ śuddhavapur lihet / evaṃ ṣoḍaśamāsāntam ekadvitricatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिमासं वर्धयित्वा यावद्यावकषोडशम् । कान्तादिभस्मत्रितयं गुञ्जावृद्धिक्रमे तथा

pratimāsaṃ vardhayitvā yāvadyāvakaṣoḍaśam / kāntādibhasmatritayaṃ guñjāvṛddhikrame tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विनिष्कं त्रिफलाचूर्णं सर्पिर्मधु यथासुखम् । पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं प्रकुर्यान्मम वल्लभे

dviniṣkaṃ triphalācūrṇaṃ sarpirmadhu yathāsukham / pūrvoktavadvidhiṃ tyājyaṃ prakuryānmama vallabhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवितं पलमात्रं तु वज्रभस्म दिनं क्रमात् । वलीपलितरोगघ्नं शतायुष्यं ददाति च

sevitaṃ palamātraṃ tu vajrabhasma dinaṃ kramāt / valīpalitarogaghnaṃ śatāyuṣyaṃ dadāti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विपलं च सहस्रायुर् अयुतं त्रिपलं तथा । चतुष्पलं लक्षमायुर् दशलक्षं च पञ्चमम्

dvipalaṃ ca sahasrāyur ayutaṃ tripalaṃ tathā / catuṣpalaṃ lakṣamāyur daśalakṣaṃ ca pañcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोट्यायुष्यं षट्पलं च सुरेन्द्रायुश्च सप्तमम् । ब्रह्मायुष्यं चाष्टपलं विष्णुत्वं नवमं पलम्

koṭyāyuṣyaṃ ṣaṭpalaṃ ca surendrāyuśca saptamam / brahmāyuṣyaṃ cāṣṭapalaṃ viṣṇutvaṃ navamaṃ palam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रत्वं दशमं देवि ईश्वरत्वं ततः परम् । सदाशिवत्वं द्वादश्यां वज्रभस्म ददात्यलम्

rudratvaṃ daśamaṃ devi īśvaratvaṃ tataḥ param / sadāśivatvaṃ dvādaśyāṃ vajrabhasma dadātyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञत्वं सर्वगत्वं स्वेच्छाविहरणं तथा । <वज्रौदनम्> वज्रौदनं प्रवक्ष्यामि रसायनहितं परम्

sarvajñatvaṃ sarvagatvaṃ svecchāviharaṇaṃ tathā / <vajraudanam> vajraudanaṃ pravakṣyāmi rasāyanahitaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववच्छोधिते वज्रे मृदुकर्म समारभेत् । मातृवाहकमध्यस्थं तित्तिरीमांसवेष्टितम्

pūrvavacchodhite vajre mṛdukarma samārabhet / mātṛvāhakamadhyasthaṃ tittirīmāṃsaveṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णकान्ताननरसैः पुनस् तत् परिवेष्टयेत् । कुलत्थत्रिफलानीरकोद्रवेषु पृथक्पृथक्

tīkṣṇakāntānanarasaiḥ punas tat pariveṣṭayet / kulatthatriphalānīrakodraveṣu pṛthakpṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदिनं पाचयेद् एवं तद्वज्रं वेष्टयेद्दलैः । त्रिवर्षारूढताम्बुल्यास् तथा कार्पासकस्य वा

tridinaṃ pācayed evaṃ tadvajraṃ veṣṭayeddalaiḥ / trivarṣārūḍhatāmbulyās tathā kārpāsakasya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेष्टितं जानुमध्यस्थं वज्रं यामद्वयान्मृदु । वज्रौदनम् इदं प्रोक्तं वज्रद्रुतिर् अथोच्यते

ceṣṭitaṃ jānumadhyasthaṃ vajraṃ yāmadvayānmṛdu / vajraudanam idaṃ proktaṃ vajradrutir athocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रद्रुतिः> त्रिक्षारं चणकाम्लं च रामठं चाम्लवेतसम् । ज्वालामुखी चेक्षुरकं स्थलकुम्भीरसेन च

<vajradrutiḥ> trikṣāraṃ caṇakāmlaṃ ca rāmaṭhaṃ cāmlavetasam / jvālāmukhī cekṣurakaṃ sthalakumbhīrasena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा स्नुह्यर्कयोः क्षीरैस् तद्गोले मृदु हीरकम् । निक्षिपेत्तच्च जम्बीरे दोलायन्त्रे त्र्यहं पचेत्

piṣṭvā snuhyarkayoḥ kṣīrais tadgole mṛdu hīrakam / nikṣipettacca jambīre dolāyantre tryahaṃ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृते हीरकस्य द्रुतिर् भवति सूतवत् । <अन्यद्रुत्यतिदेशः> पद्मरागादिरत्नानां द्रुतिर् एवं कृते भवेत्

evaṃ kṛte hīrakasya drutir bhavati sūtavat / <anyadrutyatideśaḥ> padmarāgādiratnānāṃ drutir evaṃ kṛte bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकादिमपाषाणा द्रवन्त्येवं कृते ध्रुवम् । द्रवन्ति रसरत्नानि मौक्तिकं चाम्लवेतसम्

abhrakādimapāṣāṇā dravantyevaṃ kṛte dhruvam / dravanti rasaratnāni mauktikaṃ cāmlavetasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहं भावयेद् घर्मे क्षिपेज्जम्बीरके ततः । धान्यराशौ त्रिसप्ताहं पुटपाके द्रवत्यलम्

saptāhaṃ bhāvayed gharme kṣipejjambīrake tataḥ / dhānyarāśau trisaptāhaṃ puṭapāke dravatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रभस्मगुणाः> वज्रभस्म यथा तद्वद् द्रुतिमार्दवयोरपि । भवेद् भस्म वरारोहे जरादारिद्र्यमृत्युजित्

<vajrabhasmaguṇāḥ> vajrabhasma yathā tadvad drutimārdavayorapi / bhaved bhasma varārohe jarādāridryamṛtyujit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायने भवेत्सौख्यं भस्म द्रुतिमृदूद्भवम् । रसायने तु स्त्रीपुंसौ क्रामणे तु नपुंसकः

rasāyane bhavetsaukhyaṃ bhasma drutimṛdūdbhavam / rasāyane tu strīpuṃsau krāmaṇe tu napuṃsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्रसं हिमवीर्यं च सर्वामयविनाशनम् । सर्वदोषप्रशमनं सर्वसौख्यं रसायनम्

ṣaḍrasaṃ himavīryaṃ ca sarvāmayavināśanam / sarvadoṣapraśamanaṃ sarvasaukhyaṃ rasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्युत्प्रभां देहदार्ढ्यं स्वच्छं स्निग्धं च लेखनम् । सौन्दर्यं बलमायुष्यं ग्रहालक्ष्मीविनाशनम्

vidyutprabhāṃ dehadārḍhyaṃ svacchaṃ snigdhaṃ ca lekhanam / saundaryaṃ balamāyuṣyaṃ grahālakṣmīvināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धिर्मृदुद्रुतीभस्म वैक्रान्तस्य तु वज्रवत् । <स्वर्णं तद्भेदाः> अथ वक्ष्ये श्रेष्ठतमं शृणु हेमरसायनम्

śuddhirmṛdudrutībhasma vaikrāntasya tu vajravat / <svarṇaṃ tadbhedāḥ> atha vakṣye śreṣṭhatamaṃ śṛṇu hemarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमोत्पत्तिः पुरा प्रोक्ता तथापि त्रिविधा भवेत् । रसवेधाद् भवेच्चैकम् इतरत्क्षेत्रसम्भवम्

hemotpattiḥ purā proktā tathāpi trividhā bhavet / rasavedhād bhaveccaikam itaratkṣetrasambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहसङ्करजं चान्यच्छ्रेष्ठमध्यकनीयसः । क्रमेण पीतरक्ते च पीतरक्तं च वर्णतः

lohasaṅkarajaṃ cānyacchreṣṭhamadhyakanīyasaḥ / krameṇa pītarakte ca pītaraktaṃ ca varṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकर्षछेददाहेषु कुङ्कुमश्वेतशोणितम् । <स्वर्णशुद्धिः> दिव्यम् एवंविधं स्वर्णं पट्टकं कणशः कृतम्

nikarṣachedadāheṣu kuṅkumaśvetaśoṇitam / <svarṇaśuddhiḥ> divyam evaṃvidhaṃ svarṇaṃ paṭṭakaṃ kaṇaśaḥ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हलिनीकञ्चुकीकन्दस्नुह्यर्काग्निकरञ्जकम् । धूर्तगुञ्जेङ्गुदीचीरमूलतालाश्वगन्धिकाः

halinīkañcukīkandasnuhyarkāgnikarañjakam / dhūrtaguñjeṅgudīcīramūlatālāśvagandhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वेन्द्रवारुणी चैषा मूलानि मथितेन वै । लेपयेत्स्वर्णपट्टानि तापयेज्जातवेदसि

piṣṭvendravāruṇī caiṣā mūlāni mathitena vai / lepayetsvarṇapaṭṭāni tāpayejjātavedasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रे मथिते तैले कुलुत्थाम्भसि काञ्जिके । जम्बीरार्कपयोमध्ये प्रत्येकं सप्तधा क्षिपेत्

mūtre mathite taile kulutthāmbhasi kāñjike / jambīrārkapayomadhye pratyekaṃ saptadhā kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपयेत्तापयेत्सिञ्च्याद्भूयो भूयोऽपि सप्तधा । वल्मीकमृद्धूमसारम् इष्टकापटुगैरिकम्

lepayettāpayetsiñcyādbhūyo bhūyo'pi saptadhā / valmīkamṛddhūmasāram iṣṭakāpaṭugairikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा जम्बीरनीरेण लिप्त्वा पत्रं पुटीकृतम् । चतुर्वर्णाभ्रकं ताप्यं दरदं तालकं शिलाम्

piṣṭvā jambīranīreṇa liptvā patraṃ puṭīkṛtam / caturvarṇābhrakaṃ tāpyaṃ daradaṃ tālakaṃ śilām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तकङ्कुष्ठरसकविमलासूतभूलताः । पिष्ट्वाम्लेन वटीः कुर्यान्निष्कमात्राः सुरेश्वरि

kāntakaṅkuṣṭharasakavimalāsūtabhūlatāḥ / piṣṭvāmlena vaṭīḥ kuryānniṣkamātrāḥ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलादूनं न कर्तव्यम् अधिकं च चतुष्पलात् । पुटितं हेम शुल्बं च द्रावयेच्च समीकृतम्

palādūnaṃ na kartavyam adhikaṃ ca catuṣpalāt / puṭitaṃ hema śulbaṃ ca drāvayecca samīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मध्ये तद्द्रवीभूते चैकैकां वटिकां क्षिपेत् । स्वर्णाद् दशगुणा वाह्या वटिकाः शोषिताः क्रमात्

tanmadhye taddravībhūte caikaikāṃ vaṭikāṃ kṣipet / svarṇād daśaguṇā vāhyā vaṭikāḥ śoṣitāḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावच्छेषं भवेत् स्वर्णं तावद् एवं धमेच्छनैः । शुद्धं तज्जायते दिव्यं जरामरणरोगहृत्

yāvaccheṣaṃ bhavet svarṇaṃ tāvad evaṃ dhamecchanaiḥ / śuddhaṃ tajjāyate divyaṃ jarāmaraṇarogahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<स्वर्णभस्म> चिञ्चापत्रनिभं स्वर्णं पत्रं शुद्धं च पारदम् । एकान्तं मर्दयेद् अम्लैस् तत्पिष्टिम् अपि लेपयेत्

<svarṇabhasma> ciñcāpatranibhaṃ svarṇaṃ patraṃ śuddhaṃ ca pāradam / ekāntaṃ mardayed amlais tatpiṣṭim api lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समगन्धकताप्याभ्यां पिष्टिं मूषागतां धमेत् । षोडशांशं सूतभस्म हेमचूर्णे विनिक्षिपेत्

samagandhakatāpyābhyāṃ piṣṭiṃ mūṣāgatāṃ dhamet / ṣoḍaśāṃśaṃ sūtabhasma hemacūrṇe vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लेन मर्दयेद् गाढं पचेत् तद्भूधरे पुटे । एवं षोडशपर्यन्तं रसं प्रतिपुटं क्षिपेत्

amlena mardayed gāḍhaṃ pacet tadbhūdhare puṭe / evaṃ ṣoḍaśaparyantaṃ rasaṃ pratipuṭaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुत्थं हेमभस्मेदं जायते सर्वसिद्धिदम् । <हेमरसायनम्> विरेकवमनाद्यैश्च शुद्धदेहः शुभे दिने

nirutthaṃ hemabhasmedaṃ jāyate sarvasiddhidam / <hemarasāyanam> virekavamanādyaiśca śuddhadehaḥ śubhe dine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चयेदीशविप्राग्निगुरुवैद्यपुरःसरान् । सेवेत शुद्धहृदयो दिव्यं हेमरसायनम्

arcayedīśaviprāgniguruvaidyapuraḥsarān / seveta śuddhahṛdayo divyaṃ hemarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्ताभ्रयोः सत्त्वभस्म चैकगुञ्जाप्रमाणकम् । माषोन्मितं हेमभस्म वरामध्वाज्ययुग्लिहेत्

kāntābhrayoḥ sattvabhasma caikaguñjāpramāṇakam / māṣonmitaṃ hemabhasma varāmadhvājyayuglihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तवद् वज्रमासषोडशिकावधि । पूर्वोक्तवद् विधिं त्याज्यं प्रकुर्वीत रसायनी

pūrvoktavad vajramāsaṣoḍaśikāvadhi / pūrvoktavad vidhiṃ tyājyaṃ prakurvīta rasāyanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु चित्रां गिरिसुते सेवां हेमरसायने । पलमात्रोपयोगेन सर्वरोगविवर्जितः

śṛṇu citrāṃ girisute sevāṃ hemarasāyane / palamātropayogena sarvarogavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो द्विपलयोगेन वलीपलितवर्जितः । वाक्सिद्धिर्दिव्यदृष्टिश्च त्रिपलेन भवेत्प्रिये

tato dvipalayogena valīpalitavarjitaḥ / vāksiddhirdivyadṛṣṭiśca tripalena bhavetpriye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःपलोपयोगेन विषव्याघ्राहिभीर्न हि । तथा पञ्चपलेनैव दिव्यात्मज्ञानिता भवेत्

catuḥpalopayogena viṣavyāghrāhibhīrna hi / tathā pañcapalenaiva divyātmajñānitā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवि षट्पलयोगेन सिद्धसाध्यपदं भवेत् । तथा सप्तपलेनापि विद्याधरपदं भवेत्

devi ṣaṭpalayogena siddhasādhyapadaṃ bhavet / tathā saptapalenāpi vidyādharapadaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाष्टपलयोगेन स्वेच्छाविहरणे पटुः । पलेन नवमेनापि चाष्टैश्वर्यगुणान्वितः

tathāṣṭapalayogena svecchāviharaṇe paṭuḥ / palena navamenāpi cāṣṭaiśvaryaguṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा दशपलेनापि महेन्द्रत्वम् अवाप्नुयात् । एकादशपलैर् देवि ब्रह्मत्वं नात्र संशयः

tathā daśapalenāpi mahendratvam avāpnuyāt / ekādaśapalair devi brahmatvaṃ nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशभिः पलैः कान्ते विष्णुत्वं समुपैति च । त्रयोदशपलेनापि रौद्रं पदम् अवाप्नुयात्

dvādaśabhiḥ palaiḥ kānte viṣṇutvaṃ samupaiti ca / trayodaśapalenāpi raudraṃ padam avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा चतुर्दशपलैर् ऐश्वरं लभते पदम् । पलैः पञ्चदशैर् एति सदाशिवपदं परम्

tathā caturdaśapalair aiśvaraṃ labhate padam / palaiḥ pañcadaśair eti sadāśivapadaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा स्यात् षोडशपलैः सच्चिदानन्दविग्रहः । सर्वज्ञः सर्वकर्ता च हर्ता गोप्ता स सर्वगः

tathā syāt ṣoḍaśapalaiḥ saccidānandavigrahaḥ / sarvajñaḥ sarvakartā ca hartā goptā sa sarvagaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<हेमद्रुतिः> हेमद्रुतिं प्रवक्ष्यामि शृणु संप्रति पार्वति । फलपांशुर् देवदाल्याः शक्रगोपोऽश्वलालिका

<hemadrutiḥ> hemadrutiṃ pravakṣyāmi śṛṇu saṃprati pārvati / phalapāṃśur devadālyāḥ śakragopo'śvalālikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कणं जालिनीनीरैर् भावयेद्बहुधा प्रिये । द्रावयेत्काञ्चनं तत्र वपेत्सूतसमा द्रुतिः

ṭaṅkaṇaṃ jālinīnīrair bhāvayedbahudhā priye / drāvayetkāñcanaṃ tatra vapetsūtasamā drutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमां द्रुतिं काञ्चनवद् भस्म सेवां च कल्पयेत् । स्वादु तिक्तं कषायं च शीतम् उष्णं रसायनम्

imāṃ drutiṃ kāñcanavad bhasma sevāṃ ca kalpayet / svādu tiktaṃ kaṣāyaṃ ca śītam uṣṇaṃ rasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्यं कान्तिप्रदं शुद्धं चक्षुष्यं गुरु लेखनम् । धृतिस्मृत्यायुरारोग्यनयवाक्सिद्धिदायकम्

hṛdyaṃ kāntipradaṃ śuddhaṃ cakṣuṣyaṃ guru lekhanam / dhṛtismṛtyāyurārogyanayavāksiddhidāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयोन्मादादिरोगाणां नाशनं दोषशान्तिकृत् । स्निग्धं रुच्यं दीप्तिं वीर्यकृद्बलवर्धनम्

kṣayonmādādirogāṇāṃ nāśanaṃ doṣaśāntikṛt / snigdhaṃ rucyaṃ dīptiṃ vīryakṛdbalavardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्तम् तद्भेदा लक्षणञ्च> अथ कान्ते प्रवक्ष्यामि कान्तं कान्तरसायनम् । दिव्या औषधयः सन्तु सर्वसिद्धिप्रदायिकाः

<kāntam tadbhedā lakṣaṇañca> atha kānte pravakṣyāmi kāntaṃ kāntarasāyanam / divyā auṣadhayaḥ santu sarvasiddhipradāyikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेभ्यः कान्तं श्रेष्ठतमं वलीरुक्पलितापहम् । कल्पान्ते ताण्डवं शंभुः शर्वाणीसहितः स्वयम्

tebhyaḥ kāntaṃ śreṣṭhatamaṃ valīrukpalitāpaham / kalpānte tāṇḍavaṃ śaṃbhuḥ śarvāṇīsahitaḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चण्डं व्यतनोत्तत्र संजाताः स्वेदबिन्दवः । तत्र तत्र गतास्तेऽपि ह्ययस्कान्तत्वमाययुः

uccaṇḍaṃ vyatanottatra saṃjātāḥ svedabindavaḥ / tatra tatra gatāste'pi hyayaskāntatvamāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाङ्गले बहवो जाता देशे साधारणे क्वचित् । जलप्रायेऽस्ति वा नास्ति जात्या पञ्चविधाः स्मृताः

jāṅgale bahavo jātā deśe sādhāraṇe kvacit / jalaprāye'sti vā nāsti jātyā pañcavidhāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामकं चुम्बकं देवि कर्षकं द्रावकं तथा । रोमकं च तथैकद्वित्रिचतुः सर्वतोमुखाः

bhrāmakaṃ cumbakaṃ devi karṣakaṃ drāvakaṃ tathā / romakaṃ ca tathaikadvitricatuḥ sarvatomukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां पञ्चविधानां तु पीतं कृष्णं च शोणितम् । मिश्रं पृथक्पृथक्तेषां क्रमात्स्युरधिदेवताः

teṣāṃ pañcavidhānāṃ tu pītaṃ kṛṣṇaṃ ca śoṇitam / miśraṃ pṛthakpṛthakteṣāṃ kramātsyuradhidevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मविष्ण्वीशभूतात्ममातृकाः परिकीर्तिताः । पीतवर्णं स्पर्शवेधि कृष्णं श्रेष्ठं रसायने

brahmaviṣṇvīśabhūtātmamātṛkāḥ parikīrtitāḥ / pītavarṇaṃ sparśavedhi kṛṣṇaṃ śreṣṭhaṃ rasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसबन्धकरं रक्तं मिश्रं सर्वरुजापहम् । रोमकं ग्रहभीतिघ्नं द्रावकं चोत्तमोत्तमम्

rasabandhakaraṃ raktaṃ miśraṃ sarvarujāpaham / romakaṃ grahabhītighnaṃ drāvakaṃ cottamottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तमं मध्यमं नीचं कर्षकं चुम्बकं क्रमात् । भ्रामकं लक्षणं वच्मि लोहं तु भ्रामयेत्ततः

uttamaṃ madhyamaṃ nīcaṃ karṣakaṃ cumbakaṃ kramāt / bhrāmakaṃ lakṣaṇaṃ vacmi lohaṃ tu bhrāmayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्भ्रामकमित्युक्तं चुम्बकं लोहचुम्बकम् । कर्षकं कर्षयेल्लोहं द्रावकं द्रावयेद्यतः

tasmādbhrāmakamityuktaṃ cumbakaṃ lohacumbakam / karṣakaṃ karṣayellohaṃ drāvakaṃ drāvayedyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुटनाद्रोमजननं तद्रोमकमुदाहृतम् । अत्युत्तमं बहुमुखं चतुःपञ्चास्यमुत्तमम्

sphuṭanādromajananaṃ tadromakamudāhṛtam / atyuttamaṃ bahumukhaṃ catuḥpañcāsyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमं स्याद्द्वित्रिमुखं नीचमेकमुखं भवेत् । भ्रामकं चुम्बकं सर्वरोगाणां नाशने हितम्

madhyamaṃ syāddvitrimukhaṃ nīcamekamukhaṃ bhavet / bhrāmakaṃ cumbakaṃ sarvarogāṇāṃ nāśane hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षकं द्रावकं श्रेष्ठं रसयोगे रसायने । रसद्विपाङ्कुशमिदं कान्तं पञ्चविधं प्रिये

karṣakaṃ drāvakaṃ śreṣṭhaṃ rasayoge rasāyane / rasadvipāṅkuśamidaṃ kāntaṃ pañcavidhaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समीरणातपस्पृष्टं न ग्राह्यं तत्कदाचन । हस्तद्वयं समुत्खाय कान्तं ग्राह्यं वरानने

samīraṇātapaspṛṣṭaṃ na grāhyaṃ tatkadācana / hastadvayaṃ samutkhāya kāntaṃ grāhyaṃ varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्तसत्त्वपातनम्> आदौ सम्पूज्य दुर्गां च गणेशं भैरवं प्रिये । तीव्राग्निना दहेत्कान्तं सेचयेत्त्रिफलाम्बुना

<kāntasattvapātanam> ādau sampūjya durgāṃ ca gaṇeśaṃ bhairavaṃ priye / tīvrāgninā dahetkāntaṃ secayettriphalāmbunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कान्तं चूर्णयेत्सूक्ष्मं काचसामुद्रटङ्कणैः । लाक्षागुग्गुलुगुञ्जाभिर् ऊर्णाज्यमधुसिक्थकैः

tatkāntaṃ cūrṇayetsūkṣmaṃ kācasāmudraṭaṅkaṇaiḥ / lākṣāgugguluguñjābhir ūrṇājyamadhusikthakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशास्थिक्षुद्रमीनैश्च भल्लाततिलकल्ककैः । सर्जक्षारयवक्षाररालैश् चिरगुलैस् तथा

śaśāsthikṣudramīnaiśca bhallātatilakalkakaiḥ / sarjakṣārayavakṣārarālaiś ciragulais tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यङ्कुसैरिभदन्तीनां विषाणैश्च समांशकैः । एतत्समांशं तत्कान्तमजाक्षीरेण मर्दयेत्

nyaṅkusairibhadantīnāṃ viṣāṇaiśca samāṃśakaiḥ / etatsamāṃśaṃ tatkāntamajākṣīreṇa mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेलयेत् पञ्चमाहिष्यैर् दध्याद्यैर् गोमयान्तकैः । श्लक्ष्णं पिष्ट्वा वटीः कुर्यात् कर्षमात्राः सुरेश्वरि

melayet pañcamāhiṣyair dadhyādyair gomayāntakaiḥ / ślakṣṇaṃ piṣṭvā vaṭīḥ kuryāt karṣamātrāḥ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोष्ठीयन्त्रे वङ्कनाले खदिराङ्गारकैर् दृढम् । पञ्च पञ्च वटीस्तत्र निक्षिपेच्च शनैः शनैः

koṣṭhīyantre vaṅkanāle khadirāṅgārakair dṛḍham / pañca pañca vaṭīstatra nikṣipecca śanaiḥ śanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रियाममथनादेव कान्तात्सत्वं पतेच्छुचि । तत्सर्वं कणशः कृत्वा काचाद्यैरौषधैः समैः

triyāmamathanādeva kāntātsatvaṃ patecchuci / tatsarvaṃ kaṇaśaḥ kṛtvā kācādyairauṣadhaiḥ samaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषागतं धमेत्तीव्रमेवं धाम्यं त्रिधा प्रिये । एवं कृतं तु तत्कान्तसत्वं सत्त्वतमं भवेत्

mūṣāgataṃ dhamettīvramevaṃ dhāmyaṃ tridhā priye / evaṃ kṛtaṃ tu tatkāntasatvaṃ sattvatamaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्तस्वरूपम्> कान्तलोहस्य पात्रस्थजले तैलस्य बिन्दवः । न सर्पन्ति चणास्त्वेताः कृष्णाः स्युर् नात्र संशयः

<kāntasvarūpam> kāntalohasya pātrasthajale tailasya bindavaḥ / na sarpanti caṇāstvetāḥ kṛṣṇāḥ syur nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृष्टहिङ्गोर्न गन्धः स्यात् क्षीरोर्मिः शिखराकृतिः । न कदाचिद् भुवि पतेच्छिवा मुञ्चति तिक्तताम्

ghṛṣṭahiṅgorna gandhaḥ syāt kṣīrormiḥ śikharākṛtiḥ / na kadācid bhuvi patecchivā muñcati tiktatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तल्लोहक्षिप्तम् उष्णाम्बु शीतलं भवति क्षणात् । <लोहशुद्धिः> ऊनं पञ्चपलान्नैव नोर्ध्वं पञ्चदशात् पलात्

tallohakṣiptam uṣṇāmbu śītalaṃ bhavati kṣaṇāt / <lohaśuddhiḥ> ūnaṃ pañcapalānnaiva nordhvaṃ pañcadaśāt palāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफला षोडशपला तच्चतुर्गुणमम्बु च । क्वाथयेत् पादशेषं तु तस्मिन्पत्राणि ढालयेत्

triphalā ṣoḍaśapalā taccaturguṇamambu ca / kvāthayet pādaśeṣaṃ tu tasminpatrāṇi ḍhālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशरक्तप्रलिप्तानि शोषयेदातपे पुनः । तापितानि पुनस्तक्रतैलसौवीरसर्पींषि

śaśaraktapraliptāni śoṣayedātape punaḥ / tāpitāni punastakratailasauvīrasarpīṃṣi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षौद्रार्कक्षीरजम्बीरकुलत्थकरसेष्वपि । लेपनं शोषणं दाहं सेचनं च क्रमात्प्रिये

kṣaudrārkakṣīrajambīrakulatthakaraseṣvapi / lepanaṃ śoṣaṇaṃ dāhaṃ secanaṃ ca kramātpriye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं सप्तधा कुर्याद् गिरिदोषं त्यजेदयः । <लोहसंस्कारमन्त्राः> आदौ मन्त्रस्ततः कर्म कर्तव्यो मन्त्र उच्यते

pratyekaṃ saptadhā kuryād giridoṣaṃ tyajedayaḥ / <lohasaṃskāramantrāḥ> ādau mantrastataḥ karma kartavyo mantra ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्भवोद्भवशब्दः स्याच्चतुर्थ्यन्तो ऽमृतात् परः । स्वाहान्तः प्रणवश्चादौ मन्त्रोऽयं मर्दने स्थितः

udbhavodbhavaśabdaḥ syāccaturthyanto 'mṛtāt paraḥ / svāhāntaḥ praṇavaścādau mantro'yaṃ mardane sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ अमृतोद्भवोद्भवाय स्वाहा । रक्षायै लोहनरयोरयमेकोद्भवो मनुः । विना स्वाहापदं स्थाने फडन्तं यः समुच्चरेत्

oṃ amṛtodbhavodbhavāya svāhā / rakṣāyai lohanarayorayamekodbhavo manuḥ / vinā svāhāpadaṃ sthāne phaḍantaṃ yaḥ samuccaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ अमृतोद्भवाय फट् प्रणवोर्ध्वं नमश्चण्डवज्रपाणय इत्यपि । ततः परं महायक्षसेनाधिपतये नमः

oṃ amṛtodbhavāya phaṭ praṇavordhvaṃ namaścaṇḍavajrapāṇaya ityapi / tataḥ paraṃ mahāyakṣasenādhipataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विरुक्तं सुरुशब्दस्य महाविद्याबलाय च । ततः स्वाहेति मन्त्रोऽयं बलिकर्मणि कीर्तितः

dviruktaṃ suruśabdasya mahāvidyābalāya ca / tataḥ svāheti mantro'yaṃ balikarmaṇi kīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमश्चण्डवज्रपाणये महायक्षसेनाधिपतये नमः सुरु सुरु महाविद्याबलाय स्वाहा । <लोहभस्म> एतानि लोहपत्राणि सूक्ष्मं संचूर्णयेत्ततः । अयःपात्रे कान्तचूर्णं निक्षिप्य त्रिफलारसैः

oṃ namaścaṇḍavajrapāṇaye mahāyakṣasenādhipataye namaḥ suru suru mahāvidyābalāya svāhā / <lohabhasma> etāni lohapatrāṇi sūkṣmaṃ saṃcūrṇayettataḥ / ayaḥpātre kāntacūrṇaṃ nikṣipya triphalārasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेचयेत्तदयोदर्व्या चालयन्पाचयेदिति । पिण्डीभूतं तदादाय मृत्तिकापटले शुभे

secayettadayodarvyā cālayanpācayediti / piṇḍībhūtaṃ tadādāya mṛttikāpaṭale śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपुटे निक्षिपेत्सम्यक् षोडशाङ्गुलगर्तके । निधायारण्यकारीषमध्यगं कारिषं दहेत्

saṃpuṭe nikṣipetsamyak ṣoḍaśāṅgulagartake / nidhāyāraṇyakārīṣamadhyagaṃ kāriṣaṃ dahet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रं प्रकुर्वीत वातातपविवर्जितम् । पुनः प्रातः समादाय वराक्वाथेन मर्दयेत्

ahorātraṃ prakurvīta vātātapavivarjitam / punaḥ prātaḥ samādāya varākvāthena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थालीसंपुटयोरेवं कुर्यात्पाकपुटैः क्रमात् । एवं विदध्यात्सप्ताहं तस्मिन्क्षेप्यं च हिङ्गुलम्

sthālīsaṃpuṭayorevaṃ kuryātpākapuṭaiḥ kramāt / evaṃ vidadhyātsaptāhaṃ tasminkṣepyaṃ ca hiṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.