श्रीभैरवः । स्वर्णादिसर्वलोहानामुत्पत्त्यादिक्रमं ब्रुवे । <गोल्द्:: स्य्नोन्य्म्स्> स्वर्णं सुवर्णकनकोज्ज्वलकाञ्चनानि कल्याणहाटकहिरण्यमनोहराणि । गाङ्गेयगैरिकमहारजताग्निवीर्यरुक्मानि हेमतपनीयकभास्वराणि
śrībhairavaḥ / svarṇādisarvalohānāmutpattyādikramaṃ bruve / <gold:: synonyms> svarṇaṃ suvarṇakanakojjvalakāñcanāni kalyāṇahāṭakahiraṇyamanoharāṇi / gāṅgeyagairikamahārajatāgnivīryarukmāni hematapanīyakabhāsvarāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाम्बूनदाष्टापदजातरूपपिञ्जानचामीकरकर्बुराणि । कार्तस्वरापिञ्जरवर्णभूरितेजांसि दीप्तामलदीपिपीतकानि
jāmbūnadāṣṭāpadajātarūpapiñjānacāmīkarakarburāṇi / kārtasvarāpiñjaravarṇabhūritejāṃsi dīptāmaladīpipītakāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गल्यसौमेरवशातकुम्भशृङ्गारचन्द्रारजजाम्बवानि । आग्नेयनिष्काग्निशिखानि चेति नेत्राब्धिनिर्धारितहेमनाम
maṅgalyasaumeravaśātakumbhaśṛṅgāracandrārajajāmbavāni / āgneyaniṣkāgniśikhāni ceti netrābdhinirdhāritahemanāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्णभेदाः> प्राकृतं सहजं वह्निसम्भूतं खनिसम्भवम्
<svarṇabhedāḥ> prākṛtaṃ sahajaṃ vahnisambhūtaṃ khanisambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसेन्द्रवेधसंजातं स्वर्णं पञ्चविधं स्मृतम् । ब्रह्माण्डं संवृतं येन रजोगुणभुवा खलु
rasendravedhasaṃjātaṃ svarṇaṃ pañcavidhaṃ smṛtam / brahmāṇḍaṃ saṃvṛtaṃ yena rajoguṇabhuvā khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्राकृतमिति प्रोक्तं देवानामपि दुर्लभम् । ब्रह्मा येनावृतो जातः सुवर्णं सहजं हि तत्
tatprākṛtamiti proktaṃ devānāmapi durlabham / brahmā yenāvṛto jātaḥ suvarṇaṃ sahajaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृष्टमग्निना शैवं तेजः पीतं सुदुःसहम् । अभूत्स्वर्णं तदुद्दिष्टं सुवर्णं वह्निसंभवम्
visṛṣṭamagninā śaivaṃ tejaḥ pītaṃ suduḥsaham / abhūtsvarṇaṃ taduddiṣṭaṃ suvarṇaṃ vahnisaṃbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्स्वर्णत्रयं दिव्यं वर्णैः षोडशभिर्युतम् । धारणादेव तत्कुर्याच्छरीरमजरामयम्
etatsvarṇatrayaṃ divyaṃ varṇaiḥ ṣoḍaśabhiryutam / dhāraṇādeva tatkuryāccharīramajarāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरीणां खनिसम्भूतं तत्स्वर्णं खनिजं स्मृतम् । तच्चतुर्दशवर्णाढ्यं भक्षितं सर्वरोगहृत्
girīṇāṃ khanisambhūtaṃ tatsvarṇaṃ khanijaṃ smṛtam / taccaturdaśavarṇāḍhyaṃ bhakṣitaṃ sarvarogahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसेन्द्रवेधसम्भूतं तद्वेधजमुदाहृतम् । रसायनं महाश्रेष्ठं पवित्रं वेधजं हि तत्
rasendravedhasambhūtaṃ tadvedhajamudāhṛtam / rasāyanaṃ mahāśreṣṭhaṃ pavitraṃ vedhajaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ताभं पीतवर्णं च द्विविधं काञ्चनं भवेत् । <ग्राह्याग्राह्यस्वर्णरूप> दाहे रक्तं सितं छेदे निकषे कुङ्कुमप्रभम्
raktābhaṃ pītavarṇaṃ ca dvividhaṃ kāñcanaṃ bhavet / <grāhyāgrāhyasvarṇarūpa> dāhe raktaṃ sitaṃ chede nikaṣe kuṅkumaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरु स्निग्धं मृदु स्वच्छं निर्दलं रक्तपीतकम् । हेम षोडशवर्णाढ्यं शस्यते देहलोहयोः
guru snigdhaṃ mṛdu svacchaṃ nirdalaṃ raktapītakam / hema ṣoḍaśavarṇāḍhyaṃ śasyate dehalohayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेताङ्गं कठिनं रूक्षं विवर्णं समलं दलम् । दाहे श्वेतासितं श्वेतं निकषे लघु च व्रजेत्
śvetāṅgaṃ kaṭhinaṃ rūkṣaṃ vivarṇaṃ samalaṃ dalam / dāhe śvetāsitaṃ śvetaṃ nikaṣe laghu ca vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शुद्धं न मृतं स्वर्णं रोगवर्गं करोति च । सौख्यं वीर्यं बलं हन्ति तस्माच्छुद्धिरुदीर्यते
na śuddhaṃ na mṛtaṃ svarṇaṃ rogavargaṃ karoti ca / saukhyaṃ vīryaṃ balaṃ hanti tasmācchuddhirudīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्णशुद्धि> वल्मीकमृत्तिका धूमं गैरिकं चेष्टका पटु । इत्येते मृत्तिकाः पञ्च जम्बीरैर् वारनालकैः
<svarṇaśuddhi> valmīkamṛttikā dhūmaṃ gairikaṃ ceṣṭakā paṭu / ityete mṛttikāḥ pañca jambīrair vāranālakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्ट्वा लिम्पेत्स्वर्णपत्रं भस्मच्छन्नं तु कर्परे । यावद्द्रवं पुटं तावत्कुर्यात्तेन विशुध्यति
piṣṭvā limpetsvarṇapatraṃ bhasmacchannaṃ tu karpare / yāvaddravaṃ puṭaṃ tāvatkuryāttena viśudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्तिकां मातुलुङ्गाम्लैः पञ्चवासरभाविताम् । सभस्मलवणं हेम शोधयेत् पुटपाकतः
mṛttikāṃ mātuluṅgāmlaiḥ pañcavāsarabhāvitām / sabhasmalavaṇaṃ hema śodhayet puṭapākataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावयेन्मातुलुङ्गाम्लैस्त्रिदिनं पञ्चमृत्तिकाम् । सैन्धवं भूमिभस्माभिः स्वर्णं शुध्यति पूर्ववत्
bhāvayenmātuluṅgāmlaistridinaṃ pañcamṛttikām / saindhavaṃ bhūmibhasmābhiḥ svarṇaṃ śudhyati pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैले तक्रे गवां मूत्रे ह्यारनाले कुलुत्थके । क्रमान्निषेचयेत् तप्तं सप्तवारं द्रवैर् द्रवैः
taile takre gavāṃ mūtre hyāranāle kulutthake / kramānniṣecayet taptaṃ saptavāraṃ dravair dravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णादिलोहपत्राणां शुद्धिरेषा प्रशस्यते । द्रावितौ नागवङ्गौ च तद्वत्सिञ्चेद्विशुद्धये
svarṇādilohapatrāṇāṃ śuddhireṣā praśasyate / drāvitau nāgavaṅgau ca tadvatsiñcedviśuddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णं ढालयेत् पूर्वं काञ्चनारोद्भवे रसे । सप्तवारं ततः कर्मयोग्यं हेम भवेद् ध्रुवम्
suvarṇaṃ ḍhālayet pūrvaṃ kāñcanārodbhave rase / saptavāraṃ tataḥ karmayogyaṃ hema bhaved dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्णभस्म (१)> नागचूर्णं शिलायुक्तं वज्रीक्षीरसमन्वितम् । लेपनात्पुटयोगाच्च हेमपत्राणि लेपयेत्
<svarṇabhasma (1)> nāgacūrṇaṃ śilāyuktaṃ vajrīkṣīrasamanvitam / lepanātpuṭayogācca hemapatrāṇi lepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतं नागं स्नुहीक्षीरैर् अथवाम्लेन केनचित् । पिष्ट्वा लेप्यं स्वर्णपत्रं रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्
mṛtaṃ nāgaṃ snuhīkṣīrair athavāmlena kenacit / piṣṭvā lepyaṃ svarṇapatraṃ ruddhvā gajapuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय पेषयेदम्ले मृतनागं चाष्टमांशकम् । पचेद्गजपुटे रुद्ध्वा पूर्ववन्नागसंयुतम्
ādāya peṣayedamle mṛtanāgaṃ cāṣṭamāṃśakam / pacedgajapuṭe ruddhvā pūrvavannāgasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुनः पुनः पाकादष्टधा म्रियते ध्रुवम् । <स्वर्णभस्म (२)> शुद्धसूतसमं गन्धं माक्षिकं च सहाम्लकैः
evaṃ punaḥ punaḥ pākādaṣṭadhā mriyate dhruvam / <svarṇabhasma (2)> śuddhasūtasamaṃ gandhaṃ mākṣikaṃ ca sahāmlakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टभिश्च पुटैर्हेम म्रियते पूर्ववत्क्रिया । <स्वर्णभस्म (३)> शुद्धसूतसमं स्वर्णं खल्वे कुर्याच्च गोलकम्
aṣṭabhiśca puṭairhema mriyate pūrvavatkriyā / <svarṇabhasma (3)> śuddhasūtasamaṃ svarṇaṃ khalve kuryācca golakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वाधो गन्धकं दत्त्वा सर्वतुल्यं निरुध्य च । त्रिंशद्वनोत्पलैर् दद्यात् पुटानेवं चतुर्दश
ūrdhvādho gandhakaṃ dattvā sarvatulyaṃ nirudhya ca / triṃśadvanotpalair dadyāt puṭānevaṃ caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुत्थं जायते भस्म गन्धं देयं पुनः पुनः । <स्वर्णभस्म (४)> स्वर्णमावर्त्य तोलैकं माषैकं शुद्धनागकम्
nirutthaṃ jāyate bhasma gandhaṃ deyaṃ punaḥ punaḥ / <svarṇabhasma (4)> svarṇamāvartya tolaikaṃ māṣaikaṃ śuddhanāgakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वादाय तु तच्चूर्णं तत्तुल्ये गन्धमाक्षिके । अम्लेन मर्दयेद्यामं रुद्ध्वा लघुपुटे पचेत्
kṣiptvādāya tu taccūrṇaṃ tattulye gandhamākṣike / amlena mardayedyāmaṃ ruddhvā laghupuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धं पुनः पुनर्देयं म्रियते दशभिः पुटैः । <रसादिभिः स्वर्णमारणम्> हेमपत्राणि कुर्वीत विलिम्पेद्रसभस्मना
gandhaṃ punaḥ punardeyaṃ mriyate daśabhiḥ puṭaiḥ / <rasādibhiḥ svarṇamāraṇam> hemapatrāṇi kurvīta vilimpedrasabhasmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लपिष्टेन पुटयेद्धेम निर्जीवतां व्रजेत् । अथवा ताप्यपुटितं स्वर्णं गच्छति भस्मताम्
amlapiṣṭena puṭayeddhema nirjīvatāṃ vrajet / athavā tāpyapuṭitaṃ svarṇaṃ gacchati bhasmatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वा मृतेन करिणा शिलायोगेन भस्मयेत् । अथवा मृतवज्रेण योगिन्यंशविलेपितम्
yadvā mṛtena kariṇā śilāyogena bhasmayet / athavā mṛtavajreṇa yoginyaṃśavilepitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मतां यात्युपरसै रसैश्चैव महारसैः । अम्लपिष्टैर् विलिप्तं च पुटितं याति भस्मताम्
bhasmatāṃ yātyuparasai rasaiścaiva mahārasaiḥ / amlapiṣṭair viliptaṃ ca puṭitaṃ yāti bhasmatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्णमारण (५)> स्वर्णस्य द्विगुणं सूतं याममम्लेन मर्दयेत् । आरोटं माक्षिकं क्षिप्त्वा मूषायां स्वर्णतुल्यकम्
<svarṇamāraṇa (5)> svarṇasya dviguṇaṃ sūtaṃ yāmamamlena mardayet / āroṭaṃ mākṣikaṃ kṣiptvā mūṣāyāṃ svarṇatulyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पृष्ठे मर्दितं हेम तत्पृष्ठे शुद्धमाक्षिकम् । देयं स्वर्णसमं तच्च पृष्ठे गन्धं च तत्समम्
tatpṛṣṭhe marditaṃ hema tatpṛṣṭhe śuddhamākṣikam / deyaṃ svarṇasamaṃ tacca pṛṣṭhe gandhaṃ ca tatsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं च चूर्णितं दद्याद् रुद्ध्वा मूषां धमेद्दृढम् । स्वभावशीतलं ग्राह्यं भस्म तद्भागपञ्चकम्
sarvaṃ ca cūrṇitaṃ dadyād ruddhvā mūṣāṃ dhameddṛḍham / svabhāvaśītalaṃ grāhyaṃ bhasma tadbhāgapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
टङ्कणं श्वेतकाचं च भागैकैकं प्रपेषयेत् । त्रितयं मधुनाज्येन मेलकं गोलकीकृतम्
ṭaṅkaṇaṃ śvetakācaṃ ca bhāgaikaikaṃ prapeṣayet / tritayaṃ madhunājyena melakaṃ golakīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्याभ्रस्य च भागैकमधश्चोर्ध्वं च दापयेत् । निरुध्य तद्धमेद्गाढं मूषायां घटिकाद्वयम्
dhānyābhrasya ca bhāgaikamadhaścordhvaṃ ca dāpayet / nirudhya taddhamedgāḍhaṃ mūṣāyāṃ ghaṭikādvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुत्थं जायते भस्म तत्तद्योगेषु योजयेत् । <स्वर्णमारण (६)> हेम्नः पादं मृतं सूतं पिष्टमम्लेन केनचित्
nirutthaṃ jāyate bhasma tattadyogeṣu yojayet / <svarṇamāraṇa (6)> hemnaḥ pādaṃ mṛtaṃ sūtaṃ piṣṭamamlena kenacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्रे लिप्त्वा पुटे पच्यादष्टभिर्म्रियते ध्रुवम् । शुद्धानां सर्वलोहानां मारणे रीतिरीदृशी
patre liptvā puṭe pacyādaṣṭabhirmriyate dhruvam / śuddhānāṃ sarvalohānāṃ māraṇe rītirīdṛśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्णमारण (७)> शुद्धमाक्षीकभागैकं भागं चारोटमाक्षिकम् । द्विभागं सूतकं क्षिप्त्वा त्रयमम्लेन मर्दयेत्
<svarṇamāraṇa (7)> śuddhamākṣīkabhāgaikaṃ bhāgaṃ cāroṭamākṣikam / dvibhāgaṃ sūtakaṃ kṣiptvā trayamamlena mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागैकं हेमपत्रं च लिप्त्वा चाम्लेन मर्दयेत् । तद्गोलं पातनायन्त्रे हठाद् यामत्रयं पचेत्
bhāgaikaṃ hemapatraṃ ca liptvā cāmlena mardayet / tadgolaṃ pātanāyantre haṭhād yāmatrayaṃ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं म्रियते स्वर्णं निरुत्थं नात्र संशयः । <स्वर्णमारण (८)> यवचिञ्चारजोवृक्षभल्लातैष्टङ्कणेन च
ityevaṃ mriyate svarṇaṃ nirutthaṃ nātra saṃśayaḥ / <svarṇamāraṇa (8)> yavaciñcārajovṛkṣabhallātaiṣṭaṅkaṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्त्वा स्वर्णस्य पत्राणि रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । तैर् द्रवैः पिष्ट्या म्रियते सप्तधा पुटैः
liptvā svarṇasya patrāṇi ruddhvā gajapuṭe pacet / tair dravaiḥ piṣṭyā mriyate saptadhā puṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीलुकङ्कुष्ठबुक्काणसौवर्चलम् अपेषितम् । लिप्त्वा स्वर्णस्य पत्राणि म्रियते सप्तभिः पुटैः
pīlukaṅkuṣṭhabukkāṇasauvarcalam apeṣitam / liptvā svarṇasya patrāṇi mriyate saptabhiḥ puṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वर्णस्य गुणाः> सुवर्णं बृंहणं स्निग्धं मधुरं रसपाकयोः । विषदोषहरं शीतं सकषायं सतिक्तकम्
<svarṇasya guṇāḥ> suvarṇaṃ bṛṃhaṇaṃ snigdhaṃ madhuraṃ rasapākayoḥ / viṣadoṣaharaṃ śītaṃ sakaṣāyaṃ satiktakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्यं कान्तिप्रदं बल्यं संरसनं गुरु लेखनम् । बुद्धिमेधास्मृतिकरं व्रणघ्नं वाग्विशुद्धिदम्
hṛdyaṃ kāntipradaṃ balyaṃ saṃrasanaṃ guru lekhanam / buddhimedhāsmṛtikaraṃ vraṇaghnaṃ vāgviśuddhidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षयोन्मादप्रशमनं चक्षुष्यं च रसायनम् । त्रिदोषशमनं सौम्यमायुष्यं रुचिरं शुचि
kṣayonmādapraśamanaṃ cakṣuṣyaṃ ca rasāyanam / tridoṣaśamanaṃ saumyamāyuṣyaṃ ruciraṃ śuci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञावीर्यस्वरकरम् ऐश्वर्यं धारणाद्भवेत्
prajñāvīryasvarakaram aiśvaryaṃ dhāraṇādbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.