Library·Ananda·2·2.5

Ananda 2.5

श्रीभैरवः । <लोहोत्पत्तिः> कान्तायस्तीक्ष्णमुण्डाख्यलोहोत्पत्तिर् अथोच्यते । देवासुरसमूहेन मथ्यमाने महोदधौ

śrībhairavaḥ / <lohotpattiḥ> kāntāyastīkṣṇamuṇḍākhyalohotpattir athocyate / devāsurasamūhena mathyamāne mahodadhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्पन्नं पुरा तस्मिन्नमृतं देवजीवनम् । पीयमानात्सुरैस्तस्मान्निपेतुः क्षुद्रबिन्दवः

samutpannaṃ purā tasminnamṛtaṃ devajīvanam / pīyamānātsuraistasmānnipetuḥ kṣudrabindavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा तान् भूगतान् यन्ता गोपयामास धूर्जटिः । लोहपाषाणरूपेण कृत्वा तान्वसुधातले

jñātvā tān bhūgatān yantā gopayāmāsa dhūrjaṭiḥ / lohapāṣāṇarūpeṇa kṛtvā tānvasudhātale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापरोगाभिभूता ये मानवा न भजन्त्वमून् । इत्येवं शिवगुप्ता ये सुधाया बिन्दवः पुरा

pāparogābhibhūtā ye mānavā na bhajantvamūn / ityevaṃ śivaguptā ye sudhāyā bindavaḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां मया समासेन कथ्यते साधनं स्फुटम् । कुष्ठादिरोगनाशार्थं यथाबुद्ध्यनुसारतः

teṣāṃ mayā samāsena kathyate sādhanaṃ sphuṭam / kuṣṭhādiroganāśārthaṃ yathābuddhyanusārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: सुब्त्य्पेस्> कान्तायस्तीक्ष्णमुण्डाख्यं लोहमेवमपि त्रिधा । रसायनेभ्यः सर्वेभ्यो विद्याच्छतगुणाधिकम्

<iron:: subtypes> kāntāyastīkṣṇamuṇḍākhyaṃ lohamevamapi tridhā / rasāyanebhyaḥ sarvebhyo vidyācchataguṇādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्तलोह:: स्य्नोन्य्म्स्> अयस्कान्तं कान्तलोहं कान्तं स्यात् कृष्णलोहकम् । कान्तायसं महालोहं काललोहं च सप्तधा

<kāntaloha:: synonyms> ayaskāntaṃ kāntalohaṃ kāntaṃ syāt kṛṣṇalohakam / kāntāyasaṃ mahālohaṃ kālalohaṃ ca saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अशुद्धकान्तलोहसेवनजा दोषाः> हृत्पीडां वह्निदौर्बल्यं महारोगान्मृतिं तथा । करोति सेवनाल्लोहम् अशोधितम् अमारितम्

<aśuddhakāntalohasevanajā doṣāḥ> hṛtpīḍāṃ vahnidaurbalyaṃ mahārogānmṛtiṃ tathā / karoti sevanālloham aśodhitam amāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्तग्रहणविधिः> तस्मात्कान्तस्य संशुद्धिर् मारणं च विधीयते । मदोन्मत्तगजः सूतः कान्तमङ्कुशमुच्यते

<kāntagrahaṇavidhiḥ> tasmātkāntasya saṃśuddhir māraṇaṃ ca vidhīyate / madonmattagajaḥ sūtaḥ kāntamaṅkuśamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रं ज्ञात्वा गृहीतव्यं तत्प्रयत्नेन भूयसा । मारुतातपनिक्षिप्तं वर्जयेत्सुरसुन्दरि

kṣetraṃ jñātvā gṛhītavyaṃ tatprayatnena bhūyasā / mārutātapanikṣiptaṃ varjayetsurasundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिस्थितं च यत्कान्तं छागरक्तेन भावयेत् । छागरक्तप्रलिप्तेन चर्मणा तत्प्रवेष्टयेत्

bhūmisthitaṃ ca yatkāntaṃ chāgaraktena bhāvayet / chāgaraktapraliptena carmaṇā tatpraveṣṭayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छागचर्म परीवेष्ट्य विन्यसेत्पूर्ववत्क्षितौ । उद्धृतं सप्तभिर्मासैस्तोयकुम्भे विनिक्षिपेत्

chāgacarma parīveṣṭya vinyasetpūrvavatkṣitau / uddhṛtaṃ saptabhirmāsaistoyakumbhe vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपुष्पैः सदा पूज्यं रक्तगन्धानुलेपनैः । पूरितं मद्यमांसैश्च योज्यं रसरसायने

raktapuṣpaiḥ sadā pūjyaṃ raktagandhānulepanaiḥ / pūritaṃ madyamāṃsaiśca yojyaṃ rasarasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कृतं छागरक्तेन भ्रामकं चुम्बकं भवेत् । अनेन क्रमयोगेन द्रावकं भवति प्रिये

saṃskṛtaṃ chāgaraktena bhrāmakaṃ cumbakaṃ bhavet / anena kramayogena drāvakaṃ bhavati priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तलोहं विना सूतो देहे न क्रामति क्वचित् । न कान्तेन विना सूतः कान्तः सूतविवर्जितः

kāntalohaṃ vinā sūto dehe na krāmati kvacit / na kāntena vinā sūtaḥ kāntaḥ sūtavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तसूतसमायुक्तः प्रयोगो देहधारकः । पुरा प्रोक्तं मया सर्वं कान्तसत्वं यथाविधि

kāntasūtasamāyuktaḥ prayogo dehadhārakaḥ / purā proktaṃ mayā sarvaṃ kāntasatvaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना सम्प्रवक्ष्यामि कान्तसंस्कारतद्गुणान् । <कान्तलोह:: शोधन:: नैसर्गिक> शशरक्तेन संलिप्तं कान्तपत्रं सुधामितम्

adhunā sampravakṣyāmi kāntasaṃskāratadguṇān / <kāntaloha:: śodhana:: naisargika> śaśaraktena saṃliptaṃ kāntapatraṃ sudhāmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवारं चाग्निना देवि दोषं नैसर्गिकं त्यजेत् । <कान्तलोह:: शोधन:: अद्रि> त्रिफलाष्टगुणे तोये त्रिफला षोडशं पलम्

trivāraṃ cāgninā devi doṣaṃ naisargikaṃ tyajet / <kāntaloha:: śodhana:: adri> triphalāṣṭaguṇe toye triphalā ṣoḍaśaṃ palam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्वाथपादशेषं च कान्तस्य पलपञ्चकम् । कृत्वा पत्राणि तप्तानि सप्तवारं निषेचयेत्

tatkvāthapādaśeṣaṃ ca kāntasya palapañcakam / kṛtvā patrāṇi taptāni saptavāraṃ niṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एव प्रलीयते दोषो गिरिजो लोहसंभवः । कान्तलोहमयं चूर्णं गोमूत्रेऽष्टगुणे पचेत्

eva pralīyate doṣo girijo lohasaṃbhavaḥ / kāntalohamayaṃ cūrṇaṃ gomūtre'ṣṭaguṇe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्याम्लैः क्षालितं भूयः शोषितं शुद्धिमाप्नुयात् । रत्नमाला हंसपादी गोजिह्वा त्रिफलामृता

dhānyāmlaiḥ kṣālitaṃ bhūyaḥ śoṣitaṃ śuddhimāpnuyāt / ratnamālā haṃsapādī gojihvā triphalāmṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपाली तुम्बुरुर्दन्ती गोमूत्रे पेषयेदिमाः । तत्कल्के कान्तपत्रं तु तप्तं तप्तं द्विसप्तधा

gopālī tumbururdantī gomūtre peṣayedimāḥ / tatkalke kāntapatraṃ tu taptaṃ taptaṃ dvisaptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेचयेत्कान्तलोहं तु सर्वदोषनिवृत्तये । <कान्तसिद्धिक्रमः> क्रमः कान्तस्य सिद्ध्यर्थं कर्तव्यो मन्त्रपूर्वकम्

secayetkāntalohaṃ tu sarvadoṣanivṛttaye / <kāntasiddhikramaḥ> kramaḥ kāntasya siddhyarthaṃ kartavyo mantrapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्भवोद्भवशब्दः स्याच्चतुर्थ्यन्तो ऽमृतात्परम् । स्वाहान्तः प्रणवश्चादौ मन्त्रोऽयं मर्दने स्थितः

udbhavodbhavaśabdaḥ syāccaturthyanto 'mṛtātparam / svāhāntaḥ praṇavaścādau mantro'yaṃ mardane sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षायै लोहरसयोरयमेवैकमुद्भवम् । विना स्वाहेति तस्यान्ते फडन्तं योजयेत्प्रिये

rakṣāyai loharasayorayamevaikamudbhavam / vinā svāheti tasyānte phaḍantaṃ yojayetpriye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवोर्ध्वं नमश्चण्डं वज्रपाषाण इत्यपि । ततः परं महावज्रसेनाधिपतये नमः

praṇavordhvaṃ namaścaṇḍaṃ vajrapāṣāṇa ityapi / tataḥ paraṃ mahāvajrasenādhipataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विरुक्तसरुशब्दः स्यान् महाविद्याबलाय च । ततस्त्वाहेति मन्त्रोऽयं बलिकर्मणि पूजितः

dviruktasaruśabdaḥ syān mahāvidyābalāya ca / tatastvāheti mantro'yaṃ balikarmaṇi pūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव बलिं कृत्वा यथोक्तामाचरेत्क्रियाम् । <लोहभस्मविधिः (१)> स्तन्येन हिङ्गुलस्याथ पेषयेत्पलपञ्चकम्

anenaiva baliṃ kṛtvā yathoktāmācaretkriyām / <lohabhasmavidhiḥ (1)> stanyena hiṅgulasyātha peṣayetpalapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव पत्रं कान्तस्य लिम्पेत्पञ्चपलोन्मितम् । रुद्ध्वा गजपुटे पाच्यं कषायैस्त्रैफलैः पुनः

tenaiva patraṃ kāntasya limpetpañcapalonmitam / ruddhvā gajapuṭe pācyaṃ kaṣāyaistraiphalaiḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीरैर् आरनलैर्वा विंशत्यंशेन हिङ्गुलम् । पिष्ट्वालिप्य पुटे रुद्ध्वा तल्लोहे पाचयेत्पुनः

jambīrair āranalairvā viṃśatyaṃśena hiṅgulam / piṣṭvālipya puṭe ruddhvā tallohe pācayetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्धं पुटेत्पचेद्रात्रौ प्रातर् द्रावैश्च भावयेत् । एवमष्टदिनं कुर्यात्त्रिविधं म्रियते ह्ययः

ruddhaṃ puṭetpacedrātrau prātar drāvaiśca bhāvayet / evamaṣṭadinaṃ kuryāttrividhaṃ mriyate hyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोहभस्मविधिः (२)> चिञ्चापत्रनिभं कुर्यात्कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । मृत्पात्रस्थं क्षिपेद् घर्मे दन्तीद्रावैः प्रपूरयेत्

<lohabhasmavidhiḥ (2)> ciñcāpatranibhaṃ kuryātkāntaṃ tīkṣṇaṃ ca muṇḍakam / mṛtpātrasthaṃ kṣiped gharme dantīdrāvaiḥ prapūrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रं पुनः पुनस्तावद्यावत्तरति तत्स्वयम् । म्रियते तीव्रघर्मेण तच्चूर्णीकृत्य योजयेत्

patraṃ punaḥ punastāvadyāvattarati tatsvayam / mriyate tīvragharmeṇa taccūrṇīkṛtya yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोहभस्मविधिः (३)> कान्तायस्तीक्ष्णमुण्डानां चूर्णं मत्स्याक्षिजैर्द्रवैः । आतपे त्रिदिनं भाव्यं त्रिदिनं चित्रकद्रवैः

<lohabhasmavidhiḥ (3)> kāntāyastīkṣṇamuṇḍānāṃ cūrṇaṃ matsyākṣijairdravaiḥ / ātape tridinaṃ bhāvyaṃ tridinaṃ citrakadravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यहं त्रिकण्टकरसैः सहदेवीद्रवैर् दिनम् । गोमूत्रैस्त्रिफलाक्वाथैर्भावयेच्च त्र्यहं त्र्यहम्

tryahaṃ trikaṇṭakarasaiḥ sahadevīdravair dinam / gomūtraistriphalākvāthairbhāvayecca tryahaṃ tryaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तद्रावैस्ततो मर्द्यं क्रमाद्देयं पुटं पुटम् । रुद्ध्वा गजपुटैरेवं मृतं योगेषु योजयेत्

uktadrāvaistato mardyaṃ kramāddeyaṃ puṭaṃ puṭam / ruddhvā gajapuṭairevaṃ mṛtaṃ yogeṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोहभस्मविधिः (४)> स्थाल्यां वा लोहपात्रे वा लोहदर्व्या विचालयन् । पाचयेत्त्रिफलाक्वाथैर् दिनं लोहचूर्णकम्

<lohabhasmavidhiḥ (4)> sthālyāṃ vā lohapātre vā lohadarvyā vicālayan / pācayettriphalākvāthair dinaṃ lohacūrṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पिण्डं त्रिफलातोयैः पिष्ट्वा रुद्ध्वा पुटे पचेत् । षोडशाङ्गुलगर्तान्तर् निर्वाते ऽहर्निशं पचेत्

tatpiṇḍaṃ triphalātoyaiḥ piṣṭvā ruddhvā puṭe pacet / ṣoḍaśāṅgulagartāntar nirvāte 'harniśaṃ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं त्रिधा प्रकर्तव्यं स्थालीपाकं पुटान्तकम् । भृङ्गार्द्रकं तालमूलं हस्तिकर्ण्याश्च मूलकम्

evaṃ tridhā prakartavyaṃ sthālīpākaṃ puṭāntakam / bhṛṅgārdrakaṃ tālamūlaṃ hastikarṇyāśca mūlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतावरीविदार्योश्च मूलं तत्त्रिफलाम्भसि । संपेष्य पूर्ववत्स्थाल्यां पाच्यं पेष्यं त्रिधा पुटैः

śatāvarīvidāryośca mūlaṃ tattriphalāmbhasi / saṃpeṣya pūrvavatsthālyāṃ pācyaṃ peṣyaṃ tridhā puṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाच्यं ततः पुनर्नव्याः क्वाथैश्च दशमूलतः । बृहत्याश्च कषायेण बीजपूरस्य च द्रवैः

pācyaṃ tataḥ punarnavyāḥ kvāthaiśca daśamūlataḥ / bṛhatyāśca kaṣāyeṇa bījapūrasya ca dravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मबीजरसैः शिग्रुक्वाथैर् गोपयसापि च । प्रत्येकं संप्रपेष्यादौ पूर्वगर्ते पुटे पचेत्

brahmabījarasaiḥ śigrukvāthair gopayasāpi ca / pratyekaṃ saṃprapeṣyādau pūrvagarte puṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयेत्तद्द्रवेणैव पुटान्ते याममात्रकम् । प्रत्येकमेवं संपेष्य पुटयेद् भावयेत्क्रमात्

bhāvayettaddraveṇaiva puṭānte yāmamātrakam / pratyekamevaṃ saṃpeṣya puṭayed bhāvayetkramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्रियते नात्र सन्देहः कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । <लोहभस्मविधिः (५)> शुद्धसूतं द्विधा गन्धं खल्वे कृत्वा तु कज्जलीम्

mriyate nātra sandehaḥ kāntaṃ tīkṣṇaṃ ca muṇḍakam / <lohabhasmavidhiḥ (5)> śuddhasūtaṃ dvidhā gandhaṃ khalve kṛtvā tu kajjalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोः समं कान्तचूर्णं मर्दयेत्कन्यकाद्रवैः । यामद्वयात्समुद्धृत्य तद्गोलं ताम्रपात्रके

dvayoḥ samaṃ kāntacūrṇaṃ mardayetkanyakādravaiḥ / yāmadvayātsamuddhṛtya tadgolaṃ tāmrapātrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आच्छाद्यैरण्डपत्रैश्च यामार्धे ऽत्युष्णतां गतम् । धान्यराशौ न्यसेत्पश्चात्त्रिदिनान्ते समुद्धरेत्

ācchādyairaṇḍapatraiśca yāmārdhe 'tyuṣṇatāṃ gatam / dhānyarāśau nyasetpaścāttridinānte samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपेष्य गालयेद्वस्त्रे सत्यं वारितरं भवेत् । कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डं च निरुत्थं जायते मृतम्

saṃpeṣya gālayedvastre satyaṃ vāritaraṃ bhavet / kāntaṃ tīkṣṇaṃ ca muṇḍaṃ ca nirutthaṃ jāyate mṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णादीन्मारयेदेवं चूर्णीकुर्याच्च लोहवत् । सिद्धयोगम् अथाख्यातं सिद्धानां संमुखागतम्

svarṇādīnmārayedevaṃ cūrṇīkuryācca lohavat / siddhayogam athākhyātaṃ siddhānāṃ saṃmukhāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुभूतं मया देवि सर्वरोगापहारकम् । नायः पचेत्पञ्चपलप्रमाणाद् अधो न चोर्ध्वं त्रिदशप्रमाणात्

anubhūtaṃ mayā devi sarvarogāpahārakam / nāyaḥ pacetpañcapalapramāṇād adho na cordhvaṃ tridaśapramāṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोहभस्मविधिः (६)> अर्जुनस्य त्वचः पेष्याः काञ्जिकेनातिलोलिताः । तन्मध्ये कान्तचूर्णं च कांस्यपात्रे विनिक्षिपेत्

<lohabhasmavidhiḥ (6)> arjunasya tvacaḥ peṣyāḥ kāñjikenātilolitāḥ / tanmadhye kāntacūrṇaṃ ca kāṃsyapātre vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैकं धारयेद्घर्मे द्रवैः पूर्यं पुनः पुनः । अर्जुनैः सारनालैर्वा त्रिविधं मारयेदयः

dinaikaṃ dhārayedgharme dravaiḥ pūryaṃ punaḥ punaḥ / arjunaiḥ sāranālairvā trividhaṃ mārayedayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रवैः कुक्कुटपत्रोत्थैः कान्तचूर्णं विमर्दयेत् । दिनं च ह्यातपे तीव्रे द्रवैर्मर्द्यं त्रिकण्टजैः

dravaiḥ kukkuṭapatrotthaiḥ kāntacūrṇaṃ vimardayet / dinaṃ ca hyātape tīvre dravairmardyaṃ trikaṇṭajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्ध्याभृङ्गपुनर्नव्याः सगोमूत्रैर् दिनं पुनः । गोमूत्रैस् त्रिफला क्वाथ्या तत्कषायेण भावयेत्

vandhyābhṛṅgapunarnavyāḥ sagomūtrair dinaṃ punaḥ / gomūtrais triphalā kvāthyā tatkaṣāyeṇa bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिसप्ताहं प्रयत्नेन दिनैकं मर्दयेत्ततः । रुद्ध्वा गजपुटे पच्याद्दिनं क्वाथेन मर्दयेत्

trisaptāhaṃ prayatnena dinaikaṃ mardayettataḥ / ruddhvā gajapuṭe pacyāddinaṃ kvāthena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवा मर्द्यं पुटेद् रात्रावेकविंशद्दिनावधि । एकविंशत्पुटैरेवं म्रियते त्रिविधं ह्ययः

divā mardyaṃ puṭed rātrāvekaviṃśaddināvadhi / ekaviṃśatpuṭairevaṃ mriyate trividhaṃ hyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोहभस्मविधिः (८)> माक्षिकं च शिला ह्यम्लैर्हरिद्रा मरिचाङ्घ्रि च । पिष्ट्वा लेप्यं कान्तपत्रं तप्तं तप्तं निषेचयेत्

<lohabhasmavidhiḥ (8)> mākṣikaṃ ca śilā hyamlairharidrā maricāṅghri ca / piṣṭvā lepyaṃ kāntapatraṃ taptaṃ taptaṃ niṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा त्रैफले क्वाथे जलेन क्षालयेत्पुनः । कुट्टयेल्लोहदण्डेन पेषयेत्त्रैफले जले

saptadhā traiphale kvāthe jalena kṣālayetpunaḥ / kuṭṭayellohadaṇḍena peṣayettraiphale jale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशांशेन लोहस्य दातव्यं माक्षिकं शिला । अम्लेन मर्दितं रुद्ध्वा गजाख्यैकपुटे पचेत्

ṣoḍaśāṃśena lohasya dātavyaṃ mākṣikaṃ śilā / amlena marditaṃ ruddhvā gajākhyaikapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुत्थं जायते भस्म कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । <लोहभस्मविधिः (९)> तिन्दूफलस्य मज्जायां खड्गं लिप्त्वातपे खरे

nirutthaṃ jāyate bhasma kāntaṃ tīkṣṇaṃ ca muṇḍakam / <lohabhasmavidhiḥ (9)> tindūphalasya majjāyāṃ khaḍgaṃ liptvātape khare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारयेत्कांस्यपात्रान्तर्दिनैकेन स्फुटत्यलम् । लेपं पुनः पुनः कुर्याद्दिनान्ते तं प्रपेषयेत्

dhārayetkāṃsyapātrāntardinaikena sphuṭatyalam / lepaṃ punaḥ punaḥ kuryāddinānte taṃ prapeṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलाक्वाथसंयुक्तं दिनैकेन मृतो भवेत् । तोयाष्टभागशेषेण त्रिफला पलपञ्चकम्

triphalākvāthasaṃyuktaṃ dinaikena mṛto bhavet / toyāṣṭabhāgaśeṣeṇa triphalā palapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतं क्वाथस्य तुल्यं स्याद्घृततुल्यं मृतायसम् । पाचयेत्ताम्रपात्रे तु लोहदर्व्या विचालयन्

ghṛtaṃ kvāthasya tulyaṃ syādghṛtatulyaṃ mṛtāyasam / pācayettāmrapātre tu lohadarvyā vicālayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्वग्निना पचेद्यावत्तावज्जीर्यति तद्द्रवम् । लोहतुल्या सिता योज्या सुपक्वामवतारयेत्

mṛdvagninā pacedyāvattāvajjīryati taddravam / lohatulyā sitā yojyā supakvāmavatārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगवाहम् इदं ख्यातं मृतलोहं महामृतम् । इत्थं कान्तस्य तीक्ष्णस्य मुण्डस्यापि ह्ययं विधिः

yogavāham idaṃ khyātaṃ mṛtalohaṃ mahāmṛtam / itthaṃ kāntasya tīkṣṇasya muṇḍasyāpi hyayaṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृततुल्यं मृतं लोहं लोहपात्रगतं पचेत् । जीर्णे घृते समादाय सर्वयोगेषु योजयेत्

ghṛtatulyaṃ mṛtaṃ lohaṃ lohapātragataṃ pacet / jīrṇe ghṛte samādāya sarvayogeṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ ॐ अमृतेन्द्र भक्षयामि नमः । पात्रे यस्मिन्प्रविशति जले तैलबिन्दुर्न सर्पेत् हिङ्गुर्गन्धं विसृजति निजां तिक्ततां निम्बकल्कः । पाके दुग्धं भवति शिखराकारता नैव भूमौ कान्तं लोहं तदिदमुदितं लक्षणोक्तं न चान्यत्

oṃ oṃ amṛtendra bhakṣayāmi namaḥ / pātre yasminpraviśati jale tailabindurna sarpet hiṅgurgandhaṃ visṛjati nijāṃ tiktatāṃ nimbakalkaḥ / pāke dugdhaṃ bhavati śikharākāratā naiva bhūmau kāntaṃ lohaṃ tadidamuditaṃ lakṣaṇoktaṃ na cānyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोहपाकस्वरूपम्> लोहपाकस्त्रिधा प्रोक्तो मृदुमध्यखरात्मकः । पङ्कोत्करसमः पूर्वः पिण्डपाकस्तु मध्यमः

<lohapākasvarūpam> lohapākastridhā prokto mṛdumadhyakharātmakaḥ / paṅkotkarasamaḥ pūrvaḥ piṇḍapākastu madhyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयः खरपाकः स्याद् वालुकासदृशः प्रिये । <निरुत्थभस्मपरीक्षा> पाकं वर्णं तथा गन्धं ज्ञात्वा लोहस्य वह्नितः

tṛtīyaḥ kharapākaḥ syād vālukāsadṛśaḥ priye / <nirutthabhasmaparīkṣā> pākaṃ varṇaṃ tathā gandhaṃ jñātvā lohasya vahnitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तार्याथ ततः शुद्धं लोहपात्रान्तरे न्यसेत् । लोहमातङ्गपञ्चास्या गन्धमाक्षीकहिङ्गुलाः

uttāryātha tataḥ śuddhaṃ lohapātrāntare nyaset / lohamātaṅgapañcāsyā gandhamākṣīkahiṅgulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लोह:: छेच्किन्ग् थे वारितर स्तते> सर्वमेतन्मृतं लोहं ध्मातव्यं मित्रपञ्चकैः । यद्येवं स्यान्निरुत्थानं सेव्यं वारितरं हितम्

<loha:: checking the vāritara state> sarvametanmṛtaṃ lohaṃ dhmātavyaṃ mitrapañcakaiḥ / yadyevaṃ syānnirutthānaṃ sevyaṃ vāritaraṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्वाज्येन समायुक्तं लोहं तारेण संयुतम् । अन्धमूषागतं ध्मातं गृह्णीयात् स्वाङ्गशीतलम्

madhvājyena samāyuktaṃ lohaṃ tāreṇa saṃyutam / andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ gṛhṇīyāt svāṅgaśītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहमध्यगतं तारं पूर्वमानं भवेद्यदि । तदा लोहं निरुत्थं स्यादन्यथा साधयेत्पुनः

lohamadhyagataṃ tāraṃ pūrvamānaṃ bhavedyadi / tadā lohaṃ nirutthaṃ syādanyathā sādhayetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकं चोत्थितं लोहं तुल्यं खल्वे विमर्दयेत् । दिनैकं कन्यकाद्रावै रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्

gandhakaṃ cotthitaṃ lohaṃ tulyaṃ khalve vimardayet / dinaikaṃ kanyakādrāvai ruddhvā gajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं सर्वलोहानां कर्तव्येत्थं निरुत्थितिः । <कान्तादिभस्मगुणाः> कान्तसिन्दूरमायुष्यमारोग्यं बलवीर्यदम्

ityevaṃ sarvalohānāṃ kartavyetthaṃ nirutthitiḥ / <kāntādibhasmaguṇāḥ> kāntasindūramāyuṣyamārogyaṃ balavīryadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहदार्ढ्यकरं श्रेष्ठं कुर्यादिन्द्रियपाटवम् । त्रिदोषशमनं राजयक्ष्मरोगविनाशनम्

dehadārḍhyakaraṃ śreṣṭhaṃ kuryādindriyapāṭavam / tridoṣaśamanaṃ rājayakṣmarogavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरासृक्पित्तपाण्ड्वादीन् हन्याद् अष्टमहागदान् । यद्यद्रोगहरैर् योगैस् तत्तद्रोगहरं भवेत्

jvarāsṛkpittapāṇḍvādīn hanyād aṣṭamahāgadān / yadyadrogaharair yogais tattadrogaharaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तीक्ष्णलोह:: स्य्नोन्य्म्स्> तीक्ष्णं शस्त्रायसं शस्त्रं पिण्डं पिण्डायसं शठम् । आयसं निशितं तीव्रं लोहखड्गं च मुण्डजम्

<tīkṣṇaloha:: synonyms> tīkṣṇaṃ śastrāyasaṃ śastraṃ piṇḍaṃ piṇḍāyasaṃ śaṭham / āyasaṃ niśitaṃ tīvraṃ lohakhaḍgaṃ ca muṇḍajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयश्चित्रायसं प्रोक्तं चीनजं च त्रिपञ्चधा । <मुण्डलोह:: स्य्नोन्य्म्स्> मुण्डं मुण्डायसं लोहं कृष्णलौहं शिलोद्भवम्

ayaścitrāyasaṃ proktaṃ cīnajaṃ ca tripañcadhā / <muṇḍaloha:: synonyms> muṇḍaṃ muṇḍāyasaṃ lohaṃ kṛṣṇalauhaṃ śilodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तीक्ष्ण-, मुण्डलोह:: मारण> कान्तलोहप्रकारेण मारणं तीक्ष्णमुण्डयोः । <तीक्ष्णलोह:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> तीक्ष्णलोहं कषायाम्लं तिक्तकं कटुकं लघु

<tīkṣṇa-, muṇḍaloha:: māraṇa> kāntalohaprakāreṇa māraṇaṃ tīkṣṇamuṇḍayoḥ / <tīkṣṇaloha:: medic. properties> tīkṣṇalohaṃ kaṣāyāmlaṃ tiktakaṃ kaṭukaṃ laghu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतलं लेखनं रूक्षं कफपित्तास्रपाण्डुजित् । प्रमेहसर्वशूलघ्नं तीक्ष्णं मुण्डाधिकं गुणैः

śītalaṃ lekhanaṃ rūkṣaṃ kaphapittāsrapāṇḍujit / pramehasarvaśūlaghnaṃ tīkṣṇaṃ muṇḍādhikaṃ guṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मुण्ड:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> चक्षुष्यं मुण्डलोहं तु कषायं स्वादु तिक्तकम् । लेखनं वातहृच्छीतं कृमिपित्तकफप्रणुत्

<muṇḍa:: medic. properties> cakṣuṣyaṃ muṇḍalohaṃ tu kaṣāyaṃ svādu tiktakam / lekhanaṃ vātahṛcchītaṃ kṛmipittakaphapraṇut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वयथूदरशूलार्शःकुष्ठपाण्डुप्रमेहजित्

śvayathūdaraśūlārśaḥkuṣṭhapāṇḍupramehajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.