श्रीभैरवः । <तिन्:: सुब्त्य्पेस्> खुरकं मिश्रकं चेति द्विविधं वङ्गमुच्यते । खुरं तत्र गुणैः श्रेष्ठं गुणहीनं तु मिश्रकम्
śrībhairavaḥ / <tin:: subtypes> khurakaṃ miśrakaṃ ceti dvividhaṃ vaṅgamucyate / khuraṃ tatra guṇaiḥ śreṣṭhaṃ guṇahīnaṃ tu miśrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<खुर:: फ्य्स्। प्रोपेर्तिएस्> धवलं मृदुलं स्निग्धं द्रुतद्रावं सगौरवम् । <मिश्रक:: फ्य्स्। प्रोपेर्तिएस्> निःशब्दं खुरवङ्गं स्यान्मिश्रकं श्यामशुभ्रकम्
<khura:: phys. properties> dhavalaṃ mṛdulaṃ snigdhaṃ drutadrāvaṃ sagauravam / <miśraka:: phys. properties> niḥśabdaṃ khuravaṅgaṃ syānmiśrakaṃ śyāmaśubhrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<तिन्:: स्य्नोन्य्म्स्> त्रपु त्रपुसमारूपं वङ्गं च कुटिलं हिमम् । कुरूप्यं विच्चटं रङ्गं पूतिगन्धं रसाह्वयम्
<tin:: synonyms> trapu trapusamārūpaṃ vaṅgaṃ ca kuṭilaṃ himam / kurūpyaṃ viccaṭaṃ raṅgaṃ pūtigandhaṃ rasāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<तिन्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्> स्वच्छम् उष्णासहं शीतं सूक्ष्मपत्रकरं लघु । रुङ्नाशे रूप्यकरणे तद्वङ्गं श्रेष्ठमुच्यते
<tin:: parīkṣā:: good quality> svaccham uṣṇāsahaṃ śītaṃ sūkṣmapatrakaraṃ laghu / ruṅnāśe rūpyakaraṇe tadvaṅgaṃ śreṣṭhamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<वङ्गशुद्धि (१)> द्रावयित्वा निशायुक्ते क्षिप्तं निर्गुण्डिकारसैः । विशुध्यति त्रिवारेण खुरवङ्गं न संशयः
<vaṅgaśuddhi (1)> drāvayitvā niśāyukte kṣiptaṃ nirguṇḍikārasaiḥ / viśudhyati trivāreṇa khuravaṅgaṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लतक्रविनिपिष्टवर्षाभूवृषसिन्धुभिः । कट्वलाबुगतं वङ्गं द्वितयं परिशुध्यति
amlatakravinipiṣṭavarṣābhūvṛṣasindhubhiḥ / kaṭvalābugataṃ vaṅgaṃ dvitayaṃ pariśudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतालेनार्कदुग्धेन लिप्त्वा वङ्गदलान्यथ । बोधिचिञ्चात्वचः क्षारैर् दद्याल्लघुपुटानि च
satālenārkadugdhena liptvā vaṅgadalānyatha / bodhiciñcātvacaḥ kṣārair dadyāllaghupuṭāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयित्वा चरेद्भस्म तद्रसादिषु कीर्तितम् । <वङ्गशुद्धि (२)> नागवच्छोधयेद् वङ्गं तद्वदश्वत्थचिञ्चयोः
mardayitvā caredbhasma tadrasādiṣu kīrtitam / <vaṅgaśuddhi (2)> nāgavacchodhayed vaṅgaṃ tadvadaśvatthaciñcayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भस्म हरितालं च तुल्यमम्लेन मर्दयेत् । पलाशोत्थद्रवैर् वाथ लोलयित्वान्ध्रयेत्पुटे
tadbhasma haritālaṃ ca tulyamamlena mardayet / palāśotthadravair vātha lolayitvāndhrayetpuṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्य दशमांशेन तालेन सह मर्दयेत् । <वङ्गशुद्धि (३)> पूर्वद्रावैः सहालोड्य रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्
uddhṛtya daśamāṃśena tālena saha mardayet / <vaṅgaśuddhi (3)> pūrvadrāvaiḥ sahāloḍya ruddhvā gajapuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकविंशत्पुटैर्वङ्गो मृतो भवति रोगहा । शिरीषरजनीचूर्णैः कुमार्या युतगोलकम्
ekaviṃśatpuṭairvaṅgo mṛto bhavati rogahā / śirīṣarajanīcūrṇaiḥ kumāryā yutagolakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतलिप्तं वङ्गपत्रं गोलकं सममर्दितम् । रुद्ध्वा लघुपुटैः पक्वं मृतं स्यात्पूर्वसंख्यया
sūtaliptaṃ vaṅgapatraṃ golakaṃ samamarditam / ruddhvā laghupuṭaiḥ pakvaṃ mṛtaṃ syātpūrvasaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षभल्लातकीतोयैः पिष्ट्वा पत्राणि लेपयेत् । ततस्तिलखरीमध्ये क्षिप्त्वा रुद्ध्वा पुटैः पचेत्
akṣabhallātakītoyaiḥ piṣṭvā patrāṇi lepayet / tatastilakharīmadhye kṣiptvā ruddhvā puṭaiḥ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशद्गजपुटैर् वङ्गकं भस्म जायते । <वङ्गगुणाः> वङ्गं तीक्ष्णोष्णकटुकमीषद्वातप्रकोपनम्
catvāriṃśadgajapuṭair vaṅgakaṃ bhasma jāyate / <vaṅgaguṇāḥ> vaṅgaṃ tīkṣṇoṣṇakaṭukamīṣadvātaprakopanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदःश्लेष्मामयघ्नं च क्रिमिघ्नं मेहनाशनम् । हिमं कषायलवणं पाण्डुदाहहरं सरम्
medaḥśleṣmāmayaghnaṃ ca krimighnaṃ mehanāśanam / himaṃ kaṣāyalavaṇaṃ pāṇḍudāhaharaṃ saram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेखनं पित्तलं किंचित् त्रपु सीसं च तद्गुणम् । <सीसक> सीसकं तु जडं शीतं यवनेष्टं भुजङ्गमम्
lekhanaṃ pittalaṃ kiṃcit trapu sīsaṃ ca tadguṇam / <sīsaka> sīsakaṃ tu jaḍaṃ śītaṃ yavaneṣṭaṃ bhujaṅgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगीष्टं नागम् उरगं कुवङ्गं परिपिष्टकम् । मृदु कृष्णायसं पक्ष्मतारशुद्धिकरं स्मृतम्
yogīṣṭaṃ nāgam uragaṃ kuvaṅgaṃ paripiṣṭakam / mṛdu kṛṣṇāyasaṃ pakṣmatāraśuddhikaraṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिरावृत्तं च वङ्गं स्याच्चीनपिष्टं च षोडश । सीसं तु वङ्गसाम्यं स्याद्रसवीर्यविपाकतः
sirāvṛttaṃ ca vaṅgaṃ syāccīnapiṣṭaṃ ca ṣoḍaśa / sīsaṃ tu vaṅgasāmyaṃ syādrasavīryavipākataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अशुद्धवङ्गनागसेवने दोषाः> पाकहीनौ नागवङ्गौ कुष्ठगुल्मरुजाकरौ । मेहपाण्डुज्वरश्लेष्मवातपित्तप्रदौ स्मृतौ
<aśuddhavaṅganāgasevane doṣāḥ> pākahīnau nāgavaṅgau kuṣṭhagulmarujākarau / mehapāṇḍujvaraśleṣmavātapittapradau smṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतद्रावं महाभारं छेदे कृष्णं समुज्ज्वलम् । पूतिगन्धं बहिः कृष्णं शुद्धं सीसमतोऽन्यथा
drutadrāvaṃ mahābhāraṃ chede kṛṣṇaṃ samujjvalam / pūtigandhaṃ bahiḥ kṛṣṇaṃ śuddhaṃ sīsamato'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गुण्डीमूलचूर्णेन सार्कदुग्धेन लेपयेत् । नागपत्रं ततः शुष्कं द्रावयित्वा निषेचयेत्
nirguṇḍīmūlacūrṇena sārkadugdhena lepayet / nāgapatraṃ tataḥ śuṣkaṃ drāvayitvā niṣecayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्त्वा द्राव्यं पुनः सेच्यं सप्तवारं विशुद्धये । निशातुम्बुरुबीजानि कोकिलाक्षीकुबेरकम्
liptvā drāvyaṃ punaḥ secyaṃ saptavāraṃ viśuddhaye / niśātumburubījāni kokilākṣīkuberakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरीफलं मल्लिका च मोक्षो ब्रह्मा मयूरकम् । यथालाभं तु भस्मैषां वज्रीक्षीरेण भावयेत्
gaurīphalaṃ mallikā ca mokṣo brahmā mayūrakam / yathālābhaṃ tu bhasmaiṣāṃ vajrīkṣīreṇa bhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये द्रावितं नागं शुद्धं सेच्यं तु सप्तधा । महिषस्यास्थिचूर्णेन सुपाकं मूत्रसेचनात्
tanmadhye drāvitaṃ nāgaṃ śuddhaṃ secyaṃ tu saptadhā / mahiṣasyāsthicūrṇena supākaṃ mūtrasecanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वङ्गं शुद्धं भवेत्तद्वन्नागो नागास्थिमूत्रतः । <नागभस्म (१)> अश्वत्थचिञ्चात्वग्भस्म नागस्य चतुरंशतः
vaṅgaṃ śuddhaṃ bhavettadvannāgo nāgāsthimūtrataḥ / <nāgabhasma (1)> aśvatthaciñcātvagbhasma nāgasya caturaṃśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा चुल्ल्यां पचेदग्नौ चालयेल्लोहचट्टुना । यावद्भस्म तमुद्धृत्य भस्मतुल्यां मनःशिलाम्
kṣiptvā cullyāṃ pacedagnau cālayellohacaṭṭunā / yāvadbhasma tamuddhṛtya bhasmatulyāṃ manaḥśilām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बीरैर् आरनालैर् वा पिष्ट्वा रुद्ध्वा पुटे पचेत् । स्वाङ्गशीतं पुनः पिष्ट्वा विंशत्यंशे शिलाम्लके
jambīrair āranālair vā piṣṭvā ruddhvā puṭe pacet / svāṅgaśītaṃ punaḥ piṣṭvā viṃśatyaṃśe śilāmlake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं षष्टिपुटैः पक्त्वा नागः स्यात्तु निरुत्थितः । <नागभस्म (२)> अथवा नागपत्राणि चूर्णलिप्तानि खर्परे
evaṃ ṣaṣṭipuṭaiḥ paktvā nāgaḥ syāttu nirutthitaḥ / <nāgabhasma (2)> athavā nāgapatrāṇi cūrṇaliptāni kharpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पाग्नौ पाचयेद्यामं भस्म तच्चित्रकद्रवैः । भर्जयेल्लोहपात्रे तत्पार्थदण्डेन चालयन्
alpāgnau pācayedyāmaṃ bhasma taccitrakadravaiḥ / bharjayellohapātre tatpārthadaṇḍena cālayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामषोडशपर्यन्तं द्रवं देयं पुनः पुनः । दण्डेन मर्दयेद्गाढमुद्धृतं चित्रकदवैः
yāmaṣoḍaśaparyantaṃ dravaṃ deyaṃ punaḥ punaḥ / daṇḍena mardayedgāḍhamuddhṛtaṃ citrakadavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोलयित्वा निरुध्याथ षट्पुटैर् म्रियते लघु । <नागभस्म (३)> चिञ्चाक्षमिक्षुभल्लातवाशावज्रलताभवैः
lolayitvā nirudhyātha ṣaṭpuṭair mriyate laghu / <nāgabhasma (3)> ciñcākṣamikṣubhallātavāśāvajralatābhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्गार्जुनाश्वत्थसमुद्भूतैश्च भस्मभिः । दृढं पालाशदण्डेन लोहपात्रे तु भर्जयेत्
apāmārgārjunāśvatthasamudbhūtaiśca bhasmabhiḥ / dṛḍhaṃ pālāśadaṇḍena lohapātre tu bharjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तभिर्दिवसैरेव म्रियते नात्र संशय । <नागभस्म (४)> पिष्ट्वागस्त्यं च भूनागं लिप्त्वा भाण्डं विशोधयेत्
saptabhirdivasaireva mriyate nātra saṃśaya / <nāgabhasma (4)> piṣṭvāgastyaṃ ca bhūnāgaṃ liptvā bhāṇḍaṃ viśodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भाण्डे द्रावयेन्नागं द्रुते नागे विनिक्षिपेत् । वाशाचिञ्चटयोः क्षारं वाशाकाष्ठेन घट्टयेत्
tadbhāṇḍe drāvayennāgaṃ drute nāge vinikṣipet / vāśāciñcaṭayoḥ kṣāraṃ vāśākāṣṭhena ghaṭṭayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामैकं पाचयेच्चुल्ल्यां समुद्धृत्य विमिश्रयेत् । संचूर्ण्य च शिलाताप्ये वाशकक्षारसंयुतम्
yāmaikaṃ pācayeccullyāṃ samuddhṛtya vimiśrayet / saṃcūrṇya ca śilātāpye vāśakakṣārasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुस्तुल्यं पूर्वनागं विंशत्येकपुटैः पचेत् । द्विपुटं चिञ्चिकक्षारैर् देयं वाशारसान्वितैः
catustulyaṃ pūrvanāgaṃ viṃśatyekapuṭaiḥ pacet / dvipuṭaṃ ciñcikakṣārair deyaṃ vāśārasānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागः सिन्दूरवर्णाभो म्रियते सर्वकार्यकृत् । अत्युष्णं सीसकं स्निग्धं तिक्तं वातकफापहम्
nāgaḥ sindūravarṇābho mriyate sarvakāryakṛt / atyuṣṇaṃ sīsakaṃ snigdhaṃ tiktaṃ vātakaphāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमेहतोयदोषघ्नं दीपनं चामवातनुत्
pramehatoyadoṣaghnaṃ dīpanaṃ cāmavātanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.