श्रीभैरवः । <ब्रस्स्:: स्य्नोन्य्म्स्> रीतिः क्षुद्रसुवर्णं सितकनकं पिङ्गलं च पित्तलकम् । लोहितकमारकूटं पिङ्गललोहं च पीतकं नवधा
śrībhairavaḥ / <brass:: synonyms> rītiḥ kṣudrasuvarṇaṃ sitakanakaṃ piṅgalaṃ ca pittalakam / lohitakamārakūṭaṃ piṅgalalohaṃ ca pītakaṃ navadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ब्रस्स्:: सुब्त्य्पेस्> रीतिका काकतुण्डीति द्विविधं पित्तलं भवेत् । <ब्रस्स्:: परीक्षा> संतप्ता काञ्जिके क्षिप्ता ताम्राभा रीतिका मता
<brass:: subtypes> rītikā kākatuṇḍīti dvividhaṃ pittalaṃ bhavet / <brass:: parīkṣā> saṃtaptā kāñjike kṣiptā tāmrābhā rītikā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं या जायते कृष्णा काकतुण्डीति सा मता । <ब्रस्स्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्> गुर्वी मृद्वी च पीताकपोताभा साराङ्गी ताडनक्षमा
evaṃ yā jāyate kṛṣṇā kākatuṇḍīti sā matā / <brass:: parīkṣā:: good quality> gurvī mṛdvī ca pītākapotābhā sārāṅgī tāḍanakṣamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्निग्धा मसृणाङ्गी च रीतिरेतादृशी शुभा । शुद्धा स्निग्धा मृदुः शीता सुरङ्गा सूत्रपत्त्रिणी
susnigdhā masṛṇāṅgī ca rītiretādṛśī śubhā / śuddhā snigdhā mṛduḥ śītā suraṅgā sūtrapattriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमोपमा शुभाश्वत्था जात्या रीतिः प्रकीर्तिता । <ब्रस्स्:: परीक्षा:: बद् क़ुअलित्य्> पाण्डुः पीता खरा रूक्षा बर्बरा घट्टनाक्षमा
hemopamā śubhāśvatthā jātyā rītiḥ prakīrtitā / <brass:: parīkṣā:: bad quality> pāṇḍuḥ pītā kharā rūkṣā barbarā ghaṭṭanākṣamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूतिगन्धा तथा लघ्वी रीतिर्नेष्टा रसादिषु । <रीतिगुणाः> रीतिस्तिक्तरसा रूक्षा जन्तुघ्नी सास्रपित्तनुत्
pūtigandhā tathā laghvī rītirneṣṭā rasādiṣu / <rītiguṇāḥ> rītistiktarasā rūkṣā jantughnī sāsrapittanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णा कुष्ठहरा योगादुष्णवीर्या च शीतला । <राजरीति:: प्रोपेर्तिएस्> काकतुण्डी कृतस्नेहा राजरीतिगुणानुगा
kṛṣṇā kuṣṭhaharā yogāduṣṇavīryā ca śītalā / <rājarīti:: properties> kākatuṇḍī kṛtasnehā rājarītiguṇānugā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजरीतिस्तु निर्दिष्टा रीतिकासदृशी गुणैः । <ब्रस्स्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> रीतिकायुगलं रूक्षं सतिक्तं लवणं सरम्
rājarītistu nirdiṣṭā rītikāsadṛśī guṇaiḥ / <brass:: medic. properties> rītikāyugalaṃ rūkṣaṃ satiktaṃ lavaṇaṃ saram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोभनं पाण्डुवातघ्नं बलवीर्यायुर्वर्धनम् । रीतिका कटुतिक्तोष्णा प्लीहानाहनिबर्हणी
śobhanaṃ pāṇḍuvātaghnaṃ balavīryāyurvardhanam / rītikā kaṭutiktoṣṇā plīhānāhanibarhaṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूक्षा कफास्रपित्तं च हन्यात्स्वादु प्रयोजिता । <राजरीति:: स्य्नोन्य्म्स्> राजरीतिः काकतुण्डी राजपुत्री महेश्वरी
rūkṣā kaphāsrapittaṃ ca hanyātsvādu prayojitā / <rājarīti:: synonyms> rājarītiḥ kākatuṇḍī rājaputrī maheśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणी ब्रह्मरीतिश्च कपिला पिङ्गलापि च । <कांस्य> कांस्यं सौराष्ट्रिकं घोषं कंसीयं वह्निलोहकम्
brāhmaṇī brahmarītiśca kapilā piṅgalāpi ca / <kāṃsya> kāṃsyaṃ saurāṣṭrikaṃ ghoṣaṃ kaṃsīyaṃ vahnilohakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीप्तलोहं घोषयुष्यं दीप्तकं च नवाह्वयम् । <ब्रोन्ज़े:: प्रोदुच्तिओन्> अष्टभागेन ताम्रेण द्विभागकुटिलेन च
dīptalohaṃ ghoṣayuṣyaṃ dīptakaṃ ca navāhvayam / <bronze:: production> aṣṭabhāgena tāmreṇa dvibhāgakuṭilena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्रुतेन भवेत्कांस्यं तत्सौराष्ट्रभवं शुभम् । <ब्रोन्ज़े:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्> तीक्ष्णशब्दं मृदु स्निग्धम् ईषच्छ्यामलशुभ्रकम्
vidrutena bhavetkāṃsyaṃ tatsaurāṣṭrabhavaṃ śubham / <bronze:: parīkṣā:: good quality> tīkṣṇaśabdaṃ mṛdu snigdham īṣacchyāmalaśubhrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मलं दाहरक्तं च षोढा कांस्यं प्रशस्यते । श्वेतदीप्तं मृदुज्योति शब्दाढ्यं स्निग्धनिर्मलम्
nirmalaṃ dāharaktaṃ ca ṣoḍhā kāṃsyaṃ praśasyate / śvetadīptaṃ mṛdujyoti śabdāḍhyaṃ snigdhanirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घनाग्निसहसूत्राङ्गं कांस्यमुत्तममीरितम् । <ब्रोन्ज़े:: परीक्षा:: बद् क़ुअलित्य्> तत्पीतं दहने ताम्रं घनं रूक्षं घनासहम्
ghanāgnisahasūtrāṅgaṃ kāṃsyamuttamamīritam / <bronze:: parīkṣā:: bad quality> tatpītaṃ dahane tāmraṃ ghanaṃ rūkṣaṃ ghanāsaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दनादं गतज्योति सप्तधा कांस्यम् उत्सृजेत् । <ब्रोन्ज़े:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> घृतमेकं विना चान्यत्सर्वं कांस्यगतं नृणाम्
mandanādaṃ gatajyoti saptadhā kāṃsyam utsṛjet / <bronze:: medic. properties> ghṛtamekaṃ vinā cānyatsarvaṃ kāṃsyagataṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तमारोग्यसुखदं हितं सात्म्यकरं तथा । कांस्यं तु लघुतिक्तोष्णं लेखनं दृक्प्रसादनम्
bhuktamārogyasukhadaṃ hitaṃ sātmyakaraṃ tathā / kāṃsyaṃ tu laghutiktoṣṇaṃ lekhanaṃ dṛkprasādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिकोष्ठहरं वातपित्तघ्नं भोजने हितम् । <वर्तलोह> वर्तलोहं वर्ततीक्ष्णं वर्तकं लोहसंकरः
kṛmikoṣṭhaharaṃ vātapittaghnaṃ bhojane hitam / <vartaloha> vartalohaṃ vartatīkṣṇaṃ vartakaṃ lohasaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलिका नीललोहं च लोहकं वट्टलोहकम् । कांस्यार्करीतिलोहाहिजातं तद्वर्तलोहकम्
nīlikā nīlalohaṃ ca lohakaṃ vaṭṭalohakam / kāṃsyārkarītilohāhijātaṃ tadvartalohakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव पञ्चलोहाख्यं लोहविद्भिरुदाहृतम् । तद्भाण्डसाधितं सर्वमन्यव्यञ्जनपूर्वकम्
tadeva pañcalohākhyaṃ lohavidbhirudāhṛtam / tadbhāṇḍasādhitaṃ sarvamanyavyañjanapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लेन वर्जितं चातिदीपनं पाचनं शुभम् । <वर्तलोहशुद्धिमारणम्> द्रुतमश्वजले क्षिप्तं वर्तलोहं विशुध्यति
amlena varjitaṃ cātidīpanaṃ pācanaṃ śubham / <vartalohaśuddhimāraṇam> drutamaśvajale kṣiptaṃ vartalohaṃ viśudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्रियते गन्धतालाभ्यां पुटितं वर्तलोहकम् । तेषु तेषु विभागेषु योजनीयं यथाविधि
mriyate gandhatālābhyāṃ puṭitaṃ vartalohakam / teṣu teṣu vibhāgeṣu yojanīyaṃ yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तलोहं कटूष्णं च तिक्तं च शिशिरं तथा । कफजित्पित्तशमनं मधुरं दाहमेहनुत्
vartalohaṃ kaṭūṣṇaṃ ca tiktaṃ ca śiśiraṃ tathā / kaphajitpittaśamanaṃ madhuraṃ dāhamehanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूक्षं रुच्यं कृमिघ्नं च नेत्र्यं मलविशोधनम् । <पित्तलादीनां शोधनभस्मविधिः> त्रिक्षारं पञ्चलवणं सप्तधाम्लेन भावयेत्
rūkṣaṃ rucyaṃ kṛmighnaṃ ca netryaṃ malaviśodhanam / <pittalādīnāṃ śodhanabhasmavidhiḥ> trikṣāraṃ pañcalavaṇaṃ saptadhāmlena bhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांस्यारघोषपत्राणि तेन कल्केन लेपयेत् । रुद्ध्वा पुटेद्गजपुटे शुद्धिमायाति नान्यथा
kāṃsyāraghoṣapatrāṇi tena kalkena lepayet / ruddhvā puṭedgajapuṭe śuddhimāyāti nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रवन्मारणं तेषां कृत्वा सर्वत्र योजयेत् । मृतानि लोहान्यमृतीभवन्ति निघ्नन्ति युक्तानि महामयांश्च । अभ्यासयोगाद्दृढदेहसिद्धिं कुर्वन्ति रुग्जन्मजराविनाशम्
tāmravanmāraṇaṃ teṣāṃ kṛtvā sarvatra yojayet / mṛtāni lohānyamṛtībhavanti nighnanti yuktāni mahāmayāṃśca / abhyāsayogāddṛḍhadehasiddhiṃ kurvanti rugjanmajarāvināśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागेन स्वर्णं रजतं च ताप्यैः गन्धेन ताम्रं शिलया च नागम् । तालेन वङ्गं त्रिविधं तु लोहं नारीपयो घ्नन्ति च हिङ्गुलेन
nāgena svarṇaṃ rajataṃ ca tāpyaiḥ gandhena tāmraṃ śilayā ca nāgam / tālena vaṅgaṃ trividhaṃ tu lohaṃ nārīpayo ghnanti ca hiṅgulena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाभ्रसत्वं बलिनोपलोहं वज्रेण सूतं विनिहन्ति सद्यः
tathābhrasatvaṃ balinopalohaṃ vajreṇa sūtaṃ vinihanti sadyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रकसत्त्व> वज्राभ्रकस्य सत्सत्वं वक्ष्यामि शृणु भैरवि । चतुर्धाभ्रकसत्वं स्यात्कठिनं मृदुलं द्रुतिः
<abhrakasattva> vajrābhrakasya satsatvaṃ vakṣyāmi śṛṇu bhairavi / caturdhābhrakasatvaṃ syātkaṭhinaṃ mṛdulaṃ drutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजं च गुणवज्ज्ञेयं तत्क्रमाद् उत्तरोत्तरम् । <सत्त्वपातनायाभ्रकसिद्धिः> धान्याभ्रकं रविक्षीरे घर्मे स्थाप्यं दिनावधि
bījaṃ ca guṇavajjñeyaṃ tatkramād uttarottaram / <sattvapātanāyābhrakasiddhiḥ> dhānyābhrakaṃ ravikṣīre gharme sthāpyaṃ dināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्लक्ष्णं पेषयेत्पट्टे शरावे तं निरोधयेत् । सम्यक् पचेद्गजपुटे रविक्षीरे पचेत्पुनः
tacchlakṣṇaṃ peṣayetpaṭṭe śarāve taṃ nirodhayet / samyak pacedgajapuṭe ravikṣīre pacetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दनं पुटपाकं च कुर्यादेवं तु सप्तधा । तथा जम्बीरनीरे च निचुलस्य रसे तथा
mardanaṃ puṭapākaṃ ca kuryādevaṃ tu saptadhā / tathā jambīranīre ca niculasya rase tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् सिद्धघनं श्रेष्ठं निश्चन्द्रं सत्त्वपातने । घनमारकसारैर् वा व्यस्तैर् वाथ समस्तकैः
etat siddhaghanaṃ śreṣṭhaṃ niścandraṃ sattvapātane / ghanamārakasārair vā vyastair vātha samastakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्ट्वा धान्याभ्रकं श्लक्ष्णं रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । लाक्षागुग्गुलुदग्धोर्णासर्जसर्जरसं पटु
piṣṭvā dhānyābhrakaṃ ślakṣṇaṃ ruddhvā gajapuṭe pacet / lākṣāgugguludagdhorṇāsarjasarjarasaṃ paṭu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशास्थि क्षुद्रमत्स्याश्च हरिद्रा मित्रपञ्चकम् । पञ्चमाहिषकं चापि भल्लातं च समं समम्
śaśāsthi kṣudramatsyāśca haridrā mitrapañcakam / pañcamāhiṣakaṃ cāpi bhallātaṃ ca samaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतुल्यं सिद्धघनं निश्चन्द्रं पेषयेद्दिनम् । तत्सर्वं तेन वटकाः कार्यास्ते कर्षमात्रकाः
sarvatulyaṃ siddhaghanaṃ niścandraṃ peṣayeddinam / tatsarvaṃ tena vaṭakāḥ kāryāste karṣamātrakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोष्ठीयन्त्रे धमेद्गाढमङ्गारैः खदिरोद्भवैः । त्रियामधमनाद् एव सत्त्वं पतति निर्मलम्
koṣṭhīyantre dhamedgāḍhamaṅgāraiḥ khadirodbhavaiḥ / triyāmadhamanād eva sattvaṃ patati nirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कठिनं सूक्ष्मरवकं काचटङ्कणवर्जितम् । त्रिवारमेवं कुर्वीत तत्किट्टैः सत्त्वपातने
kaṭhinaṃ sūkṣmaravakaṃ kācaṭaṅkaṇavarjitam / trivāramevaṃ kurvīta tatkiṭṭaiḥ sattvapātane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रकमृदुसत्त्व (१)> पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि मृदुसत्त्वं सुरेश्वरि । गुग्गुलुं टङ्कणं गुञ्जां सर्जसर्जरसं गुडम्
<abhrakamṛdusattva (1)> punaranyaṃ pravakṣyāmi mṛdusattvaṃ sureśvari / gugguluṃ ṭaṅkaṇaṃ guñjāṃ sarjasarjarasaṃ guḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रमीनं यवक्षारं काचपिण्याकसूरणम् । भूलता त्रिफला वह्निः क्षीरकन्दं पुनर्नवम्
kṣudramīnaṃ yavakṣāraṃ kācapiṇyākasūraṇam / bhūlatā triphalā vahniḥ kṣīrakandaṃ punarnavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुत्तूरं लाङ्गली पारा बला गन्धकसेवकम् । गोक्षीरं पञ्चलवणं सर्वं च द्विगुणं मधु
dhuttūraṃ lāṅgalī pārā balā gandhakasevakam / gokṣīraṃ pañcalavaṇaṃ sarvaṃ ca dviguṇaṃ madhu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्बिन्दु क्षुद्रशंबूकमस्थीनि शशकस्य च । पारावतमलं त्र्यूषमिन्द्रगोपं सशिग्रुकम्
ṣaḍbindu kṣudraśaṃbūkamasthīni śaśakasya ca / pārāvatamalaṃ tryūṣamindragopaṃ saśigrukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधूमसर्षपं ताप्यं छागक्षीरेण मर्दयेत् । एवं व्यस्तं समस्तं वा याममात्रेण मर्दितम्
godhūmasarṣapaṃ tāpyaṃ chāgakṣīreṇa mardayet / evaṃ vyastaṃ samastaṃ vā yāmamātreṇa marditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य पिण्डस्य भागैकं द्विभागं सिद्धम् अभ्रकम् । पञ्चमाहिषभागैकं सर्वमेकत्र लोडयेत्
asya piṇḍasya bhāgaikaṃ dvibhāgaṃ siddham abhrakam / pañcamāhiṣabhāgaikaṃ sarvamekatra loḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षाभा वटिकाः कार्याः किंचिच्छायाविशोषिताः । खदिराङ्गारसंतप्ते कोष्ठीयन्त्रे क्षिपेत्क्षिपेत्
karṣābhā vaṭikāḥ kāryāḥ kiṃcicchāyāviśoṣitāḥ / khadirāṅgārasaṃtapte koṣṭhīyantre kṣipetkṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घुटीपञ्चकपञ्चैव वङ्कनाले धमेद्दृढम् । मृदुसत्त्वं भवेच्छुभ्रं रुग्जरामृत्युनाशनम्
ghuṭīpañcakapañcaiva vaṅkanāle dhameddṛḍham / mṛdusattvaṃ bhavecchubhraṃ rugjarāmṛtyunāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवारमेवं कुर्वीत तत्किट्टं सत्त्वपातनम् । अनेन क्रमयोगेन कान्तसस्यकमाक्षिकम्
trivāramevaṃ kurvīta tatkiṭṭaṃ sattvapātanam / anena kramayogena kāntasasyakamākṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कठिनोपरसाश्चान्यैः शुद्धा भूनागमृत्तिका । मुञ्चन्ति द्रुतिसङ्घातं गृह्णन्तीमं पृथक्पृथक्
kaṭhinoparasāścānyaiḥ śuddhā bhūnāgamṛttikā / muñcanti drutisaṅghātaṃ gṛhṇantīmaṃ pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रकमृदुसत्त्व (२)> अभ्रसत्वं समादाय समांशं काचटङ्कणम् । दत्त्वा दत्त्वा त्रिवारं तद्वज्रमूषागतं धमेत्
<abhrakamṛdusattva (2)> abhrasatvaṃ samādāya samāṃśaṃ kācaṭaṅkaṇam / dattvā dattvā trivāraṃ tadvajramūṣāgataṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लवर्गं स्नुहीपत्रं बिम्बीबीजं सवल्कलम् । कल्कयेत्तत्र संतप्तं सप्तवारं निषेचयेत्
amlavargaṃ snuhīpatraṃ bimbībījaṃ savalkalam / kalkayettatra saṃtaptaṃ saptavāraṃ niṣecayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदु शुभ्रं भवेत् तस्य रुग्जरामृत्युनाशनम् । <अभ्रकमृदुसत्त्वम् (३)> सिद्धाभ्रं दशभागं स्याच्छुद्धभागं त्रिभागकम्
mṛdu śubhraṃ bhavet tasya rugjarāmṛtyunāśanam / <abhrakamṛdusattvam (3)> siddhābhraṃ daśabhāgaṃ syācchuddhabhāgaṃ tribhāgakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
टङ्कणं माक्षिकं सूतं भागैकं च सुशोधितम् । ऊर्णासर्जयवक्षारं भागं भागं विमिश्रयेत्
ṭaṅkaṇaṃ mākṣikaṃ sūtaṃ bhāgaikaṃ ca suśodhitam / ūrṇāsarjayavakṣāraṃ bhāgaṃ bhāgaṃ vimiśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्द्यं मूत्राम्लवर्गाभ्यां यथा प्रोक्तं दिनावधि । अजापञ्चाङ्गसंयुक्तं पूर्ववत् सत्त्वपातनम्
mardyaṃ mūtrāmlavargābhyāṃ yathā proktaṃ dināvadhi / ajāpañcāṅgasaṃyuktaṃ pūrvavat sattvapātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वादाय मृतं साक्षान्निर्मलं मृदु जायते । <अभ्रकबीजपाक> बीजपाकं प्रवक्ष्यामि घनस्यैतत्परं हितम्
kṛtvādāya mṛtaṃ sākṣānnirmalaṃ mṛdu jāyate / <abhrakabījapāka> bījapākaṃ pravakṣyāmi ghanasyaitatparaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धाभ्रकं शतपलं स्वर्णरूप्यार्ककान्तकम् । रसत्रिगन्धमाक्षीकं विमलाभूलताद्रिजम्
siddhābhrakaṃ śatapalaṃ svarṇarūpyārkakāntakam / rasatrigandhamākṣīkaṃ vimalābhūlatādrijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलाञ्जनं च कङ्कुष्ठं कासीसं दरदं तथा । प्रत्येकं दशनिष्कं स्यात्ततो गैरिकटङ्कणम्
nīlāñjanaṃ ca kaṅkuṣṭhaṃ kāsīsaṃ daradaṃ tathā / pratyekaṃ daśaniṣkaṃ syāttato gairikaṭaṅkaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रगोपं गुडं गुञ्जा मधु सर्पिश्च गुग्गुलुः । सर्जक्षारो यवक्षारो मत्कुणा नवपञ्चकम्
indragopaṃ guḍaṃ guñjā madhu sarpiśca gugguluḥ / sarjakṣāro yavakṣāro matkuṇā navapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रमीनशशास्थीनि माहिषं शृङ्गमालकम् । पृथक्पृथक्पञ्चमूलं पञ्चमाहिषं मर्दयेत्
kṣudramīnaśaśāsthīni māhiṣaṃ śṛṅgamālakam / pṛthakpṛthakpañcamūlaṃ pañcamāhiṣaṃ mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च वटिका कार्या किंचिच्छायाविशोषिता । पूर्ववत् पातयेत् सत्त्वं रुग्जरादैन्यमृत्युहृत्
teṣāṃ ca vaṭikā kāryā kiṃcicchāyāviśoṣitā / pūrvavat pātayet sattvaṃ rugjarādainyamṛtyuhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजसत्वमिदं श्रेष्ठं वैद्ये वादे रसायने । <अभ्रकसत्त्वनिर्मलीकरण> निर्मलीकरणं वक्ष्ये घनसत्वस्य पार्वति
bījasatvamidaṃ śreṣṭhaṃ vaidye vāde rasāyane / <abhrakasattvanirmalīkaraṇa> nirmalīkaraṇaṃ vakṣye ghanasatvasya pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सत्वं कणशः कृत्वा मित्रपञ्चकसंयुतम् । मूषायां तद्विनिक्षिप्य काचं तदधरोत्तरम्
tatsatvaṃ kaṇaśaḥ kṛtvā mitrapañcakasaṃyutam / mūṣāyāṃ tadvinikṣipya kācaṃ tadadharottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्ध्वा हठाग्नौ धमयेत्खदिराङ्गारयोगतः । एवं क्रमेण धमयेत्सप्तधा निर्मलं भवेत्
ruddhvā haṭhāgnau dhamayetkhadirāṅgārayogataḥ / evaṃ krameṇa dhamayetsaptadhā nirmalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससत्वं निर्मलीभूतं लोहखल्वे विचूर्णयेत् । मर्दयेत् त्रिफलाक्वाथैर् यामं घर्मे विशोषयेत्
sasatvaṃ nirmalībhūtaṃ lohakhalve vicūrṇayet / mardayet triphalākvāthair yāmaṃ gharme viśoṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकं पुटं च विधिवत्कुर्यादेवं पुनः पुनः । चत्वारिंशत्पुटं कुर्यादेवं मार्कवजैर्द्रवैः
pākaṃ puṭaṃ ca vidhivatkuryādevaṃ punaḥ punaḥ / catvāriṃśatpuṭaṃ kuryādevaṃ mārkavajairdravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक्पञ्चामृतैः पञ्चपुटं चेक्षुरसैस् त्रिधा । उदयादित्यसङ्काशं घनसत्वं सुसिद्धिदम्
pṛthakpañcāmṛtaiḥ pañcapuṭaṃ cekṣurasais tridhā / udayādityasaṅkāśaṃ ghanasatvaṃ susiddhidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रकसत्त्वसिन्दूरविधि (१)> चूर्णीकुर्याल्लोहखल्वे निर्मलीकृतमभ्रकम् । निष्काणां शतकं तस्मिन् निष्कैकं गन्धकं क्षिपेत्
<abhrakasattvasindūravidhi (1)> cūrṇīkuryāllohakhalve nirmalīkṛtamabhrakam / niṣkāṇāṃ śatakaṃ tasmin niṣkaikaṃ gandhakaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेषयेद्दिनमेकं तु कुमारीरसयोगतः । यामं तत्तापयेद् घर्मे ततो गजपुटे पचेत्
peṣayeddinamekaṃ tu kumārīrasayogataḥ / yāmaṃ tattāpayed gharme tato gajapuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शतपुटं कुर्याद्गन्धं दद्यात्पुनः पुनः । सिन्दूरपाटलच्छायम् अभ्रसत्वं भवेच्छिवे
evaṃ śatapuṭaṃ kuryādgandhaṃ dadyātpunaḥ punaḥ / sindūrapāṭalacchāyam abhrasatvaṃ bhavecchive
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रकसत्त्वसिन्दूरविधि (२)> घनसत्वं सुविमलं लोहखल्वे विचूर्णयेत् । शतनिष्कं ततस्तस्मिन् निष्कार्धं माक्षिकं क्षिपेत्
<abhrakasattvasindūravidhi (2)> ghanasatvaṃ suvimalaṃ lohakhalve vicūrṇayet / śataniṣkaṃ tatastasmin niṣkārdhaṃ mākṣikaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कक्षीरैर्दिनं मर्द्य रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । एवं शतपुटं कुर्यान्माक्षीकं च पुटे पुटे
arkakṣīrairdinaṃ mardya ruddhvā gajapuṭe pacet / evaṃ śatapuṭaṃ kuryānmākṣīkaṃ ca puṭe puṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्स्यात् सत्त्वसिन्दूरं रुग्जरामृत्युनाशनम् । <अभ्रकसत्त्वसिन्दूरविधि (३)> तत्सत्वं रवकान्हित्वा लोहखल्वे सुबुद्धिमान्
etatsyāt sattvasindūraṃ rugjarāmṛtyunāśanam / <abhrakasattvasindūravidhi (3)> tatsatvaṃ ravakānhitvā lohakhalve subuddhimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेल्लोहदण्डेन वराक्वाथसमन्वितम् । याममात्रं खरे घर्मे स्थापयेल्लोहपात्रगम्
mardayellohadaṇḍena varākvāthasamanvitam / yāmamātraṃ khare gharme sthāpayellohapātragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाकं खरं कृत्वा रात्रौ गजपुटे पचेत् । एवं सप्तपुटं कुर्यान्मार्कवस्वरसैस्तथा
sthālīpākaṃ kharaṃ kṛtvā rātrau gajapuṭe pacet / evaṃ saptapuṭaṃ kuryānmārkavasvarasaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारीस्वरसैस्तद्वच्चित्रमूलरसैस्तथा । नीलीपत्ररसैस्तद्वत्पुनर्नवरसैस्तथा
kumārīsvarasaistadvaccitramūlarasaistathā / nīlīpatrarasaistadvatpunarnavarasaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघनादद्रवैः सप्त क्वाथैर्वटजटोद्भवैः । एवं सुसूक्ष्मचूर्णं तु शतांशं गन्धकं क्षिपेत्
meghanādadravaiḥ sapta kvāthairvaṭajaṭodbhavaiḥ / evaṃ susūkṣmacūrṇaṃ tu śatāṃśaṃ gandhakaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेदारनालेन घर्मे स्थाल्यां पुटे पचेत् । एवं दशदिनं कुर्यात् पुनस्ताप्यं शतांशतः
mardayedāranālena gharme sthālyāṃ puṭe pacet / evaṃ daśadinaṃ kuryāt punastāpyaṃ śatāṃśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वारनालैः संमर्द्य घर्मे स्थाल्यां पुटे पचेत् । एवं दशदिनं कुर्यात्पुनः पञ्चामृतैः पचेत्
kṣiptvāranālaiḥ saṃmardya gharme sthālyāṃ puṭe pacet / evaṃ daśadinaṃ kuryātpunaḥ pañcāmṛtaiḥ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चपञ्चेक्षुजरसैः पञ्चधा पुटमाचरेत् । सिन्दूराभेऽभ्रभसिते निक्षिपेच्छुद्धहिङ्गुलम्
pañcapañcekṣujarasaiḥ pañcadhā puṭamācaret / sindūrābhe'bhrabhasite nikṣipecchuddhahiṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशत्यंशं घनस्याथ स्तन्यैः संमर्द्य संपुटे । रुद्ध्वाथ भूधरे यन्त्रे क्षिप्त्वा लघुपुटं विधेत्
viṃśatyaṃśaṃ ghanasyātha stanyaiḥ saṃmardya saṃpuṭe / ruddhvātha bhūdhare yantre kṣiptvā laghupuṭaṃ vidhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विंशत्पुटं कुर्याद् दत्त्वा दत्त्वाथ हिङ्गुलम् । अनेन क्रमयोगेन सत्वं सिन्दूरसन्निभम्
evaṃ viṃśatpuṭaṃ kuryād dattvā dattvātha hiṅgulam / anena kramayogena satvaṃ sindūrasannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं सामान्यसंस्कारो विशेषस्तु निगद्यते । यद्यद्रोगहरैर् द्रव्यैस् तत्तद्रोगहरं भवेत्
ayaṃ sāmānyasaṃskāro viśeṣastu nigadyate / yadyadrogaharair dravyais tattadrogaharaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अभ्रकसत्त्वसिन्दूरविधि (४)> घनसत्वं सुविमलं लोहखल्वे विचूर्णयेत् । मुण्डीपत्ररसैर् मर्द्यं दिनं गजपुटे पचेत्
<abhrakasattvasindūravidhi (4)> ghanasatvaṃ suvimalaṃ lohakhalve vicūrṇayet / muṇḍīpatrarasair mardyaṃ dinaṃ gajapuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दशपुटं कार्यं निर्गुण्डीस्वरसैस्तथा । तथा वटजटाक्वाथैः पेटारीमूलजै रसैः
evaṃ daśapuṭaṃ kāryaṃ nirguṇḍīsvarasaistathā / tathā vaṭajaṭākvāthaiḥ peṭārīmūlajai rasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ककुभस्य रसैस्तद्वज्जम्बूत्वक्स्वरसैस्तथा । एवं षष्टिपुटं कार्यं ततस्तस्मिन्विनिक्षिपेत्
kakubhasya rasaistadvajjambūtvaksvarasaistathā / evaṃ ṣaṣṭipuṭaṃ kāryaṃ tatastasminvinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशत्यंशेन दरदं स्तन्यैः संमर्दयेद् दिनम् । ततस्तत्सम्पुटे रुद्ध्वा भूधरे तु पुटं लघु
viṃśatyaṃśena daradaṃ stanyaiḥ saṃmardayed dinam / tatastatsampuṭe ruddhvā bhūdhare tu puṭaṃ laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विंशतिधा कुर्यात्सिन्दूराभं भवेद्ध्रुवम् । <स्थालीपाक> स्थालीपाकस्त्रिधा प्रोक्तो मृदुर् मध्यः खरात्मकः
evaṃ viṃśatidhā kuryātsindūrābhaṃ bhaveddhruvam / <sthālīpāka> sthālīpākastridhā prokto mṛdur madhyaḥ kharātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पङ्कोत्करसमः पूर्वः पिण्डपाकस्तु मध्यमः । तृतीयः खरपाकः स्याद् वालुकासदृशः प्रिये
paṅkotkarasamaḥ pūrvaḥ piṇḍapākastu madhyamaḥ / tṛtīyaḥ kharapākaḥ syād vālukāsadṛśaḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीपाको रसे युक्तः संयुक्तो दरदेन वा । मृदुमध्यमपाकाभ्यां कर्तव्यो भूधरे ततः
sthālīpāko rase yuktaḥ saṃyukto daradena vā / mṛdumadhyamapākābhyāṃ kartavyo bhūdhare tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा लघुपुटे देयं रसहिङ्गुलवर्जितः । खरपाकः प्रकर्तव्यो विधिर्गजपुटे पचेत्
kṣiptvā laghupuṭe deyaṃ rasahiṅgulavarjitaḥ / kharapākaḥ prakartavyo vidhirgajapuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<लोहभस्मनाममृतीकरणविधिः> सर्वेषां मारितानां च लोहानामभ्रकस्य च । वक्ष्यामि परमं गुह्यममृतीकरणं शृणु
<lohabhasmanāmamṛtīkaraṇavidhiḥ> sarveṣāṃ māritānāṃ ca lohānāmabhrakasya ca / vakṣyāmi paramaṃ guhyamamṛtīkaraṇaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफलोत्थकषायस्य भागानादाय षोडश । गोघृतस्य पलान्यष्टौ मृताभ्रकपलान्दश
triphalotthakaṣāyasya bhāgānādāya ṣoḍaśa / goghṛtasya palānyaṣṭau mṛtābhrakapalāndaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकीकृत्वा लोहपात्रे पाचयेन्मृदुवह्निना । द्रवे जीर्णे समादाय सर्वयोगेषु योजयेत्
ekīkṛtvā lohapātre pācayenmṛduvahninā / drave jīrṇe samādāya sarvayogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपानं विना ह्यभ्रं जरामृत्युरुजापहम् । योजयेदनुपानैर्वा तत्तद्रोगहरं भवेत्
anupānaṃ vinā hyabhraṃ jarāmṛtyurujāpaham / yojayedanupānairvā tattadrogaharaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कठिनस्याभ्रसत्वस्य सिन्दूरं पलितं वलिम् । इन्द्रियाणां पटुत्वं च पत्राभ्रकगुणा अपि
kaṭhinasyābhrasatvasya sindūraṃ palitaṃ valim / indriyāṇāṃ paṭutvaṃ ca patrābhrakaguṇā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदुसत्वस्य सिन्दूरं सर्वामयनिबर्हणम् । वलीपलितदारिद्र्यमृत्युघ्नं सुरसायनम्
mṛdusatvasya sindūraṃ sarvāmayanibarhaṇam / valīpalitadāridryamṛtyughnaṃ surasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदोषशमनं सौम्यं दीपनं पाचनं शुभम् । निहन्ति ज्वरजालं च ग्रहणीमतिसारकम्
tridoṣaśamanaṃ saumyaṃ dīpanaṃ pācanaṃ śubham / nihanti jvarajālaṃ ca grahaṇīmatisārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्मरीं मूत्रकृच्छ्रं च क्षयं पाण्डुहलीमकम् । दुर्नाममेहकुष्ठानि वातजान् पित्तजानपि
aśmarīṃ mūtrakṛcchraṃ ca kṣayaṃ pāṇḍuhalīmakam / durnāmamehakuṣṭhāni vātajān pittajānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफजान्दुस्तरान्रोगान् विद्रध्यादिव्रणानपि । नानाविधानि शूलानि पुंस्त्रीवन्ध्यत्वभञ्जनम्
kaphajāndustarānrogān vidradhyādivraṇānapi / nānāvidhāni śūlāni puṃstrīvandhyatvabhañjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यद्रोगहरैर् योगैस् तत्तद्रोगनिबर्हणम् । पारदे ये गुणाः सन्ति बीजसत्वेऽपि ते गुणाः
yadyadrogaharair yogais tattadroganibarhaṇam / pārade ye guṇāḥ santi bījasatve'pi te guṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मण्डूर, शुद्धि> अक्षाङ्गारैर्धमेत् किट्टं लोहजं तद्गवां जलैः । सेचयेदक्षपात्रान्तः षड्वारं च पुनः पुनः
<maṇḍūra, śuddhi> akṣāṅgārairdhamet kiṭṭaṃ lohajaṃ tadgavāṃ jalaiḥ / secayedakṣapātrāntaḥ ṣaḍvāraṃ ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डूरोऽयं समाख्यातः शुद्धं श्लक्ष्णं नियोजयेत् । गोमूत्रे त्रिफला क्वाथ्या तत्क्वाथे सेचयेच्छनैः
maṇḍūro'yaṃ samākhyātaḥ śuddhaṃ ślakṣṇaṃ niyojayet / gomūtre triphalā kvāthyā tatkvāthe secayecchanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मण्डूरभस्म> लोहकिट्टं सुतप्तं च यावच्छीर्यति तत्स्वयम् । तच्छीर्णं ग्राहयेत्पेष्यं मण्डूरं यं प्रयोजयेत्
<maṇḍūrabhasma> lohakiṭṭaṃ sutaptaṃ ca yāvacchīryati tatsvayam / tacchīrṇaṃ grāhayetpeṣyaṃ maṇḍūraṃ yaṃ prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये गुणा मारिते मुण्डे ते गुणा मुण्डकिट्टके । तस्मात्सर्वत्र मण्डूरं रोगशान्त्यै प्रयोजयेत्
ye guṇā mārite muṇḍe te guṇā muṇḍakiṭṭake / tasmātsarvatra maṇḍūraṃ rogaśāntyai prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किट्टाद्दशगुणं मुण्डं मुण्डात्तीक्ष्णं शतोन्मितम् । तीक्ष्णाल्लक्षगुणं कान्तं भक्षणात् कुरुते गुणम्
kiṭṭāddaśaguṇaṃ muṇḍaṃ muṇḍāttīkṣṇaṃ śatonmitam / tīkṣṇāllakṣaguṇaṃ kāntaṃ bhakṣaṇāt kurute guṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डूरं पाण्डुशोषार्शोग्रहणीकामलापहम् । सर्वशूलप्रमेहघ्नं दीपनं परमं हितम्
maṇḍūraṃ pāṇḍuśoṣārśograhaṇīkāmalāpaham / sarvaśūlapramehaghnaṃ dīpanaṃ paramaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतं तिक्तं कषायाम्लं हृद्रोगप्लीहनाशनम् । <रसादिमारणायद्रव्यमानम्> रसेन्द्रं शोधयेद्देवि पलानां द्विसहस्रकम्
śītaṃ tiktaṃ kaṣāyāmlaṃ hṛdrogaplīhanāśanam / <rasādimāraṇāyadravyamānam> rasendraṃ śodhayeddevi palānāṃ dvisahasrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रं वा शतं वापि पञ्चाशद्वा तदर्धकम् । न कुर्याद्रसकर्माणि हीनं वै पञ्चविंशतेः
sahasraṃ vā śataṃ vāpi pañcāśadvā tadardhakam / na kuryādrasakarmāṇi hīnaṃ vai pañcaviṃśateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहस्य पचनं त्रिंशत्पलादूर्ध्वं न कारयेत् । अर्वाक् पञ्चपलाद्देवि घनसत्वं तथा पचेत्
lohasya pacanaṃ triṃśatpalādūrdhvaṃ na kārayet / arvāk pañcapalāddevi ghanasatvaṃ tathā pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णं पञ्चपलाद् ऊर्ध्वं पलादर्वाङ्न शोधयेत् । तथा रूप्यं च ताम्रं च शोधयेन्मारयेत् प्रिये
svarṇaṃ pañcapalād ūrdhvaṃ palādarvāṅna śodhayet / tathā rūpyaṃ ca tāmraṃ ca śodhayenmārayet priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहवद्घनसत्वं च घनपत्रं तथैव च । हीनं पञ्चपलादूर्ध्वं न कुर्यात्पलविंशतेः
lohavadghanasatvaṃ ca ghanapatraṃ tathaiva ca / hīnaṃ pañcapalādūrdhvaṃ na kuryātpalaviṃśateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रावणं शोधनं देवि मारणं नागवङ्गयोः । वज्रं निष्कादधश्चोर्ध्वं न कुर्याच्छोधनं मृतिम्
drāvaṇaṃ śodhanaṃ devi māraṇaṃ nāgavaṅgayoḥ / vajraṃ niṣkādadhaścordhvaṃ na kuryācchodhanaṃ mṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मरागादिरत्नानि तथा कुर्यात्सुरेश्वरि
padmarāgādiratnāni tathā kuryātsureśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.