Library·Ananda·2·2.8

Ananda 2.8

अश्वत्थपत्रके वेष्ट्य तद्गोलं जानुमध्यगम् । दिनं वा धारयेत्कक्षे मृदुर्भवति निश्चितम्

aśvatthapatrake veṣṭya tadgolaṃ jānumadhyagam / dinaṃ vā dhārayetkakṣe mṛdurbhavati niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रमृदूकरण (३)> पारदं तीक्ष्णचूर्णं च दिनमम्लेन मर्दयेत् । तद्गोले निक्षिपेद्वज्रं सूत्रेणावेष्टयेद्बहिः

<vajramṛdūkaraṇa (3)> pāradaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ ca dinamamlena mardayet / tadgole nikṣipedvajraṃ sūtreṇāveṣṭayedbahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागवल्लीदलैश्चैव वेष्टितं धान्यराशिगम् । मासान्ते तत्समुद्धृत्य लिम्पेन्नागलताद्रवैः

nāgavallīdalaiścaiva veṣṭitaṃ dhānyarāśigam / māsānte tatsamuddhṛtya limpennāgalatādravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दलैर्वेष्टितं जानुमध्यस्थं मृदुतां व्रजेत् । <वज्रमृदूकरण (४)> कान्तपाषाणवक्त्रं वा चूर्णं वा कान्तलोहजम्

taddalairveṣṭitaṃ jānumadhyasthaṃ mṛdutāṃ vrajet / <vajramṛdūkaraṇa (4)> kāntapāṣāṇavaktraṃ vā cūrṇaṃ vā kāntalohajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससूतमम्लयोगेन दिनमेकं विमर्दयेत् । तद्गोले निक्षिपेद्वज्रं निम्बकार्पासकोद्रवैः

sasūtamamlayogena dinamekaṃ vimardayet / tadgole nikṣipedvajraṃ nimbakārpāsakodravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रैः पिष्टैः सुसंपेष्य नागवल्लीदलैस्ततः । वेष्टितं जानुमध्यस्थं दिनान्ते मृदुतां व्रजेत्

patraiḥ piṣṭaiḥ susaṃpeṣya nāgavallīdalaistataḥ / veṣṭitaṃ jānumadhyasthaṃ dinānte mṛdutāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रमृदूकरण (५)> एरण्डवृक्षमध्ये तु तत्फले वा क्षिपेत्पविम् । मासमात्रात्समुद्धृत्य जानुमध्ये च पूर्ववत्

<vajramṛdūkaraṇa (5)> eraṇḍavṛkṣamadhye tu tatphale vā kṣipetpavim / māsamātrātsamuddhṛtya jānumadhye ca pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोमलं जायते वज्रं दिनान्ते नात्र संशयः । <वज्रमृदूकरण (६)> वज्रं तित्तिरिमांसेन वेष्टितं निक्षिपेन्मुखे

komalaṃ jāyate vajraṃ dinānte nātra saṃśayaḥ / <vajramṛdūkaraṇa (6)> vajraṃ tittirimāṃsena veṣṭitaṃ nikṣipenmukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिस्थूलस्य भेकस्य मुखं सूत्रेण वेष्टयेत् । निखनेद्धस्तमात्रायां क्षोण्यां मासात्समुद्धरेत्

atisthūlasya bhekasya mukhaṃ sūtreṇa veṣṭayet / nikhaneddhastamātrāyāṃ kṣoṇyāṃ māsātsamuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डूकं सम्पुटे रुद्ध्वा सम्यग्गजपुटे पचेत् । तद्वज्रं पूर्वगोलस्थं जानुमध्यगतं दिनम्

maṇḍūkaṃ sampuṭe ruddhvā samyaggajapuṭe pacet / tadvajraṃ pūrvagolasthaṃ jānumadhyagataṃ dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेद्वज्रौदनं साक्षात्पश्चादाहार्य योजयेत् । सर्ववज्रौदनानां तु मारणं पूर्ववद्भवेत्

bhavedvajraudanaṃ sākṣātpaścādāhārya yojayet / sarvavajraudanānāṃ tu māraṇaṃ pūrvavadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रद्रुति> क्षारत्रयं रामठं च चणकाम्लाम्लवेतसम् । ज्वालामुखीं चेक्षुरकं स्थलकुम्भीफलानि च

<vajradruti> kṣāratrayaṃ rāmaṭhaṃ ca caṇakāmlāmlavetasam / jvālāmukhīṃ cekṣurakaṃ sthalakumbhīphalāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नुह्यर्कपयसा श्लक्ष्णं पिष्ट्वा तद्गोलके क्षिपेत् । वज्रं विशोधितं सम्यग्वस्त्रे बद्ध्वा हठात्पचेत्

snuhyarkapayasā ślakṣṇaṃ piṣṭvā tadgolake kṣipet / vajraṃ viśodhitaṃ samyagvastre baddhvā haṭhātpacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

डोलायन्त्रेण धान्याम्ले द्रुतं मासाष्टकाद्भवेत् । वज्रवल्ल्यन्तरस्थं वा कृत्वा वज्रं निरोधितम्

ḍolāyantreṇa dhānyāmle drutaṃ māsāṣṭakādbhavet / vajravallyantarasthaṃ vā kṛtvā vajraṃ nirodhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लभाण्डगतं सेच्यं सप्ताहाद् द्रवतां व्रजेत् । भस्मौदनं द्रुतिश्चेति त्रिविधं वज्रमारणम्

amlabhāṇḍagataṃ secyaṃ saptāhād dravatāṃ vrajet / bhasmaudanaṃ drutiśceti trividhaṃ vajramāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसबन्धकरं प्रोक्तं नागार्जुनपुरःसरैः । <वज्रगुणाः> वज्रं च षड्रसोपेतं सर्वरोगापहारकम्

rasabandhakaraṃ proktaṃ nāgārjunapuraḥsaraiḥ / <vajraguṇāḥ> vajraṃ ca ṣaḍrasopetaṃ sarvarogāpahārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाघशमनं सौख्यं देहदार्ढ्यं रसायनम् । वज्रं रत्नोत्तमं पुण्यं श्रीसौभाग्यविवर्धनम्

sarvāghaśamanaṃ saukhyaṃ dehadārḍhyaṃ rasāyanam / vajraṃ ratnottamaṃ puṇyaṃ śrīsaubhāgyavivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुष्यं धन्यमोजस्यं यशस्यं सर्वपाप्मजित् । आयुर्बलं देहसौख्यं रूपं कान्तिं करोति च

āyuṣyaṃ dhanyamojasyaṃ yaśasyaṃ sarvapāpmajit / āyurbalaṃ dehasaukhyaṃ rūpaṃ kāntiṃ karoti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवितं हन्ति रोगांश्च मृतं वज्रं न संशयः । <नील> नीलस्तु सौरिरत्नं स्यान्नीलाश्मा नीलरत्नकः

sevitaṃ hanti rogāṃśca mṛtaṃ vajraṃ na saṃśayaḥ / <nīla> nīlastu sauriratnaṃ syānnīlāśmā nīlaratnakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोपलस्तृणग्राही महानीलः सुनीलकः । इन्द्रनीलमणिस्तत्र चतुर्धा जातिभेदतः

nīlopalastṛṇagrāhī mahānīlaḥ sunīlakaḥ / indranīlamaṇistatra caturdhā jātibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सप्फिरे:: सुब्त्य्पेस्:: चस्ते> सितच्छायो भवेद्विप्रो रक्तः क्षत्रियजातिकः । पीतस्तु वैश्यजातिर्यो वृषलः कृष्णदीधितिः

<sapphire:: subtypes:: caste> sitacchāyo bhavedvipro raktaḥ kṣatriyajātikaḥ / pītastu vaiśyajātiryo vṛṣalaḥ kṛṣṇadīdhitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<नीलस्य गुणदोषाः> नीलीरससमाभासा वैष्णवीपुष्पसंनिभा । लवलीपुष्पसङ्काशा नीलेन्दीवरसप्रभा

<nīlasya guṇadoṣāḥ> nīlīrasasamābhāsā vaiṣṇavīpuṣpasaṃnibhā / lavalīpuṣpasaṅkāśā nīlendīvarasaprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतसीपुष्पसङ्काशा चाषपक्षसमद्युतिः । कृष्णत्रिकर्णिकापुष्पसमानद्युतिधारिणी

atasīpuṣpasaṅkāśā cāṣapakṣasamadyutiḥ / kṛṣṇatrikarṇikāpuṣpasamānadyutidhāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरकण्ठसच्छाया शम्भोः कण्ठनिभा तथा । विष्णुदेहसमाभासा भृङ्गपत्रसमप्रभा

mayūrakaṇṭhasacchāyā śambhoḥ kaṇṭhanibhā tathā / viṣṇudehasamābhāsā bhṛṅgapatrasamaprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एताश्छायाः शुभकरा इन्द्रनीलमहामणेः । गुरुत्वं स्निग्धकान्तित्वं सुरागं पार्श्वरञ्जनम्

etāśchāyāḥ śubhakarā indranīlamahāmaṇeḥ / gurutvaṃ snigdhakāntitvaṃ surāgaṃ pārśvarañjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणग्राहित्वमित्येते गुणाः पञ्च प्रकीर्तिताः । न विम्लो निर्मलो गात्रो मसृणो गुरुदीप्तिकः

tṛṇagrāhitvamityete guṇāḥ pañca prakīrtitāḥ / na vimlo nirmalo gātro masṛṇo gurudīptikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणग्राही मृदुर्नीलो दुर्लभो लक्षणान्वितः । इन्द्रनीलं शुभं वर्ण्यं सर्वपापनिबर्हणम्

tṛṇagrāhī mṛdurnīlo durlabho lakṣaṇānvitaḥ / indranīlaṃ śubhaṃ varṇyaṃ sarvapāpanibarhaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्यशो बलं लक्ष्मीमारोग्यं च प्रयच्छति । नीलः सतिक्तकोष्णश्च कफपित्तानिलापहः

āyuryaśo balaṃ lakṣmīmārogyaṃ ca prayacchati / nīlaḥ satiktakoṣṇaśca kaphapittānilāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो दधाति शरीरेऽस्य सौरिर् मङ्गलदो भवेत् । <गोमेदक> गोमेदकस्तु गोमेदो राहुरत्नं तमोमणिः

yo dadhāti śarīre'sya saurir maṅgalado bhavet / <gomedaka> gomedakastu gomedo rāhuratnaṃ tamomaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्भानवः षडाह्वोऽयं पिङ्गस्फटिक इत्यपि । गोमूत्राभं यन्मृदु स्निग्धमुष्णं शुद्धच्छायं गौरवं यच्च धत्ते । हेमारक्तं श्रीमतां योग्यमेतत् गोमेदाख्यं रत्नम् आख्याति सन्तः

svarbhānavaḥ ṣaḍāhvo'yaṃ piṅgasphaṭika ityapi / gomūtrābhaṃ yanmṛdu snigdhamuṣṇaṃ śuddhacchāyaṃ gauravaṃ yacca dhatte / hemāraktaṃ śrīmatāṃ yogyametat gomedākhyaṃ ratnam ākhyāti santaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुबिन्दुसमच्छायं गोमूत्राज्यसमप्रभम्

madhubindusamacchāyaṃ gomūtrājyasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमरक्तं गुरु स्वच्छं स्निग्धं गोमेदकं शुभम् । श्वेतं कृष्णं रङ्गहीनं त्रासरेखादिदूषितम्

hemaraktaṃ guru svacchaṃ snigdhaṃ gomedakaṃ śubham / śvetaṃ kṛṣṇaṃ raṅgahīnaṃ trāsarekhādidūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कशं पाटलाकारं दुष्टं गोमेदकं त्यजेत् । <गोमेदगुणाः> मेध्यं गोमेदकं रत्नं यशस्यं श्रीविवर्धनम्

karkaśaṃ pāṭalākāraṃ duṣṭaṃ gomedakaṃ tyajet / <gomedaguṇāḥ> medhyaṃ gomedakaṃ ratnaṃ yaśasyaṃ śrīvivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गल्यं कान्तिजननं स्निग्धं सर्वविषापहम् । गोमेदकोऽम्लमुष्णं च वातकोपविकारजित्

maṅgalyaṃ kāntijananaṃ snigdhaṃ sarvaviṣāpaham / gomedako'mlamuṣṇaṃ ca vātakopavikārajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपनं पाचनं चैव धृतोऽयं पापनाशनः । <वैडूर्य> वैडूर्यं केतुरत्नं च खशब्दाङ्कुरजं तथा

dīpanaṃ pācanaṃ caiva dhṛto'yaṃ pāpanāśanaḥ / <vaiḍūrya> vaiḍūryaṃ keturatnaṃ ca khaśabdāṅkurajaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विडूरभूमिजं रत्नं प्रावृष्यं पञ्चनाम च । कल्पान्तकालक्षुभिताम्बुराशिनिदाहकल्पाद् दितिजेन्द्रनादात् । वैडूर्यमुत्पन्नमनेकवर्णं शोभाभिरामद्युतिरत्नवर्यम्

viḍūrabhūmijaṃ ratnaṃ prāvṛṣyaṃ pañcanāma ca / kalpāntakālakṣubhitāmburāśinidāhakalpād ditijendranādāt / vaiḍūryamutpannamanekavarṇaṃ śobhābhirāmadyutiratnavaryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविदूरे विडूरस्य गिरेर् उत्तुङ्गरोधसः

avidūre viḍūrasya girer uttuṅgarodhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोङ्कचोलकसीमान्ते मणेस्तस्याकरः स्मृतः । तत्र दैत्येन्द्रनिनदं प्रति मेघसुगर्जितैः

koṅkacolakasīmānte maṇestasyākaraḥ smṛtaḥ / tatra daityendraninadaṃ prati meghasugarjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्भवन्ति वैडूर्यमणयः प्रावृडागमे । सिताभ्रधूमसङ्काशमीषत्कृष्णं सितं तु यत्

samudbhavanti vaiḍūryamaṇayaḥ prāvṛḍāgame / sitābhradhūmasaṅkāśamīṣatkṛṣṇaṃ sitaṃ tu yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैडूर्यं नाम तत्प्रोक्तं रत्नवर्णपरीक्षकैः । वेणुपत्रबिडालाक्षिशिखिकण्ठसमद्युति

vaiḍūryaṃ nāma tatproktaṃ ratnavarṇaparīkṣakaiḥ / veṇupatrabiḍālākṣiśikhikaṇṭhasamadyuti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धगात्रं गुरु स्वच्छं वैडूर्यं गुणवन्मतम् । रेखाभिन्नं लघु स्पष्टं शिलाङ्गारककर्दमम्

snigdhagātraṃ guru svacchaṃ vaiḍūryaṃ guṇavanmatam / rekhābhinnaṃ laghu spaṣṭaṃ śilāṅgārakakardamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवर्णं परुषं कृष्णं वैडूर्यं दोषवत्त्यजेत् । <वैडूर्यलक्षण> वैडूर्यं विशदं स्निग्धं प्रीत्यायुर्बलवर्धनम्

vivarṇaṃ paruṣaṃ kṛṣṇaṃ vaiḍūryaṃ doṣavattyajet / <vaiḍūryalakṣaṇa> vaiḍūryaṃ viśadaṃ snigdhaṃ prītyāyurbalavardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गल्यं धारणात्तद्धि सर्वग्रहविषापहम् । वैडूर्यमम्लमुष्णं च कफमारुतनाशनम्

maṅgalyaṃ dhāraṇāttaddhi sarvagrahaviṣāpaham / vaiḍūryamamlamuṣṇaṃ ca kaphamārutanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मशूलप्रशमनं भूषितं च शुभावहम् । <पञ्चरत्नानि> माणिक्यं मौक्तिकं वज्रं नीलं मरकतं तथा

gulmaśūlapraśamanaṃ bhūṣitaṃ ca śubhāvaham / <pañcaratnāni> māṇikyaṃ mauktikaṃ vajraṃ nīlaṃ marakataṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चरत्नम् इति प्रोक्तं पाप्मालक्ष्मीविषापहम् । <नवरत्नानि> गोमेदकं पुष्परागं वैडूर्यमपि विद्रुमम्

pañcaratnam iti proktaṃ pāpmālakṣmīviṣāpaham / <navaratnāni> gomedakaṃ puṣparāgaṃ vaiḍūryamapi vidrumam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चरत्नैः सहैतानि नवरत्नानि निर्दिशेत् । <सूर्यकान्त> अथ भवति सूर्यकान्तः तपनमणिस्तापनश्च रविकान्तः । दीप्तोपलोऽग्निगर्भो ज्वलनाश्मार्कोपलश्च वसुनामा

pañcaratnaiḥ sahaitāni navaratnāni nirdiśet / <sūryakānta> atha bhavati sūryakāntaḥ tapanamaṇistāpanaśca ravikāntaḥ / dīptopalo'gnigarbho jvalanāśmārkopalaśca vasunāmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<स्फटिक> श्वेताभ्रकसमं वर्णैर्हिमाद्रौ चन्द्रसन्निभम्

<sphaṭika> śvetābhrakasamaṃ varṇairhimādrau candrasannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मलं च प्रभायुक्तं स्फटिकं श्रेष्ठमुच्यते । हिमालये सिंहले च विन्ध्ये रेवातटे तथा

nirmalaṃ ca prabhāyuktaṃ sphaṭikaṃ śreṣṭhamucyate / himālaye siṃhale ca vindhye revātaṭe tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मरागोद्भवे स्थाने विविधं स्फटिकं भवेत् । सूर्यकान्तं च तत्रैकं चन्द्रकान्तं तथापरम्

padmarāgodbhave sthāne vividhaṃ sphaṭikaṃ bhavet / sūryakāntaṃ ca tatraikaṃ candrakāntaṃ tathāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यांशुस्पर्शमात्रेण वह्निं वमति तत्क्षणात् । सूर्यकान्तं तदाख्यातं स्फटिकं रत्नवेधितम्

sūryāṃśusparśamātreṇa vahniṃ vamati tatkṣaṇāt / sūryakāntaṃ tadākhyātaṃ sphaṭikaṃ ratnavedhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यकान्तो भवेदुष्णो निर्मलश्च रसायनम् । वातश्लेष्महरो मेध्यः पूजनाद्रवितुष्टिदः

sūryakānto bhaveduṣṇo nirmalaśca rasāyanam / vātaśleṣmaharo medhyaḥ pūjanādravituṣṭidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चन्द्रकान्त> इन्दुकान्तश्चन्द्रकान्तश्चन्द्राश्मा संस्रवोपलः । शीताश्मा चन्द्रिकाद्रावः शशिकान्तश्च सप्तधा

<candrakānta> indukāntaścandrakāntaścandrāśmā saṃsravopalaḥ / śītāśmā candrikādrāvaḥ śaśikāntaśca saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धं श्वेतं पीतम् अत्रासमन्ताद् धत्ते चित्तं स्वस्थतां यन्मुनीनाम् । यच्च द्रावं याति चन्द्रांशुसङ्गे जात्यं रत्नं चन्द्रकान्ताख्यमेतत्

snigdhaṃ śvetaṃ pītam atrāsamantād dhatte cittaṃ svasthatāṃ yanmunīnām / yacca drāvaṃ yāti candrāṃśusaṅge jātyaṃ ratnaṃ candrakāntākhyametat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रकान्तस् तु शिशिरः स्निग्धः पित्तास्रदाहनुत् । शिवप्रीतिकरः स्वच्छो ग्रहालक्ष्मीविषापहः

candrakāntas tu śiśiraḥ snigdhaḥ pittāsradāhanut / śivaprītikaraḥ svaccho grahālakṣmīviṣāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<स्फटिक> स्फटिकः सितोपलः स्याद् अमलमणिस् तारकोपलः स्वच्छः । शीतोष्णवीर्यम् अक्ष्णः पित्तं वातं निहन्ति शोफघ्नम्

<sphaṭika> sphaṭikaḥ sitopalaḥ syād amalamaṇis tārakopalaḥ svacchaḥ / śītoṣṇavīryam akṣṇaḥ pittaṃ vātaṃ nihanti śophaghnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा प्रोक्तं हि कान्तस्य मया ते लक्षणादिकम् । वैक्रान्तं चैव विक्रान्तं नीलवज्रं कुवज्रकम्

purā proktaṃ hi kāntasya mayā te lakṣaṇādikam / vaikrāntaṃ caiva vikrāntaṃ nīlavajraṃ kuvajrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोनासं क्षुद्रकुलिशं चूर्णवज्रं च गोनसम् । श्वेतो रक्तश्च पीतश्च नीलः पारावतच्छविः

gonāsaṃ kṣudrakuliśaṃ cūrṇavajraṃ ca gonasam / śveto raktaśca pītaśca nīlaḥ pārāvatacchaviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामलः कृष्णवर्णश्च कर्बुरश्चाष्टधा हि स । वज्राभावे तु वैक्रान्तं रसवीर्यादिके समम्

śyāmalaḥ kṛṣṇavarṇaśca karburaścāṣṭadhā hi sa / vajrābhāve tu vaikrāntaṃ rasavīryādike samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टास्रश् चाष्टफलकः षट्कोणो मसृणो गुरुः । शुद्धमिश्रितवर्णैश्च युक्तो वैक्रान्त उच्यते

aṣṭāsraś cāṣṭaphalakaḥ ṣaṭkoṇo masṛṇo guruḥ / śuddhamiśritavarṇaiśca yukto vaikrānta ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलुत्थक्वाथसंस्विन्नो वैक्रान्तः परिशुध्यति । त्रिक्षारैः पञ्चलवणैर्वसामूत्राम्लकोद्रवैः

kulutthakvāthasaṃsvinno vaikrāntaḥ pariśudhyati / trikṣāraiḥ pañcalavaṇairvasāmūtrāmlakodravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्स्यतैलघृतैस्तुल्यैः कुलुत्थैः काञ्जिकान्वितैः । सप्ताहं दोलिकायन्त्रे व्याघ्रीकन्दगतं पचेत्

matsyatailaghṛtaistulyaiḥ kulutthaiḥ kāñjikānvitaiḥ / saptāhaṃ dolikāyantre vyāghrīkandagataṃ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वैक्रान्तभस्म> तप्तवर्णं तु वैक्रान्तं शुद्धिमायाति निश्चितम् । हयमूत्रेण तत्सेच्यं तप्तं तप्तं द्विसप्तधा

<vaikrāntabhasma> taptavarṇaṃ tu vaikrāntaṃ śuddhimāyāti niścitam / hayamūtreṇa tatsecyaṃ taptaṃ taptaṃ dvisaptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चोत्तरवारुण्याः पञ्चाङ्गैर् गोलके क्षिपेत् । रुद्ध्वा मूषां पुटे पक्त्वा पुनरुद्धृत्य गोलके

tataścottaravāruṇyāḥ pañcāṅgair golake kṣipet / ruddhvā mūṣāṃ puṭe paktvā punaruddhṛtya golake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वा रुद्ध्वा पुटेदेवं सप्तधा भस्मतां व्रजेत् । <वैक्रान्तसत्त्व (१)> वैक्रान्तस्य पलैकं तु पलैकं टङ्कणस्य च

kṣiptvā ruddhvā puṭedevaṃ saptadhā bhasmatāṃ vrajet / <vaikrāntasattva (1)> vaikrāntasya palaikaṃ tu palaikaṃ ṭaṅkaṇasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रविक्षीरे दिनं भाव्यं मर्द्यं शिग्रुद्रवैर्दिनम् । गुञ्जापिण्याकवह्नीनां प्रतिकर्षं वियोजयेत्

ravikṣīre dinaṃ bhāvyaṃ mardyaṃ śigrudravairdinam / guñjāpiṇyākavahnīnāṃ pratikarṣaṃ viyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन गुलिका कृत्वा कोष्ठीयन्त्रे धमेद्दृढम् । शङ्खकुन्देन्दुसङ्काशं सत्वं वैक्रान्तजं भवेत्

anena gulikā kṛtvā koṣṭhīyantre dhameddṛḍham / śaṅkhakundendusaṅkāśaṃ satvaṃ vaikrāntajaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वैक्रान्तसत्त्व (२)> वैक्रान्तं वज्रकन्दं च समं स्नुक्पयसा सह । महिषीनवनीतं च सक्षौद्रं मर्दयेद्दिनम्

<vaikrāntasattva (2)> vaikrāntaṃ vajrakandaṃ ca samaṃ snukpayasā saha / mahiṣīnavanītaṃ ca sakṣaudraṃ mardayeddinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववद्धमनात्सत्वमिन्द्रगोपनिभं भवेत् । <वैक्रान्तसत्त्व (३)> वन्ध्याचूर्णं सवैक्रान्तं छायायां मर्दयेत्समम्

pūrvavaddhamanātsatvamindragopanibhaṃ bhavet / <vaikrāntasattva (3)> vandhyācūrṇaṃ savaikrāntaṃ chāyāyāṃ mardayetsamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजामूत्रैर्दिनैकं तु सत्त्वं रजतवद्भवेत् । <वैक्रान्तसत्त्व (४)> म्रियते ऽष्टपुटैर्गन्धनिम्बुकद्रवसंयुतः

ajāmūtrairdinaikaṃ tu sattvaṃ rajatavadbhavet / <vaikrāntasattva (4)> mriyate 'ṣṭapuṭairgandhanimbukadravasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वपातनयोगेन मर्दितश्च वटीकृतः । मूषायां घटिकां ध्मातो वैक्रान्तः सत्त्वमुत्सृजेत्

sattvapātanayogena marditaśca vaṭīkṛtaḥ / mūṣāyāṃ ghaṭikāṃ dhmāto vaikrāntaḥ sattvamutsṛjet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वैक्रान्तद्रुति> श्वेतवर्णं तु वैक्रान्तमम्लवेतसभावितम् । सप्ताहान्नात्र सन्देहः खरे घर्मे द्रवत्यलम्

<vaikrāntadruti> śvetavarṇaṃ tu vaikrāntamamlavetasabhāvitam / saptāhānnātra sandehaḥ khare gharme dravatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केतकीस्वरसं तुत्थं सैन्धवं स्वर्णपुष्पिकम् । इन्द्रगोपसमं युक्तं सर्वं भाण्डे विनिक्षिपेत्

ketakīsvarasaṃ tutthaṃ saindhavaṃ svarṇapuṣpikam / indragopasamaṃ yuktaṃ sarvaṃ bhāṇḍe vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहं स्वेदयेत्तस्मिन्वैक्रान्तं द्रवतां व्रजेत् । आयुःप्रदश्च बलवर्णकरोऽतिवृष्यः प्रज्ञाप्रदः सकलदोषमदापहारी । दीप्ताग्निकृत् पविसमानगुणस्तरस्वी वैक्रान्तकः खलु वपुर्बललोहकारी

saptāhaṃ svedayettasminvaikrāntaṃ dravatāṃ vrajet / āyuḥpradaśca balavarṇakaro'tivṛṣyaḥ prajñāpradaḥ sakaladoṣamadāpahārī / dīptāgnikṛt pavisamānaguṇastarasvī vaikrāntakaḥ khalu vapurbalalohakārī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<राजावर्त> आवर्तमणिरावर्तो राजावर्तोऽनलाह्वयः

<rājāvarta> āvartamaṇirāvarto rājāvarto'nalāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजावर्तरसस्याथ लक्षणं कथयाम्यहम् । वर्णेन भ्रमराभः स्याद् द्विःप्रकारः प्रकर्मतः

rājāvartarasasyātha lakṣaṇaṃ kathayāmyaham / varṇena bhramarābhaḥ syād dviḥprakāraḥ prakarmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकश्चूर्णाकृतिर्ज्ञेयो द्वितीयो गोलकात्मकः । स्वर्णबिन्दुसमायुक्तः स्थिररागः स्थिरत्वदः

ekaścūrṇākṛtirjñeyo dvitīyo golakātmakaḥ / svarṇabindusamāyuktaḥ sthirarāgaḥ sthiratvadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसदोद्भवरागस्य वर्णोत्कर्षेऽतिदक्षिणः । नागस्य रञ्जने श्रेष्ठस्तारे रञ्जनकर्मणि

rasadodbhavarāgasya varṇotkarṣe'tidakṣiṇaḥ / nāgasya rañjane śreṣṭhastāre rañjanakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां चलरागाणां रागबन्धनकृन्मतः । राजावर्तो ऽल्परक्तोरुनीलिकामिश्रितप्रभः

sarveṣāṃ calarāgāṇāṃ rāgabandhanakṛnmataḥ / rājāvarto 'lparaktorunīlikāmiśritaprabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुश्च मसृणः श्रेष्ठस्तदन्यो मध्यमः स्मृतः । निम्बुद्रवैः सगोमूत्रैः सक्षारैः स्वेदिताः खलु

guruśca masṛṇaḥ śreṣṭhastadanyo madhyamaḥ smṛtaḥ / nimbudravaiḥ sagomūtraiḥ sakṣāraiḥ sveditāḥ khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वित्रिवारेण शुध्यन्ति राजावर्तादिधातवः । <राजावर्तभस्म> लुङ्गाम्बुगन्धकोपेतो राजावर्तो विचूर्णितः

dvitrivāreṇa śudhyanti rājāvartādidhātavaḥ / <rājāvartabhasma> luṅgāmbugandhakopeto rājāvarto vicūrṇitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटनात् सप्तवारेण राजावर्तो मृतो भवेत् । <राजावर्तसत्त्व> राजावर्तम् अयःपात्रे पाचयेन्माहिषैर्घृतैः

puṭanāt saptavāreṇa rājāvarto mṛto bhavet / <rājāvartasattva> rājāvartam ayaḥpātre pācayenmāhiṣairghṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयोभिश्च दिनं चैकं मित्रपञ्चकमिश्रितम् । रजन्या पञ्चरात्रेण पिण्डीभूतं तु कारयेत्

payobhiśca dinaṃ caikaṃ mitrapañcakamiśritam / rajanyā pañcarātreṇa piṇḍībhūtaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खादिराङ्गारयोगेन कोष्ठ्यां सत्वं विमुञ्चति । प्रमेहक्षयदुर्नामपाण्डुश्लेष्मानिलापहः

khādirāṅgārayogena koṣṭhyāṃ satvaṃ vimuñcati / pramehakṣayadurnāmapāṇḍuśleṣmānilāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपनः पाचनो वृष्यो राजावर्तो रसायनः । <गरुडोद्गार> सस्यको गरुडोद्गारः कालजिद् विषसारकः

dīpanaḥ pācano vṛṣyo rājāvarto rasāyanaḥ / <garuḍodgāra> sasyako garuḍodgāraḥ kālajid viṣasārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालकूटविषं पीत्वा गरुडः सोढुमक्षमः । तदा निर्गत्य तच्चञ्चोर् बहुधा सस्यकोऽभवत्

kālakūṭaviṣaṃ pītvā garuḍaḥ soḍhumakṣamaḥ / tadā nirgatya taccañcor bahudhā sasyako'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारसः सस्यकः स्यात्प्रभाभिः पञ्चभिर्युतः । धवलो मेचकः पीतो हरितश्चातिलोहितः

mahārasaḥ sasyakaḥ syātprabhābhiḥ pañcabhiryutaḥ / dhavalo mecakaḥ pīto haritaścātilohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिस्थितो वीतिहोत्रः सर्वतः सर्वरूपभाक् । धवलो हरितश्चैव शस्यते तारकर्मणि

atisthito vītihotraḥ sarvataḥ sarvarūpabhāk / dhavalo haritaścaiva śasyate tārakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहितो मेचकः पीतः शस्यते हेमकर्मणि । सस्यकः सर्वरोगघ्नो विषमृत्युभयापहः

lohito mecakaḥ pītaḥ śasyate hemakarmaṇi / sasyakaḥ sarvarogaghno viṣamṛtyubhayāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<विमल> विमलो निर्मलः स्वच्छो विमलः स्वच्छधातुकः । बाणसंख्याभिधं शस्तं तारहेम द्विधाकृतः

<vimala> vimalo nirmalaḥ svaccho vimalaḥ svacchadhātukaḥ / bāṇasaṃkhyābhidhaṃ śastaṃ tārahema dvidhākṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमलस्त्रिविधः प्रोक्तो हेमाद्यस्तारपूर्विकः । तृतीयः कांस्यविमलस्तत्र कान्त्या स लक्ष्यते

vimalastrividhaḥ prokto hemādyastārapūrvikaḥ / tṛtīyaḥ kāṃsyavimalastatra kāntyā sa lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तुलः कोणसंयुक्तः स्निग्धश्च फलकान्वितः । मरुत्पित्तहरो वृष्यो विमलोऽतिरसायनः

vartulaḥ koṇasaṃyuktaḥ snigdhaśca phalakānvitaḥ / marutpittaharo vṛṣyo vimalo'tirasāyanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वो हेमक्रियासूक्तो द्वितीयो वृष्यकर्मणि । तृतीयो भेषजे तेषु पूर्वपूर्वो गुणोत्तरः

pūrvo hemakriyāsūkto dvitīyo vṛṣyakarmaṇi / tṛtīyo bheṣaje teṣu pūrvapūrvo guṇottaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<विमलशुद्धि> आटरूषरसे स्विन्नो विमलो विमलो भवेत् । कदलीकन्दतोयेन विमलं प्रथमं पचेत्

<vimalaśuddhi> āṭarūṣarase svinno vimalo vimalo bhavet / kadalīkandatoyena vimalaṃ prathamaṃ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लवेतसधान्याम्लमेषीमूत्रे ततः पचेत् । डोलायन्त्रे चतुर्यामं शुद्धिरेषां महोत्तमा

amlavetasadhānyāmlameṣīmūtre tataḥ pacet / ḍolāyantre caturyāmaṃ śuddhireṣāṃ mahottamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्कोटीमेषशृङ्ग्युत्थैर् द्रवैर् जंबीरजैर् दिनम् । भावयेदातपे तीव्रे विमला शुध्यति ध्रुवम्

kārkoṭīmeṣaśṛṅgyutthair dravair jaṃbīrajair dinam / bhāvayedātape tīvre vimalā śudhyati dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<विमलसत्त्व> विमलं शिग्रुतोयेन कांक्षीकासीसटङ्कणैः । वज्रकन्दसमायुक्तैर्भावयेत्कदलीरसैः

<vimalasattva> vimalaṃ śigrutoyena kāṃkṣīkāsīsaṭaṅkaṇaiḥ / vajrakandasamāyuktairbhāvayetkadalīrasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोक्षकक्षारसंयुक्तमन्धमूषागतं धमेत् । सत्वं चन्द्रार्कसङ्काशं पतत्यस्य न संशयः

mokṣakakṣārasaṃyuktamandhamūṣāgataṃ dhamet / satvaṃ candrārkasaṅkāśaṃ patatyasya na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<पेरोज> हरिताश्मा च पेरोजो विषारातिर्हरिन्मणिः । रसवीर्यविपाकेषु सस्यकस्य गुणानुगः

<peroja> haritāśmā ca perojo viṣārātirharinmaṇiḥ / rasavīryavipākeṣu sasyakasya guṇānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.