Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries 17

दक्षिणाप्रत्यक्प्रवणमगरावकाशमुद्धत्य पालाशेन शमीमयेन वोदूहेनैतामेव दिशमुत्तरयोदूहति

dakṣiṇāpratyakpravaṇamagarāvakāśamuddhatya pālāśena śamīmayena vodūhenaitāmeva diśamuttarayodūhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽगारार्थत्वेनाभिपरेतो ऽवकाशो भूमिभागो दक्षिणाप्रत्यक्प्रवणःदक्षिणाप्रतीच्यां नैतृत्यां दिशि निम्नस्तमुद्धत्य खनित्रादिना पांसूनुत्खाद्य पालाशेन शमीमयेन वोदूहेन, उदूह्यन्ते देशान्तरं प्राप्यन्ते पांसवो ऽनेनेत्युदूहः;वादुलूक इत्यर्थः तेनैतामेव कोणदिशंउत्तरया ऽयद्भूमेः क्रूरम्ऽइत्येतयोदूहति ॥१॥ एवं त्रिः

yo 'gārārthatvenābhipareto 'vakāśo bhūmibhāgo dakṣiṇāpratyakpravaṇaḥdakṣiṇāpratīcyāṃ naitṛtyāṃ diśi nimnastamuddhatya khanitrādinā pāṃsūnutkhādya pālāśena śamīmayena vodūhena, udūhyante deśāntaraṃ prāpyante pāṃsavo 'nenetyudūhaḥ;vādulūka ityarthaḥ tenaitāmeva koṇadiśaṃuttarayā 'yadbhūmeḥ krūram'ityetayodūhati //1// evaṃ triḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कॢप्तमुत्तरयाभिमृश्य प्रदक्षिणं स्थूणागर्तान् खानयित्वाभ्यन्तरं पांसूनुदुप्योत्तराभ्यां दक्षिणां द्वारस्थूणामवदधाति

kḷptamuttarayābhimṛśya pradakṣiṇaṃ sthūṇāgartān khānayitvābhyantaraṃ pāṃsūnudupyottarābhyāṃ dakṣiṇāṃ dvārasthūṇāmavadadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कॢप्तमुदूहेन प्रागुदक्प्रवणं कृतंउत्तरयाऽस्योना पृथिविऽइत्यनयाभिमृश्य स्थूणागर्तान्स्थूणानां विभागार्थान् गर्तान् कर्मकरैः प्रदक्षिणंखानयित्वाभ्यन्तरमारभ्य, न बहिः,पांसूनुदुप्य उत्तराभ्यांऽइहैव तिष्ठऽइत्येताभ्यांदक्षिणांनिष्क्रामत एव, न प्रविशतः, द्वारस्थूणामवटे अवदधाति । अत्र प्रादक्षिण्यस्य चाभ्यन्तरत्वस्य च विधानं प४यन्तीयास्वेव स्थूणासु;न तु मध्यमासु ॥३॥ एवमितराम्

kḷptamudūhena prāgudakpravaṇaṃ kṛtaṃuttarayā'syonā pṛthivi'ityanayābhimṛśya sthūṇāgartānsthūṇānāṃ vibhāgārthān gartān karmakaraiḥ pradakṣiṇaṃkhānayitvābhyantaramārabhya, na bahiḥ,pāṃsūnudupya uttarābhyāṃ'ihaiva tiṣṭha'ityetābhyāṃdakṣiṇāṃniṣkrāmata eva, na praviśataḥ, dvārasthūṇāmavaṭe avadadhāti / atra prādakṣiṇyasya cābhyantaratvasya ca vidhānaṃ pa4yantīyāsveva sthūṇāsu;na tu madhyamāsu //3// evamitarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरांसव्यां द्वारस्थूणांएवंऽइहैव तिष्ठऽइत्येताभ्यामेवावदधाति ॥४॥ यथाखातमितरा अन्ववधाय वंशमाधीयमानमुत्तेरण यजुषाभिमन्त्रयते

itarāṃsavyāṃ dvārasthūṇāṃevaṃ'ihaiva tiṣṭha'ityetābhyāmevāvadadhāti //4// yathākhātamitarā anvavadhāya vaṃśamādhīyamānamutteraṇa yajuṣābhimantrayate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाखातं खननक्रमेणैतराःस्थूणाः तूष्णीमन्ववधायवंशं समतूपं समथूणास्वाधीयमानंउत्तरेण यजुषाऽऋतेन स्थूणा वधिरोहऽ; इत्यनेनाभिमन्त्रयते ॥५॥ सम्मितमुत्तरैर्यथालिङ्गम्

yathākhātaṃ khananakrameṇaitarāḥsthūṇāḥ tūṣṇīmanvavadhāyavaṃśaṃ samatūpaṃ samathūṇāsvādhīyamānaṃuttareṇa yajuṣā'ṛtena sthūṇā vadhiroha'; ityanenābhimantrayate //5// sammitamuttarairyathāliṅgam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालाशं शमीमयं वेध्ममादीप्योत्तरयाग्निमुद्धृत्योत्तरेण यजुषागारं प्रपाद्योत्तरपूर्वदेशे ऽगारस्योत्तरयाग्निं प्रतिष्ठापयति

pālāśaṃ śamīmayaṃ vedhmamādīpyottarayāgnimuddhṛtyottareṇa yajuṣāgāraṃ prapādyottarapūrvadeśe 'gārasyottarayāgniṃ pratiṣṭhāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्दक्षिणमुदधानायतनं भवति

tasmāddakṣiṇamudadhānāyatanaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्विषूचीनाग्रान्दर्भान्संस्तीर्य तेषूत्तरया व्रीहियवान् न्युप्य तत्रोदधानं प्रतिष्ठापयति

tasminviṣūcīnāgrāndarbhānsaṃstīrya teṣūttarayā vrīhiyavān nyupya tatrodadhānaṃ pratiṣṭhāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नुत्तरेण यजुषा चतुर उदकुम्भानानयति

tasminnuttareṇa yajuṣā catura udakumbhānānayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्णमुत्तरयानुमन्त्रयते

dīrṇamuttarayānumantrayate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेरुपसमाधानाद्याज्यभागान्ते उत्तरा आहुतीर्हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते

agnerupasamādhānādyājyabhāgānte uttarā āhutīrhutvā jayādi pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिषेचनान्तं कृत्वोत्तरेण यजुषोदकुम्भेन त्रिः प्रदक्षिणमन्तरतो ऽगारं निवेशनं वा परिषिच्य ब्राह्मणान् भोजयेदपूपैस्सक्तुभिरोदनेनेति

pariṣecanāntaṃ kṛtvottareṇa yajuṣodakumbhena triḥ pradakṣiṇamantarato 'gāraṃ niveśanaṃ vā pariṣicya brāhmaṇān bhojayedapūpaissaktubhirodaneneti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.