Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 1.2.2

पवित्रवति सम्वपति । पात्र्याम् पवित्रे अवधाय देवस्य त्वासवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्याम् पूष्णो हस्ताभ्यां सम्वपामीति सो ऽसावेवैतस्य यजुषो बन्धुः

pavitravati samvapati | pātryām pavitre avadhāya devasya tvāsavituḥ prasave 'śvinorbāhubhyām pūṣṇo hastābhyāṃ samvapāmīti so 'sāvevaitasya yajuṣo bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथान्तर्वेद्युपविशति । अथैक उपसर्जनीभिरैति ता आनयति ताः पवित्राभ्याम् प्रतिगृह्णाति समाप ओषधीभिरिति संह्येतदाप ओषधीभिरेताभिः पिष्टाभिः सम्गचन्ते समोषधयो रसेनेति संह्येतदोषधयो रसेनैताः पिष्टा अद्भिः संगचन्त आपो ह्येतासां र्!असः सं रेवतीर्जगतीभिः पृच्यन्तामिति रेवत्य आपो जगत्य ओषधयस्ता उ ह्येतदुभय्यः सम्पृच्यन्ते सम् मधुमतीर्मधुमतीभिः पृच्यन्तामिति सं रसवत्यो रसवतीभिः पृच्यन्तामित्येवैतदाह

athāntarvedyupaviśati | athaika upasarjanībhiraiti tā ānayati tāḥ pavitrābhyām pratigṛhṇāti samāpa oṣadhībhiriti saṃhyetadāpa oṣadhībhiretābhiḥ piṣṭābhiḥ samgacante samoṣadhayo raseneti saṃhyetadoṣadhayo rasenaitāḥ piṣṭā adbhiḥ saṃgacanta āpo hyetāsāṃ r!asaḥ saṃ revatīrjagatībhiḥ pṛcyantāmiti revatya āpo jagatya oṣadhayastā u hyetadubhayyaḥ sampṛcyante sam madhumatīrmadhumatībhiḥ pṛcyantāmiti saṃ rasavatyo rasavatībhiḥ pṛcyantāmityevaitadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ संयौति । जनयत्यै त्वा संयौमीति यथा वा अधिवृक्तो ऽग्नेरधि जायेतैवं वै तत्संयौति

atha saṃyauti | janayatyai tvā saṃyaumīti yathā vā adhivṛkto 'gneradhi jāyetaivaṃ vai tatsaṃyauti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ द्वेधा करोति । यदि द्वे हविषी भवतः पौर्णमास्यां वै द्वे हविषी भवतः स यत्र पुनर्न संहविष्यंत्स्यात्तदभिमृशतीदमग्नेरिदमग्नीषोमयोरिति नाना वा एतदग्रे हविर्गृह्णन्ति तत्सहावघ्नन्ति तत्सह पिंषन्ति तत्पुनर्नाना करोति तस्मादेवमभिमृशत्यधिवृणक्त्येवैष पुरोडाशमधिश्रयत्यसावाज्यम्

atha dvedhā karoti | yadi dve haviṣī bhavataḥ paurṇamāsyāṃ vai dve haviṣī bhavataḥ sa yatra punarna saṃhaviṣyaṃtsyāttadabhimṛśatīdamagneridamagnīṣomayoriti nānā vā etadagre havirgṛhṇanti tatsahāvaghnanti tatsaha piṃṣanti tatpunarnānā karoti tasmādevamabhimṛśatyadhivṛṇaktyevaiṣa puroḍāśamadhiśrayatyasāvājyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वा एतत् । उभयं सह क्रियते तद्यदेतदुभयं सह क्रियते ऽर्धो ह वा एष आत्मनो यज्ञस्य यदाज्यमर्धो यदिह हविर्भवति स यश्चासावर्धो य उ चायमर्धस्ता उभावग्निं गमयावेति तस्माद्वा एतदुभयं सह क्रियत एवमु हैष आत्मा यज्ञस्य संधीयते

tadvā etat | ubhayaṃ saha kriyate tadyadetadubhayaṃ saha kriyate 'rdho ha vā eṣa ātmano yajñasya yadājyamardho yadiha havirbhavati sa yaścāsāvardho ya u cāyamardhastā ubhāvagniṃ gamayāveti tasmādvā etadubhayaṃ saha kriyata evamu haiṣa ātmā yajñasya saṃdhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽसावाज्यमधिश्रयति । इषे त्वेति वृष्ट्यै तदाह यदाहेषे त्वेति तत्पुनरुद्वासयत्यूर्जे त्वेति यो वृष्टादूर्ग्रसो जायते तस्मै तदाह

so 'sāvājyamadhiśrayati | iṣe tveti vṛṣṭyai tadāha yadāheṣe tveti tatpunarudvāsayatyūrje tveti yo vṛṣṭādūrgraso jāyate tasmai tadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुरोडाशमधिवृणक्ति । धर्मो ऽसीति यज्ञमेवैतत्करोति यथा घर्मम् प्रवृंज्यादेवम् प्रवृणक्ति विश्वायुरिति तदायुर्दधाति

atha puroḍāśamadhivṛṇakti | dharmo 'sīti yajñamevaitatkaroti yathā gharmam pravṛṃjyādevam pravṛṇakti viśvāyuriti tadāyurdadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् प्रथयति । उरुप्रथा उरु प्रथस्वेति प्रथयत्येवैनमेतदुर्!उ ते यज्ञपतिः प्रथतामिति यजमानो वै यज्ञपतिस्तद्यजमानायैवैतदाशिषमाशास्ते

tam prathayati | uruprathā uru prathasveti prathayatyevainametadur!u te yajñapatiḥ prathatāmiti yajamāno vai yajñapatistadyajamānāyaivaitadāśiṣamāśāste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं न सत्रा पृथु कुर्यात् । मानुषं ह कुर्याद्यत्पृथुं कुर्याद्व्यृद्धं वै तद्यज्ञस्य यन्मानुषं नेद्व्यृद्धं यज्ञो करवाणीति तस्मान्न सत्रा पृथुं कुर्यात्

taṃ na satrā pṛthu kuryāt | mānuṣaṃ ha kuryādyatpṛthuṃ kuryādvyṛddhaṃ vai tadyajñasya yanmānuṣaṃ nedvyṛddhaṃ yajño karavāṇīti tasmānna satrā pṛthuṃ kuryāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वशफमात्रं कुर्यादित्यु हैक आहुः । कस्तद्वेद यावानश्वशफो यावन्तमेव स्वयम् मनसा न सत्रा पृथुम् मन्येतैवं कुर्यात्

aśvaśaphamātraṃ kuryādityu haika āhuḥ | kastadveda yāvānaśvaśapho yāvantameva svayam manasā na satrā pṛthum manyetaivaṃ kuryāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमद्भिरभिमृशति । सकृद्वा त्रिर्वा तद्यदेवास्यात्रावघ्नन्तो वा पिंषन्तो वा क्षिण्वन्ति वा वि वा वृहन्ति शान्तिरापस्तदद्भिः शान्त्या शमयति तदद्भिः संदधाति तस्मादद्भिरभिमृशति

tamadbhirabhimṛśati | sakṛdvā trirvā tadyadevāsyātrāvaghnanto vā piṃṣanto vā kṣiṇvanti vā vi vā vṛhanti śāntirāpastadadbhiḥ śāntyā śamayati tadadbhiḥ saṃdadhāti tasmādadbhirabhimṛśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽभिमृशति । अग्निष्टे त्वचम् मा हिं सीदित्यग्निना वा एनमेतदभितप्स्यन्भवत्येष ते त्वचम् मा हिंसीदित्येवैतदाह

so 'bhimṛśati | agniṣṭe tvacam mā hiṃ sīdityagninā vā enametadabhitapsyanbhavatyeṣa te tvacam mā hiṃsīdityevaitadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् पर्यग्निं करोति । अचिद्रमेवैनमेतदग्निना परिगृह्णाति नेदेनं नाष्ट्रा रक्षांसि प्रमृशानित्यग्निर्हि रक्षसामपहन्ता तस्मात्पर्यग्निं करोति

tam paryagniṃ karoti | acidramevainametadagninā parigṛhṇāti nedenaṃ nāṣṭrā rakṣāṃsi pramṛśānityagnirhi rakṣasāmapahantā tasmātparyagniṃ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं श्रपयति । देवस्त्वा सविता श्रपयत्विति न वा एतस्य मनुष्यः श्रपयिता देवो ह्येष तदेनं देव एव सविता श्रपयति वर्षिष्टे ऽधि नाक इति देवत्रो एतदाह यदाह वर्षिष्टे ऽधि नाक इति तमभिमृशति पृतं वेदानीति तस्माद्वा अभिमृशति

taṃ śrapayati | devastvā savitā śrapayatviti na vā etasya manuṣyaḥ śrapayitā devo hyeṣa tadenaṃ deva eva savitā śrapayati varṣiṣṭe 'dhi nāka iti devatro etadāha yadāha varṣiṣṭe 'dhi nāka iti tamabhimṛśati pṛtaṃ vedānīti tasmādvā abhimṛśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽभिमृशति । मा भेर्मा संविक्था इति मा त्वम् भेषीर्मासंविक्था यत्त्वाहममानुषं सन्तम् मानुषो ऽभिमृशामीत्येवैतदाह

so 'bhimṛśati | mā bhermā saṃvikthā iti mā tvam bheṣīrmāsaṃvikthā yattvāhamamānuṣaṃ santam mānuṣo 'bhimṛśāmītyevaitadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा शृतो ऽथाभिवासयति । नेदेनमुपरिष्टान्नाष्ट्रा रक्षांस्यवपश्यानिति नेद्वेव नग्न इव मुषित इव शयाताइत्यु चैव तस्माद्वा अभिवासयति

yadā śṛto 'thābhivāsayati | nedenamupariṣṭānnāṣṭrā rakṣāṃsyavapaśyāniti nedveva nagna iva muṣita iva śayātāityu caiva tasmādvā abhivāsayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽभिवासयति । अतमेरुर्यज्ञो ऽतमेरुर्यजमानस्य प्रजा भूयादिति नेदेतदनु यज्ञो वा यजमानो वा ताम्याद्यदिदमभिवासयामीति तस्मादेवमभिवासयति

so 'bhivāsayati | atameruryajño 'tameruryajamānasya prajā bhūyāditi nedetadanu yajño vā yajamāno vā tāmyādyadidamabhivāsayāmīti tasmādevamabhivāsayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पात्रीनिर्णेजनम् । अङ्गुलिप्रणेजनमाप्त्येभ्यो निनयति तद्यदाप्त्येभ्यो निनयति

atha pātrīnirṇejanam | aṅgulipraṇejanamāptyebhyo ninayati tadyadāptyebhyo ninayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.