Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 11.3

वाग्घ वा एतस्याग्निहोत्रस्याग्निहोत्री मन एव वत्सस्तदिदम् मनश्च वाक्च समानमेव सन्नानेव तस्मात्समान्या रज्ज्वा वत्सं च मातरं चाभिदधति तेज एव श्रद्धा सत्यमाज्यम्

vāggha vā etasyāgnihotrasyāgnihotrī mana eva vatsastadidam manaśca vākca samānameva sannāneva tasmātsamānyā rajjvā vatsaṃ ca mātaraṃ cābhidadhati teja eva śraddhā satyamājyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्धैतज्जनको वैदेहः याज्ञवल्क्यम् पप्रच वेत्थाग्निहोत्रं याज्ञवल्क्या३ इति वेद सम्राडिति किमिति पय एवेति

taddhaitajjanako vaidehaḥ yājñavalkyam papraca vetthāgnihotraṃ yājñavalkyā3 iti veda samrāḍiti kimiti paya eveti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पयो न स्यात् केन जुहुया इति व्रीहियवाभ्यामिति यद्व्रीहियवौ न स्यातां केन जुहुया इति या अन्या ओषधय इति यदन्या ओषधयो न स्युः केन जुहुया इति या आरण्या ओषध्त्येनेति यद्वानस्पत्यं न स्यात्केन जुहुया इत्यद्भिरिति यदापो न स्युः केन जुहुया इति

yatpayo na syāt kena juhuyā iti vrīhiyavābhyāmiti yadvrīhiyavau na syātāṃ kena juhuyā iti yā anyā oṣadhaya iti yadanyā oṣadhayo na syuḥ kena juhuyā iti yā āraṇyā oṣadhtyeneti yadvānaspatyaṃ na syātkena juhuyā ityadbhiriti yadāpo na syuḥ kena juhuyā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स होवाच न वा इह तर्हि किं चनासीदथैतदहूयतैव सत्यं श्रद्धायामिति वेत्थाग्निहोत्रं याज्ञवल्क्य धेनुशतं ददामीति होवाच

sa hovāca na vā iha tarhi kiṃ canāsīdathaitadahūyataiva satyaṃ śraddhāyāmiti vetthāgnihotraṃ yājñavalkya dhenuśataṃ dadāmīti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदप्येते श्लोकाः किं स्विद्विद्वान्प्रवसत्यग्निहोत्री गृहेभ्यः कथं स्विदस्य काव्यं कथं संततो अग्निभिरिति कथं स्विदस्यानपप्रोषितम् भवतीत्येवैतदाह

tadapyete ślokāḥ kiṃ svidvidvānpravasatyagnihotrī gṛhebhyaḥ kathaṃ svidasya kāvyaṃ kathaṃ saṃtato agnibhiriti kathaṃ svidasyānapaproṣitam bhavatītyevaitadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो जविष्ठो भुवनेषु स विद्वान्प्रवसन्विदे तथा तदस्य काव्यं तथा संततो अग्निभिरिति मन एवैतदाह मनसैवास्यानपप्रोषितम् भवतीति

yo javiṣṭho bhuvaneṣu sa vidvānpravasanvide tathā tadasya kāvyaṃ tathā saṃtato agnibhiriti mana evaitadāha manasaivāsyānapaproṣitam bhavatīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्स दूरम् परेत्य अथ तत्र प्रमाद्यति कस्मिन्त्सास्य हुताहुतिर्गृहे यामस्य जुह्वतीति यत्स दूरम् परेत्याथ तत्र प्रमाद्यति कस्मिन्नस्य साहुतिर्हुता भवतीत्येवैतदाह

yatsa dūram paretya atha tatra pramādyati kasmintsāsya hutāhutirgṛhe yāmasya juhvatīti yatsa dūram paretyātha tatra pramādyati kasminnasya sāhutirhutā bhavatītyevaitadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो जागार भुवनेषु विश्वा जातानि योऽबिभः तस्मिन्त्सास्य हुताहुतिर्गृहे यामस्य जुह्वतीति प्राणमेवैतदाह तस्मादाहुः प्राण एवाग्निहोत्रमिति

yo jāgāra bhuvaneṣu viśvā jātāni yo'bibhaḥ tasmintsāsya hutāhutirgṛhe yāmasya juhvatīti prāṇamevaitadāha tasmādāhuḥ prāṇa evāgnihotramiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ह वा अग्निहोत्रे षण्मिथुनानि वेद मिथुनेन-मिथुनेन ह प्रजायते सर्वाभिः प्रजातिभिर्यजमानश्च पत्नी च तदेकम् मिथुनं तस्मादस्य पत्नीवदग्निहोत्रं स्यादेतन्मिथुनमुपाप्नवानीति वत्सश्चाग्निहोत्री च तदेकम् मिथुनं तस्मादस्य पुंवत्साग्निहोत्री स्यादेतन्मिथुनमुपाप्नवानीति स्थाली चाङ्गाराश्च तदेकम् मिथुनं स्रुक्च स्रुवश्च तदेकम् मिथुनमाहवनीयश्च समिच्च तदेकम् मिथुनमाहुतिश्च स्वाहाकारश्च तदेकम् मिथुनमेतानि ह वा अग्निहोत्रे षण्मिथुनानि तानि य एवं वेद मिथुनेन-मिथुनेन ह प्रजायते सर्वाभिः प्रजातिभिः

yo ha vā agnihotre ṣaṇmithunāni veda mithunena-mithunena ha prajāyate sarvābhiḥ prajātibhiryajamānaśca patnī ca tadekam mithunaṃ tasmādasya patnīvadagnihotraṃ syādetanmithunamupāpnavānīti vatsaścāgnihotrī ca tadekam mithunaṃ tasmādasya puṃvatsāgnihotrī syādetanmithunamupāpnavānīti sthālī cāṅgārāśca tadekam mithunaṃ srukca sruvaśca tadekam mithunamāhavanīyaśca samicca tadekam mithunamāhutiśca svāhākāraśca tadekam mithunametāni ha vā agnihotre ṣaṇmithunāni tāni ya evaṃ veda mithunena-mithunena ha prajāyate sarvābhiḥ prajātibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म वै मृत्यवे प्रजाः प्रायचत् तस्मै ब्रह्मचारिणमेव न प्रायचत्सोऽब्रवीदस्तु मह्यमप्येतस्मिन्भाग इति यामेव रात्रिं समिधं नाहराता इति तस्माद्यां रात्रिम् ब्रह्मचारी समिधं नाहरत्यायुष एव तामवदाय वसति तस्माद्ब्रह्मचारी समिधमाहरेन्नेदायुषोऽवदाय वसानीति

brahma vai mṛtyave prajāḥ prāyacat tasmai brahmacāriṇameva na prāyacatso'bravīdastu mahyamapyetasminbhāga iti yāmeva rātriṃ samidhaṃ nāharātā iti tasmādyāṃ rātrim brahmacārī samidhaṃ nāharatyāyuṣa eva tāmavadāya vasati tasmādbrahmacārī samidhamāharennedāyuṣo'vadāya vasānīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घसत्त्रं वा एष उपैति यो ब्रह्मचर्यमुपैति स यामुपयन्त्समिधमादधाति सा प्रायणीया यां स्नास्यन्त्सोदयनीयाथ या अन्तरेण सत्त्र्या एवास्य ता ब्राह्मणो ब्रह्मचर्यमुपयन्

dīrghasattraṃ vā eṣa upaiti yo brahmacaryamupaiti sa yāmupayantsamidhamādadhāti sā prāyaṇīyā yāṃ snāsyantsodayanīyātha yā antareṇa sattryā evāsya tā brāhmaṇo brahmacaryamupayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्धा भूतानि प्रविशति अग्निम् पदा मृत्युम् पदाचार्यम् पदात्मन्येवास्य चतुर्थः पादः परिशिष्यते

caturdhā bhūtāni praviśati agnim padā mṛtyum padācāryam padātmanyevāsya caturthaḥ pādaḥ pariśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदग्नये समिधमाहरति य एवास्याग्नौ पादस्तमेव तेन परिक्रीणाति तं संस्कृत्यात्मन्धत्ते स एनमा!विशति

sa yadagnaye samidhamāharati ya evāsyāgnau pādastameva tena parikrīṇāti taṃ saṃskṛtyātmandhatte sa enamā!viśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदात्मानं दरिद्रीकृत्येव अह्रीर्भूत्वा भिक्षते य एवास्य मृत्यौ पादस्तमेव तेन परिक्रीणाति तं संस्कृत्यात्मन्धत्ते स एनमाविशति

atha yadātmānaṃ daridrīkṛtyeva ahrīrbhūtvā bhikṣate ya evāsya mṛtyau pādastameva tena parikrīṇāti taṃ saṃskṛtyātmandhatte sa enamāviśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदाचार्यवचसं करोति यदाचार्याय कर्म करोति य एवास्याचार्ये पादस्तमेव तेन परिक्रीणाति तं संस्कृत्यान्मन्धत्ते स एनमाविशति

atha yadācāryavacasaṃ karoti yadācāryāya karma karoti ya evāsyācārye pādastameva tena parikrīṇāti taṃ saṃskṛtyānmandhatte sa enamāviśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह वै स्नात्वा भिक्षेत अप ह वै स्नात्वा भिक्षां जयत्यप ज्ञातीनामशनायामप पितॄणां स एवं विद्वान्यस्या एव भूयिष्ठं श्लाघेत ताम् भिक्षेतेत्याहुस्तल्लोक्यमिति स यद्यन्यां भिक्षितव्यां न विन्देदपि स्वामेवाचार्यजायाम् भिक्षेताथो स्वाम् मातरं नैनं सप्तम्यभिक्षितातीयात्तमेवं विद्वांसमेवं चरन्तं सर्वे वेदा आविशन्ति यथा ह वा अग्निः समिद्धो रोचत एवं ह वै स स्नात्वा रोचते य एवं विद्वान्ब्रह्मचर्यं चरति

na ha vai snātvā bhikṣeta apa ha vai snātvā bhikṣāṃ jayatyapa jñātīnāmaśanāyāmapa pitṝṇāṃ sa evaṃ vidvānyasyā eva bhūyiṣṭhaṃ ślāgheta tām bhikṣetetyāhustallokyamiti sa yadyanyāṃ bhikṣitavyāṃ na vindedapi svāmevācāryajāyām bhikṣetātho svām mātaraṃ nainaṃ saptamyabhikṣitātīyāttamevaṃ vidvāṃsamevaṃ carantaṃ sarve vedā āviśanti yathā ha vā agniḥ samiddho rocata evaṃ ha vai sa snātvā rocate ya evaṃ vidvānbrahmacaryaṃ carati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.