Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·11·11.5·11.5.2

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 11.5.2

प्रजापतिर्ह चातुर्मास्यैरात्मानं विदधे स इममेव दक्षिणम् बाहुं वैश्वदेवं हविरकुरुत तस्यायमेवाङ्गुष्ठ आग्नेयं हविरिदं सौम्यमिदं सावित्रं

prajāpatirha cāturmāsyairātmānaṃ vidadhe sa imameva dakṣiṇam bāhuṃ vaiśvadevaṃ havirakuruta tasyāyamevāṅguṣṭha āgneyaṃ haviridaṃ saumyamidaṃ sāvitraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै वर्षिष्ठः पुरोडाशो भवति तस्मादियमासां वर्षिष्ठेदं सारस्वतमिदम् पौष्णमथ य एष उपरिष्टाद्धस्तस्य संधिस्तन्मारुतमिदं वैश्वदेवं दोर्द्यावापृथिवीयं तद्वा अनिरुक्तम् भवति तस्मात्तदनिरुक्तम्

sa vai varṣiṣṭhaḥ puroḍāśo bhavati tasmādiyamāsāṃ varṣiṣṭhedaṃ sārasvatamidam pauṣṇamatha ya eṣa upariṣṭāddhastasya saṃdhistanmārutamidaṃ vaiśvadevaṃ dordyāvāpṛthivīyaṃ tadvā aniruktam bhavati tasmāttadaniruktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमेव दक्षिण ऊरुर्वरुणप्रघासाः तस्य यानि पञ्च हवींषि समायीनि ता इमाः पञ्चाङ्गुलयः कुल्फावेवैन्द्राग्नं हविस्तद्वै द्विदेवत्यम् भवति तस्मादिमौ द्वौ कुल्फाविदं वारुणमिदम् मारुतमनूकं कायस्तद्वा अनिरुक्तम् भवति तस्मात्तदनिरुक्तम्

ayameva dakṣiṇa ūrurvaruṇapraghāsāḥ tasya yāni pañca havīṃṣi samāyīni tā imāḥ pañcāṅgulayaḥ kulphāvevaindrāgnaṃ havistadvai dvidevatyam bhavati tasmādimau dvau kulphāvidaṃ vāruṇamidam mārutamanūkaṃ kāyastadvā aniruktam bhavati tasmāttadaniruktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखमेवास्यानीकवतीष्टिः मुखं हि प्राणानामनीकमुरः सांतपनीयोरसा हि समिव तप्यत उदरं गृहमेधीया प्रतिष्ठा वा उदरम् प्रतिष्ठित्या एव शिश्नान्येवास्य क्रैडिनं हविः शिश्नैर्हि क्रीडतीवायमेवावाङ् प्राण आदित्येष्टिः

mukhamevāsyānīkavatīṣṭiḥ mukhaṃ hi prāṇānāmanīkamuraḥ sāṃtapanīyorasā hi samiva tapyata udaraṃ gṛhamedhīyā pratiṣṭhā vā udaram pratiṣṭhityā eva śiśnānyevāsya kraiḍinaṃ haviḥ śiśnairhi krīḍatīvāyamevāvāṅ prāṇa ādityeṣṭiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमेवोत्तर ऊरुर्महाहविः तस्य यानि पञ्च हवींषि समायीनि ता इमाः पञ्चाङ्गुलयः कुल्फावेवैन्द्राग्नं हविस्तद्वै द्विदेवत्यम् भवति तस्मादिमौ द्वौ कुल्फाविदम् माहेन्द्रमिदं वैश्वकर्मणं तद्वा अनिरुक्तम् भवति तस्मात्तदनिरुक्तमथ यदिदमन्तरुदरे तत्पितृयज्ञस्तद्वा अनिरुक्तम् भवति तस्मात्तदनिरुक्तम्

ayamevottara ūrurmahāhaviḥ tasya yāni pañca havīṃṣi samāyīni tā imāḥ pañcāṅgulayaḥ kulphāvevaindrāgnaṃ havistadvai dvidevatyam bhavati tasmādimau dvau kulphāvidam māhendramidaṃ vaiśvakarmaṇaṃ tadvā aniruktam bhavati tasmāttadaniruktamatha yadidamantarudare tatpitṛyajñastadvā aniruktam bhavati tasmāttadaniruktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमेवोत्तरो बाहुः शुनासीरीयम् तस्य यानि पञ्च हवींषि समायीनि ता इमाः पञ्चाङ्गुलयोऽथ य एष उपरिष्टाद्धस्तस्य संधिस्तचुनासीरीयमिदं वायव्यं दोः सौर्यं तद्वा अनिरुक्तम् भवति तस्मात्तदनिरुक्तम्

ayamevottaro bāhuḥ śunāsīrīyam tasya yāni pañca havīṃṣi samāyīni tā imāḥ pañcāṅgulayo'tha ya eṣa upariṣṭāddhastasya saṃdhistacunāsīrīyamidaṃ vāyavyaṃ doḥ sauryaṃ tadvā aniruktam bhavati tasmāttadaniruktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि वा एतानि चातुर्मास्यानि त्रिषंधीनि द्विसमस्तानि तस्मादिमानि पुरुषस्याङ्गानि त्रिषंधीनि द्विसमस्तानि तेषां वै चतुर्णां द्वयोस्त्रीणि-त्रीणि हवींष्यनिरुक्तानि भवन्ति द्वे-द्वे द्वयोः

tāni vā etāni cāturmāsyāni triṣaṃdhīni dvisamastāni tasmādimāni puruṣasyāṅgāni triṣaṃdhīni dvisamastāni teṣāṃ vai caturṇāṃ dvayostrīṇi-trīṇi havīṃṣyaniruktāni bhavanti dve-dve dvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वै चतुर्ष्वग्निम् मन्थन्ति तस्माच्चतुर्भिरङ्गैरायुते द्वयोः प्रणयन्ति तस्माद्द्वाभ्यामेत्येवमु ह प्रजापतिश्चातुर्मास्यैरात्मानं विदधे तथो एवैवंविद्यजमानश्चातुर्मास्यैरात्मानं विधत्ते

teṣāṃ vai caturṣvagnim manthanti tasmāccaturbhiraṅgairāyute dvayoḥ praṇayanti tasmāddvābhyāmetyevamu ha prajāpatiścāturmāsyairātmānaṃ vidadhe tatho evaivaṃvidyajamānaścāturmāsyairātmānaṃ vidhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाहुः स्वर्गायत्रं वैश्वदेवं हविः स्यात्सर्वत्रैष्टुभं वरुणप्रघासाः सर्वजागतम् महाहविः सर्वानुष्टुभं शुनासीरीयं चतुष्टोमस्याप्स्या इति तदु तथा न कुर्याद्यत्त्वा एतान्यभिसम्पद्यन्ते तेनैवास्य स काम उपाप्तो भवति

tadāhuḥ svargāyatraṃ vaiśvadevaṃ haviḥ syātsarvatraiṣṭubhaṃ varuṇapraghāsāḥ sarvajāgatam mahāhaviḥ sarvānuṣṭubhaṃ śunāsīrīyaṃ catuṣṭomasyāpsyā iti tadu tathā na kuryādyattvā etānyabhisampadyante tenaivāsya sa kāma upāpto bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि वा एतानि चातुर्मास्यानि द्वाषष्टानि त्रीणि शतानि बृहत्यः सम्पद्यन्ते तदेभिः संवत्सरं च महाव्रतं चाप्नोत्यथो द्विप्रतिष्ठो वा अयं यजमानो यजमानमेवैतत्स्वर्गे लोक आयातयति प्रतिष्ठापयति

tāni vā etāni cāturmāsyāni dvāṣaṣṭāni trīṇi śatāni bṛhatyaḥ sampadyante tadebhiḥ saṃvatsaraṃ ca mahāvrataṃ cāpnotyatho dvipratiṣṭho vā ayaṃ yajamāno yajamānamevaitatsvarge loka āyātayati pratiṣṭhāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.