Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 11.5.3

शौचेयो ह प्राचीनयोग्यः उद्दाल्ल्कमारुणिमाजगाम ब्रह्मोद्यमग्निहोत्रं विविदिषामीति

śauceyo ha prācīnayogyaḥ uddāllkamāruṇimājagāma brahmodyamagnihotraṃ vividiṣāmīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स होवाच गौतम का तेऽग्निहोत्री को वत्सः किमुपसृष्टा किं संयोजनं किं दुह्यमानं किं दुग्धं किमाह्रियमाणं किमधिश्रितं किमवज्योत्यमानं किमद्भिः प्रत्यानीतं किमुद्वास्यमानं किमुद्वासितं किमुन्नीयमानं किमुन्नीतं किमुद्यतं किं ह्रियमाणं किं निगृहीतम्

sa hovāca gautama kā te'gnihotrī ko vatsaḥ kimupasṛṣṭā kiṃ saṃyojanaṃ kiṃ duhyamānaṃ kiṃ dugdhaṃ kimāhriyamāṇaṃ kimadhiśritaṃ kimavajyotyamānaṃ kimadbhiḥ pratyānītaṃ kimudvāsyamānaṃ kimudvāsitaṃ kimunnīyamānaṃ kimunnītaṃ kimudyataṃ kiṃ hriyamāṇaṃ kiṃ nigṛhītam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कां समिधमादधासि का पूर्वाहुतिः किमुपासीषदः किमपैक्षिष्ठाः कोत्तराहुतिः

kāṃ samidhamādadhāsi kā pūrvāhutiḥ kimupāsīṣadaḥ kimapaikṣiṣṭhāḥ kottarāhutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं हुत्वा प्रकम्पयसि किं स्रुचम् परिमृज्य कूर्चे न्यमार्जीः किं द्वितीयम् परिमृज्य दक्षिणतो हस्तमुपासीषदः किम् पूर्वम् प्राशीः किं द्वितीयं किमुत्सृप्यापाः किं स्रुच्यप आनीय निरौक्षीः किं द्वितीयं किं तृतीयमेतां दिशमुदौक्षीः किं जघनेनाहवनीयमपो न्यनैषीः किं समतिष्ठिपो यदि वा एतद्विद्वानग्निहोत्रमहौषीरथ ते हुतं यद्यु वा अविद्वानहुतमेव त इति

kiṃ hutvā prakampayasi kiṃ srucam parimṛjya kūrce nyamārjīḥ kiṃ dvitīyam parimṛjya dakṣiṇato hastamupāsīṣadaḥ kim pūrvam prāśīḥ kiṃ dvitīyaṃ kimutsṛpyāpāḥ kiṃ srucyapa ānīya niraukṣīḥ kiṃ dvitīyaṃ kiṃ tṛtīyametāṃ diśamudaukṣīḥ kiṃ jaghanenāhavanīyamapo nyanaiṣīḥ kiṃ samatiṣṭhipo yadi vā etadvidvānagnihotramahauṣīratha te hutaṃ yadyu vā avidvānahutameva ta iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स होवाच इडैव मे मानव्यग्निहोत्री वायव्यो वत्सः सजूरुपसृष्टा विराट् संयोजनमाश्विनं दुह्यमानं वैश्वदेवं दुग्धं वायव्यमाह्रियमाणमाग्नेयमधिश्रितमैन्द्राग्नमवज्योत्यम्नानं वारुणमद्भिः प्रत्यानीतं वायव्यमुद्वास्यमानं द्यावापृथिव्यमुद्वासितमाश्विनमुन्नीयमानं वैश्वदेवमुन्नीतम् महादेवायोद्यतं वायव्यं ह्रियमाणं वैष्णवं निगृहीतम्

sa hovāca iḍaiva me mānavyagnihotrī vāyavyo vatsaḥ sajūrupasṛṣṭā virāṭ saṃyojanamāśvinaṃ duhyamānaṃ vaiśvadevaṃ dugdhaṃ vāyavyamāhriyamāṇamāgneyamadhiśritamaindrāgnamavajyotyamnānaṃ vāruṇamadbhiḥ pratyānītaṃ vāyavyamudvāsyamānaṃ dyāvāpṛthivyamudvāsitamāśvinamunnīyamānaṃ vaiśvadevamunnītam mahādevāyodyataṃ vāyavyaṃ hriyamāṇaṃ vaiṣṇavaṃ nigṛhītam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यां समिधमादधामि आहुतीनां सा प्रतिष्ठा या पूर्वाहुतिर्देवांस्तयाप्रैषं यदुपासीषदम् बार्हस्पत्यं तद्यदपैक्षिषीमं चामुं च लोकौ तेन समधां योत्तराहुतिर्मां तया स्वर्गे लोकेऽधाम्

atha yāṃ samidhamādadhāmi āhutīnāṃ sā pratiṣṭhā yā pūrvāhutirdevāṃstayāpraiṣaṃ yadupāsīṣadam bārhaspatyaṃ tadyadapaikṣiṣīmaṃ cāmuṃ ca lokau tena samadhāṃ yottarāhutirmāṃ tayā svarge loke'dhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यद्धुत्वा प्रकम्पयामि वायव्यं तद्यत्स्रुचम् परिमृज्य कूर्चे न्यमार्जिषधिवनस्पतींस्तेनाप्रैषं यद्द्वितीयम् परिमृज्य दक्षिणतो हस्तमुपासीषदं पितॄंस्तेनाप्रैषं यत्पूर्वम् प्राशिषम् मां तेनाप्रैषं यद्द्वितीयम् प्रजां तेनाथ यदुत्सृप्यापाम् पशूंस्तेनाप्रैषं यत्स्रुच्यप आनीय निरौक्षिषं सर्पदेवजनांस्तेनाप्रैषं यद्द्वितीयं गन्धर्वाप्सरसस्तेनाथ यत्तृतीयमेतां दिशमुदौक्षिषं स्वर्गस्य लोकस्य तेन द्वारं व्यवारिषं यज्जघनेनाहवनीयमपो न्यनैषमस्मै लोकाय तेन वृष्टिमदां यत्समतिष्ठिपं यत्पृथिव्या ऊनं तत्तेनापूपुरमित्येतन्नौ भगवन्त्सहेति होवाच

atha yaddhutvā prakampayāmi vāyavyaṃ tadyatsrucam parimṛjya kūrce nyamārjiṣadhivanaspatīṃstenāpraiṣaṃ yaddvitīyam parimṛjya dakṣiṇato hastamupāsīṣadaṃ pitṝṃstenāpraiṣaṃ yatpūrvam prāśiṣam māṃ tenāpraiṣaṃ yaddvitīyam prajāṃ tenātha yadutsṛpyāpām paśūṃstenāpraiṣaṃ yatsrucyapa ānīya niraukṣiṣaṃ sarpadevajanāṃstenāpraiṣaṃ yaddvitīyaṃ gandharvāpsarasastenātha yattṛtīyametāṃ diśamudaukṣiṣaṃ svargasya lokasya tena dvāraṃ vyavāriṣaṃ yajjaghanenāhavanīyamapo nyanaiṣamasmai lokāya tena vṛṣṭimadāṃ yatsamatiṣṭhipaṃ yatpṛthivyā ūnaṃ tattenāpūpuramityetannau bhagavantsaheti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचेयो ज्ञप्तः प्रक्ष्यामि त्वेव भगवन्तमिति पृचैव प्राचीनयोग्येति स होवाच यस्मिन्काल उद्धृतास्तेऽग्नयः स्युरुपावहृतानि पात्राणि होष्यन्त्स्या अथ त आहवनीयोऽनुगचेद्वेत्थ तद्भयं यदत्र जुह्वतो भवतीति वेदेति होवाच पुरा चिरादस्य ज्येष्ठः पुत्रो म्रियेत यस्यैतदविदितं स्याद्विद्याभिस्त्वेवाहमतारिषमिति किं विदितं का प्रायश्चित्तिरिति प्राण उदानमप्यगादिति गार्हपत्य आहुतिं जुहुयां सैव प्रायश्चित्तिर्न तदागः कुर्वीयेत्येतन्नौ भगवन्त्सहेति होवाच

śauceyo jñaptaḥ prakṣyāmi tveva bhagavantamiti pṛcaiva prācīnayogyeti sa hovāca yasminkāla uddhṛtāste'gnayaḥ syurupāvahṛtāni pātrāṇi hoṣyantsyā atha ta āhavanīyo'nugacedvettha tadbhayaṃ yadatra juhvato bhavatīti vedeti hovāca purā cirādasya jyeṣṭhaḥ putro mriyeta yasyaitadaviditaṃ syādvidyābhistvevāhamatāriṣamiti kiṃ viditaṃ kā prāyaścittiriti prāṇa udānamapyagāditi gārhapatya āhutiṃ juhuyāṃ saiva prāyaścittirna tadāgaḥ kurvīyetyetannau bhagavantsaheti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचेयो ज्ञप्तः प्रक्ष्यामि त्वेव भगवन्तमिति पृचैव प्राचीनयोग्येति स होवाच यत्र त एतस्मिन्नेव काले गार्हपत्योऽनुगद्वेत्थ तद्भयं यदत्र जुह्वतो भवतीति वेदेति होवाच पुरा चिरादस्य गृहपतिर्म्रियेत यस्यैतदविदितं स्याद्विद्याभिस्त्वेवाहमतारिषमिति किं विदितं का प्रायश्चित्तिरित्युदानः प्राणमप्यगादित्याहवनीय आहुतिं जुहुयां सैव प्रायश्चित्तिर्न तदागः कुर्वीयेत्येतन्नौ भगवन्त्सहेति होवाच

śauceyo jñaptaḥ prakṣyāmi tveva bhagavantamiti pṛcaiva prācīnayogyeti sa hovāca yatra ta etasminneva kāle gārhapatyo'nugadvettha tadbhayaṃ yadatra juhvato bhavatīti vedeti hovāca purā cirādasya gṛhapatirmriyeta yasyaitadaviditaṃ syādvidyābhistvevāhamatāriṣamiti kiṃ viditaṃ kā prāyaścittirityudānaḥ prāṇamapyagādityāhavanīya āhutiṃ juhuyāṃ saiva prāyaścittirna tadāgaḥ kurvīyetyetannau bhagavantsaheti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचेयो ज्ञप्तः प्रक्ष्यामि त्वेव भगवन्तमिति पृचैव प्राचीनयोग्येति स होवाच यत्र त एतस्मिन्नेव कालेऽन्वा?आर्यपचनोऽनुगचेद्वेत्थ तद्भयं यदत्र जुह्वतो भवतीति वेदेति होवाच पुरा चिरादस्य सर्वे पशवो म्रियेरन्यस्यैतदविदितं स्याद्विद्याभिस्त्वेवाहमतारिषमिति किं विदितं का प्रायश्चित्तिरिति व्यान उदानमप्यगादिति गार्हपत्य आहुतिं जुहुयां सैव प्रायश्चित्तिर्न तदागः कुर्वीयेत्येतन्नौ भगवन्त्सहेति होवाच

śauceyo jñaptaḥ prakṣyāmi tveva bhagavantamiti pṛcaiva prācīnayogyeti sa hovāca yatra ta etasminneva kāle'nvā?āryapacano'nugacedvettha tadbhayaṃ yadatra juhvato bhavatīti vedeti hovāca purā cirādasya sarve paśavo mriyeranyasyaitadaviditaṃ syādvidyābhistvevāhamatāriṣamiti kiṃ viditaṃ kā prāyaścittiriti vyāna udānamapyagāditi gārhapatya āhutiṃ juhuyāṃ saiva prāyaścittirna tadāgaḥ kurvīyetyetannau bhagavantsaheti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचेयो ज्ञप्तः प्रक्ष्यामि त्वेव भगवन्तमिति पृचैव प्राचीनयोग्येति स होवाच यत्र त एतस्मिन्नेव काले सर्वेऽग्नयोऽनुगचेयुर्वेत्थ तद्भयं यदत्र जुह्वतो भवतीति वेदेति होवाच पुरा चिरादस्यादायादं कुलं स्याद्यस्यैतदविदितं स्याद्विद्याभिस्त्वेवाहमतारिषमिति किं विदितं का प्रायश्चित्तिरिति पुरा चिरादग्निम् मथित्वा यां दिशं वातो वायात्तां दिशमाहवनीयमुद्धृत्य वायव्यामाहुतिं जुहुयां स विद्यां समृद्धम् मेऽग्निहोत्रं सर्वदेवत्यं वायुं ह्येव सर्वाणि भूतान्यपियन्ति वायोः पुनर्विसृज्यन्ते सैव प्रायश्चित्तिर्न तदागः कुर्वीयेत्येतन्नौ भगवन्त्सहेति होवाच

śauceyo jñaptaḥ prakṣyāmi tveva bhagavantamiti pṛcaiva prācīnayogyeti sa hovāca yatra ta etasminneva kāle sarve'gnayo'nugaceyurvettha tadbhayaṃ yadatra juhvato bhavatīti vedeti hovāca purā cirādasyādāyādaṃ kulaṃ syādyasyaitadaviditaṃ syādvidyābhistvevāhamatāriṣamiti kiṃ viditaṃ kā prāyaścittiriti purā cirādagnim mathitvā yāṃ diśaṃ vāto vāyāttāṃ diśamāhavanīyamuddhṛtya vāyavyāmāhutiṃ juhuyāṃ sa vidyāṃ samṛddham me'gnihotraṃ sarvadevatyaṃ vāyuṃ hyeva sarvāṇi bhūtānyapiyanti vāyoḥ punarvisṛjyante saiva prāyaścittirna tadāgaḥ kurvīyetyetannau bhagavantsaheti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचेयो ज्ञप्तः प्रक्ष्यामि त्वेव भगवन्तमिति पृचैव प्राचीनयोग्येति स होवाच यत्र त एतस्मिन्नेव काले निवाते सर्वेऽग्नयोऽनुगचेयुर्वेत्थ तद्भयं यदत्र जुह्वतो भवतीति वेदेति होवाचाप्रियमेवास्मिंलोके पश्येताप्रियममुष्मिन्यस्यैतदविदितं स्याद्विद्याभिस्त्वेवाहमतारिषमिति किं विदितं का प्रायश्चित्तिरिति पुरा चिरादग्निम् मथित्वा प्राञ्चमाहवनीयमुद्धृत्य जघनेनाहवनीयमुपविश्याहमेवैनत्पिबेयं स विद्यां समृद्धम् मेऽग्निहोत्रं सर्वदेवत्यम् ब्राह्मणं ह्येव सर्वाणि भूतान्यपियन्ति ब्राह्मणात्पुनर्विसृज्यन्ते सैव प्रायश्चित्तिर्न तदागः कुर्वीयेत्यथ वा अहमेतन्नावेदिषमिति होवाच

śauceyo jñaptaḥ prakṣyāmi tveva bhagavantamiti pṛcaiva prācīnayogyeti sa hovāca yatra ta etasminneva kāle nivāte sarve'gnayo'nugaceyurvettha tadbhayaṃ yadatra juhvato bhavatīti vedeti hovācāpriyamevāsmiṃloke paśyetāpriyamamuṣminyasyaitadaviditaṃ syādvidyābhistvevāhamatāriṣamiti kiṃ viditaṃ kā prāyaścittiriti purā cirādagnim mathitvā prāñcamāhavanīyamuddhṛtya jaghanenāhavanīyamupaviśyāhamevainatpibeyaṃ sa vidyāṃ samṛddham me'gnihotraṃ sarvadevatyam brāhmaṇaṃ hyeva sarvāṇi bhūtānyapiyanti brāhmaṇātpunarvisṛjyante saiva prāyaścittirna tadāgaḥ kurvīyetyatha vā ahametannāvediṣamiti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचेयो ज्ञप्तः इमानि समित्काष्ठान्युपायानि भगवन्तमिति स होवाच यदेवं नावक्ष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यदेह्युपेहीति तथेति तं होपनिन्ये तस्मै हैतां शोकतरां व्याहृतिमुवाच यत्सत्यं तस्मादु सत्यमेव वदेत्

śauceyo jñaptaḥ imāni samitkāṣṭhānyupāyāni bhagavantamiti sa hovāca yadevaṃ nāvakṣyo mūrdhā te vyapatiṣyadehyupehīti tatheti taṃ hopaninye tasmai haitāṃ śokatarāṃ vyāhṛtimuvāca yatsatyaṃ tasmādu satyameva vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.