Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·13·13.4·13.4.4

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 13.4.4

संवत्सरे पर्यवेते दीक्षा प्राजापत्यमालभ्योत्सीदन्तीष्टयः पुरोहितस्याग्निषु यजेतेत्यु हैक आहुः किमु दीक्षितो यजेत द्वादश दीक्षा द्वादशोपसदस्तिस्रः सुत्यास्तत्त्रिणवमभिसम्पद्यते वज्रो वै त्रिणवः क्षत्रमश्वः क्षत्रं राजन्यो वज्रेण खलु वै क्षत्रं स्पृतं तद्वज्रेणैव क्षत्रं स्पृणोति

saṃvatsare paryavete dīkṣā prājāpatyamālabhyotsīdantīṣṭayaḥ purohitasyāgniṣu yajetetyu haika āhuḥ kimu dīkṣito yajeta dvādaśa dīkṣā dvādaśopasadastisraḥ sutyāstattriṇavamabhisampadyate vajro vai triṇavaḥ kṣatramaśvaḥ kṣatraṃ rājanyo vajreṇa khalu vai kṣatraṃ spṛtaṃ tadvajreṇaiva kṣatraṃ spṛṇoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीक्षणीयायां संस्थितायाम् सायं वाचि विसृष्टायां वीणागणगिन उपसमेता भवन्ति तानध्वर्युः सम्प्रेष्यति वीणागणगिन इत्याह देवैरिमं यजमानं संगायतेति तं ते तथा संगायन्ति

dīkṣaṇīyāyāṃ saṃsthitāyām sāyaṃ vāci visṛṣṭāyāṃ vīṇāgaṇagina upasametā bhavanti tānadhvaryuḥ sampreṣyati vīṇāgaṇagina ityāha devairimaṃ yajamānaṃ saṃgāyateti taṃ te tathā saṃgāyanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहरहर्वाचि विसृष्टायाम् अग्नीषोमीयाणामन्ततः संस्थायाम् परिहृतासु वसतीवरीषु तद्यदेनं देवैः संगायन्ति देवैरेवैनं तत्सलोकं कुर्वन्ति

aharaharvāci visṛṣṭāyām agnīṣomīyāṇāmantataḥ saṃsthāyām parihṛtāsu vasatīvarīṣu tadyadenaṃ devaiḥ saṃgāyanti devairevainaṃ tatsalokaṃ kurvanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिना सुत्यासु एवमेवाहरहः परिहृतास्वेव वसतीवरीषूदवसानीयायामन्ततः संस्थितायां तद्यदेनम् प्रजापतिना संगायन्ति प्रजापतिनैवैनम् तदन्ततः सलोकं कुर्वन्ति

prajāpatinā sutyāsu evamevāharahaḥ parihṛtāsveva vasatīvarīṣūdavasānīyāyāmantataḥ saṃsthitāyāṃ tadyadenam prajāpatinā saṃgāyanti prajāpatinaivainam tadantataḥ salokaṃ kurvanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशतिर्यूपाः सर्व एकविंशत्यरत्नयो राज्जुदालोऽग्निष्ठो भवति पैतुदारवावभितः षड्बैल्वास्त्रय इत्थात्त्रय इत्थात्षट् खादिरास्त्रय एवेत्थात्त्रय इत्थात्षट् पालाशास्त्रय एवेत्थात्त्रय इत्थात्

ekaviṃśatiryūpāḥ sarva ekaviṃśatyaratnayo rājjudālo'gniṣṭho bhavati paitudāravāvabhitaḥ ṣaḍbailvāstraya itthāttraya itthātṣaṭ khādirāstraya evetthāttraya itthātṣaṭ pālāśāstraya evetthāttraya itthāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यदेत एवं यूपा भवन्ति प्रजापतेः प्राणेषूत्क्रान्तेषु शरीरं श्वयितुमध्रियत तस्य यः श्लेष्मासीत्स सार्धं समवद्रुत्य मध्यतो नस्त उदभिनत्स एष वनस्पतिरभवद्रज्जुदालस्तस्मात्स श्लेष्मणाः श्लेष्मणो हि समभवत्तेनैवैनं तद्रूपेण समर्धयति तद्यत्सोऽग्निष्ठो भवति मध्यं वा एतद्यूपानां यदग्निष्ठो मध्यमेतत्प्राणानां यन्नासिके स्व एवैनं तदायतने दधाति

tadyadeta evaṃ yūpā bhavanti prajāpateḥ prāṇeṣūtkrānteṣu śarīraṃ śvayitumadhriyata tasya yaḥ śleṣmāsītsa sārdhaṃ samavadrutya madhyato nasta udabhinatsa eṣa vanaspatirabhavadrajjudālastasmātsa śleṣmaṇāḥ śleṣmaṇo hi samabhavattenaivainaṃ tadrūpeṇa samardhayati tadyatso'gniṣṭho bhavati madhyaṃ vā etadyūpānāṃ yadagniṣṭho madhyametatprāṇānāṃ yannāsike sva evainaṃ tadāyatane dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदापोमयं तेज आसीत् यो गन्धः स सार्धं समवद्रुत्य चक्षुष्ट उदभिनत्स एष वनस्पतिरभवत्पोतुदारुस्तस्मात्स सुरभिर्गन्धाद्धि समभवत्तस्मादु ज्वलनस्तेजसो हि समभवत्तेनैवैनं तद्रूपेण समर्धयति तद्यत्तावभितोऽग्निष्ठम् भवतस्तस्मादिमे अभितो नासिकां चक्षुषी स्व एवैनौ तदायतने दधाति

atha yadāpomayaṃ teja āsīt yo gandhaḥ sa sārdhaṃ samavadrutya cakṣuṣṭa udabhinatsa eṣa vanaspatirabhavatpotudārustasmātsa surabhirgandhāddhi samabhavattasmādu jvalanastejaso hi samabhavattenaivainaṃ tadrūpeṇa samardhayati tadyattāvabhito'gniṣṭham bhavatastasmādime abhito nāsikāṃ cakṣuṣī sva evainau tadāyatane dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यत्कुन्तापमासीत् यो मज्जा स सार्धं समवद्रुत्य श्रोत्रत उदभिनत्स एष वनस्पतिरभवद्बिल्वस्तस्मात्तस्यान्तरतः सर्वमेव फलमाद्यम् भवति तस्मादु हारिद्र इव भवति हारिद्र इव हि मज्जा तेनैवैनं तद्रूपेण समर्धयत्यन्तरे पैतुदारुवौ भवतो बाह्ये बैल्वा अन्तरे हि चक्षुषी बाह्ये श्रोत्रे स्व एवैनांस्तदायतने दधाति

atha yatkuntāpamāsīt yo majjā sa sārdhaṃ samavadrutya śrotrata udabhinatsa eṣa vanaspatirabhavadbilvastasmāttasyāntarataḥ sarvameva phalamādyam bhavati tasmādu hāridra iva bhavati hāridra iva hi majjā tenaivainaṃ tadrūpeṇa samardhayatyantare paitudāruvau bhavato bāhye bailvā antare hi cakṣuṣī bāhye śrotre sva evaināṃstadāyatane dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्थिभ्य एवास्य खदिरः समभवत् तस्मात्स दारुणो बहुसारो दारुणमिव ह्यस्थि तेनैवैनं तद्रूपेण समर्धयत्यन्तरे बैल्वा भवन्ति बाह्ये खादिरा अन्तरे हि मज्जानो बाह्यान्यस्थीनि स्व एवैनांस्तदायतने दधाति

asthibhya evāsya khadiraḥ samabhavat tasmātsa dāruṇo bahusāro dāruṇamiva hyasthi tenaivainaṃ tadrūpeṇa samardhayatyantare bailvā bhavanti bāhye khādirā antare hi majjāno bāhyānyasthīni sva evaināṃstadāyatane dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसेभ्य एवास्य पलाशः समभवत् तस्मात्स बहुरसो लोहितरसो लोहितमिव हि मांसं तेनैवैनं तद्रूपेण समर्धयत्यन्तरे खादिरा भवन्ति बाह्ये पालाश अन्तराणि ह्यस्थीनि बाह्यानि मांसानि स्व एवैनांस्तदायतने दधाति

māṃsebhya evāsya palāśaḥ samabhavat tasmātsa bahuraso lohitaraso lohitamiva hi māṃsaṃ tenaivainaṃ tadrūpeṇa samardhayatyantare khādirā bhavanti bāhye pālāśa antarāṇi hyasthīni bāhyāni māṃsāni sva evaināṃstadāyatane dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदेकविंशतिर्भवन्ति एकविंशत्यरत्नय एकविंशो वा एष तपति द्वादश मासाः पञ्चर्तवस्त्रय इमे लोका असावादित्य एकविंशः सोऽश्वमेध एष प्रजापतिरेवमेतम् प्रजापतिं यज्ञं कृत्स्नं संस्कृत्य तस्मिन्नेकविंशतिमग्नीषोमीयान्पशूनालभते तेषां समानं कर्मेत्येतत्पूर्वेद्युः कर्म

atha yadekaviṃśatirbhavanti ekaviṃśatyaratnaya ekaviṃśo vā eṣa tapati dvādaśa māsāḥ pañcartavastraya ime lokā asāvāditya ekaviṃśaḥ so'śvamedha eṣa prajāpatirevametam prajāpatiṃ yajñaṃ kṛtsnaṃ saṃskṛtya tasminnekaviṃśatimagnīṣomīyānpaśūnālabhate teṣāṃ samānaṃ karmetyetatpūrvedyuḥ karma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.