Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 14.8

त्रयाः प्राजापत्याः प्रजापतौ पितरि ब्रह्मचर्यमूषुर्देवा मनुष्या असुराः

trayāḥ prājāpatyāḥ prajāpatau pitari brahmacaryamūṣurdevā manuṣyā asurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उषित्वा ब्रह्मचर्यं देवा ऊचुः ब्रवीतु नो भवानिति तेभ्यो हैतदक्षरमुवाच द इति व्यज्ञासिष्टा३ इति व्यज्ञासिष्मेति होचुर्दाम्यतेति न आत्थेत्योमिति होवाच व्यज्ञासिष्टेति

uṣitvā brahmacaryaṃ devā ūcuḥ bravītu no bhavāniti tebhyo haitadakṣaramuvāca da iti vyajñāsiṣṭā3 iti vyajñāsiṣmeti hocurdāmyateti na ātthetyomiti hovāca vyajñāsiṣṭeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ हैनम् मनुष्या ऊचुः ब्रवीतु नो भवानिति तेभ्यो हैतदेवाक्षरमुवाच द इति व्यज्ञासिष्टा३ इति व्यज्ञासिष्मेति होचुर्दत्तेति न आत्थेत्योमिति होवाच व्यज्ञासिष्टेति

atha hainam manuṣyā ūcuḥ bravītu no bhavāniti tebhyo haitadevākṣaramuvāca da iti vyajñāsiṣṭā3 iti vyajñāsiṣmeti hocurdatteti na ātthetyomiti hovāca vyajñāsiṣṭeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ हैनमसुरा ऊचुः ब्रवीतु नो भवानिति तेभ्यो हैतदेवाक्षरमुवाच द इति व्यज्ञासिष्टा३ इति व्यज्ञासिष्मेति होचुर्दयध्वमिति न आत्थेत्योमिति होवाच व्यज्ञासिष्टेति तदेतदेवैषा दैवी वागनुवदति स्तनयित्नुर्ददद इति दाम्यत दत्त दयध्वमिति तदेतत्त्रयं शिक्षेद्दमं दानं दयामिति

atha hainamasurā ūcuḥ bravītu no bhavāniti tebhyo haitadevākṣaramuvāca da iti vyajñāsiṣṭā3 iti vyajñāsiṣmeti hocurdayadhvamiti na ātthetyomiti hovāca vyajñāsiṣṭeti tadetadevaiṣā daivī vāganuvadati stanayitnurdadada iti dāmyata datta dayadhvamiti tadetattrayaṃ śikṣeddamaṃ dānaṃ dayāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप एवेदमग्र आसुः ता आपः सत्यमसृजन्त सत्यम् ब्रह्म प्रजापतिम् प्रजापतिर्देवान्

āpa evedamagra āsuḥ tā āpaḥ satyamasṛjanta satyam brahma prajāpatim prajāpatirdevān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते देवाः सत्यमित्युपासते तदेतत्त्र्यक्षरं सत्यमिति स इत्येकमक्षरं तीत्येकमक्षरममित्येकमक्षरम् प्रथमोत्तमे अक्षरे सत्यम् मध्यतोऽनृतं तदेतदनृतं सत्येन परिगृहीतं सत्यभूयमेव भवति नैवंविद्वांसमनृतं हिनस्ति

te devāḥ satyamityupāsate tadetattryakṣaraṃ satyamiti sa ityekamakṣaraṃ tītyekamakṣaramamityekamakṣaram prathamottame akṣare satyam madhyato'nṛtaṃ tadetadanṛtaṃ satyena parigṛhītaṃ satyabhūyameva bhavati naivaṃvidvāṃsamanṛtaṃ hinasti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यत्तत्सत्यम् असौ स आदित्यो य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषो यश्चायं दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस्तावेतावन्योऽन्यस्मिन्प्रतिष्ठितौ रश्मिभिर्वा एषोऽस्मिन्प्रतिष्ठितः प्राणैरयममुष्मिन्स यदोत्क्रमिष्यन्भवति शुद्धमेवैतन्मण्डलम् पश्यति नैनमेते रश्मयः प्रत्यायन्ति

tadyattatsatyam asau sa ādityo ya eṣa etasminmaṇḍale puruṣo yaścāyaṃ dakṣiṇe'kṣanpuruṣastāvetāvanyo'nyasminpratiṣṭhitau raśmibhirvā eṣo'sminpratiṣṭhitaḥ prāṇairayamamuṣminsa yadotkramiṣyanbhavati śuddhamevaitanmaṇḍalam paśyati nainamete raśmayaḥ pratyāyanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषः तस्य भूरिति शिर एकं शिर एकमेतदक्षरम् भुव इति बाहू द्वौ बाहू द्वे एते अक्षरे स्वरिति प्रतिष्ठा द्वे प्रतिष्ठे द्वे एते अक्षरे तस्योपनिषदहरिति हन्ति पाप्मानं जहाति च य एवं वेद

ya eṣa etasminmaṇḍale puruṣaḥ tasya bhūriti śira ekaṃ śira ekametadakṣaram bhuva iti bāhū dvau bāhū dve ete akṣare svariti pratiṣṭhā dve pratiṣṭhe dve ete akṣare tasyopaniṣadahariti hanti pāpmānaṃ jahāti ca ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ योऽयं दक्षिणेऽक्षन्पुरुषः तस्य भूरिति शिर एकं शिर एकमेतदक्षरम् भुव इति बाहू द्वौ बाहू द्वे एते अक्षरे स्वरिति प्रतिष्ठा द्वे प्रतिष्ठे द्वे एते अक्षरे तस्योपनिषदहमिति हन्ति पाप्मानं जहाति च य एवं वेद

atha yo'yaṃ dakṣiṇe'kṣanpuruṣaḥ tasya bhūriti śira ekaṃ śira ekametadakṣaram bhuva iti bāhū dvau bāhū dve ete akṣare svariti pratiṣṭhā dve pratiṣṭhe dve ete akṣare tasyopaniṣadahamiti hanti pāpmānaṃ jahāti ca ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्थम् प्राणो वा उक्थम् प्राणो हीदं सर्वमुत्थापयत्युद्धास्मा उक्थविद्वीरस्तिष्ठत्युक्थस्य सायुज्यं सलोकतां जयति य एवं वेद

uktham prāṇo vā uktham prāṇo hīdaṃ sarvamutthāpayatyuddhāsmā ukthavidvīrastiṣṭhatyukthasya sāyujyaṃ salokatāṃ jayati ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणो वै यजुः प्राणो हीमानि सर्वाणि भूतानि युज्यन्ते युज्यन्ते हास्मै सर्वाणि भूतानि श्रैष्ठ्याय यजुषः सायुज्यं सलोकतां जयति य एवं वेद

prāṇo vai yajuḥ prāṇo hīmāni sarvāṇi bhūtāni yujyante yujyante hāsmai sarvāṇi bhūtāni śraiṣṭhyāya yajuṣaḥ sāyujyaṃ salokatāṃ jayati ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम प्राणो वै साम प्राणो हीमानि सर्वाणि भूतानि सम्यञ्चि हास्मिन्त्सर्वाणि भूतानि श्रैष्ठ्याय कल्पन्ते साम्नः सायुज्यं सलोकतां जयति य एवं वेद

sāma prāṇo vai sāma prāṇo hīmāni sarvāṇi bhūtāni samyañci hāsmintsarvāṇi bhūtāni śraiṣṭhyāya kalpante sāmnaḥ sāyujyaṃ salokatāṃ jayati ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रम् प्राणो वै क्षत्रम् प्राणो हि वै क्षत्रं त्रायते हैनम् प्राणः क्षणितोः प्र क्षत्रमात्रमाप्नोति क्षत्रस्य सायुज्यं सलोकतां जयति य एवं वेद

kṣatram prāṇo vai kṣatram prāṇo hi vai kṣatraṃ trāyate hainam prāṇaḥ kṣaṇitoḥ pra kṣatramātramāpnoti kṣatrasya sāyujyaṃ salokatāṃ jayati ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिरन्तरिक्षं द्यौरिति अष्टावक्षराण्यष्टा\क्षरं ह वा एकं गायत्र्यै पदमेतदु हास्या एतत्स यावदेषु लोकेषु तावद्ध जयति योऽस्या एतदेवम् पदं वेद

bhūmirantarikṣaṃ dyauriti aṣṭāvakṣarāṇyaṣṭā\kṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatryai padametadu hāsyā etatsa yāvadeṣu lokeṣu tāvaddha jayati yo'syā etadevam padaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋचो यजूंषि सामानीति अष्टावक्षराण्यष्टाक्षरं ह वा एकं गायत्र्यै पदमेतदु हैवास्या एतत्स यावतीयं त्रयी विद्या तावद्ध जयति योऽस्या एतदेवम् पदं वेद

ṛco yajūṃṣi sāmānīti aṣṭāvakṣarāṇyaṣṭākṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatryai padametadu haivāsyā etatsa yāvatīyaṃ trayī vidyā tāvaddha jayati yo'syā etadevam padaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणोऽपानो व्यान इति अष्टावक्षराण्यष्टाक्षरं ह वा एकं गायत्रै पदमेतदु हैवास्या एतत्स यावदिदम् प्राणि तावद्ध जयति योऽस्या एतदेवम् पदं वेद

prāṇo'pāno vyāna iti aṣṭāvakṣarāṇyaṣṭākṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatrai padametadu haivāsyā etatsa yāvadidam prāṇi tāvaddha jayati yo'syā etadevam padaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्या एतदेव तुरीयं दर्शतम् पदम् परोरजा य एष तपति यद्वै चतुर्थं तत्तुरीयं दर्शतम् पदमिति ददृश इव ह्येष परोरजा इति सर्वमु ह्येष रज उपर्युपरि तपत्येवं हैव श्रिया यशसा तपति योऽस्या एतदेवम् पदं वेद

athāsyā etadeva turīyaṃ darśatam padam parorajā ya eṣa tapati yadvai caturthaṃ tatturīyaṃ darśatam padamiti dadṛśa iva hyeṣa parorajā iti sarvamu hyeṣa raja uparyupari tapatyevaṃ haiva śriyā yaśasā tapati yo'syā etadevam padaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैषा गायत्र्येतस्मिंस्तुरीये दर्शते पदे परोरजसि प्रतिष्ठिता तद्वै तत्सत्ये प्रतिष्ठिता चक्षुर्वै सत्यं चक्षुर्हि वै सत्यं तस्माद्यदिदानीं द्वौ विवदमानावेयातामहमद्राक्षमहमश्रौषमिति य एव ब्रूयादहमद्राक्षमिति तस्मा एव श्रद्दध्यात्

saiṣā gāyatryetasmiṃsturīye darśate pade parorajasi pratiṣṭhitā tadvai tatsatye pratiṣṭhitā cakṣurvai satyaṃ cakṣurhi vai satyaṃ tasmādyadidānīṃ dvau vivadamānāveyātāmahamadrākṣamahamaśrauṣamiti ya eva brūyādahamadrākṣamiti tasmā eva śraddadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वै तत्सत्यम् बले प्रतिष्ठितम् प्राणो वै बलं तत्प्राणे प्रतिष्ठितं तस्मादाहुर्बलं सत्यादोजीय इत्येवम्वेषा गायत्र्यध्यात्मम् प्रतिष्ठिता

tadvai tatsatyam bale pratiṣṭhitam prāṇo vai balaṃ tatprāṇe pratiṣṭhitaṃ tasmādāhurbalaṃ satyādojīya ityevamveṣā gāyatryadhyātmam pratiṣṭhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा हैषा गयांस्तत्रे प्राणा वै गयास्तत्प्राणांस्तत्रेतद्यद्गयांस्तत्रे तस्माद्गायत्री नाम स यामेवामूमन्वाहैषैव सा स यस्मा अन्वाह तस्य प्राणांस्त्रायते

sā haiṣā gayāṃstatre prāṇā vai gayāstatprāṇāṃstatretadyadgayāṃstatre tasmādgāyatrī nāma sa yāmevāmūmanvāhaiṣaiva sā sa yasmā anvāha tasya prāṇāṃstrāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां हैके सावित्रीमनुष्टुभमन्वाहुर्वागनुष्टुबेतद्वाचमनुब्रूम इति न तथा कुर्याद्गायत्रीमेवानुब्रूयाद्यदि ह वा अपि बह्विव प्रतिगृह्णाति न हैव तद्गायत्र्या एकं चन पदम् प्रति

tāṃ haike sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhurvāganuṣṭubetadvācamanubrūma iti na tathā kuryādgāyatrīmevānubrūyādyadi ha vā api bahviva pratigṛhṇāti na haiva tadgāyatryā ekaṃ cana padam prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स य इमांस्त्रींलोकान् पूर्णान्प्रतिगृह्णीयात्सोऽस्या एतत्प्रथमम् पदमाप्नुयादथ यावतीयं त्रयी विद्या यस्तावत्प्रतिगृह्णीयात्सोऽस्या एतद्द्वितीयम् पदमाप्नुयादथ यावदिदम् प्राणि यस्तावत्प्रतिगृह्णीयात्सोऽस्या एतत्तृतीयम् पदमाप्नुयादथास्या एतदेव तुरीयं दर्शतम् पदम् परोरजा य एष तपति नैव केन चनाप्यं कुत उ एतावत्प्रतिगृह्णीयात्

sa ya imāṃstrīṃlokān pūrṇānpratigṛhṇīyātso'syā etatprathamam padamāpnuyādatha yāvatīyaṃ trayī vidyā yastāvatpratigṛhṇīyātso'syā etaddvitīyam padamāpnuyādatha yāvadidam prāṇi yastāvatpratigṛhṇīyātso'syā etattṛtīyam padamāpnuyādathāsyā etadeva turīyaṃ darśatam padam parorajā ya eṣa tapati naiva kena canāpyaṃ kuta u etāvatpratigṛhṇīyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या उपस्थानम् गायत्र्यस्येकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्पद्यपदसि न हि पद्यसे नमस्ते तुरीयाय दर्शताय पदाय परोरजसेऽसावदो मा प्रापदिति यं द्विष्यादसावस्मै कामो मा समर्धीति वा न हैवास्मै स कामः समृध्यते यस्मा एवमुपतिष्ठतेऽहमदः प्रापमिति वा

tasyā upasthānam gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadyapadasi na hi padyase namaste turīyāya darśatāya padāya parorajase'sāvado mā prāpaditi yaṃ dviṣyādasāvasmai kāmo mā samardhīti vā na haivāsmai sa kāmaḥ samṛdhyate yasmā evamupatiṣṭhate'hamadaḥ prāpamiti vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्ध वै तज्जनको वैदेहो बुडिलमाश्वतराश्विमुवाच यन्नु हो तद्गायत्रीविदब्रूथा अथ कथं हस्ती भूतो वहसीति मुखं ह्यस्याः सम्राण्न विदां चकरेति होवाच

etaddha vai tajjanako vaideho buḍilamāśvatarāśvimuvāca yannu ho tadgāyatrīvidabrūthā atha kathaṃ hastī bhūto vahasīti mukhaṃ hyasyāḥ samrāṇna vidāṃ cakareti hovāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या अग्निरेव मुखम् यदि ह वा अपि बह्विवाग्नावभ्यादधति सर्वमेव तत्संदहत्येवं हैवैवंविद्यद्यपि बह्विव पापं करोति सर्वमेव तत्सम्प्साय शुद्धः पूतोऽजरोऽमृतः सम्भवति

tasyā agnireva mukham yadi ha vā api bahvivāgnāvabhyādadhati sarvameva tatsaṃdahatyevaṃ haivaivaṃvidyadyapi bahviva pāpaṃ karoti sarvameva tatsampsāya śuddhaḥ pūto'jaro'mṛtaḥ sambhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.