Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·3·3.2·3.2.3
आदित्यं चरुम् प्रायणीयं निर्वपति । देवा ह वा अस्यां यज्ञं तन्वाना इमां यज्ञादन्तरीयुः सा हैषामियं यज्ञम् मोहयां चकार कथं नु मयि यज्ञं तन्वाना मां यज्ञादन्तरीयुरिति तं ह यज्ञं न प्रजज्ञुः
ādityaṃ carum prāyaṇīyaṃ nirvapati | devā ha vā asyāṃ yajñaṃ tanvānā imāṃ yajñādantarīyuḥ sā haiṣāmiyaṃ yajñam mohayāṃ cakāra kathaṃ nu mayi yajñaṃ tanvānā māṃ yajñādantarīyuriti taṃ ha yajñaṃ na prajajñuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते होचुः । यन्न्वस्यामेव यज्ञमतंस्महि कथं नु नो ऽमहत्कथं न प्रजानीम इति
te hocuḥ | yannvasyāmeva yajñamataṃsmahi kathaṃ nu no 'mahatkathaṃ na prajānīma iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते होचुः । अस्यामेव यज्ञं तन्वाना इमां यज्ञादन्तरगाम सा न इयमेव यज्ञममूमुहदिमामेवोपधावामेति
te hocuḥ | asyāmeva yajñaṃ tanvānā imāṃ yajñādantaragāma sā na iyameva yajñamamūmuhadimāmevopadhāvāmeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते होचुः । यन्नु त्वय्येव यज्ञमतंस्महि कथं नु नो ऽमुहत्कथं न प्रजानीम इति
te hocuḥ | yannu tvayyeva yajñamataṃsmahi kathaṃ nu no 'muhatkathaṃ na prajānīma iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा होवाच । मय्येव यज्ञं तन्वाना मां यज्ञादन्तरगात सा वो ऽहमेव यज्ञममूमुहम् भागं नु मे कल्पयताथ यज्ञं द्रक्ष्यथाथ प्रज्ञास्यथेति
sā hovāca | mayyeva yajñaṃ tanvānā māṃ yajñādantaragāta sā vo 'hameva yajñamamūmuham bhāgaṃ nu me kalpayatātha yajñaṃ drakṣyathātha prajñāsyatheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेति देवा अब्रुवन् । तवैव प्रायणीयस्तवोदयनीय इति तस्मादेष आदित्य एव प्रायणीयो भवत्यादित्य उदयनीय इयं ह्येवादितिस्ततो यज्ञमपश्यंस्तमतन्वत
tatheti devā abruvan | tavaiva prāyaṇīyastavodayanīya iti tasmādeṣa āditya eva prāyaṇīyo bhavatyāditya udayanīya iyaṃ hyevāditistato yajñamapaśyaṃstamatanvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यदादित्यं चरुम् प्रायणीयं निर्वपति । यज्ञस्यैव दृष्ट्यै यज्ञं दृष्ट्वा क्रीणानि तं तनवा इति तस्मादादित्यं चरुम् प्रायणीयं निर्वपति तद्वै निरुप्तं हविरासीदनिष्टा देवता
sa yadādityaṃ carum prāyaṇīyaṃ nirvapati | yajñasyaiva dṛṣṭyai yajñaṃ dṛṣṭvā krīṇāni taṃ tanavā iti tasmādādityaṃ carum prāyaṇīyaṃ nirvapati tadvai niruptaṃ havirāsīdaniṣṭā devatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैभ्यः पथ्या स्वस्तिः प्रारोचत । तामयजन्वाग्वै पथ्या स्वस्तिर्वाग्यज्ञस्तद्यज्ञमपश्यंस्तमतन्वत
athaibhyaḥ pathyā svastiḥ prārocata | tāmayajanvāgvai pathyā svastirvāgyajñastadyajñamapaśyaṃstamatanvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैभ्यो ऽग्निः सारोचत । तमयजन्त्स यदाग्नेयं यज्ञस्यासीत्तदपश्यन्यद्वै शुष्कं यज्ञस्य तदाग्नेयं तदपश्यंस्तदतन्वत
athaibhyo 'gniḥ sārocata | tamayajantsa yadāgneyaṃ yajñasyāsīttadapaśyanyadvai śuṣkaṃ yajñasya tadāgneyaṃ tadapaśyaṃstadatanvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैभ्यः सोमः प्रारोचत । तमयजन्त्स यत्सौम्यं यज्ञस्यासीत्तदपश्यन्यद्वा आर्द्रं यज्ञस्य तत्सौम्यं तदपश्यंस्तदतन्वत
athaibhyaḥ somaḥ prārocata | tamayajantsa yatsaumyaṃ yajñasyāsīttadapaśyanyadvā ārdraṃ yajñasya tatsaumyaṃ tadapaśyaṃstadatanvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैभ्यः सविता प्रारोचत । तमयजन्पशवो वै सविता पशवो यज्ञस्तद्यज्ञमपश्यंस्तमतन्वताथ यस्यै देवतायै हविर्निरुप्तमासोत्तामयजन्
athaibhyaḥ savitā prārocata | tamayajanpaśavo vai savitā paśavo yajñastadyajñamapaśyaṃstamatanvatātha yasyai devatāyai havirniruptamāsottāmayajan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता वा एताः । पञ्च देवता यजति यो वै स यज्ञो मुग्ध आसीत्पाङ्क्तो वै स आसीत्तमेताभिः पञ्चभिर्देवताभिः प्राजानन्
tā vā etāḥ | pañca devatā yajati yo vai sa yajño mugdha āsītpāṅkto vai sa āsīttametābhiḥ pañcabhirdevatābhiḥ prājānan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतवो मुग्धा आसन्पञ्च । तानेताभिरेव पञ्चभिर्देवताभिह् प्राजानन्
ṛtavo mugdhā āsanpañca | tānetābhireva pañcabhirdevatābhih prājānan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिशो मुग्धा आसन्पञ्च । ता एताभिरेव पञ्चभिर्देवताभिः प्राजानन्
diśo mugdhā āsanpañca | tā etābhireva pañcabhirdevatābhiḥ prājānan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदीचीमेव दिशम् । पथ्यया स्वस्त्या प्राजानंस्तस्मादत्रोत्तराहि वाग्वदति कुरुपञ्चालत्रा वाग्घ्येषा निदानेनोदीचीं ह्येतया दिशम् प्राजानन्नुदीची ह्येतस्यै दिक्
udīcīmeva diśam | pathyayā svastyā prājānaṃstasmādatrottarāhi vāgvadati kurupañcālatrā vāgghyeṣā nidānenodīcīṃ hyetayā diśam prājānannudīcī hyetasyai dik
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राचीमेव दिशम् । अग्निना प्राजानंस्तस्मादग्निम् पश्चात्प्राञ्चमुद्धृत्योपासते प्राचीं ह्येतेन दिशम् प्राजानन्प्राची ह्येतस्य दिक्
prācīmeva diśam | agninā prājānaṃstasmādagnim paścātprāñcamuddhṛtyopāsate prācīṃ hyetena diśam prājānanprācī hyetasya dik
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणामेव दिशम् । सोमेन प्राजानंस्तस्मात्सोमं क्रीतं दक्षिणा परिवहन्ति तस्मादाहुः पितृदेवत्यः सोम इति दक्षिणां ह्येतेन दिशम् प्राजानन्दक्षिणा ह्येतस्य दिक्
dakṣiṇāmeva diśam | somena prājānaṃstasmātsomaṃ krītaṃ dakṣiṇā parivahanti tasmādāhuḥ pitṛdevatyaḥ soma iti dakṣiṇāṃ hyetena diśam prājānandakṣiṇā hyetasya dik
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीचीमेव दिशम् । सवित्रा प्राजानन्नेष वै सविता य एष तपति तस्मादेष प्रत्यङ्ङेति प्रतीचीं ह्येतेन दिशम् प्राजानन्प्रतीची ह्येतस्य दिक्
pratīcīmeva diśam | savitrā prājānanneṣa vai savitā ya eṣa tapati tasmādeṣa pratyaṅṅeti pratīcīṃ hyetena diśam prājānanpratīcī hyetasya dik
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वामेव दिशम् । अदित्या प्राजानन्नियं वा अदितिस्तस्मादस्यामूर्ध्वा ओषधयो जायन्त ऊर्ध्वा वनस्पतय ऊर्ध्वां ह्येतया दिशम् प्राजानन्नूर्ध्वा ह्येतस्यै दिक्
ūrdhvāmeva diśam | adityā prājānanniyaṃ vā aditistasmādasyāmūrdhvā oṣadhayo jāyanta ūrdhvā vanaspataya ūrdhvāṃ hyetayā diśam prājānannūrdhvā hyetasyai dik
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरो वै यज्ञस्यातिथ्यम् । बाहू प्रायणीयोदयनीयावभितो वै शिरो बाहू भवतस्तस्मादभित आतिथ्यमेते हविषी भवतः प्रायणीयश्चोदयनीयश्च
śiro vai yajñasyātithyam | bāhū prāyaṇīyodayanīyāvabhito vai śiro bāhū bhavatastasmādabhita ātithyamete haviṣī bhavataḥ prāyaṇīyaścodayanīyaśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहुः । यदेव प्रायणीये क्रियेत तदुदयनीये क्रियेत यदेव प्रायणीयस्य बर्हिर्भवति तदुदयनीयस्य बर्हिर्भवतीति तदपोद्धृत्य निदधाति तां स्थालीं सक्षामकर्षाम् प्रमृज्य मेक्षणं निदधाति य एव प्रायणीयस्यर्त्विजो भवन्ति त उदयनीयस्यर्त्विजो भवन्ति तद्यदेतत्समानं यज्ञे क्रियते तेन बाहू सदृशौ तेन सरूपौ
tadāhuḥ | yadeva prāyaṇīye kriyeta tadudayanīye kriyeta yadeva prāyaṇīyasya barhirbhavati tadudayanīyasya barhirbhavatīti tadapoddhṛtya nidadhāti tāṃ sthālīṃ sakṣāmakarṣām pramṛjya mekṣaṇaṃ nidadhāti ya eva prāyaṇīyasyartvijo bhavanti ta udayanīyasyartvijo bhavanti tadyadetatsamānaṃ yajñe kriyate tena bāhū sadṛśau tena sarūpau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदु तथा न कुर्यात् । काममेवैतद्बर्हिरनुप्रहरेदेवम् मेक्षणं निर्णिज्य स्थालीं निदध्याद्य एव प्रायणीयस्यर्त्विजो भवन्ति त उदयनीयस्यर्त्विजो भवन्ति यद्यु ते विप्रेताः स्युरप्यन्य एव स्युः स यद्वै समानीर्देवता यजति समानानि हवींषि भवन्ति तेनैव बाहू सदृशौ तेन सरूपौ
tadu tathā na kuryāt | kāmamevaitadbarhiranupraharedevam mekṣaṇaṃ nirṇijya sthālīṃ nidadhyādya eva prāyaṇīyasyartvijo bhavanti ta udayanīyasyartvijo bhavanti yadyu te vipretāḥ syurapyanya eva syuḥ sa yadvai samānīrdevatā yajati samānāni havīṃṣi bhavanti tenaiva bāhū sadṛśau tena sarūpau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै पञ्च प्रायणीये देवता यजति । पञ्चोदयनीये तस्मात्पञ्चेत्थादङ्गुलयः पञ्चेत्थात्तचम्य्वन्तम् भवति न पत्नीः संयाजयन्ति पूर्वार्धं वा अन्वात्मनो बाहू पूर्वार्धमेवैतद्यज्ञस्याभिसंस्करोति तस्माचम्य्वन्तम् भवति न पत्नीः संयाजयन्ति
sa vai pañca prāyaṇīye devatā yajati | pañcodayanīye tasmātpañcetthādaṅgulayaḥ pañcetthāttacamyvantam bhavati na patnīḥ saṃyājayanti pūrvārdhaṃ vā anvātmano bāhū pūrvārdhamevaitadyajñasyābhisaṃskaroti tasmācamyvantam bhavati na patnīḥ saṃyājayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.