Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 3.8.4

त्रीणि ह वै पशोरेकादशानि । एकादश प्रयाजा एकादशानुयाजा एकादशोपयजो दश पाण्या अङ्गुलयो दश पाद्या दश प्राणाः प्राण उदानो व्यान इत्येतावान्वै पुरुषो यः परार्ध्यः पशूनां यं सर्वे ऽनु पशवः

trīṇi ha vai paśorekādaśāni | ekādaśa prayājā ekādaśānuyājā ekādaśopayajo daśa pāṇyā aṅgulayo daśa pādyā daśa prāṇāḥ prāṇa udāno vyāna ityetāvānvai puruṣo yaḥ parārdhyaḥ paśūnāṃ yaṃ sarve 'nu paśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाहुः । किं तद्यज्ञे क्रियते येन प्राणः सर्वेभ्यो ऽङ्गेभ्यः शिव इति

tadāhuḥ | kiṃ tadyajñe kriyate yena prāṇaḥ sarvebhyo 'ṅgebhyaḥ śiva iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदेव गुदं त्रेधा करोति । प्राणो वै गुदः सो ऽयम् प्राङाततस्तमयम् प्राणो ऽनुसंचरति

yadeva gudaṃ tredhā karoti | prāṇo vai gudaḥ so 'yam prāṅātatastamayam prāṇo 'nusaṃcarati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदेव गुदं त्रेधा करोति । तृतीयमुपयड्भ्यस्तृतीयं जुह्वां तृतीयमुपभृति तेन प्राणः सर्वेभ्यो ऽङ्गेभ्यः शिवः

sa yadeva gudaṃ tredhā karoti | tṛtīyamupayaḍbhyastṛtīyaṃ juhvāṃ tṛtīyamupabhṛti tena prāṇaḥ sarvebhyo 'ṅgebhyaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ह त्वेव पशुमालभेत । य एनम् मेधमुपनयेद्यदि कृशः स्याद्यदुदर्यस्य मेदसः परिशिष्यत तद्गुदे न्यृषेत्प्राणो वै गुदः सो ऽयम् प्राङाततस्तमयम् प्राणो ऽनुसंचरति प्राणो वै पशुर्यावद्ध्येव प्राणेन प्राणिति तावत्पशुरथ यदास्मात्प्राणो ऽपक्रामति दार्वेव तर्हि भूतो ऽनर्थ्यः शेते

sa ha tveva paśumālabheta | ya enam medhamupanayedyadi kṛśaḥ syādyadudaryasya medasaḥ pariśiṣyata tadgude nyṛṣetprāṇo vai gudaḥ so 'yam prāṅātatastamayam prāṇo 'nusaṃcarati prāṇo vai paśuryāvaddhyeva prāṇena prāṇiti tāvatpaśuratha yadāsmātprāṇo 'pakrāmati dārveva tarhi bhūto 'narthyaḥ śete

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुदो वै पशुह् । मेदो वै मेधस्तदेनम् मेधमुपनयति यद्यु अंसलो भवति स्वयमुपेत एव तर्हि मेधम् भवति

gudo vai paśuh | medo vai medhastadenam medhamupanayati yadyu aṃsalo bhavati svayamupeta eva tarhi medham bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पृषदाज्यं गृह्णाति । द्वयं वा इदं सर्पिश्चैव दधि च द्वन्द्वं वै मिथुनम् प्रजननम् मिथुनमेवैतत्प्रजननं क्रियते

atha pṛṣadājyaṃ gṛhṇāti | dvayaṃ vā idaṃ sarpiścaiva dadhi ca dvandvaṃ vai mithunam prajananam mithunamevaitatprajananaṃ kriyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनानुयाजेषु चरति । पशवो वा अनुयाजाः पयः पृषदाज्यं तत्पशुष्वेवैतत्पयो दधाति तदिदम् पशुषु पयो हितम् प्राणो हि पृषदाज्यमन्नं हि पृषदाज्यमन्नं हि प्राणः

tenānuyājeṣu carati | paśavo vā anuyājāḥ payaḥ pṛṣadājyaṃ tatpaśuṣvevaitatpayo dadhāti tadidam paśuṣu payo hitam prāṇo hi pṛṣadājyamannaṃ hi pṛṣadājyamannaṃ hi prāṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पुरस्तादनुयाजेषु चरति । स यो ऽयम् पुरस्तात्प्राणस्तमेवैतद्दधाति तेन पश्चादुपयजति स यो ऽयम् पश्चात्प्राणस्तमेवैतद्दधाति ताविमा उभयतः प्राणौ हितौ यश्चायमुपरिष्टाद्यश्चाधस्तात्

tena purastādanuyājeṣu carati | sa yo 'yam purastātprāṇastamevaitaddadhāti tena paścādupayajati sa yo 'yam paścātprāṇastamevaitaddadhāti tāvimā ubhayataḥ prāṇau hitau yaścāyamupariṣṭādyaścādhastāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वा एतदेको द्वाभ्यां वषट्करोति । अध्वर्यवे च यश्चैष उपयजत्यथ यद्यजन्तमुपयजति तस्मादुपयजो नामाथ यदुपयजति प्रैवैतज्जनयति पश्चाद्ध्युपयजति पश्चाद्धि योषायै प्रजाः प्रजायन्ते

tadvā etadeko dvābhyāṃ vaṣaṭkaroti | adhvaryave ca yaścaiṣa upayajatyatha yadyajantamupayajati tasmādupayajo nāmātha yadupayajati praivaitajjanayati paścāddhyupayajati paścāddhi yoṣāyai prajāḥ prajāyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स उपयजति । समुद्रं गच स्वाहेत्यापो वै समुद्र आपो रेतो रेत एवैतत्सिञ्चति

sa upayajati | samudraṃ gaca svāhetyāpo vai samudra āpo reto reta evaitatsiñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरिक्षं गच स्वाहेति । अन्तरिक्षं वा अनु प्रजाः प्रजायन्ते ऽन्तरिक्षमेवैतदनु प्रजनयति

antarikṣaṃ gaca svāheti | antarikṣaṃ vā anu prajāḥ prajāyante 'ntarikṣamevaitadanu prajanayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवं सवितारं गच स्वाहेति सविता वै देवानाम् प्रसविता सवितृप्रसूत एवैतत्प्रजनयति

devaṃ savitāraṃ gaca svāheti savitā vai devānām prasavitā savitṛprasūta evaitatprajanayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रावरुणौ गच स्वाहेति । प्राणोदानौ वै मित्रावरुणौ प्राणोदानावेवैतत्प्रजासु दधाति

mitrāvaruṇau gaca svāheti | prāṇodānau vai mitrāvaruṇau prāṇodānāvevaitatprajāsu dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रे गच स्वाहेति । अहोरात्रे वा अनु प्रजाः प्रजायन्ते ऽहोरात्रे एवैतदनु प्रजनयति

ahorātre gaca svāheti | ahorātre vā anu prajāḥ prajāyante 'horātre evaitadanu prajanayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्दांसि गच स्वाहेति । सप्त वै चन्दांसि सप्त ग्राम्याः पशवः सप्तारण्यास्तानेवैतदुभयान्प्रजनयति

candāṃsi gaca svāheti | sapta vai candāṃsi sapta grāmyāḥ paśavaḥ saptāraṇyāstānevaitadubhayānprajanayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यावापृथिवी गच स्वाहेति । प्रजापतिर्वै प्रजाः सृष्ट्वा ता द्यावापृथिवीभ्याम् पर्यगृह्णात्ता इमा द्यावापृथिवीभ्याम् परिगृहीतास्तथो एवैष एतत्प्रजाः सृष्ट्वा ता द्यावापृथिवीभ्याम् परिगृह्णाति

dyāvāpṛthivī gaca svāheti | prajāpatirvai prajāḥ sṛṣṭvā tā dyāvāpṛthivībhyām paryagṛhṇāttā imā dyāvāpṛthivībhyām parigṛhītāstatho evaiṣa etatprajāḥ sṛṣṭvā tā dyāvāpṛthivībhyām parigṛhṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथात्युपयजति । स यन्नात्युपयजेद्यावत्यो हैवाग्रे प्रजाः सृष्टास्तावत्यो हैव स्युर्न प्रजायेरन्नथ यदत्युपयजति प्रैवैतज्जनयति तस्मादिमाः प्रजाः पुनरभ्यावर्तम् प्रजायन्ते

athātyupayajati | sa yannātyupayajedyāvatyo haivāgre prajāḥ sṛṣṭāstāvatyo haiva syurna prajāyerannatha yadatyupayajati praivaitajjanayati tasmādimāḥ prajāḥ punarabhyāvartam prajāyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.