Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·4·4.2·4.2.2

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 4.2.2

आत्मा ह वा अस्याग्रयणः । सो ऽस्यैष सर्वमेव सर्वं ह्ययमात्मा तस्मादनया गृह्णात्यस्यै हि स्थाली भवति स्थाल्या ह्येनं गृह्णाति सर्वं वा इयं सर्वमेष ग्रहस्तस्मादनया गृह्णाति

ātmā ha vā asyāgrayaṇaḥ | so 'syaiṣa sarvameva sarvaṃ hyayamātmā tasmādanayā gṛhṇātyasyai hi sthālī bhavati sthālyā hyenaṃ gṛhṇāti sarvaṃ vā iyaṃ sarvameṣa grahastasmādanayā gṛhṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णं गृह्णाति । सर्वं वै पूर्णं सर्वमेष ग्रहस्तस्मात्पूर्णं गृह्णाति

pūrṇaṃ gṛhṇāti | sarvaṃ vai pūrṇaṃ sarvameṣa grahastasmātpūrṇaṃ gṛhṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वेभ्यो देवेभ्यो गृह्णाति । सर्वं वै विश्वे देवाः सर्वमेष ग्रहस्तस्माद्विश्वेभ्यो देवेभ्यो गृह्णाति

viśvebhyo devebhyo gṛhṇāti | sarvaṃ vai viśve devāḥ sarvameṣa grahastasmādviśvebhyo devebhyo gṛhṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषु सवनेषु गृह्णाति । सर्वं वै सवनानि सर्वमेष ग्रहस्तस्मात्सर्वेषु सवनेषु गृह्णाति

sarveṣu savaneṣu gṛhṇāti | sarvaṃ vai savanāni sarvameṣa grahastasmātsarveṣu savaneṣu gṛhṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदि राजोपदस्येत् । तमत एव तन्वीरन्नतः प्रभावयेयुरात्मा वा आग्रयण आत्मनो वा इमानि सर्वाण्यङ्गानि प्रभवन्त्येतस्मादन्ततो हारियोजनं ग्रहं गृह्णाति तदात्मन्येवास्याम् प्रतिष्ठायामन्ततो यज्ञः प्रतितिष्ठति

sa yadi rājopadasyet | tamata eva tanvīrannataḥ prabhāvayeyurātmā vā āgrayaṇa ātmano vā imāni sarvāṇyaṅgāni prabhavantyetasmādantato hāriyojanaṃ grahaṃ gṛhṇāti tadātmanyevāsyām pratiṣṭhāyāmantato yajñaḥ pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यस्मादाग्रयणो नाम । यां वा अमूं ग्रावाणमाददानो वाचं यचत्यत्र वै साग्रे ऽवदत्तद्यत्सात्राग्रे ऽवदत्तस्मादाग्रयणो नाम

atha yasmādāgrayaṇo nāma | yāṃ vā amūṃ grāvāṇamādadāno vācaṃ yacatyatra vai sāgre 'vadattadyatsātrāgre 'vadattasmādāgrayaṇo nāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षोभ्यो वै ताम् भीषा वाचमयचन् । षड्वा अतः प्राचो ग्रहान्गृह्णात्यथैष सप्तमः षड्वा ऋतवः संवत्सरस्य सर्वं वै संवत्सरः

rakṣobhyo vai tām bhīṣā vācamayacan | ṣaḍvā ataḥ prāco grahāngṛhṇātyathaiṣa saptamaḥ ṣaḍvā ṛtavaḥ saṃvatsarasya sarvaṃ vai saṃvatsaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां देवाः । सर्वस्मिन्विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे ऽत्राग्रे वाचमवदंस्तथो एवैष एतां सर्वस्मिन्विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे ऽत्राग्रे वाचं वदति

tāṃ devāḥ | sarvasminvijite 'bhaye 'nāṣṭre 'trāgre vācamavadaṃstatho evaiṣa etāṃ sarvasminvijite 'bhaye 'nāṣṭre 'trāgre vācaṃ vadati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातो गृह्णात्येव । ये देवासो दिव्येकादश स्थ पृथिव्यामध्येकादश स्थ अप्सुक्षितो महिनैकादश स्थ ते देवासो यज्ञमिमं जुषध्वम् उपयामगृहीतो ऽस्याग्रयणो ऽसि स्वाग्रयण इति वाचमेवैतदयातयाम्नीं करोति तस्मादनया समानं सद्विपर्यासं वदत्यजामितायै जामि ह कुर्याद्यदाग्रयणो ऽस्याग्रयणो ऽसीति गृह्णीयात्तस्मादाहाग्रयणो ऽसि स्वाग्रयण इति

athāto gṛhṇātyeva | ye devāso divyekādaśa stha pṛthivyāmadhyekādaśa stha apsukṣito mahinaikādaśa stha te devāso yajñamimaṃ juṣadhvam upayāmagṛhīto 'syāgrayaṇo 'si svāgrayaṇa iti vācamevaitadayātayāmnīṃ karoti tasmādanayā samānaṃ sadviparyāsaṃ vadatyajāmitāyai jāmi ha kuryādyadāgrayaṇo 'syāgrayaṇo 'sīti gṛhṇīyāttasmādāhāgrayaṇo 'si svāgrayaṇa iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाहि यज्ञम् पाहि यज्ञपतिमिति । वाचमेवैतदुत्सृष्टामाह गोपाय यज्ञमिति पाहि यज्ञपतिमिति वाचमेवैतदुत्सृष्टामाह गोपाय यजमानमिति यजमानो हि यज्ञपतिर्विष्णुस्त्वामिन्द्रियेण पातु विष्णुं त्वम् पाहीति वाचमेवैतदुत्सृष्टामाह यज्ञो वै विष्णुर्यज्ञस्त्वां वीर्येण गोपायत्विति विष्णुं त्वम् पाहीति वाचमेवैतदुत्सृष्टामाह यज्ञं त्वं गोपायेत्यभि सवनानि पाहीति तदेतं ग्रहमाह सर्वाणि ह्येष सवनानि प्रति

pāhi yajñam pāhi yajñapatimiti | vācamevaitadutsṛṣṭāmāha gopāya yajñamiti pāhi yajñapatimiti vācamevaitadutsṛṣṭāmāha gopāya yajamānamiti yajamāno hi yajñapatirviṣṇustvāmindriyeṇa pātu viṣṇuṃ tvam pāhīti vācamevaitadutsṛṣṭāmāha yajño vai viṣṇuryajñastvāṃ vīryeṇa gopāyatviti viṣṇuṃ tvam pāhīti vācamevaitadutsṛṣṭāmāha yajñaṃ tvaṃ gopāyetyabhi savanāni pāhīti tadetaṃ grahamāha sarvāṇi hyeṣa savanāni prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दशापवित्रमुपगृह्य हिङ्करोति । सा हैषा वागनुद्यमाना तताम तस्यां देवा वाचि तान्तायां हिङ्कारेणैव प्राणमदधुः प्राणो वै हिङ्कारः प्राणो हि वै हिङ्कारस्तस्मादपिगृह्य नासिके न हिङ्कर्तुं शक्नोति सैतेन प्राणेन समजिहीत यदा वै तान्तः प्राणं लभते ऽथ स संजिहीते तथो एवैष एतद्वाचि तान्तायां हिङ्कारेणैव प्राणं दधाति सैतेन प्राणेन संजिहीते त्रिष्कृत्वो हिङ्करोति त्रिवृद्धि यज्ञः

atha daśāpavitramupagṛhya hiṅkaroti | sā haiṣā vāganudyamānā tatāma tasyāṃ devā vāci tāntāyāṃ hiṅkāreṇaiva prāṇamadadhuḥ prāṇo vai hiṅkāraḥ prāṇo hi vai hiṅkārastasmādapigṛhya nāsike na hiṅkartuṃ śaknoti saitena prāṇena samajihīta yadā vai tāntaḥ prāṇaṃ labhate 'tha sa saṃjihīte tatho evaiṣa etadvāci tāntāyāṃ hiṅkāreṇaiva prāṇaṃ dadhāti saitena prāṇena saṃjihīte triṣkṛtvo hiṅkaroti trivṛddhi yajñaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाह सोमः पवत इति । स यामेवामूम् भीषासुररक्षसेभ्यो न निरब्रुवंस्तामेवैतत्सर्वस्मिन्विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे ऽत्र निराह तामाविष्करोति तस्मादाह सोमः पवत इति

athāha somaḥ pavata iti | sa yāmevāmūm bhīṣāsurarakṣasebhyo na nirabruvaṃstāmevaitatsarvasminvijite 'bhaye 'nāṣṭre 'tra nirāha tāmāviṣkaroti tasmādāha somaḥ pavata iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मै ब्रह्मणे ऽस्मै क्षत्रायेति । तद्ब्रह्मणे च क्षत्राय चाहास्मै सुन्वते यजमानाय पवत इति तद्यजमानायाह

asmai brahmaṇe 'smai kṣatrāyeti | tadbrahmaṇe ca kṣatrāya cāhāsmai sunvate yajamānāya pavata iti tadyajamānāyāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाहुः । एतावदेवोक्त्वा सादयेदेतावद्वा इदं सर्वं यावद्ब्रह्म क्षत्रं विडिन्द्राग्नी वा इदं सर्वं तस्मादेतावदेवोक्त्वा सादयेदिति

tadāhuḥ | etāvadevoktvā sādayedetāvadvā idaṃ sarvaṃ yāvadbrahma kṣatraṃ viḍindrāgnī vā idaṃ sarvaṃ tasmādetāvadevoktvā sādayediti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदु ब्रूयादेव भूयः । इष ऊर्जे पवत इति वृष्ट्यै तदाह यदाहेष इत्यूर्ज इति यो वृष्टादूर्ग्रसो जायते तस्मै तदाहाद्भ्य ओषधीभ्यः पवत इति तदद्भ्यश्चौषधीभ्यश्चाह द्यावापृथिवीभ्याम् पवत इति तदाभ्यां द्यावापृथिवीभ्यामाह ययोरिदं सर्वमधि सुभूताय पवत इति साधवे पवत इत्येवैतदाह

tadu brūyādeva bhūyaḥ | iṣa ūrje pavata iti vṛṣṭyai tadāha yadāheṣa ityūrja iti yo vṛṣṭādūrgraso jāyate tasmai tadāhādbhya oṣadhībhyaḥ pavata iti tadadbhyaścauṣadhībhyaścāha dyāvāpṛthivībhyām pavata iti tadābhyāṃ dyāvāpṛthivībhyāmāha yayoridaṃ sarvamadhi subhūtāya pavata iti sādhave pavata ityevaitadāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदु हैक आहुः । ब्रह्मवर्चसाय पवत इति तदु तथा न ब्रूयाद्यद्वा आहास्मै ब्रह्मण इति तदेव ब्रह्मवर्चसायाह विश्वेभ्यस्त्वा देवेभ्य एष ते योनिर्विश्वेभ्यस्त्वा देवेभ्य इति सादयति विश्वेभ्यो ह्येनं देवेभ्यो गृह्णाति तं वै मध्ये सादयत्यात्मा ह्यस्यैष मध्य इव ह्ययमात्मा दक्षिणोक्थ्यस्थाली भवत्युत्तरादित्यस्थाली

tadu haika āhuḥ | brahmavarcasāya pavata iti tadu tathā na brūyādyadvā āhāsmai brahmaṇa iti tadeva brahmavarcasāyāha viśvebhyastvā devebhya eṣa te yonirviśvebhyastvā devebhya iti sādayati viśvebhyo hyenaṃ devebhyo gṛhṇāti taṃ vai madhye sādayatyātmā hyasyaiṣa madhya iva hyayamātmā dakṣiṇokthyasthālī bhavatyuttarādityasthālī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.