Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·4·4.6·4.6.8
या वै दीक्षा सा निषत् । तत्सत्त्रं तस्मादेनानासत इत्याहुरथ यत्ततो यज्ञं तन्वते तद्यन्ति तन्नयति यो नेता भवति स तस्मादेनान्यन्तीत्याहुः
yā vai dīkṣā sā niṣat | tatsattraṃ tasmādenānāsata ityāhuratha yattato yajñaṃ tanvate tadyanti tannayati yo netā bhavati sa tasmādenānyantītyāhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या ह दीक्षा सा निषत् । तत्सत्त्रं तदयनं तत्सत्त्रायणमथ यत्ततो यज्ञस्योदृचं गत्वोत्तिष्ठन्ति तदुत्थानं तस्मादेनानुदस्थुरित्याहुरिति नु पुरस्ताद्वदनम्
yā ha dīkṣā sā niṣat | tatsattraṃ tadayanaṃ tatsattrāyaṇamatha yattato yajñasyodṛcaṃ gatvottiṣṭhanti tadutthānaṃ tasmādenānudasthurityāhuriti nu purastādvadanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दीक्षिष्यमाणाः समवस्यन्ति । ते यद्यग्निं चेष्यमाणा भवन्त्यरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्योपसमायन्ति यत्र प्राजापत्येन पशुना यक्ष्यमाणा भवन्ति मथित्वोपसमाधायोद्धृत्याहवनीयं यजन्त एतेन प्राजापत्येन पशुना
atha dīkṣiṣyamāṇāḥ samavasyanti | te yadyagniṃ ceṣyamāṇā bhavantyaraṇiṣvevāgnīntsamārohyopasamāyanti yatra prājāpatyena paśunā yakṣyamāṇā bhavanti mathitvopasamādhāyoddhṛtyāhavanīyaṃ yajanta etena prājāpatyena paśunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शिरो निदधति । तेषां यदि तदहर्दीक्षा न समैत्यरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्य यथायथं विपरेत्य जुह्वति
tasya śiro nidadhati | teṣāṃ yadi tadahardīkṣā na samaityaraṇiṣvevāgnīntsamārohya yathāyathaṃ viparetya juhvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदहरेषां दीक्षा समैति । अरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्योपसमायन्ति यत्र दीक्षिष्यमाणा भवन्ति गृहपतिरेव प्रथमो मन्थते मध्यम् प्रति शालाया अथेतरेषामर्धा दक्षिणत उपविशन्त्यर्धा उत्तरतो मथित्वोपसमाधायैकैकमेवोल्मुकमादायोपसमायन्ति गृहपतेर्गार्हपत्यं गृहपतेरेव गार्हपत्यादुद्धृत्याहवनीयं दीक्षन्ते तेषां समान आहवनीयो भवति नाना गार्हपत्या दीक्षोपसत्सु
atha yadahareṣāṃ dīkṣā samaiti | araṇiṣvevāgnīntsamārohyopasamāyanti yatra dīkṣiṣyamāṇā bhavanti gṛhapatireva prathamo manthate madhyam prati śālāyā athetareṣāmardhā dakṣiṇata upaviśantyardhā uttarato mathitvopasamādhāyaikaikamevolmukamādāyopasamāyanti gṛhapatergārhapatyaṃ gṛhapatereva gārhapatyāduddhṛtyāhavanīyaṃ dīkṣante teṣāṃ samāna āhavanīyo bhavati nānā gārhapatyā dīkṣopasatsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदहरेषां क्रयो भवति । तदहर्गार्हपत्यां चितिमुपदधात्यथेतरेभ्य उपवसथे धिष्ण्यान्वैसर्जिनानां काले प्राच्यः पत्न्य उपसमायन्ति प्रजहत्येतानपरानग्नीन्हुत एव वैसर्जिने
atha yadahareṣāṃ krayo bhavati | tadahargārhapatyāṃ citimupadadhātyathetarebhya upavasathe dhiṣṇyānvaisarjinānāṃ kāle prācyaḥ patnya upasamāyanti prajahatyetānaparānagnīnhuta eva vaisarjine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानम् प्रणयति । उद्यत एवैष आग्नीध्रीयो ऽग्निर्भवत्यथैत एकैकमेवोल्मुकमादाय यथाधिष्ण्यं विपरायन्ति तैरेव तेषामुल्मुकैः प्रघ्नन्तीति स स्माह याज्ञवल्क्यो ये तथा कुर्वन्तीत्येतन्न्वेकमयनम्
rājānam praṇayati | udyata evaiṣa āgnīdhrīyo 'gnirbhavatyathaita ekaikamevolmukamādāya yathādhiṣṇyaṃ viparāyanti taireva teṣāmulmukaiḥ praghnantīti sa smāha yājñavalkyo ye tathā kurvantītyetannvekamayanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेदं द्वितीयम् । अरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्योपसमायन्ति यत्र प्राजापत्येन पशुना यक्ष्यमाणा भवन्ति मथित्वोपसमाधायोद्धृत्याहवनीयं यजन्त एतेन प्राजापत्येन पशुना
athedaṃ dvitīyam | araṇiṣvevāgnīntsamārohyopasamāyanti yatra prājāpatyena paśunā yakṣyamāṇā bhavanti mathitvopasamādhāyoddhṛtyāhavanīyaṃ yajanta etena prājāpatyena paśunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शिरो निदधति । तेषां यदि तदहर्दीक्षा न समैत्यरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्य यथायथं विपरेत्य जुह्वति
tasya śiro nidadhati | teṣāṃ yadi tadahardīkṣā na samaityaraṇiṣvevāgnīntsamārohya yathāyathaṃ viparetya juhvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदहरेषां दीक्षा समैति । अरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्योपसमायन्ति यत्र दीक्षिष्यमाणा भवन्ति गृहपतिरेव प्रथमो मन्थते ऽथेतरे पर्युपविश्य मन्थन्ते ते जातं जातमेवानुप्रहरन्ति गृहपतेर्गार्हपत्ये गृहपतेरेव गार्हपत्यादुद्धृत्याहवनीयं दीक्षन्ते तेषां समान आहवनीयो भवति समानो गार्हपत्यो दीक्षोपसत्सु
atha yadahareṣāṃ dīkṣā samaiti | araṇiṣvevāgnīntsamārohyopasamāyanti yatra dīkṣiṣyamāṇā bhavanti gṛhapatireva prathamo manthate 'thetare paryupaviśya manthante te jātaṃ jātamevānupraharanti gṛhapatergārhapatye gṛhapatereva gārhapatyāduddhṛtyāhavanīyaṃ dīkṣante teṣāṃ samāna āhavanīyo bhavati samāno gārhapatyo dīkṣopasatsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदहरेषां क्रयो भवति । तदहर्गार्हपत्यां चितिमुपदधात्यथेतरेभ्य उपवसथे धिष्ण्यान्वैसर्जिनानां काले प्राच्यः पत्न्य उपसमायन्ति प्रजहत्येतमपरमग्निं हुत एव वैसर्जिने
atha yadahareṣāṃ krayo bhavati | tadahargārhapatyāṃ citimupadadhātyathetarebhya upavasathe dhiṣṇyānvaisarjinānāṃ kāle prācyaḥ patnya upasamāyanti prajahatyetamaparamagniṃ huta eva vaisarjine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानम् प्रणयति । उद्यत एवैष आग्नीध्रीयो ऽग्निर्भवत्यथैत एकैकमेवोल्मुकमादाय यथाधिष्ण्यं विपरायन्ति समदमु हैव ते कुर्वन्ति समद्धैनान्विन्दत्यर्तुका ह भवन्त्यपि ह तमर्धं समद्विन्दति यस्मिन्नर्धे यजन्ते ये तथा क्
rājānam praṇayati | udyata evaiṣa āgnīdhrīyo 'gnirbhavatyathaita ekaikamevolmukamādāya yathādhiṣṇyaṃ viparāyanti samadamu haiva te kurvanti samaddhainānvindatyartukā ha bhavantyapi ha tamardhaṃ samadvindati yasminnardhe yajante ye tathā k
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेदं तृतीयम् । गृहपतेरेवारण्योः संवदन्ते य इतो उर्वन्त्येतद्द्वितीयमयनम्
athedaṃ tṛtīyam | gṛhapaterevāraṇyoḥ saṃvadante ya ito urvantyetaddvitīyamayanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेदं तृतीयम् । गृहपतेरेवारण्योः संवदन्ते य इतो ऽग्निर्जनिष्यते स नः सह यदनेन यज्ञेन जेष्यामो ऽनेन पशुबन्धेन तन्नः सह सह नः साधुकृत्या य एव पापं करवत्तस्यैव तदित्येवमुक्त्वा गृहपतिरेव प्रथमः समारोहयते ऽथेतरेभ्यः समारोहयति स्वयं वैव समारोहयन्ते त आयन्ति यत्र प्राजापत्येन पशुना यक्ष्यमाणा भवन्ति मथित्वोपसमाधायोद्धृत्याहवनीयं यजन्त एतेन प्राजापत्येन पशुना
athedaṃ tṛtīyam | gṛhapaterevāraṇyoḥ saṃvadante ya ito 'gnirjaniṣyate sa naḥ saha yadanena yajñena jeṣyāmo 'nena paśubandhena tannaḥ saha saha naḥ sādhukṛtyā ya eva pāpaṃ karavattasyaiva tadityevamuktvā gṛhapatireva prathamaḥ samārohayate 'thetarebhyaḥ samārohayati svayaṃ vaiva samārohayante ta āyanti yatra prājāpatyena paśunā yakṣyamāṇā bhavanti mathitvopasamādhāyoddhṛtyāhavanīyaṃ yajanta etena prājāpatyena paśunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शिरो निदधति । तेषां यदि तदहर्दीक्षा न समैत्यरणिष्वेवाग्नीन्त्समारोह्य यथायथं विपरेत्य जुह्वति
tasya śiro nidadhati | teṣāṃ yadi tadahardīkṣā na samaityaraṇiṣvevāgnīntsamārohya yathāyathaṃ viparetya juhvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदहरेषां दीक्षा समैति । गृहपतेरेवारण्योः संवदन्ते य इतो ऽग्निर्जनिष्यते स नः सह यदनेन यज्ञेन जेस्यामो ऽनेन सत्त्रेण तन्नः सह सह नः साधुकृत्या य एव पपं करवत्तस्यैव तदित्येवमुक्त्वा गृहपतिरेव प्रथमः समारोहयते ऽथेतरेभ्यः समारोहयति स्वयं वैव समारोहयन्ते त आयन्ति यत्र दीक्षिष्यमाणा भवन्ति मथित्वोपसमाधायोद्धृत्याहवनीयं दीक्षन्ते तेषां समान आहवनीयो भवति समानो गार्हपत्यो दीक्षोपसत्सु
atha yadahareṣāṃ dīkṣā samaiti | gṛhapaterevāraṇyoḥ saṃvadante ya ito 'gnirjaniṣyate sa naḥ saha yadanena yajñena jesyāmo 'nena sattreṇa tannaḥ saha saha naḥ sādhukṛtyā ya eva papaṃ karavattasyaiva tadityevamuktvā gṛhapatireva prathamaḥ samārohayate 'thetarebhyaḥ samārohayati svayaṃ vaiva samārohayante ta āyanti yatra dīkṣiṣyamāṇā bhavanti mathitvopasamādhāyoddhṛtyāhavanīyaṃ dīkṣante teṣāṃ samāna āhavanīyo bhavati samāno gārhapatyo dīkṣopasatsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदहरेषां क्रयो भवति । तदहर्गार्हपत्यां चितिमुपदधात्यथेतरेभ्य उपवसथे धिष्ण्यान्वैसर्जिनानां काले प्राच्यः पत्न्य उपसमायन्ति प्रजहत्येतमपरमग्निं हुत एव वैसर्जिने
atha yadahareṣāṃ krayo bhavati | tadahargārhapatyāṃ citimupadadhātyathetarebhya upavasathe dhiṣṇyānvaisarjinānāṃ kāle prācyaḥ patnya upasamāyanti prajahatyetamaparamagniṃ huta eva vaisarjine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानम् प्रणयति । उद्यत एवैष आग्नीध्रीयो ऽग्निर्भवत्यथैत एकैकमेवोल्मुकमादाय यथाधिष्ण्यं विपरायन्ति तत्तत्कृतं नाकृतं यन्नानाधिष्ण्या भवन्ति वरीयानाकाशो ऽसत्परिचरणायेत्यथ यन्नानापुरोडाशा भूयो हविरुचिष्टमसत्समाप्त्या इति
rājānam praṇayati | udyata evaiṣa āgnīdhrīyo 'gnirbhavatyathaita ekaikamevolmukamādāya yathādhiṣṇyaṃ viparāyanti tattatkṛtaṃ nākṛtaṃ yannānādhiṣṇyā bhavanti varīyānākāśo 'satparicaraṇāyetyatha yannānāpuroḍāśā bhūyo haviruciṣṭamasatsamāptyā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ येन सत्त्रेण देवाः । क्षिप्र एव पाप्मानमपाघ्नतेमां जितिमजयन्यैषामियं जितिस्तदत उद्यत एकगृहपतिका वै देवा एकपुरोडाशा एकधिष्ण्याः क्षिप्र एव पाप्मानमपाघ्नत क्षिप्रे प्राजायन्त तथो एवैत एकगृहपतिका एकपुरोडाशा एकधिष्ण्याः क्षिप्र एव पाप्मानमपघ्नते क्षिप्रे प्रजायन्ते
atha yena sattreṇa devāḥ | kṣipra eva pāpmānamapāghnatemāṃ jitimajayanyaiṣāmiyaṃ jitistadata udyata ekagṛhapatikā vai devā ekapuroḍāśā ekadhiṣṇyāḥ kṣipra eva pāpmānamapāghnata kṣipre prājāyanta tatho evaita ekagṛhapatikā ekapuroḍāśā ekadhiṣṇyāḥ kṣipra eva pāpmānamapaghnate kṣipre prajāyante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथादः पूर्वस्मिन्नुदीचीनवंशा शाला भवति । तन्मानुषं समान आहवनीयो भवति नाना गार्हपत्यास्तद्विकृष्टं गृहपतेरेव गार्हपत्ये जाघन्या पत्नीः संयाजयन्त्याज्येनेतरे प्रतियजन्त आसते तद्विकृष्टम्
athādaḥ pūrvasminnudīcīnavaṃśā śālā bhavati | tanmānuṣaṃ samāna āhavanīyo bhavati nānā gārhapatyāstadvikṛṣṭaṃ gṛhapatereva gārhapatye jāghanyā patnīḥ saṃyājayantyājyenetare pratiyajanta āsate tadvikṛṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथात्र प्राचीनवंशा शाला भवति । तद्देवत्रा समान आहवनीयो भवति समानो गार्हपत्यः समान आग्नीध्रीयस्तदेतत्सत्त्रं समृद्धं यथैकाहः समृद्ध एवं तस्य न ह्वलास्ति तस्यैषैव समान्यावृद्यदन्यद्धिष्ण्येभ्यः
athātra prācīnavaṃśā śālā bhavati | taddevatrā samāna āhavanīyo bhavati samāno gārhapatyaḥ samāna āgnīdhrīyastadetatsattraṃ samṛddhaṃ yathaikāhaḥ samṛddha evaṃ tasya na hvalāsti tasyaiṣaiva samānyāvṛdyadanyaddhiṣṇyebhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.