Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 5.1.1

देवाश्च वा असुराश्च । उभये प्राजापत्याः पस्पृधिरे ततो ऽसुरा अतिमानेनैव कस्मिन्नु वयं जुहुयामेति स्वेष्वेवास्येषु जुह्वतश्चेरुस्ते ऽतिमानेनैव पराबभूवुस्तस्मान्नातिमन्येत पराभवस्य हैतन्मुखं यदतिमानः

devāśca vā asurāśca | ubhaye prājāpatyāḥ paspṛdhire tato 'surā atimānenaiva kasminnu vayaṃ juhuyāmeti sveṣvevāsyeṣu juhvataśceruste 'timānenaiva parābabhūvustasmānnātimanyeta parābhavasya haitanmukhaṃ yadatimānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ देवाः । अन्यो ऽन्यस्मिन्नेव जुह्वतश्चेरुस्तेभ्यः प्रजापतिरात्मानम् प्रददौ यज्ञो हैषामास यज्ञो हि देवानामन्नम्

atha devāḥ | anyo 'nyasminneva juhvataścerustebhyaḥ prajāpatirātmānam pradadau yajño haiṣāmāsa yajño hi devānāmannam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते होचुः । कस्य न इदम् भविष्यतीति ते मम ममेत्येव न सम्पादयां चक्रुस्ते हासम्पाद्योचुराजिमेवास्मिन्नजामहै स यो न उज्जेष्यति तस्य न इदम् भविष्यतीति तथेति तस्मिन्नाजिमाजन्त

te hocuḥ | kasya na idam bhaviṣyatīti te mama mametyeva na sampādayāṃ cakruste hāsampādyocurājimevāsminnajāmahai sa yo na ujjeṣyati tasya na idam bhaviṣyatīti tatheti tasminnājimājanta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स बृहस्पतिः । सवितारमेव प्रसवायोपाधावत्सविता वै देवानाम् प्रसवितेदम् मे प्रसुव त्वत्प्रसूत इदमुज्जयानीति तदस्मै सविता प्रसविता प्रासुवत्तत्सवितृप्रसूत उदजयत्स इदं सर्वमभवत्स इदं सर्वमुदजयत्प्रजापतिं ह्युदजयत्सर्वमु ह्येवेदम् प्रजापतिस्तेनेष्ट्वैतामेवोर्ध्वां दिशमुदक्रामत्तस्माद्यश्च वेद यश्च नैषोर्ध्वा बृहस्पतेर्दिगित्येवाहुः

sa bṛhaspatiḥ | savitārameva prasavāyopādhāvatsavitā vai devānām prasavitedam me prasuva tvatprasūta idamujjayānīti tadasmai savitā prasavitā prāsuvattatsavitṛprasūta udajayatsa idaṃ sarvamabhavatsa idaṃ sarvamudajayatprajāpatiṃ hyudajayatsarvamu hyevedam prajāpatisteneṣṭvaitāmevordhvāṃ diśamudakrāmattasmādyaśca veda yaśca naiṣordhvā bṛhaspaterdigityevāhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ये ह स्म पुरा वाजपेयेन यजन्ते । एतां ह स्मैवोर्ध्वा दिशमुत्क्रामन्ति तत औपाविनैव जानश्रुतेयेन प्रत्यवरूढं ततो ऽर्वाचीनम् प्रत्यवरोहन्ति

tadye ha sma purā vājapeyena yajante | etāṃ ha smaivordhvā diśamutkrāmanti tata aupāvinaiva jānaśruteyena pratyavarūḍhaṃ tato 'rvācīnam pratyavarohanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनेन्द्रो ऽयजत । स इदं सर्वमभवत्स इदं सर्वमुदजयत्प्रजापतिं ह्युदजयत्सर्वमु ह्येवेदम् प्रजापतिस्तेनेष्ट्वैतामेवोर्ध्वां दिशमुदक्रामत्

tenendro 'yajata | sa idaṃ sarvamabhavatsa idaṃ sarvamudajayatprajāpatiṃ hyudajayatsarvamu hyevedam prajāpatisteneṣṭvaitāmevordhvāṃ diśamudakrāmat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ये ह स्म पुरा वाजपेयेन यजन्ते । एतां ह स्मैवोर्ध्वां दिशमुत्क्रामन्ति तत औपाविनैव जानश्रुतेयेन प्रत्यवरूढं ततो ऽर्वाचीनम् प्रत्यवरोहन्ति

tadye ha sma purā vājapeyena yajante | etāṃ ha smaivordhvāṃ diśamutkrāmanti tata aupāvinaiva jānaśruteyena pratyavarūḍhaṃ tato 'rvācīnam pratyavarohanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यो वाजपेयेन यजते । स इदं सर्वम् भवति स इदं सर्वमुज्जयति प्रजापतिं ह्युज्जयति सर्वमु ह्येवेदम् प्रजापतिः

sa yo vājapeyena yajate | sa idaṃ sarvam bhavati sa idaṃ sarvamujjayati prajāpatiṃ hyujjayati sarvamu hyevedam prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाहुः । न वाजपेयेन यजेत सर्वं वा एष इदमुज्जयति यो वाजपेयेन यजते प्रजापतिं ह्युज्जयति सर्वमु ह्येवेदम् प्रजापतिः स इह न किं चन परिशिनष्टि तस्येश्वरः प्रजा पापीयसी भवितोरिति

tadāhuḥ | na vājapeyena yajeta sarvaṃ vā eṣa idamujjayati yo vājapeyena yajate prajāpatiṃ hyujjayati sarvamu hyevedam prajāpatiḥ sa iha na kiṃ cana pariśinaṣṭi tasyeśvaraḥ prajā pāpīyasī bhavitoriti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदु वै यजेतैव । य एवमेतं यज्ञं क्ल्प्तं विद्युरृक्तो यजुष्टः सामतो ये प्रजज्ञयस्त एनं याजयेयुरेषा ह त्वेतस्य यज्ञस्य समृद्धिर्यदेनं विद्वांसो याजयन्ति तस्मादु यजेतैव

tadu vai yajetaiva | ya evametaṃ yajñaṃ kLptaṃ vidyurṛkto yajuṣṭaḥ sāmato ye prajajñayasta enaṃ yājayeyureṣā ha tvetasya yajñasya samṛddhiryadenaṃ vidvāṃso yājayanti tasmādu yajetaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वा एष ब्राह्मणस्यैव यज्ञः । यदेनेन बृहस्पतिरयजत ब्रह्म हि बृहस्पतिर्ब्रह्म हि ब्राह्मणो ऽथो राजन्यस्य यदेनेनेन्द्रो ऽयजत क्षत्रं हीन्द्रं क्षत्रं राजन्यः

sa vā eṣa brāhmaṇasyaiva yajñaḥ | yadenena bṛhaspatirayajata brahma hi bṛhaspatirbrahma hi brāhmaṇo 'tho rājanyasya yadenenendro 'yajata kṣatraṃ hīndraṃ kṣatraṃ rājanyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञ एव राजसूयम् । राजा वै राजसूयेनेष्ट्वा भवति न वै ब्राह्मणो राज्यायालमवरं वै राजसूयम् परं वाजपेयम्

rājña eva rājasūyam | rājā vai rājasūyeneṣṭvā bhavati na vai brāhmaṇo rājyāyālamavaraṃ vai rājasūyam paraṃ vājapeyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा वै राजसूयेनेष्ट्वा भवति । सम्राङ्वाजपेयेनावरं हि राज्यम् परं साम्राज्यं कामयेत वै राजा सम्राड् भवितुमवरं हि राज्यम् परं साम्राज्यं न सम्राट्कामयेत राजा भवितुमवरं हि राज्यम् परं साम्राज्यम्

rājā vai rājasūyeneṣṭvā bhavati | samrāṅvājapeyenāvaraṃ hi rājyam paraṃ sāmrājyaṃ kāmayeta vai rājā samrāḍ bhavitumavaraṃ hi rājyam paraṃ sāmrājyaṃ na samrāṭkāmayeta rājā bhavitumavaraṃ hi rājyam paraṃ sāmrājyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यो वाजपेयेनेष्ट्वा सम्राड् भवति । स इदं सर्वं संवृङ्क्ते स कर्मणः-कर्मणः पुरस्तादेतां सावित्रीमाहुतिं जुहोति देव सवितः प्रसुव यज्ञम् प्रसुव यज्ञपतिम् भगायेति

sa yo vājapeyeneṣṭvā samrāḍ bhavati | sa idaṃ sarvaṃ saṃvṛṅkte sa karmaṇaḥ-karmaṇaḥ purastādetāṃ sāvitrīmāhutiṃ juhoti deva savitaḥ prasuva yajñam prasuva yajñapatim bhagāyeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथैवादो बृहस्पतिः । सवितारम् प्रसवायोपाधावत्सविता वै देवानाम् प्रसवितेदम् मे प्रसुव त्वत्प्रसूत इदमुज्जयानीति तदस्मै सविता प्रसविता प्रासुवत्तत्सवितृप्रसूत उदजयदेवमेवैष एतत्सवितारमेव प्रसवायोपधावति सविता वै देवानाम् प्रसवितेदम् मे प्रसुव त्वत्प्रसूत इदमुज्जयानीति तदस्मै सविता प्रसविता प्रसौति तत्सवितृप्रसूत उज्जयति

tadyathaivādo bṛhaspatiḥ | savitāram prasavāyopādhāvatsavitā vai devānām prasavitedam me prasuva tvatprasūta idamujjayānīti tadasmai savitā prasavitā prāsuvattatsavitṛprasūta udajayadevamevaiṣa etatsavitārameva prasavāyopadhāvati savitā vai devānām prasavitedam me prasuva tvatprasūta idamujjayānīti tadasmai savitā prasavitā prasauti tatsavitṛprasūta ujjayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादाह । देव सवितः प्रसुव यज्ञम् प्रसुव यज्ञपतिम् भगाय दिव्यो गन्धर्वः केतपूः केतं नः पुनातु वाचस्पतिर्वाजं नः स्वदतु स्वाहेति प्रजापतिर्वै वाचस्पतिरन्नं वाजः प्रजापतिर्न इदमद्यान्नं स्वदत्वित्येवैतदाह स एतामेवाहुतिं जुहोत्या श्वःसुत्याया एतद्ध्यस्यैतत्कर्मारब्धम् भवति प्रसन्न एतं यज्ञम् भवति

tasmādāha | deva savitaḥ prasuva yajñam prasuva yajñapatim bhagāya divyo gandharvaḥ ketapūḥ ketaṃ naḥ punātu vācaspatirvājaṃ naḥ svadatu svāheti prajāpatirvai vācaspatirannaṃ vājaḥ prajāpatirna idamadyānnaṃ svadatvityevaitadāha sa etāmevāhutiṃ juhotyā śvaḥsutyāyā etaddhyasyaitatkarmārabdham bhavati prasanna etaṃ yajñam bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.