Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 5.3.3

स वै दीक्षते । स उपवसथे ऽग्नीषोमीयम् पशुमालभते तस्य वपया प्रचर्याग्नीसोमीयमेकादशकपालम् पुरोडाशम् निर्वपति तदनु देवस्वां हवींषि निरुप्यन्ते

sa vai dīkṣate | sa upavasathe 'gnīṣomīyam paśumālabhate tasya vapayā pracaryāgnīsomīyamekādaśakapālam puroḍāśam nirvapati tadanu devasvāṃ havīṃṣi nirupyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवित्रे सत्यप्रसवाय । द्वादशकपालं वाष्टाकपालं वा पुरोडाशं निर्वपति प्लाशुकानां व्रीहीणां सविता वा देवानाम् प्रसविता सवितृप्रसूतः सूया इत्यथ यत्प्लाशुकानां व्रीहीणां क्षिप्रे मा प्रसुवानिति

savitre satyaprasavāya | dvādaśakapālaṃ vāṣṭākapālaṃ vā puroḍāśaṃ nirvapati plāśukānāṃ vrīhīṇāṃ savitā vā devānām prasavitā savitṛprasūtaḥ sūyā ityatha yatplāśukānāṃ vrīhīṇāṃ kṣipre mā prasuvāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाग्नये गृहपतये । अष्टाकपालम् पुरोडाशं निर्वपत्याशूनां श्रीर्वै गार्हपतं यावतो-यावत ईष्टे तदेनमग्निरेव गृहपतिर्गार्हपतमभि परिणयत्यथ यदाशूनां क्षिप्रे मा परिणयानिति

athāgnaye gṛhapataye | aṣṭākapālam puroḍāśaṃ nirvapatyāśūnāṃ śrīrvai gārhapataṃ yāvato-yāvata īṣṭe tadenamagnireva gṛhapatirgārhapatamabhi pariṇayatyatha yadāśūnāṃ kṣipre mā pariṇayāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सोमाय वनस्पतये । श्यामाकं चरुम् निर्वपति तदेनं सोम एव वनस्पतिरोषधिभ्यः सुवत्यथ यच्यामाको भवत्येते वै सोमस्यौषधीनां प्रत्यक्षतमां यच्यामाकास्तस्माच्यामाको भवति

atha somāya vanaspataye | śyāmākaṃ carum nirvapati tadenaṃ soma eva vanaspatiroṣadhibhyaḥ suvatyatha yacyāmāko bhavatyete vai somasyauṣadhīnāṃ pratyakṣatamāṃ yacyāmākāstasmācyāmāko bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ बृहस्पतये वाचे । नैवारं चरुं निर्वपति तदेनम् बृहस्पतिरेव वाचे सुवत्यथ यन्नैवारो भवति ब्रह्म वै बृहस्पतिरेते वै ब्रह्मणा पच्यन्ते यन्नीवारास्तस्मान्नैवारो भवति

atha bṛhaspataye vāce | naivāraṃ caruṃ nirvapati tadenam bṛhaspatireva vāce suvatyatha yannaivāro bhavati brahma vai bṛhaspatirete vai brahmaṇā pacyante yannīvārāstasmānnaivāro bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेन्द्राय ज्येष्ठाय । हायनानां चरुं निर्वपति तदेनमिन्द्र एव ज्येष्ठो ज्यैष्ठ्यमभि परिणयत्यथ यद्धायनानाम् भवत्यतिष्ठा वा एता ओषधयो यद्धायना अतिष्ठो वा इन्द्रस्तस्माद्धायनानाम् भवति

athendrāya jyeṣṭhāya | hāyanānāṃ caruṃ nirvapati tadenamindra eva jyeṣṭho jyaiṣṭhyamabhi pariṇayatyatha yaddhāyanānām bhavatyatiṣṭhā vā etā oṣadhayo yaddhāyanā atiṣṭho vā indrastasmāddhāyanānām bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रुद्राय पशुपतये । रौद्रं गावेधुकं चरुं निर्वपति तदेनं रुद्र एव पशुपतिः पशुभ्यः सुवत्यथ यद्गावेधुको भवति वास्तव्यो वा एष देवो वास्तव्या गवेधुकास्तस्माद्गावेधुको भवति

atha rudrāya paśupataye | raudraṃ gāvedhukaṃ caruṃ nirvapati tadenaṃ rudra eva paśupatiḥ paśubhyaḥ suvatyatha yadgāvedhuko bhavati vāstavyo vā eṣa devo vāstavyā gavedhukāstasmādgāvedhuko bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ मित्राय सत्याय । नाम्बानां चरुं निर्वपति तदेनम् मित्र एव सत्यो ब्रह्मणे सुवत्यथ यन्नाम्बानाम् भवति वरुण्या वा एता ओषधयो याः कृष्टे जायन्ते ऽथैते मैत्रा यन्नाम्बास्तस्मान्नाम्बानाम् भवति

atha mitrāya satyāya | nāmbānāṃ caruṃ nirvapati tadenam mitra eva satyo brahmaṇe suvatyatha yannāmbānām bhavati varuṇyā vā etā oṣadhayo yāḥ kṛṣṭe jāyante 'thaite maitrā yannāmbāstasmānnāmbānām bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वरुणाय धर्मपतये । वारुणं यवमयं चरुं निर्वपति तदेनं वरुण एव धर्मपतिर्धर्मस्य पतिं करोति परमता वै सा यो धर्मस्य पतिरसद्यो हि परमतां गचति तं हि धर्म उपयन्ति तस्माद्वरुणाय धर्मपतये

atha varuṇāya dharmapataye | vāruṇaṃ yavamayaṃ caruṃ nirvapati tadenaṃ varuṇa eva dharmapatirdharmasya patiṃ karoti paramatā vai sā yo dharmasya patirasadyo hi paramatāṃ gacati taṃ hi dharma upayanti tasmādvaruṇāya dharmapataye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाग्नीषोमीयेन पुरोडाशेन प्रचरति । तस्यानिष्ट एव स्विष्टकृद्भवत्यथैतैर्हविर्भिः प्रचरति यदैतैर्हविर्भिः प्रचरति

athāgnīṣomīyena puroḍāśena pracarati | tasyāniṣṭa eva sviṣṭakṛdbhavatyathaitairhavirbhiḥ pracarati yadaitairhavirbhiḥ pracarati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनं दक्षिणे बाहावभिपद्य जपति । सविता त्वा सवानां सुवतामग्निर्गृहपतीनां सोमो वनस्पतीनाम् बृहस्पतिर्वाच इन्द्रो ज्यैष्ठ्याय रुद्रः पशुभ्यो मित्रः सत्यो वरुणो धर्मपतीनाम्

athainaṃ dakṣiṇe bāhāvabhipadya japati | savitā tvā savānāṃ suvatāmagnirgṛhapatīnāṃ somo vanaspatīnām bṛhaspatirvāca indro jyaiṣṭhyāya rudraḥ paśubhyo mitraḥ satyo varuṇo dharmapatīnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं देवाः । असपत्नं सुवध्वमितीमं देवा अभ्रातृव्यं सुवध्वमित्येवैतदाह महते क्षत्राय महते ज्यैष्ठ्यायेति नात्र तिरोहितमिवास्ति महते जानराज्यायेति महते जनानां राज्यायेत्येवैतदाहेन्द्रस्येन्द्रियायेति वीर्यायेत्येवैतदाह यदाहेन्द्रस्येन्द्रियायेतीमममुष्यै पुत्रममुष्यै पुत्रमिति तद्यदेवास्य जन्म तत एवैतदाहास्यै विश इति यस्यै विशो राजा भवत्येष वो ऽमी राजा सोमो ऽस्माकम् ब्राह्मणानां राजेति तदस्मा इदं सर्वमाद्यं करोति ब्राह्मणमेवापोद्धरति तस्माद्ब्राह्मणो ऽनाद्यः सोमराजा हि भवति

imaṃ devāḥ | asapatnaṃ suvadhvamitīmaṃ devā abhrātṛvyaṃ suvadhvamityevaitadāha mahate kṣatrāya mahate jyaiṣṭhyāyeti nātra tirohitamivāsti mahate jānarājyāyeti mahate janānāṃ rājyāyetyevaitadāhendrasyendriyāyeti vīryāyetyevaitadāha yadāhendrasyendriyāyetīmamamuṣyai putramamuṣyai putramiti tadyadevāsya janma tata evaitadāhāsyai viśa iti yasyai viśo rājā bhavatyeṣa vo 'mī rājā somo 'smākam brāhmaṇānāṃ rājeti tadasmā idaṃ sarvamādyaṃ karoti brāhmaṇamevāpoddharati tasmādbrāhmaṇo 'nādyaḥ somarājā hi bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एता ह वै देवाः सवस्येशते । तस्माद्देवस्वो नाम तदेनमेता एव देवताः सुवते ताभिः सूतः श्वः सूयते

etā ha vai devāḥ savasyeśate | tasmāddevasvo nāma tadenametā eva devatāḥ suvate tābhiḥ sūtaḥ śvaḥ sūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता वै द्विनाम्न्यो भवन्ति । द्वन्द्वं वै वीर्यं वीर्यवत्यः सुवान्ता इति तस्माद्द्विनाम्न्यो भवन्ति

tā vai dvināmnyo bhavanti | dvandvaṃ vai vīryaṃ vīryavatyaḥ suvāntā iti tasmāddvināmnyo bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाहाग्नये स्विष्टकृते ऽनुब्रूहीति । तद्यदन्तरेणाहुती एतत्कर्म क्रियत एष वै प्रजापतिर्य एष यज्ञस्तायते यस्मादिमाः प्रजाः प्रजाता एतम्वेवाप्येतर्ह्यनु प्रजायन्तेतदेनम् मध्यत एवैतस्य प्रजापतेर्दधाति मध्यतः सुवति तस्मादन्तरेणाहुती एतत्कर्म क्रियत आश्राव्याहाग्नये स्विष्टकृते प्रेष्येति वषट्कृते जुहोति

athāhāgnaye sviṣṭakṛte 'nubrūhīti | tadyadantareṇāhutī etatkarma kriyata eṣa vai prajāpatirya eṣa yajñastāyate yasmādimāḥ prajāḥ prajātā etamvevāpyetarhyanu prajāyantetadenam madhyata evaitasya prajāpaterdadhāti madhyataḥ suvati tasmādantareṇāhutī etatkarma kriyata āśrāvyāhāgnaye sviṣṭakṛte preṣyeti vaṣaṭkṛte juhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.