Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·5·5.4
केशवस्य पुरुषस्य । लोहायसमास्य आविध्यत्यवेष्टा दन्दशूका इति सर्वान्वा एष मृत्यूनतिमुच्यते सर्वान्बधान्यो राजसूयेन यजते तस्य जरैव मृत्युर्भवति तद्यो मृत्युर्यो बधस्तमेवैतदतिनयति यद्दन्दशूकान्
keśavasya puruṣasya | lohāyasamāsya āvidhyatyaveṣṭā dandaśūkā iti sarvānvā eṣa mṛtyūnatimucyate sarvānbadhānyo rājasūyena yajate tasya jaraiva mṛtyurbhavati tadyo mṛtyuryo badhastamevaitadatinayati yaddandaśūkān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्केशवस्य पुरुषस्य । न वा एष स्त्री न पुमान्यत्केशवः पुरुषो यदह पुमास्तेन न स्त्री यदु केशवस्तेनो न पुमान्नैतदयो न हिरण्यं यल्लोहायसं नैते क्रिमयो नाक्रिमयो यद्दन्दशूका अथ यल्लोहायसम् भवति लोहिता इव हि दन्दशूकास्तस्मात्केशवस्य पुरुषस्य
atha yatkeśavasya puruṣasya | na vā eṣa strī na pumānyatkeśavaḥ puruṣo yadaha pumāstena na strī yadu keśavasteno na pumānnaitadayo na hiraṇyaṃ yallohāyasaṃ naite krimayo nākrimayo yaddandaśūkā atha yallohāyasam bhavati lohitā iva hi dandaśūkāstasmātkeśavasya puruṣasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनं दिशः समारोहयति । प्राचीमारोह गायत्री त्वावतु रथन्तरं साम त्रिवृत्स्तोमो वसन्त ऋतुर्ब्रह्म द्रविणम्
athainaṃ diśaḥ samārohayati | prācīmāroha gāyatrī tvāvatu rathantaraṃ sāma trivṛtstomo vasanta ṛturbrahma draviṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणामारोह । त्रिष्टुप्त्वावतु बृहत्साम पञ्चदश स्तोमो ग्रीष्म ऋतुः क्षत्रं द्रविणम्
dakṣiṇāmāroha | triṣṭuptvāvatu bṛhatsāma pañcadaśa stomo grīṣma ṛtuḥ kṣatraṃ draviṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीचीमारोह । जगती त्वावतु वैरूपं साम सप्तदश स्तोमो वर्षा ऋतुर्विड् द्रविणम्
pratīcīmāroha | jagatī tvāvatu vairūpaṃ sāma saptadaśa stomo varṣā ṛturviḍ draviṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदीचीमारोह । अनुष्टुप्त्वावतु वैराजं सामैकविंश स्तोमः शरदृतुः फलं द्रविणाम्
udīcīmāroha | anuṣṭuptvāvatu vairājaṃ sāmaikaviṃśa stomaḥ śaradṛtuḥ phalaṃ draviṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वामारोह । पङ्क्तिस्त्वावतु शाक्वररैवते सामनी त्रिणवत्रयस्त्रिंशौ स्तोमौ हेमन्तशिशिरावृतू वर्चो द्रविणमिति
ūrdhvāmāroha | paṅktistvāvatu śākvararaivate sāmanī triṇavatrayastriṃśau stomau hemantaśiśirāvṛtū varco draviṇamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदेनं दिशः समारोहयति । ऋतूनामेवैतद्रूपमृतूनेवैनमेतत्संवत्सरं समारोहयति स ऋतून्त्संवत्सरं समारुह्य सर्वमेवेदमुपर्युपरि भवत्यर्वागैवास्मादिदं सर्वम् भवति
tadyadenaṃ diśaḥ samārohayati | ṛtūnāmevaitadrūpamṛtūnevainametatsaṃvatsaraṃ samārohayati sa ṛtūntsaṃvatsaraṃ samāruhya sarvamevedamuparyupari bhavatyarvāgaivāsmādidaṃ sarvam bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शार्दूलचर्मणो जघनार्धे । सीसं निहितम् भवति तत्पदा प्रत्यस्यति प्रत्यस्तं नमुचेः शिर इति नमुचिर्ह वै नामासुर आस तमिन्द्रो निविव्याध तस्य पदा शिरो ऽभितष्ठौ स यदभिष्ठित उदबाधत स उच्वङ्कस्तस्य पदा शिरः प्रचिचेद ततो रक्षः समभवत्तद्ध स्मैनमनुभाषते क्व गमिष्यसि क्व मे मोक्ष्यस इति
śārdūlacarmaṇo jaghanārdhe | sīsaṃ nihitam bhavati tatpadā pratyasyati pratyastaṃ namuceḥ śira iti namucirha vai nāmāsura āsa tamindro nivivyādha tasya padā śiro 'bhitaṣṭhau sa yadabhiṣṭhita udabādhata sa ucvaṅkastasya padā śiraḥ praciceda tato rakṣaḥ samabhavattaddha smainamanubhāṣate kva gamiṣyasi kva me mokṣyasa iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सीसेनापजघान । तस्मात्सीसम् मृदु सृतजवं हि सर्वेण हि वीर्येणापजघान तस्माद्धिरण्यरूपं सन्न कियच्चनार्हति सृतजवं हि सर्वेण हि वीर्येणापजघान तद्वै स तन्नाष्ट्रा रक्षांस्यपजघान तथो एवैष एतन्नाष्ट्रा रक्षांस्यतो ऽपहन्ति
tatsīsenāpajaghāna | tasmātsīsam mṛdu sṛtajavaṃ hi sarveṇa hi vīryeṇāpajaghāna tasmāddhiraṇyarūpaṃ sanna kiyaccanārhati sṛtajavaṃ hi sarveṇa hi vīryeṇāpajaghāna tadvai sa tannāṣṭrā rakṣāṃsyapajaghāna tatho evaiṣa etannāṣṭrā rakṣāṃsyato 'pahanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनं शार्दूलचर्मारोहयति । सोमस्य त्विषिरसीति यत्र वै सोम इन्द्रमत्यपवत स यत्ततः शार्दूलः समभवत्तेन सोमस्य त्विषिस्तस्मादाह सोमस्य त्विषिरसीति तवेव मे त्विषिर्भूयादिति शार्दूलत्विषिमेवास्मिन्नेतद्दधाति तस्मादाह तवेव मे त्विषिर्भूयादिति
athainaṃ śārdūlacarmārohayati | somasya tviṣirasīti yatra vai soma indramatyapavata sa yattataḥ śārdūlaḥ samabhavattena somasya tviṣistasmādāha somasya tviṣirasīti taveva me tviṣirbhūyāditi śārdūlatviṣimevāsminnetaddadhāti tasmādāha taveva me tviṣirbhūyāditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रुक्ममधस्तादुपास्यति । मृत्योः पाहीत्यमृतमायुर्हिरण्यं तदमृत आयुषि प्रतितिष्ठति
atha rukmamadhastādupāsyati | mṛtyoḥ pāhītyamṛtamāyurhiraṇyaṃ tadamṛta āyuṣi pratitiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रुक्मः शतवितृणो वा भवति । नववितृणो वा स यदि शतवितृणः शतायुर्वा अयम् पुरुषः शततेजाः शतवीर्यस्तस्माचतवितृणो यद्यु नववितृणो नवेमे पुरुषे प्राणास्तस्मान्नववितृणः
atha rukmaḥ śatavitṛṇo vā bhavati | navavitṛṇo vā sa yadi śatavitṛṇaḥ śatāyurvā ayam puruṣaḥ śatatejāḥ śatavīryastasmācatavitṛṇo yadyu navavitṛṇo naveme puruṣe prāṇāstasmānnavavitṛṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुपरिष्टाचीर्ष्णो निदधाति । ओजो ऽसि सहो स्यमृतमसीत्यमृतमायुर्हिरण्यं तदस्मिन्नमृतमायुर्दधाति तद्यद्रुक्मा उभयतो भवतो ऽमृतमायुर्हिरण्यं तदमृतेनैवैनमेतदायुषोभयतः परिबृंहति तस्माद्रुक्मा उभयतो भवतः
tamupariṣṭācīrṣṇo nidadhāti | ojo 'si saho syamṛtamasītyamṛtamāyurhiraṇyaṃ tadasminnamṛtamāyurdadhāti tadyadrukmā ubhayato bhavato 'mṛtamāyurhiraṇyaṃ tadamṛtenaivainametadāyuṣobhayataḥ paribṛṃhati tasmādrukmā ubhayato bhavataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ बाहू उद्गृह्णाति । हिरण्यरूपा उषसो विरोक उभाविन्द्रो उदिथः सूर्यश्च आरोहतं वरुण मित्र गर्तं ततश्चक्षाथामदितिं दितिं चेति बाहू वै मित्रावरुणौ गर्तस्तस्मादाहारोहतं वरुण मित्र गर्तमिति ततश्चक्षाथामदितिं दितिं चेति ततः पश्यतं स्वं चारणं चेत्येवैतदाह
atha bāhū udgṛhṇāti | hiraṇyarūpā uṣaso viroka ubhāvindro udithaḥ sūryaśca ārohataṃ varuṇa mitra gartaṃ tataścakṣāthāmaditiṃ ditiṃ ceti bāhū vai mitrāvaruṇau gartastasmādāhārohataṃ varuṇa mitra gartamiti tataścakṣāthāmaditiṃ ditiṃ ceti tataḥ paśyataṃ svaṃ cāraṇaṃ cetyevaitadāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतेनोद्गृह्णीयात् । मित्रो ऽसि वरुणो ऽसीत्येवोद्गृह्णीयाद्बाहू वै मित्रावरुणौ बाहुभ्यां वै राजन्यो मैत्रावरुणस्तस्मान्मित्रो ऽसि वरुणो ऽसीत्येवोद्गृह्णीयात्
naitenodgṛhṇīyāt | mitro 'si varuṇo 'sītyevodgṛhṇīyādbāhū vai mitrāvaruṇau bāhubhyāṃ vai rājanyo maitrāvaruṇastasmānmitro 'si varuṇo 'sītyevodgṛhṇīyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदेनमूर्ध्वबाहुमभिषिञ्चति । वीर्यं वा एतद्राजन्यस्य यद्बाहू वीर्यं वा एतदपां रसः सम्भृतो भवति येनैनमेतदभिषिञ्चति नेन्म इदं वीर्यं वीर्यमपां रसः सम्भृतो बाहूव्लिनादिति तस्मादेनमूर्ध्वबाहुमभिषिञ्चति
tadyadenamūrdhvabāhumabhiṣiñcati | vīryaṃ vā etadrājanyasya yadbāhū vīryaṃ vā etadapāṃ rasaḥ sambhṛto bhavati yenainametadabhiṣiñcati nenma idaṃ vīryaṃ vīryamapāṃ rasaḥ sambhṛto bāhūvlināditi tasmādenamūrdhvabāhumabhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वै प्राञ्चं तिष्ठन्तमभिषिञ्चति । पुरस्ताद्ब्राह्मणो ऽभिषिञ्चत्यध्वर्युर्वा यो वास्य पुरोहितो भवति पश्चादितरे
taṃ vai prāñcaṃ tiṣṭhantamabhiṣiñcati | purastādbrāhmaṇo 'bhiṣiñcatyadhvaryurvā yo vāsya purohito bhavati paścāditare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमस्य त्वा द्युम्नेनाभिषिञ्चामीति । वीर्येणैतदाहाग्नेर्भ्राजसेति वीर्येणैवैतदाह सूर्यस्य वर्चसेति वीर्येणैवैतदाहेन्द्रस्येन्द्रियेणेति वीर्येणैवैतदाह क्षत्राणां क्षत्रपतिरेधीति राज्ञामधिराज एधीत्येवैतदाहाति दिद्यून्पाहीतीषवो वै दिद्यव इषुबधमेवैनमेतदतिनयति तस्मादाहाति दिद्यून्पाहीति
somasya tvā dyumnenābhiṣiñcāmīti | vīryeṇaitadāhāgnerbhrājaseti vīryeṇaivaitadāha sūryasya varcaseti vīryeṇaivaitadāhendrasyendriyeṇeti vīryeṇaivaitadāha kṣatrāṇāṃ kṣatrapatiredhīti rājñāmadhirāja edhītyevaitadāhāti didyūnpāhītīṣavo vai didyava iṣubadhamevainametadatinayati tasmādāhāti didyūnpāhīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमं देवाः । असपत्नं सुवध्वमितीमं देवा अभ्रातृव्यं सुवध्वमित्येवैतदाह महते क्षत्राय महते ज्यैष्ठ्यायेति नात्र तिरोहितमिवास्ति महते जानराज्यायेति महते जनानाम् राज्यायेत्येवैतदाहेन्द्रस्येन्द्रियायेति वीर्यायेत्येवैतदाह यदाहेन्द्रस्येन्द्रियायेतीमममुष्य पुत्रममुष्यै पुत्रमिति तद्यदेवास्य जन्म तत एवैतदाहास्यै विश इति यस्यै विशो राजा भवत्येष वो ऽमी राजा सोमो ऽस्माकम् ब्राह्मन्\आनां राजेति तदस्मा इदं सर्वमाद्य करोति ब्राह्मणमेवापोद्धरति तस्माद्ब्राह्मणो ऽनाद्यः सोमराजा हि भवति
imaṃ devāḥ | asapatnaṃ suvadhvamitīmaṃ devā abhrātṛvyaṃ suvadhvamityevaitadāha mahate kṣatrāya mahate jyaiṣṭhyāyeti nātra tirohitamivāsti mahate jānarājyāyeti mahate janānām rājyāyetyevaitadāhendrasyendriyāyeti vīryāyetyevaitadāha yadāhendrasyendriyāyetīmamamuṣya putramamuṣyai putramiti tadyadevāsya janma tata evaitadāhāsyai viśa iti yasyai viśo rājā bhavatyeṣa vo 'mī rājā somo 'smākam brāhman\ānāṃ rājeti tadasmā idaṃ sarvamādya karoti brāhmaṇamevāpoddharati tasmādbrāhmaṇo 'nādyaḥ somarājā hi bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतमभिषेकम् । कृष्णविषाणयानुविमृष्टे वीर्यं वा एतदपां रसः सम्भृतो भवति येनैनमेतदभिषिञ्चतीदम् मे वीर्यं सर्वमात्मानमुपस्पृशादिति तस्माद्वा अनुविमृष्टे
athaitamabhiṣekam | kṛṣṇaviṣāṇayānuvimṛṣṭe vīryaṃ vā etadapāṃ rasaḥ sambhṛto bhavati yenainametadabhiṣiñcatīdam me vīryaṃ sarvamātmānamupaspṛśāditi tasmādvā anuvimṛṣṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुविमृष्टे । प्र पर्वतस्य वृषभस्य पृष्ठादिति यथायम् पर्वतो ऽतिष्ठावा यथर्षभः पशूनतिष्ठावैवं वा एष इदं सर्वमतितिष्ठत्यर्वागेवास्मादिदं सर्वम् भवति यो राजसूयेन यजते तस्मादाह प्र पर्वतस्य वृषभस्य पृष्ठान्नावश्चरन्ति स्वसिच इयानाः ता आववृत्रन्नधरागुदक्ता अहिम् बुध्न्यमनु रीयमाणा इति
so 'nuvimṛṣṭe | pra parvatasya vṛṣabhasya pṛṣṭhāditi yathāyam parvato 'tiṣṭhāvā yatharṣabhaḥ paśūnatiṣṭhāvaivaṃ vā eṣa idaṃ sarvamatitiṣṭhatyarvāgevāsmādidaṃ sarvam bhavati yo rājasūyena yajate tasmādāha pra parvatasya vṛṣabhasya pṛṣṭhānnāvaścaranti svasica iyānāḥ tā āvavṛtrannadharāgudaktā ahim budhnyamanu rīyamāṇā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनमन्तरेव शार्दूलचर्मणि विष्णुक्रमान्क्रमयति । विष्णोर्विक्रमणमसि विष्णोर्विक्रान्तमसि विष्णोः क्रान्तमसीतीमे वै लोका विष्णोर्विक्रमणं विष्णोर्विक्रान्तं विष्णोः क्रान्तं तदिमानेव लोकान्त्समारुह्य सर्वमेवेदमुपर्युपरि भवत्यर्वागेवास्मादिदं सर्वम् भवति
athainamantareva śārdūlacarmaṇi viṣṇukramānkramayati | viṣṇorvikramaṇamasi viṣṇorvikrāntamasi viṣṇoḥ krāntamasītīme vai lokā viṣṇorvikramaṇaṃ viṣṇorvikrāntaṃ viṣṇoḥ krāntaṃ tadimāneva lokāntsamāruhya sarvamevedamuparyupari bhavatyarvāgevāsmādidaṃ sarvam bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ब्राह्मणस्य पात्रे । संस्रवान्त्समवनयति तद्ब्राह्मणं राजानमनु यशः करोति तस्माद्ब्राह्मणो राजानमनु यशः
atha brāhmaṇasya pātre | saṃsravāntsamavanayati tadbrāhmaṇaṃ rājānamanu yaśaḥ karoti tasmādbrāhmaṇo rājānamanu yaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यो ऽस्य पुत्रः प्रियतमो भवति । तस्मा एतत्पात्रम् प्रयचतीदम् मे ऽयं वीर्यम् पुत्रो ऽनुसंतनवदिति
tadyo 'sya putraḥ priyatamo bhavati | tasmā etatpātram prayacatīdam me 'yaṃ vīryam putro 'nusaṃtanavaditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रतिपरेत्य गार्हपत्यमन्वारब्धे जुहोति । प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो विश्वा रूपाणि परि ता बभूव यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्त्वयममुष्य पितेति तद्यः पुत्रस्तम् पितरं करोति यः पिता तम् पुत्रं तदेनयोर्वीर्ये व्यतिषजत्यसावस्य पितेति तद्यः पिता तम् पितरं करोति यः पुत्रस्तम् पुत्रं तदेनयोर्वीर्ये व्यतिषज्य पुनरेव यथायथं करोति वयं स्याम पतयो रयीणां स्वाहेत्याशीरेवैषैतस्य कर्मण आशिषमेवैतदाशास्ते
atha pratiparetya gārhapatyamanvārabdhe juhoti | prajāpate na tvadetānyanyo viśvā rūpāṇi pari tā babhūva yatkāmāste juhumastanno astvayamamuṣya piteti tadyaḥ putrastam pitaraṃ karoti yaḥ pitā tam putraṃ tadenayorvīrye vyatiṣajatyasāvasya piteti tadyaḥ pitā tam pitaraṃ karoti yaḥ putrastam putraṃ tadenayorvīrye vyatiṣajya punareva yathāyathaṃ karoti vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ svāhetyāśīrevaiṣaitasya karmaṇa āśiṣamevaitadāśāste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ य एष संस्रवो ऽतिरिक्तो भवति तमाग्नीध्रीये जुहोत्यतिरिक्तो वा एष संस्रवो भवत्यतिरिक्त आग्नीध्रीयो गार्हपत्ये हवींषि श्रपयन्त्याहवनीये जुह्वत्यथैषो ऽतिरिक्तंतदतिरिक्त एवैतदतिरिक्तं दधात्युत्तरार्धे जुहोत्येष ह्येतस्य देवस्य दिक्तस्मादुत्तरार्धे जुहोति स जुहोति रुद्र यत्ते क्रिवि परं नाम तस्मिन्हुतमस्यमेष्टमसि स्वाहेति
atha ya eṣa saṃsravo 'tirikto bhavati tamāgnīdhrīye juhotyatirikto vā eṣa saṃsravo bhavatyatirikta āgnīdhrīyo gārhapatye havīṃṣi śrapayantyāhavanīye juhvatyathaiṣo 'tiriktaṃtadatirikta evaitadatiriktaṃ dadhātyuttarārdhe juhotyeṣa hyetasya devasya diktasmāduttarārdhe juhoti sa juhoti rudra yatte krivi paraṃ nāma tasminhutamasyameṣṭamasi svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यो ऽस्य स्वो भवति । तस्य शतं वा परःशता वा गा उत्तरेणाहवनीयं स्थापयति तद्यदेवं करोति
tadyo 'sya svo bhavati | tasya śataṃ vā paraḥśatā vā gā uttareṇāhavanīyaṃ sthāpayati tadyadevaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणाद्ध वा अभिषिषिचानात् । इन्द्रियं वीर्यमपचक्राम शश्वद्य एषो ऽपां रसः सम्भृतो भवति येनैनमेतदभिषिञ्चति सो ऽस्येन्द्रियं वीर्यं निर्जघान तत्पशुष्वन्वविन्दत्तस्मात्पशवो यशो यदेष्वन्वविन्दत्तत्पशुष्वनुविद्येन्द्रियं वीर्यम् पुनरात्मन्नधत्त तथो एवैष एतन्नाहैवास्मान्न्विन्द्रियं वीर्यमपक्रामति वरुणसवो वा एष यद्राजसूयमिति वरुणो करोदिति त्वेवैष एतत्करोति
varuṇāddha vā abhiṣiṣicānāt | indriyaṃ vīryamapacakrāma śaśvadya eṣo 'pāṃ rasaḥ sambhṛto bhavati yenainametadabhiṣiñcati so 'syendriyaṃ vīryaṃ nirjaghāna tatpaśuṣvanvavindattasmātpaśavo yaśo yadeṣvanvavindattatpaśuṣvanuvidyendriyaṃ vīryam punarātmannadhatta tatho evaiṣa etannāhaivāsmānnvindriyaṃ vīryamapakrāmati varuṇasavo vā eṣa yadrājasūyamiti varuṇo karoditi tvevaiṣa etatkaroti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रथमुपावहरति । यद्वै राजन्यात्पराग्भवति रथेन वै तदनुयुङ्क्ते तस्माद्रथमुपावहरति
atha rathamupāvaharati | yadvai rājanyātparāgbhavati rathena vai tadanuyuṅkte tasmādrathamupāvaharati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स उपावहरति । इन्द्रस्य वज्रो ऽसीति वज्रो वै रथ इन्द्रो वै यजमानो द्वयेन वा एष इन्द्रो भवति यच्च क्षत्रियो यदु च यजमानस्तस्मादाहेन्द्रस्य वज्रो ऽसीति
sa upāvaharati | indrasya vajro 'sīti vajro vai ratha indro vai yajamāno dvayena vā eṣa indro bhavati yacca kṣatriyo yadu ca yajamānastasmādāhendrasya vajro 'sīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमन्तर्वेद्यभ्यववर्त्य युनक्ति । मित्रावरुणयोस्त्वा प्रशास्त्रोः प्रशिषा युनज्मीति बाहू वै मित्रावरुणौ बाहुभ्यां वै राजन्यो मैत्रावरुणस्तस्मादाह मित्रावरुणयोस्त्वा प्रशास्त्रोः प्रशिषा युनज्मीति
tamantarvedyabhyavavartya yunakti | mitrāvaruṇayostvā praśāstroḥ praśiṣā yunajmīti bāhū vai mitrāvaruṇau bāhubhyāṃ vai rājanyo maitrāvaruṇastasmādāha mitrāvaruṇayostvā praśāstroḥ praśiṣā yunajmīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं चतुर्युजं युनक्ति । स जघनेन सदो ऽग्रेण शालां येनैव दक्षिणा यन्ति तेन प्रतिपद्यते तं जघनेन चात्वालमग्रेणाग्नीध्रमुद्यचति
taṃ caturyujaṃ yunakti | sa jaghanena sado 'greṇa śālāṃ yenaiva dakṣiṇā yanti tena pratipadyate taṃ jaghanena cātvālamagreṇāgnīdhramudyacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमातिष्ठति । अव्यथायै त्वा स्वधायै त्वेत्यनार्त्यै त्वेत्येवैतदाह यदाहाव्यथायै त्वेति स्वधायै त्वेति रसाय त्वेत्येवैतदाहारिष्ठो अर्जुन इत्यर्जुनो ह वै नामेन्द्रो यदस्य गह्यं नाम द्वयेन वा एष इन्द्रो भवति यच्च क्षत्रियो यदु च यजमानस्तस्मादाहारिष्टो अर्जुन इति
tamātiṣṭhati | avyathāyai tvā svadhāyai tvetyanārtyai tvetyevaitadāha yadāhāvyathāyai tveti svadhāyai tveti rasāya tvetyevaitadāhāriṣṭho arjuna ityarjuno ha vai nāmendro yadasya gahyaṃ nāma dvayena vā eṣa indro bhavati yacca kṣatriyo yadu ca yajamānastasmādāhāriṣṭo arjuna iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दक्षिणायुग्यमुपार्षति । मरुताम् प्रसवेन जयेति विशो वै मरुतो विशा वै तत्क्षत्रियो जयति यज्जिगीषति तस्मादाह मरुताम् प्रसवेन जयेति
atha dakṣiṇāyugyamupārṣati | marutām prasavena jayeti viśo vai maruto viśā vai tatkṣatriyo jayati yajjigīṣati tasmādāha marutām prasavena jayeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मध्ये गवामुद्यचति । आपाम मनसेति मनसा वा इदं सर्वमाप्तं तन्मनसैवैतत्सर्वमाप्नोति तस्मादाहापाम मनसेति
atha madhye gavāmudyacati | āpāma manaseti manasā vā idaṃ sarvamāptaṃ tanmanasaivaitatsarvamāpnoti tasmādāhāpāma manaseti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ धनुरार्त्न्या गामुपस्पृशति । समिन्द्रियेणेतीन्द्रियं वै वीर्यं गाव इन्द्रियमेवैतद्वीर्यमात्मन्धत्ते ऽथाह जिनामीमाः कुर्व इमा इति
atha dhanurārtnyā gāmupaspṛśati | samindriyeṇetīndriyaṃ vai vīryaṃ gāva indriyamevaitadvīryamātmandhatte 'thāha jināmīmāḥ kurva imā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यत्स्वस्य गोषूद्यचति । यद्वै पुरुषात्पराग्भवति यशो वा किंचिद्वा स्वं हैवास्य तत्प्रतमामिवाभ्यपक्रामति तत्स्वादेवैतदिन्द्रियं वीर्यम् पुनरात्मन्धत्ते तस्मात्स्वस्य गोषूद्यचति
tadyatsvasya goṣūdyacati | yadvai puruṣātparāgbhavati yaśo vā kiṃcidvā svaṃ haivāsya tatpratamāmivābhyapakrāmati tatsvādevaitadindriyaṃ vīryam punarātmandhatte tasmātsvasya goṣūdyacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै तावन्मात्रीर्वा भूयसीर्वा प्रतिददाति । न वा एष क्रूरकर्मणे भवति यद्यजमानः क्रूरमिव वा एतत्करोति यदाह जिनामीमाः कुर्व इमा इति तथो हास्यैतदक्रूरं कृतम् भवति तस्मात्तावन्मात्रीर्वा भूयसीर्वा प्रतिददाति
tasmai tāvanmātrīrvā bhūyasīrvā pratidadāti | na vā eṣa krūrakarmaṇe bhavati yadyajamānaḥ krūramiva vā etatkaroti yadāha jināmīmāḥ kurva imā iti tatho hāsyaitadakrūraṃ kṛtam bhavati tasmāttāvanmātrīrvā bhūyasīrvā pratidadāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दक्षिणानायचति । सो ऽग्रेण यूपं दक्षिणेन वेदिं येनैव दक्षिणा यन्ति तेन प्रतिपद्यते तं जघनेन सदो ऽग्रेण शालामुद्यचति
atha dakṣiṇānāyacati | so 'greṇa yūpaṃ dakṣiṇena vediṃ yenaiva dakṣiṇā yanti tena pratipadyate taṃ jaghanena sado 'greṇa śālāmudyacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा न इन्द्र ते वयं तुराषाट् । अयुक्तासो अब्रह्मता विदसाम तिष्ठा रथमधि यं वज्रहस्ता रश्मीन्देव यमसे स्वश्वानित्युद्यचत्येवैतयाभीशवो वै रश्मयस्तस्मादाहा रश्मीन्देव यमसे स्वश्वानित्यथ रथविमोचनीयानि जुहोति प्रीतो रथो विमुच्याता इति तस्माद्रथविमोचनीयानि जुहोति
mā na indra te vayaṃ turāṣāṭ | ayuktāso abrahmatā vidasāma tiṣṭhā rathamadhi yaṃ vajrahastā raśmīndeva yamase svaśvānityudyacatyevaitayābhīśavo vai raśmayastasmādāhā raśmīndeva yamase svaśvānityatha rathavimocanīyāni juhoti prīto ratho vimucyātā iti tasmādrathavimocanīyāni juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जुहोति । अग्नये गृहपतये स्वाहेति स यदेवाग्नेयं रथस्य तदेवैतेन प्रीणाति वहा वा आग्नेया रथस्य वहानेवैतेन प्रीणाति श्रीर्वै गार्हपतं यावतो-यावत ईष्टे तच्रियमेवास्यैतद्गार्हपतं राज्यमभिविमुच्यते
sa juhoti | agnaye gṛhapataye svāheti sa yadevāgneyaṃ rathasya tadevaitena prīṇāti vahā vā āgneyā rathasya vahānevaitena prīṇāti śrīrvai gārhapataṃ yāvato-yāvata īṣṭe tacriyamevāsyaitadgārhapataṃ rājyamabhivimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमाय वनस्पतये स्वाहेति । द्वयानि वै वानस्पत्यानि चक्राणि रथ्यानि चानसानि च तेभ्यो न्वेवैतदुभयेभ्यो ऽरिष्टिं कुरुते सोमो वै वनस्पतिः स यदेव वानस्पत्यं रथस्य तदेवैतेन प्रीणाति दारूणि वै वानस्पत्यानि रथस्य दारूण्येवैतेन प्रीणाति क्षत्रं वै सोमः क्षत्रमेवास्यैतद्राज्यमभिविमुच्यते
somāya vanaspataye svāheti | dvayāni vai vānaspatyāni cakrāṇi rathyāni cānasāni ca tebhyo nvevaitadubhayebhyo 'riṣṭiṃ kurute somo vai vanaspatiḥ sa yadeva vānaspatyaṃ rathasya tadevaitena prīṇāti dārūṇi vai vānaspatyāni rathasya dārūṇyevaitena prīṇāti kṣatraṃ vai somaḥ kṣatramevāsyaitadrājyamabhivimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुतामोजसे स्वाहेति । स यदेव मारुतं रथस्य तदेवैतेन प्रीणाति चत्वारो ऽश्वा रथः पञ्चमो द्वौ सव्यष्ठृसारथी ते सप्त सप्त-सप्त व मारुतो गणः सर्वमेवैतेन रथम् प्रीणाति विशो वै मरुतो विशमेवास्यैतद्राज्यमभिविमुच्यते
marutāmojase svāheti | sa yadeva mārutaṃ rathasya tadevaitena prīṇāti catvāro 'śvā rathaḥ pañcamo dvau savyaṣṭhṛsārathī te sapta sapta-sapta va māruto gaṇaḥ sarvamevaitena ratham prīṇāti viśo vai maruto viśamevāsyaitadrājyamabhivimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रस्येन्द्रियाय स्वाहेति । स यदेवैन्द्रं रथस्य तदेवैतेन प्रीणाति सव्यष्ठा वा ऐन्द्रो रथस्य सव्यष्ठारमेवैतेन प्रीणातीन्द्रियं वै वीर्यमिन्द्र इन्द्रियमेवास्यैतद्वीर्यं राज्यमभिविमुच्यते
indrasyendriyāya svāheti | sa yadevaindraṃ rathasya tadevaitena prīṇāti savyaṣṭhā vā aindro rathasya savyaṣṭhāramevaitena prīṇātīndriyaṃ vai vīryamindra indriyamevāsyaitadvīryaṃ rājyamabhivimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वाराह्या उपानहा उपमुञ्चते । अग्नौ ह वै देवा घृतकुम्भम् प्रवेशयां चक्रुस्ततो वराहः सम्बभूव तस्माद्वराहो मेदुरो घृताद्धि सम्भूतस्तस्माद्वराहे गावः संजानते स्वमेवैतद्रसमभिसंजानते तत्पशूनामेवैतद्रसे प्रतितिष्ठति तस्माद्वाराह्या उपानहा उपमुञ्चते
atha vārāhyā upānahā upamuñcate | agnau ha vai devā ghṛtakumbham praveśayāṃ cakrustato varāhaḥ sambabhūva tasmādvarāho meduro ghṛtāddhi sambhūtastasmādvarāhe gāvaḥ saṃjānate svamevaitadrasamabhisaṃjānate tatpaśūnāmevaitadrase pratitiṣṭhati tasmādvārāhyā upānahā upamuñcate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेमाम् प्रत्यवेक्षमाणो जपति । पृथिवि मातर्मा मा हिंसीर्मो अहं त्वामिति वरुणाद्ध वा अभिषिषिचानात्पृथिवी बिभयां चकार महद्वा अयमभूद्यो ऽभ्यषेचि यद्वै मायं नावदृणीयादिति वरुण उ ह पृथिव्यै बिभयां चकार यद्वै मेयं नावधून्वीतेति तदनयैवैतन्मित्रधेयमकुरुत न हि माता पुत्रं हिनस्ति न पुत्रो मातरम्
athemām pratyavekṣamāṇo japati | pṛthivi mātarmā mā hiṃsīrmo ahaṃ tvāmiti varuṇāddha vā abhiṣiṣicānātpṛthivī bibhayāṃ cakāra mahadvā ayamabhūdyo 'bhyaṣeci yadvai māyaṃ nāvadṛṇīyāditi varuṇa u ha pṛthivyai bibhayāṃ cakāra yadvai meyaṃ nāvadhūnvīteti tadanayaivaitanmitradheyamakuruta na hi mātā putraṃ hinasti na putro mātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणसवो वा एष यद्राजसूयम् । पृथिव्यु हैतस्माद्बिभेति महद्वा अयमभूद्यो ऽभ्यषेचि यद्वै मायं नावदृणीयादित्येष उ हास्यै बिभेति यद्वै मेयं नावधून्वीतेति तदनयैवैतन्मित्रधेयं कुरुते न हि माता पुत्रं हिनस्ति न पुत्रो मातरं तस्मादेवं जपति
varuṇasavo vā eṣa yadrājasūyam | pṛthivyu haitasmādbibheti mahadvā ayamabhūdyo 'bhyaṣeci yadvai māyaṃ nāvadṛṇīyādityeṣa u hāsyai bibheti yadvai meyaṃ nāvadhūnvīteti tadanayaivaitanmitradheyaṃ kurute na hi mātā putraṃ hinasti na putro mātaraṃ tasmādevaṃ japati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽवतिष्ठति । हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् । नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतम् बृहदित्येतामतिचन्दसं जपन्नेषा वै सर्वाणि चन्दांसि यदतिचन्दास्तथैनम् पाप्मा नान्ववतिष्ठति
so 'vatiṣṭhati | haṃsaḥ śuciṣadvasurantarikṣasaddhotā vediṣadatithirduroṇasat | nṛṣadvarasadṛtasadvyomasadabjā gojā ṛtajā adrijā ṛtam bṛhadityetāmaticandasaṃ japanneṣā vai sarvāṇi candāṃsi yadaticandāstathainam pāpmā nānvavatiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं न संग्रहीतान्ववतिष्ठेत् । नेत्तं लोकमन्ववतिष्ठाद्यं सुषुवाणो ऽन्ववास्थादिति तं सरथमेव रथवाहन आदधति ततो ऽवाङपप्रवते तथा तं लोकं नान्ववतिष्ठति यं सुषुवाणो ऽन्ववास्थात्
taṃ na saṃgrahītānvavatiṣṭhet | nettaṃ lokamanvavatiṣṭhādyaṃ suṣuvāṇo 'nvavāsthāditi taṃ sarathameva rathavāhana ādadhati tato 'vāṅapapravate tathā taṃ lokaṃ nānvavatiṣṭhati yaṃ suṣuvāṇo 'nvavāsthāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरेणाहवनीयम् पूर्वाग्निरुद्वृतो भवति । स रथवाहनस्य दक्षिणमन्वनुष्यन्दं शतमानौ प्रवृत्तावाबध्नाति
uttareṇāhavanīyam pūrvāgnirudvṛto bhavati | sa rathavāhanasya dakṣiṇamanvanuṣyandaṃ śatamānau pravṛttāvābadhnāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औदुम्बरीं शाखामुपगूहति । तयोरन्यतरमुपस्पृशतीयदस्यायुरस्यायुर्मयि धेहि युङ्ङसि वर्चो मयि धेहीति तदायुर्वर्च आत्मन्धत्ते
audumbarīṃ śākhāmupagūhati | tayoranyataramupaspṛśatīyadasyāyurasyāyurmayi dhehi yuṅṅasi varco mayi dhehīti tadāyurvarca ātmandhatte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथौदुम्बरीं शाखामुपस्पृशति । ऊर्गस्यूर्जम् मयि धेहीति तदूर्जमात्मन्धत्ते तस्यैतस्य कर्मण एतावेव शतमानौ प्रवृत्तौ दक्षिणा तौ ब्रह्मणे ददाति ब्रह्मा हि यज्ञं दक्षिणतो ऽभिगोपायति तस्मात्तौ ब्रह्मणे ददाति
athaudumbarīṃ śākhāmupaspṛśati | ūrgasyūrjam mayi dhehīti tadūrjamātmandhatte tasyaitasya karmaṇa etāveva śatamānau pravṛttau dakṣiṇā tau brahmaṇe dadāti brahmā hi yajñaṃ dakṣiṇato 'bhigopāyati tasmāttau brahmaṇe dadāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रेण मैत्रावरुणस्य धिष्ण्यम् । मैत्रावरुणी पयस्या निहिता भवति तामस्य बाहू अभ्युपावहरतीन्द्रस्य वां वीर्यकृतो बाहू अभ्युपावहरामीति पशूनां वा एष रसो यत्पयस्या तत्पशूनामेवास्यैतद्रसम् बाहू अभ्युपावहरति तद्यन्मैत्रावरुणी भवति मित्रावरुणा उ हि बाहू तस्मान्मैत्रावरुणी भवति
agreṇa maitrāvaruṇasya dhiṣṇyam | maitrāvaruṇī payasyā nihitā bhavati tāmasya bāhū abhyupāvaharatīndrasya vāṃ vīryakṛto bāhū abhyupāvaharāmīti paśūnāṃ vā eṣa raso yatpayasyā tatpaśūnāmevāsyaitadrasam bāhū abhyupāvaharati tadyanmaitrāvaruṇī bhavati mitrāvaruṇā u hi bāhū tasmānmaitrāvaruṇī bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रावरुण्या पयस्यया प्रचरति । तस्या अनिष्ट एव स्विष्टकृद्भवत्यथास्मा आसन्दीमाहरन्त्युपरिसद्यं वा एष जयति यो जयत्यन्तरिक्षसद्यं तदेनमुपर्यासीनमधस्तादिमाः प्रजा उपासते तस्मादस्मा आसन्दीमाहरन्ति सैषा खादिरी वितृणा भवति येयं वर्ध्रव्युता भरतानाम्
maitrāvaruṇyā payasyayā pracarati | tasyā aniṣṭa eva sviṣṭakṛdbhavatyathāsmā āsandīmāharantyuparisadyaṃ vā eṣa jayati yo jayatyantarikṣasadyaṃ tadenamuparyāsīnamadhastādimāḥ prajā upāsate tasmādasmā āsandīmāharanti saiṣā khādirī vitṛṇā bhavati yeyaṃ vardhravyutā bharatānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामग्रेण । मैत्रावरुणस्य धिष्ण्यं निदधाति स्योनासि सुषदासीति शिवामेवैतचग्मां करोति
tāmagreṇa | maitrāvaruṇasya dhiṣṇyaṃ nidadhāti syonāsi suṣadāsīti śivāmevaitacagmāṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाधीवासमास्तृणाति । क्षत्रस्य योनिरसीति तद्यैव क्षत्रस्य योनिस्तामेवैतत्करोति
athādhīvāsamāstṛṇāti | kṣatrasya yonirasīti tadyaiva kṣatrasya yonistāmevaitatkaroti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनमासादयति । स्योनामासीद सुषदामासीदेति शिवां शग्मामासीदेत्येवैतदाह क्षत्रस्य योनिमासीदेति तद्यैव क्षत्रस्य योनिस्तस्यामेवैनमेतद्दधाति
athainamāsādayati | syonāmāsīda suṣadāmāsīdeti śivāṃ śagmāmāsīdetyevaitadāha kṣatrasya yonimāsīdeti tadyaiva kṣatrasya yonistasyāmevainametaddadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्तरांसे ऽभिमृश्य जपति । निषसाद घृतव्रत इति घृतव्रतो वै राजा न वा एष सर्वस्मा इव वदनाय न सर्वस्मा इव कर्मणे यदेव साधु वदेद्यत्साधु कुर्यात्तस्मै वा एष च श्रोत्रियश्चैतौ ह वै द्वौ मनुष्येषु घृतव्रतौ तस्मादाह निषसाद घृतव्रत इति वरुणः पस्त्यास्वेति विशो वै पस्त्या विक्ष्वेत्येवैतदाह साम्राज्याय सुक्रतुरिति राज्यायेत्येवैतदाह यदाह साम्राज्याय सुक्रतुरिति
athāntarāṃse 'bhimṛśya japati | niṣasāda ghṛtavrata iti ghṛtavrato vai rājā na vā eṣa sarvasmā iva vadanāya na sarvasmā iva karmaṇe yadeva sādhu vadedyatsādhu kuryāttasmai vā eṣa ca śrotriyaścaitau ha vai dvau manuṣyeṣu ghṛtavratau tasmādāha niṣasāda ghṛtavrata iti varuṇaḥ pastyāsveti viśo vai pastyā vikṣvetyevaitadāha sāmrājyāya sukraturiti rājyāyetyevaitadāha yadāha sāmrājyāya sukraturiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्मै पञ्चाक्षान्पाणावावपति अभिभूरस्येतास्ते पञ्च दिशः कल्पन्तामित्येष वा अयानभिभूर्यत्कलिरेष हि सर्वानयानभिभवति तस्मादाहाभिभूरसीत्येतास्त पञ्च दिशः कल्पन्तामिति पञ्च वै दिशस्तदस्मै सर्वा एव दिशः कल्पयति
athāsmai pañcākṣānpāṇāvāvapati abhibhūrasyetāste pañca diśaḥ kalpantāmityeṣa vā ayānabhibhūryatkalireṣa hi sarvānayānabhibhavati tasmādāhābhibhūrasītyetāsta pañca diśaḥ kalpantāmiti pañca vai diśastadasmai sarvā eva diśaḥ kalpayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनम् पृष्ठतस्तूष्णीमेव दण्डैर्घ्नन्ति । तं दण्डैर्घ्नन्तो दण्डबधमतिनयन्ति तस्माद्राजादण्ड्यो यदेनं दण्डबधमतिनयन्ति
athainam pṛṣṭhatastūṣṇīmeva daṇḍairghnanti | taṃ daṇḍairghnanto daṇḍabadhamatinayanti tasmādrājādaṇḍyo yadenaṃ daṇḍabadhamatinayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वरं वृणीते । यं ह वै कं च सुषुवाणो वरं वृणीते सो ऽस्मै सर्वः समृध्यते तस्माद्वरं वृणीते
atha varaṃ vṛṇīte | yaṃ ha vai kaṃ ca suṣuvāṇo varaṃ vṛṇīte so 'smai sarvaḥ samṛdhyate tasmādvaraṃ vṛṇīte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ब्रह्मन्नित्येव प्रथममामन्त्रयते । ब्रह्म प्रथममभिव्याहराणि ब्रह्मप्रसूतां वाचं वदानीति तस्माद्ब्रह्मन्नित्येव प्रथममामन्त्रयते त्वम् ब्रह्मासीतीतरः प्रत्याह सवितासि सत्यप्रसव इति वीर्यमेवास्मिन्नेतद्दधाति सवितारमेव सत्यप्रसवं करोति
sa brahmannityeva prathamamāmantrayate | brahma prathamamabhivyāharāṇi brahmaprasūtāṃ vācaṃ vadānīti tasmādbrahmannityeva prathamamāmantrayate tvam brahmāsītītaraḥ pratyāha savitāsi satyaprasava iti vīryamevāsminnetaddadhāti savitārameva satyaprasavaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन्नित्येव द्वितीयमामन्त्रयते । त्वम् ब्रह्मासीतीतरः प्रत्याह वरुणो ऽसि सत्यौजा इति वीर्यमेवास्मिन्नेतद्दधाति वरुणमेव सत्यौजसं करोति
brahmannityeva dvitīyamāmantrayate | tvam brahmāsītītaraḥ pratyāha varuṇo 'si satyaujā iti vīryamevāsminnetaddadhāti varuṇameva satyaujasaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन्नित्येव तृतीयमामन्त्रयते । त्वम् ब्रह्मासीतीतरः प्रत्याहेन्द्रो ऽसि विशौजा इति वीर्यमेवास्मिन्नेतद्दधातीन्द्रमेव विशौजसं करोति
brahmannityeva tṛtīyamāmantrayate | tvam brahmāsītītaraḥ pratyāhendro 'si viśaujā iti vīryamevāsminnetaddadhātīndrameva viśaujasaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन्नित्येव चतुर्थमामन्त्रयते । त्वम् ब्रह्मासीतीतरः प्रत्याह रुद्रो ऽसि सुशेव इति तद्वीर्याण्येवास्मिन्नेतत्पूर्वाणि दधात्यथैनमेतचमयत्येव तस्मादेष सर्वस्येशानो मृडयति यदेनं शमयति
brahmannityeva caturthamāmantrayate | tvam brahmāsītītaraḥ pratyāha rudro 'si suśeva iti tadvīryāṇyevāsminnetatpūrvāṇi dadhātyathainametacamayatyeva tasmādeṣa sarvasyeśāno mṛḍayati yadenaṃ śamayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन्नित्येव पञ्चममामन्त्रयते । त्वम् ब्रह्मासीतीतरो ऽनिरुक्तम् प्रत्याह परिमितं वै निरुक्तं तत्परिमितमेवास्मिन्नेतत्पूर्वं वीर्यं दधात्यथात्रानिरुक्तम् प्रत्याहापरिमितं वा अनिरुक्तं तदपरिमितमेवास्मिन्नेतत्सर्वं वीर्यं दधाति तस्मादत्रानिरुक्तम् प्रत्याह
brahmannityeva pañcamamāmantrayate | tvam brahmāsītītaro 'niruktam pratyāha parimitaṃ vai niruktaṃ tatparimitamevāsminnetatpūrvaṃ vīryaṃ dadhātyathātrāniruktam pratyāhāparimitaṃ vā aniruktaṃ tadaparimitamevāsminnetatsarvaṃ vīryaṃ dadhāti tasmādatrāniruktam pratyāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सुमङ्गलनामानं ह्वयति । बहुकार श्रेयस्कर भूयस्करेति य एवंनामा भवति कल्याणमेवैतन्मानुष्यै वाचो वदति
atha sumaṅgalanāmānaṃ hvayati | bahukāra śreyaskara bhūyaskareti ya evaṃnāmā bhavati kalyāṇamevaitanmānuṣyai vāco vadati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्मै ब्राह्मण स्फ्यम् प्रयचति । अध्वर्युर्वा यो वास्य पुरोहितो भवतीन्द्रस्य वज्रो ऽसि तेन मे रध्येति वज्रो वै स्फ्यः स एतेन वज्रेण ब्राह्मणो राजानमात्मनो ऽबलीयांसं कुरुते यो वै राजा ब्राह्मणादबलीयानमित्रेभ्यो वै स बलीयान्भवति तदमित्रेभ्य एवैनमेतद्बलीयांसं करोति
athāsmai brāhmaṇa sphyam prayacati | adhvaryurvā yo vāsya purohito bhavatīndrasya vajro 'si tena me radhyeti vajro vai sphyaḥ sa etena vajreṇa brāhmaṇo rājānamātmano 'balīyāṃsaṃ kurute yo vai rājā brāhmaṇādabalīyānamitrebhyo vai sa balīyānbhavati tadamitrebhya evainametadbalīyāṃsaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं राजा राजभ्रात्रे प्रयचति । इन्द्रस्य वज्रो ऽसि तेन मे रध्येति तेन राजा राजभ्रातरमात्मनो ऽबलीयांसं कुरुते
taṃ rājā rājabhrātre prayacati | indrasya vajro 'si tena me radhyeti tena rājā rājabhrātaramātmano 'balīyāṃsaṃ kurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं राजभ्राता सूताय वा स्थपतये वा प्रयचति । इन्द्रस्य वज्रो ऽसि तेन मे रध्येति तेन राजभ्राता सूतं वा स्थपतिं वात्मनो ऽबलीयांसं कुरुते
taṃ rājabhrātā sūtāya vā sthapataye vā prayacati | indrasya vajro 'si tena me radhyeti tena rājabhrātā sūtaṃ vā sthapatiṃ vātmano 'balīyāṃsaṃ kurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं सूतो वा स्थपतिर्वा ग्रामण्ये प्रयचति । इन्द्रस्य वज्रो ऽसि तेन मे रध्येति तेन सूतो वा स्थपतिर्वा ग्रामण्यमात्मनो ऽबलीयांसं कुरुते
taṃ sūto vā sthapatirvā grāmaṇye prayacati | indrasya vajro 'si tena me radhyeti tena sūto vā sthapatirvā grāmaṇyamātmano 'balīyāṃsaṃ kurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं ग्रामणीः सजाताय प्रयचति । इन्द्रस्य वज्रो ऽसि तेन मे रध्येति तेन ग्रामणीः सजातमात्मनो ऽबलीयांसं कुरुते तद्यदेवं सम्प्रयचन्ते नेत्पापवस्यसमसद्यथापूर्वमसदिति तस्मादेवं सम्प्रयचन्ते
taṃ grāmaṇīḥ sajātāya prayacati | indrasya vajro 'si tena me radhyeti tena grāmaṇīḥ sajātamātmano 'balīyāṃsaṃ kurute tadyadevaṃ samprayacante netpāpavasyasamasadyathāpūrvamasaditi tasmādevaṃ samprayacante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सजातश्च प्रतिप्रस्थाता च । एतेन सफ्येन पूर्वाग्नौ शुक्रस्य पुरोरुचाधिदेवनं कुरुतो ऽत्ता वै शुक्रो ऽत्तारमेवैतत्कुरुतः
atha sajātaśca pratiprasthātā ca | etena saphyena pūrvāgnau śukrasya purorucādhidevanaṃ kuruto 'ttā vai śukro 'ttāramevaitatkurutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मन्थिनः पुरोरुचा विमितं विमिनुतः । आद्यो वै मन्थी तदत्तारमेवैतत्कृत्वाथास्मा एतदाद्यं जनयतस्तस्मान्मन्थिनः पुरोरुचा विमितं विमिनुतः
atha manthinaḥ purorucā vimitaṃ viminutaḥ | ādyo vai manthī tadattāramevaitatkṛtvāthāsmā etadādyaṃ janayatastasmānmanthinaḥ purorucā vimitaṃ viminutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाध्वर्युः । चतुर्गृहीतमाज्यं गृहीत्वाधिदेवने हिरण्यं निधाय जुहोत्यग्निः पृथुर्धर्मणस्पतिर्जुषाणो अग्निः पृथुर्धर्मणस्पतिराज्यस्य वेतु स्वाहेति
athādhvaryuḥ | caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvādhidevane hiraṇyaṃ nidhāya juhotyagniḥ pṛthurdharmaṇaspatirjuṣāṇo agniḥ pṛthurdharmaṇaspatirājyasya vetu svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाक्षान्निवपति । स्वाहाकृताः सूर्यस्य रश्मिभिर्यतध्वं सजातानाम् मध्यमेष्ठ्यायेत्येष वा अग्निः पृथुर्यदधिदेवनं तस्यैते ऽङ्गारा यदक्षास्तमेवैतेन प्रीणाति तस्य ह वा एषानुमता गृहेषु हन्यते यो वा राजसूयेन यजते यो वैतदेवं वेदैतेष्वक्षेष्वाह गां दीव्यध्वमिति पूर्वाग्निवाहौ दक्षिणा
athākṣānnivapati | svāhākṛtāḥ sūryasya raśmibhiryatadhvaṃ sajātānām madhyameṣṭhyāyetyeṣa vā agniḥ pṛthuryadadhidevanaṃ tasyaite 'ṅgārā yadakṣāstamevaitena prīṇāti tasya ha vā eṣānumatā gṛheṣu hanyate yo vā rājasūyena yajate yo vaitadevaṃ vedaiteṣvakṣeṣvāha gāṃ dīvyadhvamiti pūrvāgnivāhau dakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाहाग्नये स्विष्टकृते ऽनुब्रूहीति । तद्यदन्तरेणाहुती एतत्कर्म क्रियत एष वै प्रजापतिर्य एष यज्ञस्तायते यस्मादिमाः प्रजाः प्रजाता एतम्वेवाप्येतर्ह्यनु प्रजायन्ते तदेनम् मध्यत एवैतस्य प्रजापतेर्दधाति मध्यतः सुवति तस्मादन्तरेणाहुती एतत्कर्म क्रियत आश्राव्याहाग्निं स्विष्टकृतं यजेति वषट्कृते जुहोति
athāhāgnaye sviṣṭakṛte 'nubrūhīti | tadyadantareṇāhutī etatkarma kriyata eṣa vai prajāpatirya eṣa yajñastāyate yasmādimāḥ prajāḥ prajātā etamvevāpyetarhyanu prajāyante tadenam madhyata evaitasya prajāpaterdadhāti madhyataḥ suvati tasmādantareṇāhutī etatkarma kriyata āśrāvyāhāgniṃ sviṣṭakṛtaṃ yajeti vaṣaṭkṛte juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेडामादधाति । उपहूतायामिडायामप उपस्पृश्य माहेन्द्रं ग्रहं गृह्णाति माहेन्द्रं ग्रहं गृहीत्वा स्तोत्रमुपाकरोति तं स्तोत्राय प्रमीवति स उपावरोहति सो ऽन्ते स्तोत्रस्य भवत्यन्ते शस्त्रस्य
atheḍāmādadhāti | upahūtāyāmiḍāyāmapa upaspṛśya māhendraṃ grahaṃ gṛhṇāti māhendraṃ grahaṃ gṛhītvā stotramupākaroti taṃ stotrāya pramīvati sa upāvarohati so 'nte stotrasya bhavatyante śastrasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणाद्ध वा अभिषिषिचानाद्भर्गो ऽपचक्राम । वीर्यं वै भर्ग एष विष्णुर्यज्ञः सो ऽस्मादपचक्राम शश्वद्य एषो ऽपां रसः सम्भृतो भवति येनैनमेतदभिषिञ्चति सो ऽस्य भर्गं निर्जघान
varuṇāddha vā abhiṣiṣicānādbhargo 'pacakrāma | vīryaṃ vai bharga eṣa viṣṇuryajñaḥ so 'smādapacakrāma śaśvadya eṣo 'pāṃ rasaḥ sambhṛto bhavati yenainametadabhiṣiñcati so 'sya bhargaṃ nirjaghāna
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेताभिर्देवताभिरनुसमसर्पत् । सवित्रा प्रसवित्रा सरस्वत्या वाचा त्वष्ट्रा रूपैः पूष्णः पशुभिरिन्द्रेणास्मे बृहस्पतिना ब्रह्मणा वरुणेनौजसाग्निना तेजसा सोमेन राज्ञा विष्णुनैव दशम्या देवतयान्वविन्दत्
tametābhirdevatābhiranusamasarpat | savitrā prasavitrā sarasvatyā vācā tvaṣṭrā rūpaiḥ pūṣṇaḥ paśubhirindreṇāsme bṛhaspatinā brahmaṇā varuṇenaujasāgninā tejasā somena rājñā viṣṇunaiva daśamyā devatayānvavindat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदेनमेताभिर्देवताभिरनुसमसर्पत् । तस्मात्संसृपो नामाथ यद्दशमे ऽहन्प्रसुतो भवति तस्माद्दशपेयो ऽथो यद्दश दशैकैकं चमसमनुप्रसृप्ता भवन्ति तस्माद्वेव दशपेयः
tadyadenametābhirdevatābhiranusamasarpat | tasmātsaṃsṛpo nāmātha yaddaśame 'hanprasuto bhavati tasmāddaśapeyo 'tho yaddaśa daśaikaikaṃ camasamanuprasṛptā bhavanti tasmādveva daśapeyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहुः । दश पितामहान्त्सोमपान्त्सख्याय प्रसर्पेत्तथो हास्य सोमपीथमश्नुते दशपेयो हीति तद्वै ज्या द्वौ त्रीनित्येव पितामहान्त्सोमपान्विन्दन्ति तस्मादेता एव देवताः संख्याय प्रसर्पेत्
tadāhuḥ | daśa pitāmahāntsomapāntsakhyāya prasarpettatho hāsya somapīthamaśnute daśapeyo hīti tadvai jyā dvau trīnityeva pitāmahāntsomapānvindanti tasmādetā eva devatāḥ saṃkhyāya prasarpet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताभिर्वै देवताभिर्वरुण एतस्य सोमपीथमाश्नुत । तथो एवैष एताभिरेव देवताभिरेतस्य सोमपीथमश्नुते तस्मादेता एव देवताः संख्याय प्रसर्पेदथ यदैवैषोदवसानीयेष्टिः संतिष्ठत एतस्याभिषेचनीयस्य
etābhirvai devatābhirvaruṇa etasya somapīthamāśnuta | tatho evaiṣa etābhireva devatābhiretasya somapīthamaśnute tasmādetā eva devatāḥ saṃkhyāya prasarpedatha yadaivaiṣodavasānīyeṣṭiḥ saṃtiṣṭhata etasyābhiṣecanīyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतानि हवींषि निर्वपति । सावित्रं द्वादशकपालं वाष्टाकपालं वा पुरोडाशं सविता वै देवानाम् प्रसविता सवितृप्रसूत एव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतत्सवितृप्रसूत एवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
athaitāni havīṃṣi nirvapati | sāvitraṃ dvādaśakapālaṃ vāṣṭākapālaṃ vā puroḍāśaṃ savitā vai devānām prasavitā savitṛprasūta eva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etatsavitṛprasūta evānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सारस्वतं चरुं निर्वपति । वाग्वै सरस्वती वाचैव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतद्वाचैवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha sārasvataṃ caruṃ nirvapati | vāgvai sarasvatī vācaiva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etadvācaivānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ त्वाष्ट्रं दशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति । त्वष्टा वै रूपाणामीष्टे त्वष्ट्रैव तद्रूपैर्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतत्त्वष्ट्रैव रूपैरनुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha tvāṣṭraṃ daśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati | tvaṣṭā vai rūpāṇāmīṣṭe tvaṣṭraiva tadrūpairvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etattvaṣṭraiva rūpairanusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पौष्णं चरुं निर्वपति । पशवो वै पूषा पशुभिरेव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतत्पशुभिरेवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha pauṣṇaṃ caruṃ nirvapati | paśavo vai pūṣā paśubhireva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etatpaśubhirevānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैन्द्रमेकादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति । इन्द्रियं वै वीर्यमिन्द्र इन्द्रियेणैव तद्वीर्येण वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतदिन्द्रियेणैव वीर्येणानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
athaindramekādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati | indriyaṃ vai vīryamindra indriyeṇaiva tadvīryeṇa varuṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etadindriyeṇaiva vīryeṇānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ बार्हस्पत्यं चरुं निर्वपति । ब्रह्म वै बृहस्पतिर्ब्रह्मणैव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतद्ब्रह्मणैवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha bārhaspatyaṃ caruṃ nirvapati | brahma vai bṛhaspatirbrahmaṇaiva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etadbrahmaṇaivānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वारुणं यवमयं चरुं निर्वपति । स येनैवौजसेमाः प्रजा वरुणो ऽगृह्णात्तेनैव तदोजसा वरुणो ऽनुसमसर्पत्तेनो एवैष तदोजसानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha vāruṇaṃ yavamayaṃ caruṃ nirvapati | sa yenaivaujasemāḥ prajā varuṇo 'gṛhṇāttenaiva tadojasā varuṇo 'nusamasarpatteno evaiṣa tadojasānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसदो दशम्यो देवताः । तत्र पञ्च पुण्डरीकाण्युपप्रयचति तां द्वादशपुण्डरीकां स्रज प्रतिमुञ्चते सा दीक्षा तया दीक्षया दीक्षते
upasado daśamyo devatāḥ | tatra pañca puṇḍarīkāṇyupaprayacati tāṃ dvādaśapuṇḍarīkāṃ sraja pratimuñcate sā dīkṣā tayā dīkṣayā dīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्द्वादश भवन्ति । द्वादश वै मासाः संवत्सरस्य सर्वं वै संवत्सरः सर्वेणैवैनमेतद्दीक्षयति यानि पुण्डरीकाणि तानि दिवो रूपं तानि नक्षत्राणां रूपं ये वधकास्ते ऽन्तरिक्षस्य रूपं यानि बिसानि तान्यस्यै तदेनमेषु लोकेष्वधि दीक्षयति
atha yaddvādaśa bhavanti | dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya sarvaṃ vai saṃvatsaraḥ sarveṇaivainametaddīkṣayati yāni puṇḍarīkāṇi tāni divo rūpaṃ tāni nakṣatrāṇāṃ rūpaṃ ye vadhakāste 'ntarikṣasya rūpaṃ yāni bisāni tānyasyai tadenameṣu lokeṣvadhi dīkṣayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजानं क्रीत्वा । द्वेधोपनह्य परिवहन्ति ततो ऽर्धमासन्द्यामासाद्य प्रचरत्यथ य एषो ऽर्धो ब्रह्मणो गृहे निहितो भवति तमासन्द्यामासाद्यातिथ्येन प्रचरति यदातिथ्येन प्रचरत्यथोपसद्भिः प्रचरति यदोपसद्भिः प्रचरति
atha rājānaṃ krītvā | dvedhopanahya parivahanti tato 'rdhamāsandyāmāsādya pracaratyatha ya eṣo 'rdho brahmaṇo gṛhe nihito bhavati tamāsandyāmāsādyātithyena pracarati yadātithyena pracaratyathopasadbhiḥ pracarati yadopasadbhiḥ pracarati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतानि हवींषि निर्वपति । आग्नेयमष्टाकपालम् पुरोडाशं सौम्यं चरुं वैष्णवं त्रिकपालं वा पुरोडाशं चरुं वा तेन यथेष्ट्यैवं यजते
athaitāni havīṃṣi nirvapati | āgneyamaṣṭākapālam puroḍāśaṃ saumyaṃ caruṃ vaiṣṇavaṃ trikapālaṃ vā puroḍāśaṃ caruṃ vā tena yatheṣṭyaivaṃ yajate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदु तथा न कुर्यात् । ह्वलति वा एष यो यज्ञपथादेत्येति वा एष यज्ञपथाद्य उपसत्पथादेति तस्मादुपसत्पथादेव नेयात्
tadu tathā na kuryāt | hvalati vā eṣa yo yajñapathādetyeti vā eṣa yajñapathādya upasatpathādeti tasmādupasatpathādeva neyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यदग्निं यजति । अग्निनैवैतत्तेजसानुसंसर्पत्यथ यत्सोमं यजति सोमेनैवैतद्राज्ञानुसंसर्पत्यथ यद्विष्णुं यजति यज्ञो वै विष्णुस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
sa yadagniṃ yajati | agninaivaitattejasānusaṃsarpatyatha yatsomaṃ yajati somenaivaitadrājñānusaṃsarpatyatha yadviṣṇuṃ yajati yajño vai viṣṇustadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एष सप्तदशो ऽग्निष्टोमो भवति । सप्तदशो वै प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
sa eṣa saptadaśo 'gniṣṭomo bhavati | saptadaśo vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य द्वादश प्रथमगर्भाः पष्ठौह्यो दक्षिणा । द्वादश वै मासाः संवत्सरस्य संवत्सरः प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
tasya dvādaśa prathamagarbhāḥ paṣṭhauhyo dakṣiṇā | dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां द्वादश गर्भाः । ताश्चतुर्विंशतिश्चतुर्विंशतिर्वै संवत्सरस्यार्धमासाः संवत्सरः प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
tāsāṃ dvādaśa garbhāḥ | tāścaturviṃśatiścaturviṃśatirvai saṃvatsarasyārdhamāsāḥ saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता ब्रह्मणे ददाति । ब्रह्मा हि यज्ञं दक्षिणतो ऽभिगोपायति तस्मात्ता ब्रह्मणे ददाति हिरण्मयीं स्रजमुद्गात्रे रुक्मं होत्रे हिरण्मयौ प्राकाशावध्वर्युभ्यामश्वम् प्रस्तोत्रे वशाम् मैत्रावरुणायर्षभम् ब्राह्मणाचंसिने वाससी नेष्टापोतृभ्यामन्यतरतोयुक्तं यवाचितमचावाकाय गामग्नीधे
tā brahmaṇe dadāti | brahmā hi yajñaṃ dakṣiṇato 'bhigopāyati tasmāttā brahmaṇe dadāti hiraṇmayīṃ srajamudgātre rukmaṃ hotre hiraṇmayau prākāśāvadhvaryubhyāmaśvam prastotre vaśām maitrāvaruṇāyarṣabham brāhmaṇācaṃsine vāsasī neṣṭāpotṛbhyāmanyataratoyuktaṃ yavācitamacāvākāya gāmagnīdhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता वा एताः । द्वादश वा त्रयोदश वा दक्षिणा भवन्ति द्वादश वा वै त्रयोदश वा संवत्सरस्य मासाः संवत्सरः प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
tā vā etāḥ | dvādaśa vā trayodaśa vā dakṣiṇā bhavanti dvādaśa vā vai trayodaśa vā saṃvatsarasya māsāḥ saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.