Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·7·7.2·7.2.3

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 7.2.3

अथ दर्भस्तम्बमुपदधाति । एतद्वै देवा ओषधीरुपादधत तथैवैतद्यजमान ओषधीरुपधत्ते

atha darbhastambamupadadhāti | etadvai devā oṣadhīrupādadhata tathaivaitadyajamāna oṣadhīrupadhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेव दर्भस्तम्बमुपदधाति । जायत एष एतद्यच्चीयते स एष सर्वस्मा अन्नाय जायत उभयम्वेतदन्नं यद्दर्भा आपश्च ह्येता ओषधयश्च या वै वृत्राद्बीभत्समाना आपो धन्व दृभन्त्य उदायंस्ते दर्भा अभवन्यद्द्वभन्त्य उदायंस्तस्माद्दर्भास्ता हैताः शुद्धा मेध्या आपो वृत्राभिप्रक्षरिता यद्दर्भा यदु दर्भास्तेनौषधय उभयेनैवैन्मेतदन्नेन प्रीणाति

yadveva darbhastambamupadadhāti | jāyata eṣa etadyaccīyate sa eṣa sarvasmā annāya jāyata ubhayamvetadannaṃ yaddarbhā āpaśca hyetā oṣadhayaśca yā vai vṛtrādbībhatsamānā āpo dhanva dṛbhantya udāyaṃste darbhā abhavanyaddvabhantya udāyaṃstasmāddarbhāstā haitāḥ śuddhā medhyā āpo vṛtrābhiprakṣaritā yaddarbhā yadu darbhāstenauṣadhaya ubhayenaivainmetadannena prīṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतासमरे । वाग्वै सीतासमरः प्राणा वै सीतास्तासामयं समयो वाची वै प्राणेभ्यो ऽन्नं धीयते मध्यतो मध्यत एवास्मिन्नेतदन्नं दधाति तूष्णीमनिरुक्तं वै तद्यतूष्णीं सर्वं वा अनिरुक्तं सर्वेणैवास्मिन्नेतदन्ने दधाति

sītāsamare | vāgvai sītāsamaraḥ prāṇā vai sītāstāsāmayaṃ samayo vācī vai prāṇebhyo 'nnaṃ dhīyate madhyato madhyata evāsminnetadannaṃ dadhāti tūṣṇīmaniruktaṃ vai tadyatūṣṇīṃ sarvaṃ vā aniruktaṃ sarveṇaivāsminnetadanne dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनमभिजुहोति । जायत एष एतद्यच्चीयते स एष सर्वस्मा अन्नाय जायते सर्वस्यो अस्यैष रसो यदाज्यमपां च ह्येष ओषधीनां च रसो ऽस्यैवैनमेतत्सर्वस्य रसेन प्रीणाति यावानु वै रसस्तावानात्मानेनैवैनमेतत्सर्वस्य रसेन प्रीणाति यावानु वै रसस्तावानात्मानेनैवैनमेतत्सर्वेण प्रीणाति पञ्चगृहीतेन पञ्चचितिको ऽग्निः पञ्च ऽर्तवः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदन्नेन प्रीणाति

athainamabhijuhoti | jāyata eṣa etadyaccīyate sa eṣa sarvasmā annāya jāyate sarvasyo asyaiṣa raso yadājyamapāṃ ca hyeṣa oṣadhīnāṃ ca raso 'syaivainametatsarvasya rasena prīṇāti yāvānu vai rasastāvānātmānenaivainametatsarvasya rasena prīṇāti yāvānu vai rasastāvānātmānenaivainametatsarveṇa prīṇāti pañcagṛhītena pañcacitiko 'gniḥ pañca 'rtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadannena prīṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेवैनमभिजुहोति । एतद्वै यत्रैतम् प्राणा ऋषयो ऽग्रे ऽग्निं समस्कुर्वंस्तदस्मिन्नेतम् पुरस्ताद्भागमकुर्वत तस्मात्पुरस्ताद्भागास्तद्यदभिजुहोति य एवास्मिंस्ते प्राणा ऋषयः पुरस्ताद्भागमकुर्वत तानेवैतत्प्रीणात्याज्येन पञ्चगृहीतेन तस्योक्तो बन्धुः

yadvevainamabhijuhoti | etadvai yatraitam prāṇā ṛṣayo 'gre 'gniṃ samaskurvaṃstadasminnetam purastādbhāgamakurvata tasmātpurastādbhāgāstadyadabhijuhoti ya evāsmiṃste prāṇā ṛṣayaḥ purastādbhāgamakurvata tānevaitatprīṇātyājyena pañcagṛhītena tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेवैनमभिजुहोति । एतद्वै यान्येतस्मिन्नग्नौ रूपाण्युपधास्यन्भवति यान्त्स्तोमान्यानि पृष्ठानि यानि चन्दांसि तेभ्य एतम् पुरस्ताद्भागं करोति तान्येवैतत्प्रीणान्याज्येन पञ्चगृहीतेन तस्योक्तो बन्धुः

yadvevainamabhijuhoti | etadvai yānyetasminnagnau rūpāṇyupadhāsyanbhavati yāntstomānyāni pṛṣṭhāni yāni candāṃsi tebhya etam purastādbhāgaṃ karoti tānyevaitatprīṇānyājyena pañcagṛhītena tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेवैनमभिजुहोति । एतद्वै देवा अबिभयुर्दीर्घं वा इद कर्म यद्वै न इममिह रक्षांसि नाष्ट्रा न हन्युरिति त एतामेतस्य कर्मणः पुरस्तात्संस्थामपश्यंस्तमत्रैव सर्वं समस्थापयन्नत्राचिन्वंस्तथैवैनमयमेतदत्रैव सर्वं संस्थापयत्यत्र चिनोति

yadvevainamabhijuhoti | etadvai devā abibhayurdīrghaṃ vā ida karma yadvai na imamiha rakṣāṃsi nāṣṭrā na hanyuriti ta etāmetasya karmaṇaḥ purastātsaṃsthāmapaśyaṃstamatraiva sarvaṃ samasthāpayannatrācinvaṃstathaivainamayametadatraiva sarvaṃ saṃsthāpayatyatra cinoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सजूरब्द इति चितिः । अयवोभिरिति पुरीषं सजूरुषा इति चितिररुणीभिरिति पुरीषं सजोषसावश्विनेति चितिर्दंसोभिरिति पुरीषं सजूः सूर इति चितिरेतशेनेति पुरीषं सजूर्वैश्वानर इति चितिरिडयेति पुरीषं घृतेनेति चितिः स्वेति पुरीषं हेति चितिः

sajūrabda iti citiḥ | ayavobhiriti purīṣaṃ sajūruṣā iti citiraruṇībhiriti purīṣaṃ sajoṣasāvaśvineti citirdaṃsobhiriti purīṣaṃ sajūḥ sūra iti citiretaśeneti purīṣaṃ sajūrvaiśvānara iti citiriḍayeti purīṣaṃ ghṛteneti citiḥ sveti purīṣaṃ heti citiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदशैता व्याहृतयो भवन्ति । त्रयोदश मासाः संवत्सरस्त्रयोदशाग्नेश्चितिपुरीषाणि यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावन्तमेवैनमेतच्चिनोत्याज्येन जुहोत्यग्निरेष यदाज्यमग्निमेवैतच्चिनोति पञ्चगृहीतेन पञ्चिचिको ऽग्निः पञ्च ऽर्तवः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावन्तमेवैनमेतच्चिनोत्यूर्ध्वामुद्गृह्णन्जुहोत्यूर्ध्वं तदग्निं चितिभिश्चिनोति

trayodaśaitā vyāhṛtayo bhavanti | trayodaśa māsāḥ saṃvatsarastrayodaśāgneścitipurīṣāṇi yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvantamevainametaccinotyājyena juhotyagnireṣa yadājyamagnimevaitaccinoti pañcagṛhītena pañciciko 'gniḥ pañca 'rtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvantamevainametaccinotyūrdhvāmudgṛhṇanjuhotyūrdhvaṃ tadagniṃ citibhiścinoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.