अथैतान्यज्ञक्रतून्जुहोति । अग्निश्च मे घर्मश्च म इत्येतैरेवैनमेतद्यज्ञक्रतुभिः प्रीणात्यथो एतैरेवैनमेतद्यज्ञक्रतुभिरभिषिञ्चति
athaitānyajñakratūnjuhoti | agniśca me gharmaśca ma ityetairevainametadyajñakratubhiḥ prīṇātyatho etairevainametadyajñakratubhirabhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथायुज स्तोमान्जुहोति । एतद्वै देवाः सर्वान्कामानाप्त्वायुग्भि स्तोमैः स्वर्गं लोकमायंस्तथैवैतद्यजमानः सर्वान्कामानाप्त्वायुग्भि स्तोमैः स्वर्गं लोकमेति
athāyuja stomānjuhoti | etadvai devāḥ sarvānkāmānāptvāyugbhi stomaiḥ svargaṃ lokamāyaṃstathaivaitadyajamānaḥ sarvānkāmānāptvāyugbhi stomaiḥ svargaṃ lokameti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वै त्रयस्त्रिंशादिति । अन्तो वै त्रयस्त्रिंशो ऽयुजां स्तोमानामन्तत एव तद्देवाः स्वर्गं लोकमायंस्तथैवैतद्यजमानो ऽन्तत एव स्वर्गं लोकमेति
tadvai trayastriṃśāditi | anto vai trayastriṃśo 'yujāṃ stomānāmantata eva taddevāḥ svargaṃ lokamāyaṃstathaivaitadyajamāno 'ntata eva svargaṃ lokameti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ युग्मतो जुहोति । एतद्वै चन्दांस्यब्रुवन्यातयामा वा अयुज स्तोमा युग्मभिर्वयं स्तोमैः स्वर्गं लोकययामेति तानि युग्मभि स्तोमैः स्वर्गं लोकमायंस्तथैवैतद्यजमानो युग्मभि स्तोमैः स्वर्गं लोकमेति
atha yugmato juhoti | etadvai candāṃsyabruvanyātayāmā vā ayuja stomā yugmabhirvayaṃ stomaiḥ svargaṃ lokayayāmeti tāni yugmabhi stomaiḥ svargaṃ lokamāyaṃstathaivaitadyajamāno yugmabhi stomaiḥ svargaṃ lokameti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वा अष्टाचत्वरिंशादिति । अन्तो वा अष्टाचत्वारिंशो युग्मतां स्तोमानामन्तत एव तच्चन्दांसि स्वर्गं लोकमायंस्तथैवैतद्यजमानो ऽन्तत एव स्वर्गं लोकमेति
tadvā aṣṭācatvariṃśāditi | anto vā aṣṭācatvāriṃśo yugmatāṃ stomānāmantata eva taccandāṃsi svargaṃ lokamāyaṃstathaivaitadyajamāno 'ntata eva svargaṃ lokameti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स आह । एका च मे तिस्रश्च मे चतस्रश्च मे ऽष्टौ च म इति यथा वृक्षं रोहन्नुत्तरामुत्तरां शाखां समालम्भं रोहेत्तादृक्तद्यद्वेव स्तोमान्जुहोत्यन्नं वै स्तोमा अन्नेनैवैनमेतदभिषिञ्चति
sa āha | ekā ca me tisraśca me catasraśca me 'ṣṭau ca ma iti yathā vṛkṣaṃ rohannuttarāmuttarāṃ śākhāṃ samālambhaṃ rohettādṛktadyadveva stomānjuhotyannaṃ vai stomā annenaivainametadabhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वयांसि जुहोति । पशवो वै वयांसि पशुभिरेवैनमेतदन्नेन प्रीणात्यथो पशुभिरेवैनमेतदन्नेनाभिषिञ्चति
atha vayāṃsi juhoti | paśavo vai vayāṃsi paśubhirevainametadannena prīṇātyatho paśubhirevainametadannenābhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ नामग्राहं जुहोति । एतद्वै देवाः सर्वान्कामानाप्त्वाथैतमेव प्रत्यक्षमप्रीणंस्तथैवैतद्यजमानः सर्वान्कामानाप्त्वाथैतमेव प्रत्यक्षम् प्रीणाति वाजाय स्वाहा प्रसवाय स्वाहेति नामान्यस्यैतानि नामग्राहमेवैनमेतत्प्रीणाति
atha nāmagrāhaṃ juhoti | etadvai devāḥ sarvānkāmānāptvāthaitameva pratyakṣamaprīṇaṃstathaivaitadyajamānaḥ sarvānkāmānāptvāthaitameva pratyakṣam prīṇāti vājāya svāhā prasavāya svāheti nāmānyasyaitāni nāmagrāhamevainametatprīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोदशैतानि नामानि भवन्ति । त्रयोदश मासाः संवत्सरस्त्रयोदशाग्नेश्चितिपुरीषाणि यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतत्प्रीणाति यद्वेव नामग्राहं जुहोति नामग्राहमेवैनमेतदभिषिञ्चति
trayodaśaitāni nāmāni bhavanti | trayodaśa māsāḥ saṃvatsarastrayodaśāgneścitipurīṣāṇi yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametatprīṇāti yadveva nāmagrāhaṃ juhoti nāmagrāhamevainametadabhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाह । इयं ते राण्मित्राय यन्तासि यमन ऊर्जे त्वा वृष्ट्यै त्वा प्रजानां त्वाधिपत्यायेत्यन्नं वा ऊर्गन्नं वृष्ठिरन्नेनैवैनमेतत्प्रीणाति
athāha | iyaṃ te rāṇmitrāya yantāsi yamana ūrje tvā vṛṣṭyai tvā prajānāṃ tvādhipatyāyetyannaṃ vā ūrgannaṃ vṛṣṭhirannenaivainametatprīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेवाह । इयं ते राण्मित्राय यन्तासि यमन ऊर्जे त्वा वृष्ट्यै त्वा प्रजानां त्वाधिपत्यायेतीदं ते राज्यमभिषिक्तो ऽसीत्येतन्मित्रस्य त्वं यन्तासि यमन ऊर्जे च नो ऽसि वृष्ट्यै च नो ऽसि प्रजानां च न आधिपत्यायासीत्युपब्रुवत एवैनमेतदेतस्मै नः सर्वस्मा अस्येतस्मै त्वा सर्वस्मा अभ्यषिचामहीति तस्मादु हेदम् मानुषं राजानमभिषिक्तमुपब्रुवते
yadvevāha | iyaṃ te rāṇmitrāya yantāsi yamana ūrje tvā vṛṣṭyai tvā prajānāṃ tvādhipatyāyetīdaṃ te rājyamabhiṣikto 'sītyetanmitrasya tvaṃ yantāsi yamana ūrje ca no 'si vṛṣṭyai ca no 'si prajānāṃ ca na ādhipatyāyāsītyupabruvata evainametadetasmai naḥ sarvasmā asyetasmai tvā sarvasmā abhyaṣicāmahīti tasmādu hedam mānuṣaṃ rājānamabhiṣiktamupabruvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कल्पान्जुहोति । प्राणा वै कल्पाः प्राणानेवास्मिन्नेतद्दधात्यायुर्यज्ञेन कल्पताम् प्राणो यज्ञेन कल्पतामित्येतानेवास्मिन्नेतत्क्ल्प्तान्प्राणान्दधाति
atha kalpānjuhoti | prāṇā vai kalpāḥ prāṇānevāsminnetaddadhātyāyuryajñena kalpatām prāṇo yajñena kalpatāmityetānevāsminnetatkLptānprāṇāndadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश कल्पान्जुहोति । द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवास्मिन्नेतत्क्ल्प्तान्प्राणान्दधाति यद्वेव कल्पान्जुहोति प्राणा वै कल्पा अमृतमु वै प्राणा अमृतेनैवैनमेतदभिषिञ्चति
dvādaśa kalpānjuhoti | dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivāsminnetatkLptānprāṇāndadhāti yadveva kalpānjuhoti prāṇā vai kalpā amṛtamu vai prāṇā amṛtenaivainametadabhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाह स्तोमश्च यजुश्च ऋक्च साम स बृहच्च रथन्तरं चेति त्रयी हैषा विद्यान्नं वै त्रयी विद्यान्नेनैवैनमेतत्प्रीणात्यथो अन्नेनैवैनमेतदभिषिञ्चति स्वर्देवा अग्नमामृता अभूमेति स्वर्हि गचत्यमृतो हि भवति प्रजापतेः प्रजा अभूमेति प्रजापतेर्हि प्रजा भवति वेट् स्वाहेति वषट्कारो हैष परो ऽक्षं यद्वेट्कारो वषट्कारेण वा वै स्वाहाकारेण वा देवेभ्यो ऽन्नम् प्रदीयते तदेनमेताभ्यामुभाभ्याम् प्रीणाति वषट्कारेण च स्वाहाकारेण चाथो एताभ्यामेवैनमेतदुभाभ्यामभिषञ्चत्यत्र तां स्रुचमनुप्प्रास्यति यदत्राज्यलिप्तं तन्नेद्बहिर्धाग्नेरसदिति
athāha stomaśca yajuśca ṛkca sāma sa bṛhacca rathantaraṃ ceti trayī haiṣā vidyānnaṃ vai trayī vidyānnenaivainametatprīṇātyatho annenaivainametadabhiṣiñcati svardevā agnamāmṛtā abhūmeti svarhi gacatyamṛto hi bhavati prajāpateḥ prajā abhūmeti prajāpaterhi prajā bhavati veṭ svāheti vaṣaṭkāro haiṣa paro 'kṣaṃ yadveṭkāro vaṣaṭkāreṇa vā vai svāhākāreṇa vā devebhyo 'nnam pradīyate tadenametābhyāmubhābhyām prīṇāti vaṣaṭkāreṇa ca svāhākāreṇa cātho etābhyāmevainametadubhābhyāmabhiṣañcatyatra tāṃ srucamanupprāsyati yadatrājyaliptaṃ tannedbahirdhāgnerasaditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै वा एतस्यै वसोर्धारायै । द्यौरेवात्माभ्रमूधो विद्युत्स्तनो धारैव धारा दिवो ऽधि गामागचति
tasyai vā etasyai vasordhārāyai | dyaurevātmābhramūdho vidyutstano dhāraiva dhārā divo 'dhi gāmāgacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै गौरेवात्मा । ऊध एवोध स्तन स्तनो धारैव धारा गोरधि यजमानम्
tasyai gaurevātmā | ūdha evodha stana stano dhāraiva dhārā goradhi yajamānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै यजामान एवात्माम् । बाहुरूधः स्रुक्ष्तनो धारैव धारा यजमानादधि देवान्देवेभ्यो ऽधि गां गोरधि यजमानं तदेतदनन्तमक्षय्यं देवानामन्नम् परिप्लवते स यो हैतदेवं वेदैवं हैवास्यैतदनन्तमक्षय्यमन्नम् भवत्यथातः सम्पदेवः
tasyai yajāmāna evātmām | bāhurūdhaḥ srukṣtano dhāraiva dhārā yajamānādadhi devāndevebhyo 'dhi gāṃ goradhi yajamānaṃ tadetadanantamakṣayyaṃ devānāmannam pariplavate sa yo haitadevaṃ vedaivaṃ haivāsyaitadanantamakṣayyamannam bhavatyathātaḥ sampadevaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहुः । कथममस्यैषा वमोर्धारा संवत्सरमग्निमाप्नोति कथं संवत्सरेणाग्निना सम्पद्यत इति षष्टिश्च ह वै त्राणि च शतान्येषा वसोर्धाराथ षडथ पञ्चत्रिंशत्ततो यानि षष्टिश्च त्रीणि च शतानि तावन्ति संवत्सरस्याहानि तत्संवत्सरस्याहान्याप्नोत्यथ यानि ष्ट् षड्वा ऋतवस्तदृतूनां रात्रीराप्नोति तदुभयानि संवत्सरस्याहोरात्राण्याप्नोत्यथ यानि पञ्चत्रिंशत्स त्रयोदशो मासः स आत्मा त्रिंशदात्मा प्रतिष्ठा द्वे प्राणा द्वे शिर एव पञ्चत्रिंशमेतावान्वै संवत्सर एवमु हास्यैषा वसोर्धारा संवत्सरमग्निमाप्नोत्येवं संवत्सरेणाग्निना सम्पद्यत एतावत्य उ वै शाण्डिले ऽग्नौ मध्यतो यजुष्मत्य इष्टका उपधीयन्ते ऽग्नयो हैते पृथग्यदेता इष्टका एवमु हास्यैते ऽग्नयः पृथग्वसोर्धारयाभिहुता भवन्ति
tadāhuḥ | kathamamasyaiṣā vamordhārā saṃvatsaramagnimāpnoti kathaṃ saṃvatsareṇāgninā sampadyata iti ṣaṣṭiśca ha vai trāṇi ca śatānyeṣā vasordhārātha ṣaḍatha pañcatriṃśattato yāni ṣaṣṭiśca trīṇi ca śatāni tāvanti saṃvatsarasyāhāni tatsaṃvatsarasyāhānyāpnotyatha yāni ṣṭ ṣaḍvā ṛtavastadṛtūnāṃ rātrīrāpnoti tadubhayāni saṃvatsarasyāhorātrāṇyāpnotyatha yāni pañcatriṃśatsa trayodaśo māsaḥ sa ātmā triṃśadātmā pratiṣṭhā dve prāṇā dve śira eva pañcatriṃśametāvānvai saṃvatsara evamu hāsyaiṣā vasordhārā saṃvatsaramagnimāpnotyevaṃ saṃvatsareṇāgninā sampadyata etāvatya u vai śāṇḍile 'gnau madhyato yajuṣmatya iṣṭakā upadhīyante 'gnayo haite pṛthagyadetā iṣṭakā evamu hāsyaite 'gnayaḥ pṛthagvasordhārayābhihutā bhavanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहुः । कथमस्यैषा वसोर्धारा महदुक्थमाप्नोति कथम् महतोक्थेन सम्पद्यत इत्येतस्या एव वसोर्धारायै यानि नव प्रथमानि यजूंषि तत्त्रिवृचिरो ऽथ यान्यष्टाचत्वारिंशत्तौ चतुर्विंशौ पक्षावथ यानि पञ्चविंशतिः स पञ्चविंश आत्माथ यान्येकविंशतिस्तदेकविंशम् पुचमथ यानि त्रयस्त्रिंशत्स वशो ऽथ या अशीतयः सैवाशीतीनामाप्तिरशीतिभिर्हि महदुक्थमाख्यायते ऽथ यदूर्ध्वमशीतिभ्यो यदेवादो महत उक्थस्योर्ध्वमशीतिभ्य एतदस्य तदेवमु हास्यैषा वसोर्धारा महदुक्थमाप्नोत्येवम् महतोक्थेन सम्पद्यते
tadāhuḥ | kathamasyaiṣā vasordhārā mahadukthamāpnoti katham mahatokthena sampadyata ityetasyā eva vasordhārāyai yāni nava prathamāni yajūṃṣi tattrivṛciro 'tha yānyaṣṭācatvāriṃśattau caturviṃśau pakṣāvatha yāni pañcaviṃśatiḥ sa pañcaviṃśa ātmātha yānyekaviṃśatistadekaviṃśam pucamatha yāni trayastriṃśatsa vaśo 'tha yā aśītayaḥ saivāśītīnāmāptiraśītibhirhi mahadukthamākhyāyate 'tha yadūrdhvamaśītibhyo yadevādo mahata ukthasyordhvamaśītibhya etadasya tadevamu hāsyaiṣā vasordhārā mahadukthamāpnotyevam mahatokthena sampadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.