Siva-Purana 7.1.29

वायुरुवाच निवेदयामि जगतो वागर्थात्म्यं कृतं यथा षडध्ववेदनं सम्यक् समासान्न तु विस्तरात्

vāyuruvāca nivedayāmi jagato vāgarthātmyaṃ kṛtaṃ yathā ṣaḍadhvavedanaṃ samyak samāsānna tu vistarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्ति कश्चिदशब्दार्थो नापि शब्दो निरर्थकः ततो हि समये शब्दस्सर्वस्सर्वार्थबोधकः

nāsti kaścidaśabdārtho nāpi śabdo nirarthakaḥ tato hi samaye śabdassarvassarvārthabodhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतेः परिणामो ऽयं द्विधा शब्दार्थभावना तामाहुः प्राकृतीं मूर्तिं शिवयोः परमात्मनोः

prakṛteḥ pariṇāmo 'yaṃ dvidhā śabdārthabhāvanā tāmāhuḥ prākṛtīṃ mūrtiṃ śivayoḥ paramātmanoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दात्मिका विभूतिर्या सा त्रिधा कथ्यते बुधैः स्थूला सूक्ष्मा परा चेति स्थूला या श्रुतिगोचरा

śabdātmikā vibhūtiryā sā tridhā kathyate budhaiḥ sthūlā sūkṣmā parā ceti sthūlā yā śrutigocarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूक्ष्मा चिन्तामयी प्रोक्ता चिंतया रहिता परा या शक्तिः सा परा शक्तिश्शिवतत्त्वसमाश्रया

sūkṣmā cintāmayī proktā ciṃtayā rahitā parā yā śaktiḥ sā parā śaktiśśivatattvasamāśrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानशक्तिसमायोगादिच्छोपोद्बलिका तथा सर्वशक्तिसमष्ट्यात्मा शक्तितत्त्वसमाख्यया

jñānaśaktisamāyogādicchopodbalikā tathā sarvaśaktisamaṣṭyātmā śaktitattvasamākhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तकार्यजातस्य मूलप्रकृतितां गता सैव कुण्डलिनी माया शुद्धाध्वपरमा सती

samastakāryajātasya mūlaprakṛtitāṃ gatā saiva kuṇḍalinī māyā śuddhādhvaparamā satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा विभागस्वरूपैव षडध्वात्मा विजृंभते तत्र शब्दास्त्रयो ऽध्वानस्त्रयश्चार्थाः समीरिताः

sā vibhāgasvarūpaiva ṣaḍadhvātmā vijṛṃbhate tatra śabdāstrayo 'dhvānastrayaścārthāḥ samīritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषामपि वै पुंसां नैजशुद्ध्यनुरूपतः लयभोगाधिकारास्स्युस्सर्वतत्त्वविभागतः

sarveṣāmapi vai puṃsāṃ naijaśuddhyanurūpataḥ layabhogādhikārāssyussarvatattvavibhāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाभिस्तानि तत्त्वानि व्याप्तान्येव यथातथम् परस्याः प्रकृतेरादौ पञ्चधा परिणामतः

kalābhistāni tattvāni vyāptānyeva yathātatham parasyāḥ prakṛterādau pañcadhā pariṇāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाश्च ता निवृत्त्याद्याः पर्याप्ता इति निश्चयः मंत्राध्वा च पदाध्वा च वर्णाध्वा चेति शब्दतः

kalāśca tā nivṛttyādyāḥ paryāptā iti niścayaḥ maṃtrādhvā ca padādhvā ca varṇādhvā ceti śabdataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवनाध्वा च तत्त्वाध्वा कलाध्वा चार्थतः क्रमात् अत्रान्योन्यं च सर्वेषां व्याप्यव्यापकतोच्यते

bhuvanādhvā ca tattvādhvā kalādhvā cārthataḥ kramāt atrānyonyaṃ ca sarveṣāṃ vyāpyavyāpakatocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंत्राः सर्वैः पदैर्व्याप्ता वाक्यभावात्पदानि च वर्णैर्वर्णसमूहं हि पदमाहुर्विपश्चितः

maṃtrāḥ sarvaiḥ padairvyāptā vākyabhāvātpadāni ca varṇairvarṇasamūhaṃ hi padamāhurvipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णास्तु भुवनैर्व्याप्तास्तेषां तेषूपलंभनात् भुवनान्यपि तत्त्वौघैरुत्पत्त्यांतर्बहिष्क्रमात्

varṇāstu bhuvanairvyāptāsteṣāṃ teṣūpalaṃbhanāt bhuvanānyapi tattvaughairutpattyāṃtarbahiṣkramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याप्तानि कारणैस्तत्त्वैरारब्धत्वादनेकशः अंतरादुत्थितानीह भुवनानि तु कानिचित्

vyāptāni kāraṇaistattvairārabdhatvādanekaśaḥ aṃtarādutthitānīha bhuvanāni tu kānicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौराणिकानि चान्यानि विज्ञेयानि शिवागमे सांख्ययोगप्रसिद्धानि तत्त्वान्यपि च कानिचित्

paurāṇikāni cānyāni vijñeyāni śivāgame sāṃkhyayogaprasiddhāni tattvānyapi ca kānicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवशास्त्रप्रसिद्धानि ततोन्यान्यपि कृत्स्नशः कलाभिस्तानि तत्त्वानि व्याप्तान्येव यथातथम्

śivaśāstraprasiddhāni tatonyānyapi kṛtsnaśaḥ kalābhistāni tattvāni vyāptānyeva yathātatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्याः प्रकृतेरादौ पञ्चधा परिणामतः कलाश्च ता निवृत्त्याद्या व्याप्ताः पञ्च यथोत्तरम्

parasyāḥ prakṛterādau pañcadhā pariṇāmataḥ kalāśca tā nivṛttyādyā vyāptāḥ pañca yathottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापिकातः परा शक्तिरविभक्ता षडध्वनाम् परप्रकृतिभावस्य तत्सत्त्वाच्छिवतत्त्वतः

vyāpikātaḥ parā śaktiravibhaktā ṣaḍadhvanām paraprakṛtibhāvasya tatsattvācchivatattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्त्यादि च पृथिव्यन्तं शिवतत्त्वसमुद्भवम् व्याप्तमेकेन तेनैव मृदा कुंभादिकं यथा

śaktyādi ca pṛthivyantaṃ śivatattvasamudbhavam vyāptamekena tenaiva mṛdā kuṃbhādikaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैवं तत्परमं धाम यत्प्राप्यं षड्भिरध्वभिः व्यापिका ऽव्यापिका शक्तिः पञ्चतत्त्वविशोधनात्

śaivaṃ tatparamaṃ dhāma yatprāpyaṃ ṣaḍbhiradhvabhiḥ vyāpikā 'vyāpikā śaktiḥ pañcatattvaviśodhanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्त्या रुद्रपर्यन्तं स्थितिरण्डस्य शोध्यते प्रतिष्ठया तदूर्ध्वं तु यावदव्यक्तगोचरम्

nivṛttyā rudraparyantaṃ sthitiraṇḍasya śodhyate pratiṣṭhayā tadūrdhvaṃ tu yāvadavyaktagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदूर्ध्वं विद्यया मध्ये यावद्विश्वेश्वरावधि शान्त्या तदूर्ध्वं मध्वान्ते विशुद्धिः शान्त्यतीतया

tadūrdhvaṃ vidyayā madhye yāvadviśveśvarāvadhi śāntyā tadūrdhvaṃ madhvānte viśuddhiḥ śāntyatītayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामाहुः परमं व्योम परप्रकृतियोगतः एतानि पञ्चतत्त्वानि यैर्व्याप्तमखिलं जगत्

yāmāhuḥ paramaṃ vyoma paraprakṛtiyogataḥ etāni pañcatattvāni yairvyāptamakhilaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव सर्वमेवेदं द्रष्टव्यं खलु साधकैः अध्वव्याप्तिमविज्ञाय शुद्धिं यः कर्तुमिच्छति

tatraiva sarvamevedaṃ draṣṭavyaṃ khalu sādhakaiḥ adhvavyāptimavijñāya śuddhiṃ yaḥ kartumicchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विप्रलम्भकः शुद्धेर्नालम्प्रापयितुं फलम् वृथा परिश्रमस्तस्य निरयायैव केवलम्

sa vipralambhakaḥ śuddhernālamprāpayituṃ phalam vṛthā pariśramastasya nirayāyaiva kevalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिपातसमायोगादृते तत्त्वानि तत्त्वतः तद्व्याप्तिस्तद्विवृद्धिश्च ज्ञातुमेवं न शक्यते

śaktipātasamāyogādṛte tattvāni tattvataḥ tadvyāptistadvivṛddhiśca jñātumevaṃ na śakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिराज्ञा परा शैवी चिद्रूपा मरमेश्वरी शिवो ऽधितिष्ठत्यखिलं यया कारणभूतया

śaktirājñā parā śaivī cidrūpā marameśvarī śivo 'dhitiṣṭhatyakhilaṃ yayā kāraṇabhūtayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्मनो नैव मायैषा न विकारो विचारतः न बंधो नापि मुक्तिश्च बंधमुक्तिविधायिनी

nātmano naiva māyaiṣā na vikāro vicārataḥ na baṃdho nāpi muktiśca baṃdhamuktividhāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैश्वर्यपराकाष्टा शिवस्य व्यभिचारिणी समानधर्मिणी तस्य तैस्तैर्भावैर्विशेषतः

sarvaiśvaryaparākāṣṭā śivasya vyabhicāriṇī samānadharmiṇī tasya taistairbhāvairviśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तयैव गृही सापि तेनैव गृहिणी सदा तयोरपत्यं यत्कार्यं परप्रकृतिजं जगत्

sa tayaiva gṛhī sāpi tenaiva gṛhiṇī sadā tayorapatyaṃ yatkāryaṃ paraprakṛtijaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कर्ता कारणं सेति तयोर्भेदो व्यवस्थितः एक एव शिवः साक्षाद्द्विधा ऽसौ समवस्थितः

sa kartā kāraṇaṃ seti tayorbhedo vyavasthitaḥ eka eva śivaḥ sākṣāddvidhā 'sau samavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीपुंसभावेन तयोर्भेद इत्यपि केचन अपरे तु परा शक्तिः शिवस्य समवायिनी

strīpuṃsabhāvena tayorbheda ityapi kecana apare tu parā śaktiḥ śivasya samavāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभेव भानोश्चिद्रूपा भिन्नैवेति व्यवस्थितः तस्माच्छिवः परो हेतुस्तस्याज्ञा परमेश्वरी

prabheva bhānościdrūpā bhinnaiveti vyavasthitaḥ tasmācchivaḥ paro hetustasyājñā parameśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयैव प्रेरिता शैवी मूलप्रकृतिरव्यया महामाया च माया च प्रकृतिस्त्रिगुणेति च

tayaiva preritā śaivī mūlaprakṛtiravyayā mahāmāyā ca māyā ca prakṛtistriguṇeti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधा कार्यवेधेन सा प्रसूते षडध्वनः स वागर्थमयश्चाध्वा षड्विधो निखिलं जगत्

trividhā kāryavedhena sā prasūte ṣaḍadhvanaḥ sa vāgarthamayaścādhvā ṣaḍvidho nikhilaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यैव विस्तरं प्राहुः शास्त्रजातमशेषतः

asyaiva vistaraṃ prāhuḥ śāstrajātamaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.