Siva-Purana 7.2.20

उपमन्युरुवाच अथैवं संस्कृतं शिष्यं कृतपाशुपतव्रतम् आचार्यत्वे ऽभिषिंचेत तद्योगत्वेन चान्यथा

upamanyuruvāca athaivaṃ saṃskṛtaṃ śiṣyaṃ kṛtapāśupatavratam ācāryatve 'bhiṣiṃceta tadyogatvena cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डलं पूर्ववत्कृत्त्वा संपूज्य परमेश्वरम् स्थापयत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च पूर्ववत्

maṇḍalaṃ pūrvavatkṛttvā saṃpūjya parameśvaram sthāpayatpañcakalaśāndikṣu madhye ca pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्तिं पुरतो न्यस्य प्रतिष्ठां पश्चिमे घटे विद्यां दक्षिणतः शांतिमुत्तरे मध्यतः पराम्

nivṛttiṃ purato nyasya pratiṣṭhāṃ paścime ghaṭe vidyāṃ dakṣiṇataḥ śāṃtimuttare madhyataḥ parām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा रक्षादिकं तत्र बद्ध्वा मुद्रां च धैनवीम् अभिमंत्र्य घटान्हुत्वा पूर्णांतं च यथा पुरा

kṛtvā rakṣādikaṃ tatra baddhvā mudrāṃ ca dhainavīm abhimaṃtrya ghaṭānhutvā pūrṇāṃtaṃ ca yathā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेश्य मंडले शिष्यमनुष्णीषं च देशिकः तर्पणाद्यं तु मंत्राणां कुर्यात्पूर्वावसानकम्

praveśya maṃḍale śiṣyamanuṣṇīṣaṃ ca deśikaḥ tarpaṇādyaṃ tu maṃtrāṇāṃ kuryātpūrvāvasānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संपूज्य देवेशमनुज्ञाप्य च पूर्ववत् अभिषेकाय तं शिष्यमासनं त्वधिरोहयेत्

tataḥ saṃpūjya deveśamanujñāpya ca pūrvavat abhiṣekāya taṃ śiṣyamāsanaṃ tvadhirohayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकलीकृत्य तं पश्चात्कलापञ्चकरूपिणम् न्यस्तमंत्रतनुं बद्ध्वा शिवं शिष्यं समर्पयेत्

sakalīkṛtya taṃ paścātkalāpañcakarūpiṇam nyastamaṃtratanuṃ baddhvā śivaṃ śiṣyaṃ samarpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निवृत्तिकुंभादिघटानुद्धृत्य वै क्रमात् मध्यमान्ताच्छिवेनैव शिष्यं तमभिषेचयत्

tato nivṛttikuṃbhādighaṭānuddhṛtya vai kramāt madhyamāntācchivenaiva śiṣyaṃ tamabhiṣecayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवहस्तं समर्प्याथ शिशोः शिरसि देशिकः शिवभावसमापन्नः शिवाचार्यं तमादिशेत्

śivahastaṃ samarpyātha śiśoḥ śirasi deśikaḥ śivabhāvasamāpannaḥ śivācāryaṃ tamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथालंकृत्य तं देवमाराध्य शिवमण्डले शतमष्टोत्तरं हुत्वा दद्यात्पूर्णाहुतिं ततः

athālaṃkṛtya taṃ devamārādhya śivamaṇḍale śatamaṣṭottaraṃ hutvā dadyātpūrṇāhutiṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः सम्पूज्य देवेशं प्रणम्य भुवि दंडवत् शिरस्यंजलिमाधाय शिवं विज्ञापयेद्गुरुः

punaḥ sampūjya deveśaṃ praṇamya bhuvi daṃḍavat śirasyaṃjalimādhāya śivaṃ vijñāpayedguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवंस्त्वत्प्रसादेन देशिकोयं मया कृतः अनुगृह्य त्वया देव दिव्याज्ञास्मै प्रदीयताम्

bhagavaṃstvatprasādena deśiko.yaṃ mayā kṛtaḥ anugṛhya tvayā deva divyājñāsmai pradīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विज्ञाप्य शिष्येण सह भूयः प्रणम्य च शिवं शिवागमं दिव्यं पूजयेच्छिववद्गुरुः

evaṃ vijñāpya śiṣyeṇa saha bhūyaḥ praṇamya ca śivaṃ śivāgamaṃ divyaṃ pūjayecchivavadguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः शिवमनुज्ञाप्य शिवज्ञानस्य पुस्तकम् उभाभ्यामथ पाणिभ्यां दद्याच्छिष्याय देशिकः

punaḥ śivamanujñāpya śivajñānasya pustakam ubhābhyāmatha pāṇibhyāṃ dadyācchiṣyāya deśikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ताम्मूर्ध्नि समाधाय विद्यां विद्यासनोपरि अधिरोप्य यथान्यायमभिवंद्य समर्चयेत्

sa tāmmūrdhni samādhāya vidyāṃ vidyāsanopari adhiropya yathānyāyamabhivaṃdya samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तस्मै गुरुर्दद्याद्राजोपकरणान्यपि आचार्यपदवीं प्राप्तो राज्यं चापि यतो ऽर्हति

atha tasmai gururdadyādrājopakaraṇānyapi ācāryapadavīṃ prāpto rājyaṃ cāpi yato 'rhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथानुशासनं कुर्यात्पूर्वैराचरितं यथा यथा च शिवशास्त्रोक्तं यथा लोकेषु पूज्यते

athānuśāsanaṃ kuryātpūrvairācaritaṃ yathā yathā ca śivaśāstroktaṃ yathā lokeṣu pūjyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिष्यान्परिक्ष्य यत्नेन शिवशास्त्रोक्तलक्षणैः संस्कृत्य च शिवज्ञानं तेभ्यो दद्याच्च देशिकः

śiṣyānparikṣya yatnena śivaśāstroktalakṣaṇaiḥ saṃskṛtya ca śivajñānaṃ tebhyo dadyācca deśikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वमनायासं शौचं क्षांतिं दयां तथा अस्पृहामप्यसूयां च यत्नेन च विभावयेत्

evaṃ sarvamanāyāsaṃ śaucaṃ kṣāṃtiṃ dayāṃ tathā aspṛhāmapyasūyāṃ ca yatnena ca vibhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थमादिश्य तं शिष्यं शिवमुद्वास्य मंडलात् शिवकुंभानलादींश्च सदस्यानपि पूजयेत्

itthamādiśya taṃ śiṣyaṃ śivamudvāsya maṃḍalāt śivakuṃbhānalādīṃśca sadasyānapi pūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगपद्वाथ संस्कारान्कुर्वीत सगणो गुरुः तत्र यत्र द्वयं वापि प्रयोगस्योपदिश्यते

yugapadvātha saṃskārānkurvīta sagaṇo guruḥ tatra yatra dvayaṃ vāpi prayogasyopadiśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदादावेव कलशान्कल्पयेदध्वशुद्धिवत् कृत्वा समयसंस्कारमभिषेकं विनाखिलम्

tadādāveva kalaśānkalpayedadhvaśuddhivat kṛtvā samayasaṃskāramabhiṣekaṃ vinākhilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समभ्यर्च्य शिवं भूयः कृत्वा चाध्वविशोधनम् तस्मिन्परिसमाप्ते तु पुनर्देवं प्रपूजयेत्

samabhyarcya śivaṃ bhūyaḥ kṛtvā cādhvaviśodhanam tasminparisamāpte tu punardevaṃ prapūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुत्वा मंत्रन्तु संतर्प्य संदीप्याशास्य चेश्वरम् समर्प्य मंत्रं शिष्यस्य पाणौ शेषं समापयेत्

hutvā maṃtrantu saṃtarpya saṃdīpyāśāsya ceśvaram samarpya maṃtraṃ śiṣyasya pāṇau śeṣaṃ samāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा मंत्रसंस्कारमनुचिंत्याखिलं क्रमात् अध्वशुद्धिं गुरुः कुर्यादभिषेकावसानिकम्

athavā maṃtrasaṃskāramanuciṃtyākhilaṃ kramāt adhvaśuddhiṃ guruḥ kuryādabhiṣekāvasānikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यः शान्त्यतीतादिकलासु विहितो विधिः स सर्वो ऽपि विधातव्यस्तत्त्वत्रयविशोधने

tatra yaḥ śāntyatītādikalāsu vihito vidhiḥ sa sarvo 'pi vidhātavyastattvatrayaviśodhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवविद्यात्मतत्त्वाख्यं तत्त्वत्रयमुदाहृतम् शक्तौ शिवस्ततो विद्यात्तस्यास्त्वात्मा समुद्बभौ

śivavidyātmatattvākhyaṃ tattvatrayamudāhṛtam śaktau śivastato vidyāttasyāstvātmā samudbabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेन शांत्यतीताध्वा व्याप्तस्तदपरः परः विद्यया परिशिष्टो ऽध्वा ह्यात्मना निखिलः क्रमात्

śivena śāṃtyatītādhvā vyāptastadaparaḥ paraḥ vidyayā pariśiṣṭo 'dhvā hyātmanā nikhilaḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्लभं शांभवं मत्वा मंत्रमूलं मनीषिणः शाक्तं शंसीत संस्कारं शिवशास्त्रार्थपारगाः

durlabhaṃ śāṃbhavaṃ matvā maṃtramūlaṃ manīṣiṇaḥ śāktaṃ śaṃsīta saṃskāraṃ śivaśāstrārthapāragāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते सर्वमाख्यातं संस्काराख्यस्य कर्मणः चातुर्विध्यमिदं कृष्ण किं भूय श्रोतुमिच्छसि

iti te sarvamākhyātaṃ saṃskārākhyasya karmaṇaḥ cāturvidhyamidaṃ kṛṣṇa kiṃ bhūya śrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.