Siva-Purana 7.2.6

उपमन्युरुवाच नशिवस्याणवो बंधः कार्यो मायेय एव वा प्राकृतो वाथ बोद्धा वा ह्यहंकारात्मकस्तथा

upamanyuruvāca naśivasyāṇavo baṃdhaḥ kāryo māyeya eva vā prākṛto vātha boddhā vā hyahaṃkārātmakastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवास्य मानसो बंधो न चैत्तो नेंद्रियात्मकः न च तन्मात्रबंधो ऽपि भूतबंधो न कश्चन

naivāsya mānaso baṃdho na caitto neṃdriyātmakaḥ na ca tanmātrabaṃdho 'pi bhūtabaṃdho na kaścana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च कालः कला चैव न विद्या नियतिस्तथा न रागो न च विद्वेषः शंभोरमिततेजसः

na ca kālaḥ kalā caiva na vidyā niyatistathā na rāgo na ca vidveṣaḥ śaṃbhoramitatejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चास्त्यभिनिवेशो ऽस्य कुशला ऽकुशलान्यपि कर्माणि तद्विपाकश्च सुखदुःखे च तत्फले

na cāstyabhiniveśo 'sya kuśalā 'kuśalānyapi karmāṇi tadvipākaśca sukhaduḥkhe ca tatphale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशयैर्नापि संबन्धः संस्कारैः कर्मणामपि भोगैश्च भोगसंस्कारैः कालत्रितयगोचरैः

āśayairnāpi saṃbandhaḥ saṃskāraiḥ karmaṇāmapi bhogaiśca bhogasaṃskāraiḥ kālatritayagocaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य कारणं कर्ता नादिरंतस्तथांतरम् न कर्म करणं वापि नाकार्यं कार्यमेव च

na tasya kāraṇaṃ kartā nādiraṃtastathāṃtaram na karma karaṇaṃ vāpi nākāryaṃ kāryameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्य बंधुरबंधुर्वा नियंता प्रेरको ऽपि वा न पतिर्न गुरुस्त्राता नाधिको न समस्तथा

nāsya baṃdhurabaṃdhurvā niyaṃtā prerako 'pi vā na patirna gurustrātā nādhiko na samastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जन्ममरणे तस्य न कांक्षितमकांक्षितम् न विधिर्न निषेधश्च न मुक्तिर्न च बन्धनम्

na janmamaraṇe tasya na kāṃkṣitamakāṃkṣitam na vidhirna niṣedhaśca na muktirna ca bandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्ति यद्यदकल्याणं तत्तदस्य कदाचन कल्याणं सकलं चास्ति परमात्मा शिवो यतः

nāsti yadyadakalyāṇaṃ tattadasya kadācana kalyāṇaṃ sakalaṃ cāsti paramātmā śivo yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शिवस्सर्वमेवेदमधिष्ठाय स्वशक्तिभिः अप्रच्युतस्स्वतो भावः स्थितः स्थाणुरतः स्मृतः

sa śivassarvamevedamadhiṣṭhāya svaśaktibhiḥ apracyutassvato bhāvaḥ sthitaḥ sthāṇurataḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेनाधिष्ठितं यस्माज्जगत्स्थावरजंगमम् सर्वरूपः स्मृतश्शर्वस्तथा ज्ञात्वा न मुह्यति

śivenādhiṣṭhitaṃ yasmājjagatsthāvarajaṃgamam sarvarūpaḥ smṛtaśśarvastathā jñātvā na muhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्वो रुद्रो नमस्तस्मै पुरुषः सत्परो महान् हिरण्यबाहुर्भगवान्हिरण्यपतिरीश्वरः

śarvo rudro namastasmai puruṣaḥ satparo mahān hiraṇyabāhurbhagavānhiraṇyapatirīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंबिकापतिरीशानः पिनाकी वृषवाहनः एको रुद्रः परं ब्रह्म पुरुषः कृष्णपिंगलः

aṃbikāpatirīśānaḥ pinākī vṛṣavāhanaḥ eko rudraḥ paraṃ brahma puruṣaḥ kṛṣṇapiṃgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालाग्रमात्रो हृन्मध्ये विचिंत्यो दहरांतरे हिरण्यकेशः पद्माक्षो ह्यरुणस्ताम्र एव च

bālāgramātro hṛnmadhye viciṃtyo daharāṃtare hiraṇyakeśaḥ padmākṣo hyaruṇastāmra eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽवसर्पत्य सौ देवो नीलग्रीवो हिरण्मयः सौम्यो घोरस्तथा मिश्रश्चाक्षारश्चामृतो ऽव्ययः

yo 'vasarpatya sau devo nīlagrīvo hiraṇmayaḥ saumyo ghorastathā miśraścākṣāraścāmṛto 'vyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पुंविशेषः परमो भगवानन्तकांतकः चेतनचेतनोन्मुक्तः प्रपञ्चाच्च परात्परः

sa puṃviśeṣaḥ paramo bhagavānantakāṃtakaḥ cetanacetanonmuktaḥ prapañcācca parātparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेनातिशयत्वेन ज्ञानैश्वर्ये विलोकिते लोकेशातिशयत्वेन स्थितं प्राहुर्मनीषिणः

śivenātiśayatvena jñānaiśvarye vilokite lokeśātiśayatvena sthitaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिसर्गप्रसूतानां ब्रह्मणां शास्त्रविस्तरम् उपदेष्टा स एवादौ कालावच्छेदवर्तिनाम्

pratisargaprasūtānāṃ brahmaṇāṃ śāstravistaram upadeṣṭā sa evādau kālāvacchedavartinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालावच्छेदयुक्तानां गुरूणामप्यसौ गुरुः सर्वेषामेव सर्वेशः कालावच्छेदवर्जितः

kālāvacchedayuktānāṃ gurūṇāmapyasau guruḥ sarveṣāmeva sarveśaḥ kālāvacchedavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धा स्वाभाविकी तस्य शक्तिस्सर्वातिशायिनी ज्ञानमप्रतिमं नित्यं वपुरत्यन्तनिर्मितम्

śuddhā svābhāvikī tasya śaktissarvātiśāyinī jñānamapratimaṃ nityaṃ vapuratyantanirmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वर्यमप्रतिद्वंद्वं सुखमात्यन्तिकं बलम् तेजःप्रभावो वीर्यं च क्षमा कारुण्यमेव च

aiśvaryamapratidvaṃdvaṃ sukhamātyantikaṃ balam tejaḥprabhāvo vīryaṃ ca kṣamā kāruṇyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपूर्णस्य सर्गाद्यैर्नात्मनो ऽस्ति प्रयोजनम् परानुग्रह एवास्य फलं सर्वस्य कर्मणः

paripūrṇasya sargādyairnātmano 'sti prayojanam parānugraha evāsya phalaṃ sarvasya karmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवो वाचकस्तस्य शिवस्य परमात्मनः शिवरुद्रादिशब्दानां प्रणवो हि परस्स्मृतः

praṇavo vācakastasya śivasya paramātmanaḥ śivarudrādiśabdānāṃ praṇavo hi parassmṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभो प्रणववाच्यस्य भवनात्तज्जपादपि या सिद्धिस्सा परा प्राप्या भवत्येव न संशयः

śaṃbho praṇavavācyasya bhavanāttajjapādapi yā siddhissā parā prāpyā bhavatyeva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादेकाक्षरं देवमाहुरागमपारगाः वाच्यवाचकयोरैक्यं मन्यमाना मनस्विनः

tasmādekākṣaraṃ devamāhurāgamapāragāḥ vācyavācakayoraikyaṃ manyamānā manasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य मात्राः समाख्याताश्चतस्रो वेदमूर्धनि अकारश्चाप्युकारश्च मकारो नाद इत्यपि

asya mātrāḥ samākhyātāścatasro vedamūrdhani akāraścāpyukāraśca makāro nāda ityapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारं बह्वृचं प्राहुरुकारो यजुरुच्यते मकारः सामनादोस्य श्रुतिराथर्वणी स्मृताः

akāraṃ bahvṛcaṃ prāhurukāro yajurucyate makāraḥ sāmanādosya śrutirātharvaṇī smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारश्च महाबीजं रजः स्रष्टा चतुर्मुखः उकारः प्रकृतिर्योनिः सत्त्वं पालयिता हरिः

akāraśca mahābījaṃ rajaḥ sraṣṭā caturmukhaḥ ukāraḥ prakṛtiryoniḥ sattvaṃ pālayitā hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मकारः पुरुषो बीजं तमः संहारको हरः नादः परः पुमानीशो निर्गुणो निष्क्रियः शिवः

makāraḥ puruṣo bījaṃ tamaḥ saṃhārako haraḥ nādaḥ paraḥ pumānīśo nirguṇo niṣkriyaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं तिसृभिरेवेदं मात्राभिर्निखिलं त्रिधा अभिधाय शिवात्मानं बोधयत्यर्धमात्रया

sarvaṃ tisṛbhirevedaṃ mātrābhirnikhilaṃ tridhā abhidhāya śivātmānaṃ bodhayatyardhamātrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात्परं नापरमस्ति किंचिद्यस्मान्नाणीयो न ज्यायो ऽस्ति किंचित् वृक्ष इव स्तब्धो दिवि तिष्ठत्येकस्तेनेदं पूर्णं पुरुषेण सर्वम्

yasmātparaṃ nāparamasti kiṃcidyasmānnāṇīyo na jyāyo 'sti kiṃcit vṛkṣa iva stabdho divi tiṣṭhatyekastenedaṃ pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.