Library·Aryabhatiya·3

Aryabhatiya 3

षष्टिस् नाड्यस् दिवसस् षष्टिस् च विनाडिका नाडी॥

ṣaṣṭis nāḍyas divasas ṣaṣṭis ca vināḍikā nāḍī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरु-अक्षराणि षष्टिस् विनाडिका आर्क्षी षट् एव वा प्राणास्। एवम् काल-विभागस् क्षेत्र-विभागस् तथा भ-गणात्॥

guru-akṣarāṇi ṣaṣṭis vināḍikā ārkṣī ṣaṭ eva vā prāṇās/ evam kāla-vibhāgas kṣetra-vibhāgas tathā bha-gaṇāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ-गणास् द्वयोस् द्वयोस् ये विशेष-शेषास् युगे द्वि-योगास् ते। रवि-शशि-नक्षत्र-गणास् सम्मिश्रास् च व्यतीपातास्॥

bha-gaṇās dvayos dvayos ye viśeṣa-śeṣās yuge dvi-yogās te/ ravi-śaśi-nakṣatra-gaṇās sammiśrās ca vyatīpātās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-उच्च-भ-गणास् स्व-भ-गणैस् विशेषितास् स्व-उच्च-नीच-परिवर्तास्। गुरु-भ-गणास् राशि-गुणास् अश्वयुज-आद्यास् गुरोर् अब्दास्॥

sva-ucca-bha-gaṇās sva-bha-gaṇais viśeṣitās sva-ucca-nīca-parivartās/ guru-bha-gaṇās rāśi-guṇās aśvayuja-ādyās guror abdās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रवि-भ-गणास् रवि-अब्दास् रवि-शशि-योगास् भवन्ति शशि-मासास्। रवि-भू-योगास् दिवसास् भ-आवर्तास् च अपि नाक्षत्रास्॥

ravi-bha-gaṇās ravi-abdās ravi-śaśi-yogās bhavanti śaśi-māsās/ ravi-bhū-yogās divasās bha-āvartās ca api nākṣatrās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिमासकास् युगे ते रवि-मासेभ्यस् अधिकास् तु ये चान्द्रास्। शशि-दिवसास् विज्ञेयास् भू-दिवस-ऊनास् तिथि-प्रलयास्॥

adhimāsakās yuge te ravi-māsebhyas adhikās tu ye cāndrās/ śaśi-divasās vijñeyās bhū-divasa-ūnās tithi-pralayās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रवि-वर्षम् मानुष्यम् तत् अपि त्रिंशत्-गुणम् भवति पित्र्यम्। पित्र्यम् द्वादश-गुणितम् दिव्यम् वर्षम् विनिर्दिष्टम्॥

ravi-varṣam mānuṣyam tat api triṃśat-guṇam bhavati pitryam/ pitryam dvādaśa-guṇitam divyam varṣam vinirdiṣṭam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यम् वर्ष- सहस्रम् ग्रह-सामान्यम् युगम् द्वि-५षट्क-गुणम्। अष्ट-उत्तरम् सहस्रम् ब्राह्मस् दिवसस् ग्रह-युगानाम्॥

divyam varṣa- sahasram graha-sāmānyam yugam dvi-5ṣaṭka-guṇam/ aṣṭa-uttaram sahasram brāhmas divasas graha-yugānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सर्पिणी युग- अर्धम् पश्चात् अपसर्पिणी युग- अर्धम् च। मध्ये युगस्य सुषमा आदौ अन्ते दुष्षमा इन्दु-उच्चात्॥

utsarpiṇī yuga- ardham paścāt apasarpiṇī yuga- ardham ca/ madhye yugasya suṣamā ādau ante duṣṣamā indu-uccāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्टि-अब्दानाम् षष्टिस् यदा व्यतीतास् त्रयस् च युग-पादास्। त्रि-अधिका विंशतिस् अब्दास् तदा इह मम जन्मनस् अतीतास्॥

ṣaṣṭi-abdānām ṣaṣṭis yadā vyatītās trayas ca yuga-pādās/ tri-adhikā viṃśatis abdās tadā iha mama janmanas atītās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युग-वर्ष-मास-दिवसास् समम् प्रवृत्तास् तु चैत्र-शुक्ल-आदेस्। कालस् अयम् अनादि-अन्तस् ग्रह-भैस् अनुमीयते क्षेत्रे॥

yuga-varṣa-māsa-divasās samam pravṛttās tu caitra-śukla-ādes/ kālas ayam anādi-antas graha-bhais anumīyate kṣetre//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ट्या सूर्य-अब्दानाम् प्रपूरयन्ति ग्रहास् भ-परिणाहम्। दिव्येन नभस्-परिधिम् समम् भ्रमन्तस् स्व-कक्ष्यासु॥

ṣaṣṭyā sūrya-abdānām prapūrayanti grahās bha-pariṇāham/ divyena nabhas-paridhim samam bhramantas sva-kakṣyāsu//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डलम् अल्पम् अधस्तात् कालेन अल्पेन पूरयति चन्द्रस्। उपरिष्टात् सर्वेषाम् महत् च महता शनैश्चारी॥

maṇḍalam alpam adhastāt kālena alpena pūrayati candras/ upariṣṭāt sarveṣām mahat ca mahatā śanaiścārī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पे हि मण्डले अल्पा महति महान्तस् च राशयस् ज्ञेयास्। अंशास् कलास् तथा एवम् विभाग-तुल्यास् स्व-कक्ष्यासु॥

alpe hi maṇḍale alpā mahati mahāntas ca rāśayas jñeyās/ aṃśās kalās tathā evam vibhāga-tulyās sva-kakṣyāsu//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भानाम् अधस् शनैश्चर-सुरगुरु-भौम-अर्क-शुक्र-बुध-चन्द्रास्। एषाम् अधस् च भूमिस् मेधी-भूता ख-मध्य-स्था॥

bhānām adhas śanaiścara-suraguru-bhauma-arka-śukra-budha-candrās/ eṣām adhas ca bhūmis medhī-bhūtā kha-madhya-sthā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त एते होरा-ईशास् शनैश्चर-आद्यास् यथा-क्रमम् शीघ्रास्। शीघ्र-क्रमात् चतुर्थास् भवन्ति सूर्य-उदयात् दिनपास्॥

sapta ete horā-īśās śanaiścara-ādyās yathā-kramam śīghrās/ śīghra-kramāt caturthās bhavanti sūrya-udayāt dinapās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्ष्या-प्रतिमण्डल-गास् भ्रमन्ति सर्वे ग्रहास् स्व-चारेण। मन्द-उच्चात् अनुलोमम् प्रतिलोमम् च एव शीघ्र-उच्चात्॥

kakṣyā-pratimaṇḍala-gās bhramanti sarve grahās sva-cāreṇa/ manda-uccāt anulomam pratilomam ca eva śīghra-uccāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्ष्या-मण्डल-तुल्यम् स्वम् स्वम् प्रतिमण्डलम् भवति एषाम्। प्रतिमण्डलस्य मध्यम् घन-भू-मध्यात् अतिक्रान्तम्॥

kakṣyā-maṇḍala-tulyam svam svam pratimaṇḍalam bhavati eṣām/ pratimaṇḍalasya madhyam ghana-bhū-madhyāt atikrāntam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिमण्डल-भू-विवरम् व्यास- अर्धम् स्व-उच्च-नीच-वृत्तस्य। वृत्त-परिधौ ग्रहास् ते मध्यम-चारात् भ्रमन्ति एवम्॥

pratimaṇḍala-bhū-vivaram vyāsa- ardham sva-ucca-nīca-vṛttasya/ vṛtta-paridhau grahās te madhyama-cārāt bhramanti evam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् शीघ्र-गतिस् स्व-उच्चात् प्रतिलोम-गतिस् स्व-वृत्त-कक्ष्यायाम्। अनुलोम-गतिस् वृत्ते मन्द-गतिस् यस् ग्रहस् भवति॥

yas śīghra-gatis sva-uccāt pratiloma-gatis sva-vṛtta-kakṣyāyām/ anuloma-gatis vṛtte manda-gatis yas grahas bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुलोम-गानि मन्दात् शीघ्रात् प्रतिलोम-गानि वृत्तानि। कक्ष्या-मण्डल-लग्न-स्व-वृत्त-मध्ये ग्रहस् मध्यस्॥

anuloma-gāni mandāt śīghrāt pratiloma-gāni vṛttāni/ kakṣyā-maṇḍala-lagna-sva-vṛtta-madhye grahas madhyas//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षय-धन-धन-क्षयास् स्युर् मन्द-उच्चात् व्यत्ययेन शीघ्र-उच्चात्। शनि-गुरु-कुजेषु मन्दात् अर्धम् ऋणम् धनम् भवति पूर्वे॥

kṣaya-dhana-dhana-kṣayās syur manda-uccāt vyatyayena śīghra-uccāt/ śani-guru-kujeṣu mandāt ardham ṛṇam dhanam bhavati pūrve//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्द-उच्चात् शीघ्र-उच्चात् अर्धम् ऋणम् धनम् ग्रहेषु मन्देषु। मन्द-उच्चात् स्फुट-मध्यास् शीघ्र-उच्चात् च स्फुटास् ज्ञेयास्॥

manda-uccāt śīghra-uccāt ardham ṛṇam dhanam graheṣu mandeṣu/ manda-uccāt sphuṭa-madhyās śīghra-uccāt ca sphuṭās jñeyās//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्र-उच्चात् अर्ध-ऊनम् कर्तव्यम् ऋणम् धनम् स्व-मन्द-उच्चे। स्फुट-मध्यौ तु भृगु-बुधौ सिद्धात् मन्दात् स्फुटौ भवतस्॥

śīghra-uccāt ardha-ūnam kartavyam ṛṇam dhanam sva-manda-ucce/ sphuṭa-madhyau tu bhṛgu-budhau siddhāt mandāt sphuṭau bhavatas//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भू-तारा-ग्रह-विवरम् व्यास- अर्ध-हृतस् स्व-कर्ण-संवर्गस्। कक्ष्यायाम् ग्रह-वेगस् यस् भवति सस् मन्द-नीच-उच्चे॥

bhū-tārā-graha-vivaram vyāsa- ardha-hṛtas sva-karṇa-saṃvargas/ kakṣyāyām graha-vegas yas bhavati sas manda-nīca-ucce//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.