आपत्तितः समुत्थानतो व्युत्थानतो निःसरणतश् च वेदितव्यः । तत्रापत्तिः (म्स ५५) पञ्चापत्तिनिकायाः । समुत्थानम् आपत्तीनाम् अज्ञानात् प्रमादात् क्लेशप्राचुर्यादनादराच् च । व्युत्थानम् आशयतो न दण्डकर्मतः । निःसरणं सप्तविधं । प्रतिदेशना । अभ्युपगमः शिक्षादत्तकादीनां दण्डकर्मणः । समवद्योतः प्रज्ञप्ते शिक्षापदे पुनः पर्यायेण । अज्ञानात् प्रस्रब्धिः समग्रेण संघेन शिक्षापदस्थ प्रतिप्रस्रम्भणात् । आश्रयपरिवृत्तिर् भिक्षुभिक्षुण्योः स्त्रीपुरुषव्यञ्जनपरिवर्तनाद् असाधारणा वेदापत्तिः । भूतप्रत्यवेक्षा धर्मोद्दानाकरैः प्रत्यवेक्षाविशेषः । धर्मताप्रतिलम्भश् च सत्यदर्शनेन क्षुद्रानुक्षुद्रापन्नाभावे धर्मप्रतिलम्भात् । पुनश् चतुर्विधेनार्थेन विनयो वेदितव्यः । पुद्गलतो यम् आगम्य शिक्षा प्रज्ञप्यते । प्रज्ञप्तितो यदा ऽरोचिते पुद्गलापराधे शास्ता संनिपात्य संघशिक्षां प्रज्ञापयति । प्रविभागतो यः प्रज्ञप्ते शिक्षापदे तद् उद्देशस्य विभागः । विनिश्चयतश् च तत्रापत्तिः कथं भवत्य् अनापत्तिर् वेति निर्धारणात् । आलम्बनलाभपर्येष्टौ त्रयः श्लोकाः । आलम्बनं मतो धर्मः आध्यात्मं बाह्यकं द्वयम् । लाभो द्वयोर् द्वयार्थेन द्वयोश् चानुपलम्भतः
āpattitaḥ samutthānato vyutthānato niḥsaraṇataś ca veditavyaḥ | tatrāpattiḥ (Msa 55) pañcāpattinikāyāḥ | samutthānam āpattīnām ajñānāt pramādāt kleśaprācuryādanādarāc ca | vyutthānam āśayato na daṇḍakarmataḥ | niḥsaraṇaṃ saptavidhaṃ | pratideśanā | abhyupagamaḥ śikṣādattakādīnāṃ daṇḍakarmaṇaḥ | samavadyotaḥ prajñapte śikṣāpade punaḥ paryāyeṇa | ajñānāt prasrabdhiḥ samagreṇa saṃghena śikṣāpadastha pratiprasrambhaṇāt | āśrayaparivṛttir bhikṣubhikṣuṇyoḥ strīpuruṣavyañjanaparivartanād asādhāraṇā vedāpattiḥ | bhūtapratyavekṣā dharmoddānākaraiḥ pratyavekṣāviśeṣaḥ | dharmatāpratilambhaś ca satyadarśanena kṣudrānukṣudrāpannābhāve dharmapratilambhāt | punaś caturvidhenārthena vinayo veditavyaḥ | pudgalato yam āgamya śikṣā prajñapyate | prajñaptito yadā 'rocite pudgalāparādhe śāstā saṃnipātya saṃghaśikṣāṃ prajñāpayati | pravibhāgato yaḥ prajñapte śikṣāpade tad uddeśasya vibhāgaḥ | viniścayataś ca tatrāpattiḥ kathaṃ bhavaty anāpattir veti nirdhāraṇāt | ālambanalābhaparyeṣṭau trayaḥ ślokāḥ | ālambanaṃ mato dharmaḥ ādhyātmaṃ bāhyakaṃ dvayam | lābho dvayor dvayārthena dvayoś cānupalambhataḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.