Library·Agni-Purana·108

Agni-Purana 108

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे स्वायम्भुवः सर्गो नाम सप्ताधिकशततमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् १०८ :श् अथाष्टाधिकशततमो ऽध्यायः भुवनकोषः अग्निर् उवाच जम्बूप्लक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलिश्चापरो महान् कुशः क्रौञ्चस् तथा शाकः पुष्करश्चेति सप्तमः

:e ity āgneye mahāpurāṇe svāyambhuvaḥ sargo nāma saptādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || Chapter 108 :ś athāṣṭādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ bhuvanakoṣaḥ agnir uvāca jambūplakṣāhvayau dvīpau śālmaliścāparo mahān kuśaḥ krauñcas tathā śākaḥ puṣkaraśceti saptamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् ३६७ एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिदुग्धजलैः समं(१)

:p 367 ete dvīpāḥ samudraistu sapta saptabhirāvṛtāḥ lavaṇekṣusurāsarpirdadhidugdhajalaiḥ samaṃ(1)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बूद्वीपो द्वीपमध्ये(२) तन्मध्ये मेरुरुच्छ्रितः(३) चतुरशीतिसाहस्रो भूयिष्ठः(४) षोडशाद्विराट्

jambūdvīpo dvīpamadhye(2) tanmadhye merurucchritaḥ(3) caturaśītisāhasro bhūyiṣṭhaḥ(4) ṣoḍaśādvirāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तरात् षोडशाधः(५) सहस्रवान् भूयस्तस्यास्य(६) शैलो ऽसौ कर्णिकाकारसंस्थितः

dvātriṃśanmūrdhni vistarāt ṣoḍaśādhaḥ(5) sahasravān bhūyastasyāsya(6) śailo 'sau karṇikākārasaṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवान् हेमकूटश् च निषधश्चास्य दक्षिणे नीलः श्वेतश् च शृङ्गो च उत्तरे वर्षपर्वताः

himavān hemakūṭaś ca niṣadhaścāsya dakṣiṇe nīlaḥ śvetaś ca śṛṅgo ca uttare varṣaparvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षप्रमाणौ द्वौ मध्ये दशहीनास् तथापरे सहस्रद्वितयोछ्रायास्तावद्विस्तारिणश् च ते

lakṣapramāṇau dvau madhye daśahīnās tathāpare sahasradvitayochrāyāstāvadvistāriṇaś ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारतं प्रथमं वर्षन्ततः किम्पुरुषं स्मृतं हरिवर्सन्तथैवान्यन्मेरोर्दक्षिणतो द्विज

bhārataṃ prathamaṃ varṣantataḥ kimpuruṣaṃ smṛtaṃ harivarsantathaivānyanmerordakṣiṇato dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्यकं चोत्तरे वर्षं तथैवान्यद्धिरण्मयं(७) उत्तराः कुरवश् चैव यथा वै भारतं तथा

ramyakaṃ cottare varṣaṃ tathaivānyaddhiraṇmayaṃ(7) uttarāḥ kuravaś caiva yathā vai bhārataṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवसाहस्रमेकैकमेतेषां मुनिसत्तम इलावृतञ्च तन्मध्ये सौवर्णा मेरुरुछ्रितः

navasāhasramekaikameteṣāṃ munisattama ilāvṛtañca tanmadhye sauvarṇā meruruchritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरोश् चतुर्दिशन्तत्र नवसाहस्रविस्तृतं(८) पुस्तके नास्ति :प् ३६८ इलावृतं महाभाग चत्वारश्चात्र पर्वताः

meroś caturdiśantatra navasāhasravistṛtaṃ(8) pustake nāsti :p 368 ilāvṛtaṃ mahābhāga catvāraścātra parvatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्कम्भा रचिता मेरोर्योजनायुतविस्तृताः(१) पूर्वेण मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः

viṣkambhā racitā meroryojanāyutavistṛtāḥ(1) pūrveṇa mandaro nāma dakṣiṇe gandhamādanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः(२) कदम्बस्तेषु जम्बुश् च पिप्पलो बट एव च

vipulaḥ paścime pārśve supārśvaścottare smṛtaḥ(2) kadambasteṣu jambuś ca pippalo baṭa eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशशतायामाः पादपा गिरिकेतवः जम्बूद्वीपेति सञ्ज्ञा स्यात् फलं जम्बा गजोपमं

ekādaśaśatāyāmāḥ pādapā giriketavaḥ jambūdvīpeti sañjñā syāt phalaṃ jambā gajopamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बूनदीरसेनास्यास्त्विदं जाम्बूनदं(३) परं सुपार्श्वः पूर्वतो मेरोः केतुमालस्तु पश्चिमे

jambūnadīrasenāsyāstvidaṃ jāmbūnadaṃ(3) paraṃ supārśvaḥ pūrvato meroḥ ketumālastu paścime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनं चैत्ररथं पूर्वे दक्षिणे गन्धमादनः वैभ्राजं पश्चिमे सौम्ये नन्दनञ्च सरांस्यथ

vanaṃ caitrarathaṃ pūrve dakṣiṇe gandhamādanaḥ vaibhrājaṃ paścime saumye nandanañca sarāṃsyatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरुणोदं महाभद्रं संशितोदं(५) समानसं शिताभश् चक्रमुञ्जाद्याः पूर्वतः केशराचलाः(५)

aruṇodaṃ mahābhadraṃ saṃśitodaṃ(5) samānasaṃ śitābhaś cakramuñjādyāḥ pūrvataḥ keśarācalāḥ(5)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणेन्द्रेस्त्रिकूटाद्याः शिशिवासमुखा जले(६) शङ्खकूटादयः सौम्ये मेरौ च ब्रह्मणः पुरी

dakṣiṇendrestrikūṭādyāḥ śiśivāsamukhā jale(6) śaṅkhakūṭādayaḥ saumye merau ca brahmaṇaḥ purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशसहस्राणि योजनानाञ्च दिक्षु च इन्द्रादिलोकपालानां समन्तात् ब्रह्मणः पुरः

caturdaśasahasrāṇi yojanānāñca dikṣu ca indrādilokapālānāṃ samantāt brahmaṇaḥ puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुपादात् प्लावयित्वा चन्द्रं स्वर्गात् पतन्त्यपि पूर्वेण शीता भद्राश्वाच्छैलाच्छैलाद्गतार्णवं

viṣṇupādāt plāvayitvā candraṃ svargāt patantyapi pūrveṇa śītā bhadrāśvācchailācchailādgatārṇavaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवालकनन्दापि दक्षिणेनैव भारतं(७) :प् ३६९ प्रयाति सागरं कृत्वा सप्तभेदाथ पश्चिमं

tathaivālakanandāpi dakṣiṇenaiva bhārataṃ(7) :p 369 prayāti sāgaraṃ kṛtvā saptabhedātha paścimaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्धिञ्च चक्षुःसौम्याब्धिं भद्रोत्तरकुरूनपि(१) आनीलनिषधायामौ(२) माल्यवद्गन्धमादनौ

abdhiñca cakṣuḥsaumyābdhiṃ bhadrottarakurūnapi(1) ānīlaniṣadhāyāmau(2) mālyavadgandhamādanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर्मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः भारताः केतुमालाश् च भद्राश्वाः कुरवस् तथा

tayormadhyagato meruḥ karṇikākārasaṃsthitaḥ bhāratāḥ ketumālāś ca bhadrāśvāḥ kuravas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलवाह्यतः जठरो देवकूटश् च मर्यादापर्वतावुभौ(३)

patrāṇi lokapadmasya maryādāśailavāhyataḥ jaṭharo devakūṭaś ca maryādāparvatāvubhau(3)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ दक्षिणोत्तरायामावानीलनिषधायतौ गन्धमादनकैलासौ पूर्ववचायतावुभौ(४)

tau dakṣiṇottarāyāmāvānīlaniṣadhāyatau gandhamādanakailāsau pūrvavacāyatāvubhau(4)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशीतियोजनायामावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ निषधः पारिपात्रश् च मर्यादापर्वतावुभौ

aśītiyojanāyāmāvarṇavāntarvyavasthitau niṣadhaḥ pāripātraś ca maryādāparvatāvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथा पूर्वे तथा स्थितौ त्रिशृङ्गो रुधिरश् चैव उत्तरौ वर्षपर्वतौ

meroḥ paścimadigbhāge yathā pūrve tathā sthitau triśṛṅgo rudhiraś caiva uttarau varṣaparvatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वपञ्चायतावेतावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ जाठराद्याश् च मर्यादाशैला मेरोश् चतुर्दिशं

pūrvapañcāyatāvetāvarṇavāntarvyavasthitau jāṭharādyāś ca maryādāśailā meroś caturdiśaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशरादिषु या द्रोण्यस्तासु सन्ति पुराणि हि लक्ष्मीविष्ण्वग्निसूर्यादिदेवानां मुनिसत्तम

keśarādiṣu yā droṇyastāsu santi purāṇi hi lakṣmīviṣṇvagnisūryādidevānāṃ munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमानां स्वर्गधर्माणां न पापास्तत्र यान्ति च(५) मौमानां स्वर्गधर्माणां तनया ह्य् अत्र यान्ति चेति ग॥ , घ॥ च । भोगिनां स्वर्गधर्माणां तनयास्तत्र यान्ति चेति ज॥ :प् ३७० भद्राश्वे ऽस्ति हयग्रीवो वराहः केतुमालके

bhaumānāṃ svargadharmāṇāṃ na pāpāstatra yānti ca(5) maumānāṃ svargadharmāṇāṃ tanayā hy atra yānti ceti ga.. , gha.. ca / bhogināṃ svargadharmāṇāṃ tanayāstatra yānti ceti ja.. :p 370 bhadrāśve 'sti hayagrīvo varāhaḥ ketumālake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारते कूर्मरूपी च मत्स्यरूपः कुरुष्वपि विश्वरूपेण सर्वत्र पूज्यते भगवान् हरिः

bhārate kūrmarūpī ca matsyarūpaḥ kuruṣvapi viśvarūpeṇa sarvatra pūjyate bhagavān hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम्पुरुषाद्यष्टसु क्षुद्भीतिशोकादिकं न च चत्तुर्विंशतिसाहस्रं प्रजा जीवन्त्यनामयाः

kimpuruṣādyaṣṭasu kṣudbhītiśokādikaṃ na ca catturviṃśatisāhasraṃ prajā jīvantyanāmayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतादिकल्पना नास्ति भौमान्यम्भांसि नाम्बुदाः सर्वेष्वेतेषु वर्षेषु सप्त सप्त कुलाचलाः

kṛtādikalpanā nāsti bhaumānyambhāṃsi nāmbudāḥ sarveṣveteṣu varṣeṣu sapta sapta kulācalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नद्यश् च शतशस्तेभ्यस्तीर्थभूताः प्रजज्ञिरे भारते यानि नीर्थानि तानि तीर्थानि वच्मि ते

nadyaś ca śataśastebhyastīrthabhūtāḥ prajajñire bhārate yāni nīrthāni tāni tīrthāni vacmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.