Library·Agni-Purana·119

Agni-Purana 119

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे भारतवर्षं नामाष्टादशाधिकशततमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् ११९ :श् अथैकोनविंशत्यधिकशततमो ऽध्यायः महाद्वीपादि अग्निर् उवाच लक्षयोजनविस्तारं जम्बूद्वीपं समावृतम् :प् २२ लक्ष्ययोजनमनेन क्षीरोदेन समन्ततः

:e ity āgneye mahāpurāṇe bhāratavarṣaṃ nāmāṣṭādaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || Chapter 119 :ś athaikonaviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ mahādvīpādi agnir uvāca lakṣayojanavistāraṃ jambūdvīpaṃ samāvṛtam :p 22 lakṣyayojanamanena kṣīrodena samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवेष्ट्य क्षारमुदधिं प्लक्षद्वीपस् तथा स्थितः(१) सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरास् तथा

saṃveṣṭya kṣāramudadhiṃ plakṣadvīpas tathā sthitaḥ(1) sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याच्छान्तभयः शिशिरः सुखोदय इतः परः आनन्दश् च शिवः क्षेमो ध्रुवस्तन्नामवर्षकं

syācchāntabhayaḥ śiśiraḥ sukhodaya itaḥ paraḥ ānandaś ca śivaḥ kṣemo dhruvastannāmavarṣakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्यादाशैलो गोमेधश् चन्द्रो नारददुन्द्भी सोमकः सुमनाः शैलो वैभ्राजास्तज्जनाः शुभाः

maryādāśailo gomedhaś candro nāradadundbhī somakaḥ sumanāḥ śailo vaibhrājāstajjanāḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नद्यः प्रधानाः सप्तात्र प्लक्षाच्छाकान्तिकेषु च जीवनं पञ्चसास्रं धर्मो वर्णाश्रमात्मकः(२)

nadyaḥ pradhānāḥ saptātra plakṣācchākāntikeṣu ca jīvanaṃ pañcasāsraṃ dharmo varṇāśramātmakaḥ(2)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यकाः कुरवश् चैव विविंशा भाविनश् च ते विप्राद्यास्तैश् च सोमो ऽर्च्यो द्विलक्षश्चाब्धिलक्षकः

āryakāḥ kuravaś caiva viviṃśā bhāvinaś ca te viprādyāstaiś ca somo 'rcyo dvilakṣaścābdhilakṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानेनेक्षुरसोदेन वृतो द्विगुणशाल्मलः वपुष्मतः सप्त पुत्राः शाल्मलेशास् तथाभवन्

mānenekṣurasodena vṛto dviguṇaśālmalaḥ vapuṣmataḥ sapta putrāḥ śālmaleśās tathābhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतो ऽथ हरितश् चैव जीमूतो लोहितः क्रमात् वैद्युतो मानसश् चैव सुप्रभो नाम वर्षकः

śveto 'tha haritaś caiva jīmūto lohitaḥ kramāt vaidyuto mānasaś caiva suprabho nāma varṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणो द्विगुणेनैव सुरोदेन समावृतः कुमुदश्चानलश् चैव(३) तृतीयस्तु वलाहकः

dviguṇo dviguṇenaiva surodena samāvṛtaḥ kumudaścānalaś caiva(3) tṛtīyastu valāhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रोणः कंको ऽथ(४) महिषः ककुद्मान् सप्त निम्नगाः कपिलाश्चारुणाः पीताः कृष्णाः स्युर्ब्राह्मणादयः

droṇaḥ kaṃko 'tha(4) mahiṣaḥ kakudmān sapta nimnagāḥ kapilāścāruṇāḥ pītāḥ kṛṣṇāḥ syurbrāhmaṇādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुरूपं यजन्ति स्म सुरोदेनायमावृतः(५) :प् २३ ज्योतिष्मतः कुशेशाः स्युरुद्गिजो धेनुमान् सुतः

vāyurūpaṃ yajanti sma surodenāyamāvṛtaḥ(5) :p 23 jyotiṣmataḥ kuśeśāḥ syurudgijo dhenumān sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वैरथो लंवनो धैर्यः कपिलश् च प्रभाकरः विप्राद्या दधिमुख्यास्तु ब्रह्मरूपं यजन्ति ते

dvairatho laṃvano dhairyaḥ kapilaś ca prabhākaraḥ viprādyā dadhimukhyāstu brahmarūpaṃ yajanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्रुमो(१) हेमशैलश् च द्युतिमान् पुष्पवांस् तथा कुशेशयो हरिः शैलो वर्षार्थं मन्दराचलः

vidrumo(1) hemaśailaś ca dyutimān puṣpavāṃs tathā kuśeśayo hariḥ śailo varṣārthaṃ mandarācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेष्टितो ऽयं घृतोदेन क्रौञ्चद्वीपेन सो ऽप्यथ क्रौञ्चेश्वराः द्युतिमतः पुत्रास्तन्नामवर्षकाः

veṣṭito 'yaṃ ghṛtodena krauñcadvīpena so 'pyatha krauñceśvarāḥ dyutimataḥ putrāstannāmavarṣakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशलो मनोनुगश्चोष्णः प्रधानो ऽथान्धकारकः मुनिश् च दुन्दुभिः सप्त सप्त शैलाश् च निम्नगाः(२)

kuśalo manonugaścoṣṇaḥ pradhāno 'thāndhakārakaḥ muniś ca dundubhiḥ sapta sapta śailāś ca nimnagāḥ(2)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रौञ्चश् च वाम्नश् चैव तृतीयश्चान्धकारकः(३) देववृत् पुण्डरीकश् च दुन्दुभिर्द्विगुणो मिथः

krauñcaś ca vāmnaś caiva tṛtīyaścāndhakārakaḥ(3) devavṛt puṇḍarīkaś ca dundubhirdviguṇo mithaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वीपा द्वीपेषु ये शैला यथा द्वीपानि ते तथा पुष्कराः पुष्कला धन्यास्तीर्था(४) विप्रादयो हरिम्

dvīpā dvīpeṣu ye śailā yathā dvīpāni te tathā puṣkarāḥ puṣkalā dhanyāstīrthā(4) viprādayo harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजन्ति क्रौञ्चद्वीपस्तु दधिमण्डोदकावृतः संवृतः शाकद्वीपेन हव्याच्छाकेश्वराः सुताः

yajanti krauñcadvīpastu dadhimaṇḍodakāvṛtaḥ saṃvṛtaḥ śākadvīpena havyācchākeśvarāḥ sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलदश् च कुमारश् च सुकुमारो मणीवकः कुशोत्तरथो मोदाकी द्रुमस्तन्नामवर्षकाः

jaladaś ca kumāraś ca sukumāro maṇīvakaḥ kuśottaratho modākī drumastannāmavarṣakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयाख्यो जलधरो रैवतः श्यामकोद्रकौ आम्विकेयस् तथा रम्यः केशरी सप्त निम्नगाः

udayākhyo jaladharo raivataḥ śyāmakodrakau āmvikeyas tathā ramyaḥ keśarī sapta nimnagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् २४ मगा मगधमनस्या(१) मन्दगाश् च द्विजातयः(२) यजन्ति सूर्यरूपं तु(३) शाकः क्षीराब्धिना वृतः

:p 24 magā magadhamanasyā(1) mandagāś ca dvijātayaḥ(2) yajanti sūryarūpaṃ tu(3) śākaḥ kṣīrābdhinā vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करेणावृतः सो ऽपि द्वौ पुत्रौ सवनस्य च मसावीतो धातकिश् च वर्षे द्वे नामचिह्निते(४)

puṣkareṇāvṛtaḥ so 'pi dvau putrau savanasya ca masāvīto dhātakiś ca varṣe dve nāmacihnite(4)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको ऽद्रिर्मानसाख्यो ऽत्र मध्यतो वलयाकृतिः योजनानां सहस्राणि विस्तारोच्छ्रायतः समः

eko 'drirmānasākhyo 'tra madhyato valayākṛtiḥ yojanānāṃ sahasrāṇi vistārocchrāyataḥ samaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवनं दशसाहस्रं सुरैर् ब्रह्मात्र पूज्यते स्वादूदकेनोदधिना वेष्टितो द्वीपमानतः

jīvanaṃ daśasāhasraṃ surair brahmātra pūjyate svādūdakenodadhinā veṣṭito dvīpamānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊनातिरिक्तता चापां समुद्रेषु न जायते उदयास्तमनेष्विन्दोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

ūnātiriktatā cāpāṃ samudreṣu na jāyate udayāstamaneṣvindoḥ pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशोत्तराणि पञ्चैव(५) अङ्गुलानां शतानि वै अपां वृद्धिक्षयौ दृष्टौ सामुद्रीणां(६) महामुने

daśottarāṇi pañcaiva(5) aṅgulānāṃ śatāni vai apāṃ vṛddhikṣayau dṛṣṭau sāmudrīṇāṃ(6) mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादूदका बहुगुणा(७) भूर्हैमी जन्तुवर्जिता लोकालोकस्ततः शैलो योजनायुतविस्तृतः

svādūdakā bahuguṇā(7) bhūrhaimī jantuvarjitā lokālokastataḥ śailo yojanāyutavistṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकालोकस्तु तमसावृतो ऽथाण्डकटाहतः भूमिः साण्डकटाहेन पञ्चाशत्कोटिविस्तरा(८)

lokālokastu tamasāvṛto 'thāṇḍakaṭāhataḥ bhūmiḥ sāṇḍakaṭāhena pañcāśatkoṭivistarā(8)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.