Agni-Purana 120

:प् २५ छप्तेर् १२० :श् अथ विंशत्यधिकशततमो ऽध्यायः भुवनकोषः अग्निर् उवाच विस्तारस्तु स्मृतो भूमेः सहस्राणि च सप्ततिः उच्छ्रायो दशसाहस्रं पातालञ्चैकमेककं

:p 25 Chapter 120 :ś atha viṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ bhuvanakoṣaḥ agnir uvāca vistārastu smṛto bhūmeḥ sahasrāṇi ca saptatiḥ ucchrāyo daśasāhasraṃ pātālañcaikamekakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतलं वितलञ्चैव नितलञ्च गभस्तिमत् महाख्यं सुतलञ्चाग्र्यं पातालञ्चापि सप्तमं

atalaṃ vitalañcaiva nitalañca gabhastimat mahākhyaṃ sutalañcāgryaṃ pātālañcāpi saptamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णपीतारुणाः शुक्लशर्कराशैलकाञ्चनाः भूमयस्तेषु रम्येषु सन्ति दैत्यादयः सुखं

kṛṣṇapītāruṇāḥ śuklaśarkarāśailakāñcanāḥ bhūmayasteṣu ramyeṣu santi daityādayaḥ sukhaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातालानामधश्चास्ते शेषो विष्णुश् च तामसः गुणानन्त्यात्स चानन्ततः शिरसा धारयन्महीं

pātālānāmadhaścāste śeṣo viṣṇuś ca tāmasaḥ guṇānantyātsa cānantataḥ śirasā dhārayanmahīṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवो ऽधो नरका नैके न पतेत्तत्र वैष्णवः रविणा भासिता पृथ्वी यावत्तायन्नभो मतं

bhuvo 'dho narakā naike na patettatra vaiṣṇavaḥ raviṇā bhāsitā pṛthvī yāvattāyannabho mataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमेर्योजनलक्षन्तु विशिष्ठरविमण्डलं रवेर् लक्षेण चन्द्रश् च लक्षान्नाक्षत्रमिन्दुतः

bhūmeryojanalakṣantu viśiṣṭharavimaṇḍalaṃ raver lakṣeṇa candraś ca lakṣānnākṣatramindutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विलक्षाद्भाद्बुधश्चास्ते बुधाच्छुक्रो द्विलक्षतः द्विलक्षेण कुजः शुक्राद्भौमाद् द्विलक्षतो गुरुः

dvilakṣādbhādbudhaścāste budhācchukro dvilakṣataḥ dvilakṣeṇa kujaḥ śukrādbhaumād dvilakṣato guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोर्द्विलक्षतः सौरित्ल्लक्षात्सप्तर्षयः शनेः लक्षाद् ध्रुवो ह्य् ऋषिभ्यस्तु त्रैलोक्यञ्चोच्छ्रयेण च

gurordvilakṣataḥ sauritllakṣātsaptarṣayaḥ śaneḥ lakṣād dhruvo hy ṛṣibhyastu trailokyañcocchrayeṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवात् कोट्या महर्लोको यत्र ते कल्पवासिनः :प् २६ जनो द्विकोटितस्तस्माद्यत्रासन्(१) सनकादयः

dhruvāt koṭyā maharloko yatra te kalpavāsinaḥ :p 26 jano dvikoṭitastasmādyatrāsan(1) sanakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनात्तपश्चाष्तकोट्या वैराजा यत्र देवताः षणवत्या तु कोटीनान्तपसः सत्यलोककः

janāttapaścāṣtakoṭyā vairājā yatra devatāḥ ṣaṇavatyā tu koṭīnāntapasaḥ satyalokakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुनर्मारका यत्र ब्रह्मलोको हि स स्मृतः पादगम्यस्तु भूल्लोको भुवः सूर्यान्तरः स्मृतः

apunarmārakā yatra brahmaloko hi sa smṛtaḥ pādagamyastu bhūlloko bhuvaḥ sūryāntaraḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गलोको ध्रुवान्तस्तु नियुतानि(२) चतुर्दश एतदण्डकटाहेन वृतो ब्रह्माण्डविस्तरः

svargaloko dhruvāntastu niyutāni(2) caturdaśa etadaṇḍakaṭāhena vṛto brahmāṇḍavistaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारिवह्न्यनिलाकाशैस्ततो भूतादिना वहिः वृतं दशगुणैर् अण्डं भूतादिर्महता तथा

vārivahnyanilākāśaistato bhūtādinā vahiḥ vṛtaṃ daśaguṇair aṇḍaṃ bhūtādirmahatā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशोत्तराणि शेषाणि एकैकस्मान्मामुने महान्तञ्च समावृत्य प्रधानं समवस्थितं

daśottarāṇi śeṣāṇi ekaikasmānmāmune mahāntañca samāvṛtya pradhānaṃ samavasthitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तस्य न तस्यान्तः सङ्ख्यानं नापि विद्यते(३) हेतुभूतमशेषस्य प्रकृतिः सा परा मुने

anantasya na tasyāntaḥ saṅkhyānaṃ nāpi vidyate(3) hetubhūtamaśeṣasya prakṛtiḥ sā parā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असङ्ख्यातानि शाण्डानि तत्र जातानि चेदृशां दारुण्यग्निर्यथा तैलं तिले तद्वत् पुमानिति(४)

asaṅkhyātāni śāṇḍāni tatra jātāni cedṛśāṃ dāruṇyagniryathā tailaṃ tile tadvat pumāniti(4)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधाने च स्थितो(५) व्यापी चेतनात्मात्मवेदनः प्रधानञ्च पुमांश् चैव सर्वभूतात्मभृतया(६)

pradhāne ca sthito(5) vyāpī cetanātmātmavedanaḥ pradhānañca pumāṃś caiva sarvabhūtātmabhṛtayā(6)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुशक्त्या महाप्राज्ञ वृतौ संश्रयधर्मिणौ तयोः(७) सैव पृथग्भावे कारणं संश्रयस्य च

viṣṇuśaktyā mahāprājña vṛtau saṃśrayadharmiṇau tayoḥ(7) saiva pṛthagbhāve kāraṇaṃ saṃśrayasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् २७ क्षोभकारणभूतश् च सर्गकाले महामुने यथा शैत्यं जले वातो विभर्ति कणिकागतं

:p 27 kṣobhakāraṇabhūtaś ca sargakāle mahāmune yathā śaityaṃ jale vāto vibharti kaṇikāgataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगच्छक्तिस् तथा विष्णोः प्रधानप्रतिपादिकां विष्णुशक्तिं समासाद्य देवाद्याः सम्भवन्ति हि

jagacchaktis tathā viṣṇoḥ pradhānapratipādikāṃ viṣṇuśaktiṃ samāsādya devādyāḥ sambhavanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च विष्णुः स्वयं ब्रह्म यतः सर्वमिदं जगत् योजनानां सहस्राणि भास्करस्य रथो नव

sa ca viṣṇuḥ svayaṃ brahma yataḥ sarvamidaṃ jagat yojanānāṃ sahasrāṇi bhāskarasya ratho nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशादण्डस्तथैवास्य द्विगुणो मुनिसत्तम सार्धकोटिस् तथा सप्तनियुतान्यधिकानि वै

īśādaṇḍastathaivāsya dviguṇo munisattama sārdhakoṭis tathā saptaniyutānyadhikāni vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनानान्तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितं त्रिनाभिमतिपञ्चारं षण्णेमि द्व्ययनात्मकं

yojanānāntu tasyākṣastatra cakraṃ pratiṣṭhitaṃ trinābhimatipañcāraṃ ṣaṇṇemi dvyayanātmakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरमयं कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितं चत्वारिंशत्सहस्राणि द्वितीयक्षो विवस्वतः

saṃvatsaramayaṃ kṛtsnaṃ kālacakraṃ pratiṣṭhitaṃ catvāriṃśatsahasrāṇi dvitīyakṣo vivasvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चान्यानि तु सार्धानि स्यन्दनस्य महामते अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणन्तदद्युगार्धयोः

pañcānyāni tu sārdhāni syandanasya mahāmate akṣapramāṇamubhayoḥ pramāṇantadadyugārdhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रस्वो ऽक्षस्तद्युगार्धञ्च ध्रुवाधारं रथस्य वै हयाश् च सप्त छन्दांसि गायत्र्यादीनि सुव्रत

hrasvo 'kṣastadyugārdhañca dhruvādhāraṃ rathasya vai hayāś ca sapta chandāṃsi gāyatryādīni suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयास्तमनं ज्ञेयं दर्शनादर्शनं रवेः यावन्मात्रप्रदेशे तु वशिष्ठो ऽवस्थितो ध्रुवः

udayāstamanaṃ jñeyaṃ darśanādarśanaṃ raveḥ yāvanmātrapradeśe tu vaśiṣṭho 'vasthito dhruvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमायाति तावत्तु भूमेराभूतसम्प्लवे(१) ऊर्धोत्तरमृषिभ्यस्तु ध्रुवो यत्र व्यवस्थितः

svayamāyāti tāvattu bhūmerābhūtasamplave(1) ūrdhottaramṛṣibhyastu dhruvo yatra vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्विष्णुपदं दिव्यं तृतीयं व्योम्नि भास्वरं निर्धूतदोषपङ्कानां यतीनां स्थानमुत्तमं

etadviṣṇupadaṃ divyaṃ tṛtīyaṃ vyomni bhāsvaraṃ nirdhūtadoṣapaṅkānāṃ yatīnāṃ sthānamuttamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् २८ ततो गङ्गा प्रभवति स्मरणात् पाशनाशनी(१) दिवि रूपं हरेर्ज्ञेयं शिशुमाराकृति प्रभो

:p 28 tato gaṅgā prabhavati smaraṇāt pāśanāśanī(1) divi rūpaṃ harerjñeyaṃ śiśumārākṛti prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितः पुच्छे ध्रुवस्तत्र भ्रमन् भ्रामयति ग्रहान् स रथो ऽधिष्ठिता देवैर् आदित्यैर् ऋषिभिर्वरैः(२)

sthitaḥ pucche dhruvastatra bhraman bhrāmayati grahān sa ratho 'dhiṣṭhitā devair ādityair ṛṣibhirvaraiḥ(2)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च ग्रामणीसर्पराक्षसैः(३) हिमोष्णवारिवर्षाणां कारणं भगवान् रविः

gandharvair apsarobhiś ca grāmaṇīsarparākṣasaiḥ(3) himoṣṇavārivarṣāṇāṃ kāraṇaṃ bhagavān raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋग्वेदादिमयो विष्णुः स शुभाशुभकारणं रथस्त्रिचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाजिनः(४)

ṛgvedādimayo viṣṇuḥ sa śubhāśubhakāraṇaṃ rathastricakraḥ somasya kundābhāstasya vājinaḥ(4)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन चरत्यसौ त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च

vāmadakṣiṇato yuktā daśa tena caratyasau trayastriṃśatsahasrāṇi trayastriṃśacchatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयस्त्रिंशत्तथा देवाः पिवन्ति क्षणदाकरं(५) एकां कलाञ्च पितर एकामारश्मिसंस्थिताः

trayastriṃśattathā devāḥ pivanti kṣaṇadākaraṃ(5) ekāṃ kalāñca pitara ekāmāraśmisaṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाय्वग्निद्रव्यसम्भूतो रथश् चन्द्रसुतस्य च अष्टाभिस्तुरगैर् युक्तो बुधस्तेन चरत्यपि

vāyvagnidravyasambhūto rathaś candrasutasya ca aṣṭābhisturagair yukto budhastena caratyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रस्यापि रथो ऽष्टाश्वो भौमस्यापि रथस् तथा वृहस्पते रथो ऽष्टाश्वः शनेरष्टाश्वको रथः

śukrasyāpi ratho 'ṣṭāśvo bhaumasyāpi rathas tathā vṛhaspate ratho 'ṣṭāśvaḥ śaneraṣṭāśvako rathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्भानोश् च रथो ऽष्टाश्वः केतोश्चाष्टाश्वको रथः यदद्य वैष्णवः कायस्ततो विप्र वसुन्धरा

svarbhānoś ca ratho 'ṣṭāśvaḥ ketoścāṣṭāśvako rathaḥ yadadya vaiṣṇavaḥ kāyastato vipra vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् २९ पद्माकरा समुद्भूता पर्वताद्यादिसंयुता ज्योतिर्भुवननद्यद्रिसमुद्रवनकं हरिः

:p 29 padmākarā samudbhūtā parvatādyādisaṃyutā jyotirbhuvananadyadrisamudravanakaṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदस्ति नास्ति तद्विष्णुर्विष्णुज्ञानविजृम्भितं(१) न विज्ञानमृते किञ्चिज् ज्ञानं विष्णुः परम्पदं

yadasti nāsti tadviṣṇurviṣṇujñānavijṛmbhitaṃ(1) na vijñānamṛte kiñcij jñānaṃ viṣṇuḥ parampadaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् कुर्याद् येन विष्णुः स्यात् सत्यं ज्ञानमनन्तकं पठेद् भुवनकोषं हि यः सो ऽवाप्तसुखात्मभाक्

tat kuryād yena viṣṇuḥ syāt satyaṃ jñānamanantakaṃ paṭhed bhuvanakoṣaṃ hi yaḥ so 'vāptasukhātmabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिःशास्त्रादिविध्याश् च शुभाशुभाधिपो हरिः(२) ॥२४

jyotiḥśāstrādividhyāś ca śubhāśubhādhipo hariḥ(2) //24

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.