:प् ३२ छप्तेर् १३ :श् अथ त्रयोदशो ऽध्यायः कुरुपाण्डवोत्पत्त्यादिकथनं अग्निर् उवाच भारतं सम्प्रवक्ष्यामि कृष्णमाहात्म्यलक्षणम् भूभारमहरद्विष्णुर् निमित्तीकृत्य पाण्डवान्
:p 32 Chapter 13 :ś atha trayodaśo 'dhyāyaḥ kurupāṇḍavotpattyādikathanaṃ agnir uvāca bhārataṃ sampravakṣyāmi kṛṣṇamāhātmyalakṣaṇam bhūbhāramaharadviṣṇur nimittīkṛtya pāṇḍavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा ब्रह्मपुत्रो ऽत्रिरत्रितः सोमः सोमाद्बुधस्तस्मादैल आसीत् पुरूरवाः
viṣṇunābhyabjajo brahmā brahmaputro 'triratritaḥ somaḥ somādbudhastasmādaila āsīt purūravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादायुस्ततो राजा नहुषो ऽतो ययातिकः ततः पुरुस्तस्य वंशे भरतो ऽथ नृपः कुरुः
tasmādāyustato rājā nahuṣo 'to yayātikaḥ tataḥ purustasya vaṃśe bharato 'tha nṛpaḥ kuruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वंशे शान्तनुस्तस्माद्भीष्मो गङ्गासुतो ऽनुजौ चित्राङ्गदो विचित्रश् च सत्यवयाञ्च शान्तनोः
tadvaṃśe śāntanustasmādbhīṣmo gaṅgāsuto 'nujau citrāṅgado vicitraś ca satyavayāñca śāntanoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गं गते शान्तनौ च भीष्मो भार्याविवर्जितः अपालयत् भ्रातृराज्यं बालश्चित्राङ्गदो हतः
svargaṃ gate śāntanau ca bhīṣmo bhāryāvivarjitaḥ apālayat bhrātṛrājyaṃ bālaścitrāṅgado hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्राङ्गदेन द्वे कन्ये काशिराजस्य चाम्बिका अम्बालिका च भीष्मेण आनीते विजितारिणा
citrāṅgadena dve kanye kāśirājasya cāmbikā ambālikā ca bhīṣmeṇa ānīte vijitāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्ये विचित्रवीर्यस्य यक्ष्मणा स दिवङ्गतः सत्यवत्या ह्य् अनुमतादम्बिकायां नृपोभवत्
bhārye vicitravīryasya yakṣmaṇā sa divaṅgataḥ satyavatyā hy anumatādambikāyāṃ nṛpobhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतराष्ट्रो ऽम्बालिकायां पाण्डुश् च व्यासतः सुतः गान्धार्यां धृतराष्ट्राच्च दुर्योधनमुखं शतम्
dhṛtarāṣṭro 'mbālikāyāṃ pāṇḍuś ca vyāsataḥ sutaḥ gāndhāryāṃ dhṛtarāṣṭrācca duryodhanamukhaṃ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतशृङ्गाश्रमपदे भार्यायोगाद् यतो मृतिः ऋषिशापात्ततो धर्मात् कुन्त्यां पाण्डोर्युधिष्ठिरः
śataśṛṅgāśramapade bhāryāyogād yato mṛtiḥ ṛṣiśāpāttato dharmāt kuntyāṃ pāṇḍoryudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाताद्भीमो ऽर्जुनः शक्रान्माद्र्यामश्विकुमारतः नकुलः सहदेवश् च पाण्डुर्माद्रीयुतो मृतः
vātādbhīmo 'rjunaḥ śakrānmādryāmaśvikumārataḥ nakulaḥ sahadevaś ca pāṇḍurmādrīyuto mṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णः कुन्त्यां हि कन्यायां जातो दुर्योधाश्रितः कुरुपाण्डवयोर्वैरन्दैवयोगाद्बभूव ह
karṇaḥ kuntyāṃ hi kanyāyāṃ jāto duryodhāśritaḥ kurupāṇḍavayorvairandaivayogādbabhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३३ दुर्योधनो जतुगृहे पाण्डवानदहत् कुधीः दग्धागाराद्विनिष्क्रान्ता मातृपृष्टास्तु पाण्डवाः
:p 33 duryodhano jatugṛhe pāṇḍavānadahat kudhīḥ dagdhāgārādviniṣkrāntā mātṛpṛṣṭāstu pāṇḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु एकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने मुनिवेषाः स्थिताः सर्वे निहत्य वकराक्षसम्
tatastu ekacakrāyāṃ brāhmaṇasya niveśane muniveṣāḥ sthitāḥ sarve nihatya vakarākṣasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययौः पाञ्चालविषयं द्रौपद्यास्ते स्वयम्वरे सम्प्राप्ता बाहुवेधेन(१) द्रौपदी पञ्चपाण्डवैः(२)
yayauḥ pāñcālaviṣayaṃ draupadyāste svayamvare samprāptā bāhuvedhena(1) draupadī pañcapāṇḍavaiḥ(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धराज्यं ततः प्राप्ता ज्ञाता दुर्योधनादिभिः गाण्डीवञ्च धनुर्दिव्यं पावकाद्रथमुत्तमम्
ardharājyaṃ tataḥ prāptā jñātā duryodhanādibhiḥ gāṇḍīvañca dhanurdivyaṃ pāvakādrathamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारथिञ्चार्जुनः सङ्ख्ये कृष्णमक्षय्यशायकान् ब्रह्मास्त्रादींस् तथा द्रोणात्सर्वे शस्त्रविशारदाः
sārathiñcārjunaḥ saṅkhye kṛṣṇamakṣayyaśāyakān brahmāstrādīṃs tathā droṇātsarve śastraviśāradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णेन सो ऽर्जुनो वह्निं खाण्डवे समतर्पयत् इन्द्रवृष्टिं वारयंश् च शरवर्षेण पाण्डवः
kṛṣṇena so 'rjuno vahniṃ khāṇḍave samatarpayat indravṛṣṭiṃ vārayaṃś ca śaravarṣeṇa pāṇḍavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिता दिशः पाण्डवैश् च राज्यञ्चक्रे युधिष्ठिरः बहुस्वर्णं(३) राजसूयं न सेहे तं सुयोधनः
jitā diśaḥ pāṇḍavaiś ca rājyañcakre yudhiṣṭhiraḥ bahusvarṇaṃ(3) rājasūyaṃ na sehe taṃ suyodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रात्रा दुःशासनेनोक्तः कर्णेन प्राप्तभूतिना द्यूतकार्ये शकुनिना द्यूतेन स युधिष्ठिरम्
bhrātrā duḥśāsanenoktaḥ karṇena prāptabhūtinā dyūtakārye śakuninā dyūtena sa yudhiṣṭhiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजयत्तस्य राज्यञ्च सभास्थो माययाहसत् जितो युधिष्ठिरो भ्रातृयुक्तश्चारण्यकं ययौ
ajayattasya rājyañca sabhāstho māyayāhasat jito yudhiṣṭhiro bhrātṛyuktaścāraṇyakaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वने द्वादशवर्षाणि प्रतिज्ञातानि सो ऽनयत् अष्टाशीतिसहस्राणि भोजयन् पूर्ववत् द्विजान्
vane dvādaśavarṣāṇi pratijñātāni so 'nayat aṣṭāśītisahasrāṇi bhojayan pūrvavat dvijān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सधौम्यो द्रौपदीषष्ठस्ततः प्रायाद्विराटकम् कङ्को द्विजो ह्य् अविज्ञातो(४) राजा भीमोथ सूपकृत्
sadhaumyo draupadīṣaṣṭhastataḥ prāyādvirāṭakam kaṅko dvijo hy avijñāto(4) rājā bhīmotha sūpakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३४ बृहन्नलार्जुनो भार्या सैरिन्ध्री यमजौ तथा अन्यनाम्ना भीमसेनः कीचकञ्चाबधीन्निशि
:p 34 bṛhannalārjuno bhāryā sairindhrī yamajau tathā anyanāmnā bhīmasenaḥ kīcakañcābadhīnniśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रौपदीं हर्तुकामं तं अर्जुनश्चाजयत् कुरून् कुर्वतो गोग्रहादींश् च तैर् ज्ञाताः पाण्डवा अथ
draupadīṃ hartukāmaṃ taṃ arjunaścājayat kurūn kurvato gograhādīṃś ca tair jñātāḥ pāṇḍavā atha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभद्रा कृष्णभगिनी अर्जुनात्समजीजनत् अभिमन्युन्ददौ तस्मै विराटश्चोत्तरां सुताम्
subhadrā kṛṣṇabhaginī arjunātsamajījanat abhimanyundadau tasmai virāṭaścottarāṃ sutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताक्षौहिणीश आसीद्धर्मराजो रणाय सः कृष्णो दूतोब्रवीद् गत्वा दुर्योधनममर्षणम्
saptākṣauhiṇīśa āsīddharmarājo raṇāya saḥ kṛṣṇo dūtobravīd gatvā duryodhanamamarṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशाक्षौहिणीशं नृपं दुर्योधनं तदा युधिष्ठिरायार्धराज्यं देहि ग्रामांश् च पञ्च वा
ekādaśākṣauhiṇīśaṃ nṛpaṃ duryodhanaṃ tadā yudhiṣṭhirāyārdharājyaṃ dehi grāmāṃś ca pañca vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यस्व वा वचः श्रुत्वा कृष्णमाह सुयोधनः भूसूच्यग्रं न दास्यामि योत्स्ये सङ्ग्रहणोद्यतः
yudhyasva vā vacaḥ śrutvā kṛṣṇamāha suyodhanaḥ bhūsūcyagraṃ na dāsyāmi yotsye saṅgrahaṇodyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वरूपन्दर्शयित्वा अधृष्यं विदुरार्चितः(१) प्रागाद्युधिष्ठिरं प्राह योधयैनं सुयोधनम्
viśvarūpandarśayitvā adhṛṣyaṃ vidurārcitaḥ(1) prāgādyudhiṣṭhiraṃ prāha yodhayainaṃ suyodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.