:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे वानप्रस्थाश्रमो नाम षष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् १६१ :श् अथैकषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः यतिधर्मः पुष्कर उवाच यतिर्धर्मं प्रवक्ष्यामि ज्ञानमोक्षादिदर्शकं चतुर्धमायुषो भागं प्राप्य सङ्गात् परिवर्जयेत्(४)
:e ity āgneye mahāpurāṇe vānaprasthāśramo nāma ṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || Chapter 161 :ś athaikaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ yatidharmaḥ puṣkara uvāca yatirdharmaṃ pravakṣyāmi jñānamokṣādidarśakaṃ caturdhamāyuṣo bhāgaṃ prāpya saṅgāt parivarjayet(4)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदह्नि विरजेद्धीरस्तदह्नि(५) च परिव्रजेत् प्रजापत्यां निरूप्येष्टिं सर्वदेवसदक्षिणां
yadahni virajeddhīrastadahni(5) ca parivrajet prajāpatyāṃ nirūpyeṣṭiṃ sarvadevasadakṣiṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मन्यग्नीन् समारोप्य प्रव्रजेद्ब्राह्मणो गृहात् :प् १४४ एक एव चरेन्नित्यं ग्रासमन्नाथमाश्रयेत्
ātmanyagnīn samāropya pravrajedbrāhmaṇo gṛhāt :p 144 eka eva carennityaṃ grāsamannāthamāśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेक्षको ऽसिञ्चयिको मुनिर्ज्ञानसमन्वितः कपालं वृक्षमूलञ्च(१) कुचेलमसहायाता
upekṣako 'siñcayiko munirjñānasamanvitaḥ kapālaṃ vṛkṣamūlañca(1) kucelamasahāyātā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समता चैव सर्वस्मिन्नेतन्मुक्तस्य(२) लक्षणं नाभिनन्देन मरणं नाभिनन्देत जीवनं(३)
samatā caiva sarvasminnetanmuktasya(2) lakṣaṇaṃ nābhinandena maraṇaṃ nābhinandeta jīvanaṃ(3)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिवेत्
kālameva pratīkṣeta nideśaṃ bhṛtako yathā dṛṣṭipūtaṃ nyasetpādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pivet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यपूतां वदेद्वाचं मनःपूतं समाचरेत् अलावुदारुपत्राणि मृण्मयं वैष्णवं यतेः
satyapūtāṃ vadedvācaṃ manaḥpūtaṃ samācaret alāvudārupatrāṇi mṛṇmayaṃ vaiṣṇavaṃ yateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधूमे न्यस्तमुषले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने वृत्ते शरावसम्पाते भिक्षां नित्यं यतिश् चरेत्
vidhūme nyastamuṣale vyaṅgāre bhuktavajjane vṛtte śarāvasampāte bhikṣāṃ nityaṃ yatiś caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधूकरमसङ्क्लिप्तं प्राक्प्रणीतमयाचितं तात्कालिकञ्चोपपन्नं भैक्षं पञ्चविधं स्मृतं
madhūkaramasaṅkliptaṃ prākpraṇītamayācitaṃ tātkālikañcopapannaṃ bhaikṣaṃ pañcavidhaṃ smṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिपात्री भवेद्वापि पात्रे पात्रात् समाचरेत् अवेक्षेत गतिं नॄणां कर्मदोषसमुद्भवां
pāṇipātrī bhavedvāpi pātre pātrāt samācaret avekṣeta gatiṃ nṝṇāṃ karmadoṣasamudbhavāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धभावश् चरेद्भर्मं यत्र तत्राश्रमे रतः समः सर्वेषु भूतेषु न लिङ्गं धर्मकारणं
śuddhabhāvaś caredbharmaṃ yatra tatrāśrame rataḥ samaḥ sarveṣu bhūteṣu na liṅgaṃ dharmakāraṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं कतकवृक्षस्य यद्यप्यम्बुप्रसादकं न नामग्रहणादेव तस्य वारि प्रसीदति
phalaṃ katakavṛkṣasya yadyapyambuprasādakaṃ na nāmagrahaṇādeva tasya vāri prasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १४५ अजिह्मः पण्डकः पङ्गुरन्धो बधिर एव च सद्भिश् च मुच्यते मद्भिरज्ञानात् संसृतो द्विजः
:p 145 ajihmaḥ paṇḍakaḥ paṅgurandho badhira eva ca sadbhiś ca mucyate madbhirajñānāt saṃsṛto dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अह्नि रात्र्याञ्च यान् जन्तून् हिनस्त्यज्ञानतो यतिः तेषां स्नात्वा विशुद्ध्यर्थं प्राणायामान् षडाचरेत्(१)
ahni rātryāñca yān jantūn hinastyajñānato yatiḥ teṣāṃ snātvā viśuddhyarthaṃ prāṇāyāmān ṣaḍācaret(1)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थिस्थूणं स्नायुयुतं मांसशोणितलेपनं चर्मावनद्धं दुर्गन्धं पूर्णं मूत्रपुरीषयोः
asthisthūṇaṃ snāyuyutaṃ māṃsaśoṇitalepanaṃ carmāvanaddhaṃ durgandhaṃ pūrṇaṃ mūtrapurīṣayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जराशोकसमाविष्टं रोगायतनमातुरं रजस्वलमनित्यञ्च भूतावासमिमन्त्यजेत्
jarāśokasamāviṣṭaṃ rogāyatanamāturaṃ rajasvalamanityañca bhūtāvāsamimantyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतिः क्षमा दमो ऽस्तेयं(२) शौचमिन्द्रियनिग्रहः ह्रीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणं
dhṛtiḥ kṣamā damo 'steyaṃ(2) śaucamindriyanigrahaḥ hrīrvidyā satyamakrodho daśakaṃ dharmalakṣaṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधं भैक्षवस्तु कुटीरकवहूदके हंसः परमहंसश् च यो यः पश्चात् स उत्तमः
caturvidhaṃ bhaikṣavastu kuṭīrakavahūdake haṃsaḥ paramahaṃsaś ca yo yaḥ paścāt sa uttamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदण्डी त्रिदण्डी वा(३) योगी मुच्यते बन्धनात् अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ
ekadaṇḍī tridaṇḍī vā(3) yogī mucyate bandhanāt ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमाः पञ्चाथ नियमाः शौचं सन्तोषणन्तपः स्वाध्यायेश्वरपूजा च पद्मकाद्यासनं यतेः(४)
yamāḥ pañcātha niyamāḥ śaucaṃ santoṣaṇantapaḥ svādhyāyeśvarapūjā ca padmakādyāsanaṃ yateḥ(4)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामस्तु द्विविधः स गर्भो ऽगर्भ एव च जपध्यानयुतो गर्भो विपरीतस्त्वगर्भकः
prāṇāyāmastu dvividhaḥ sa garbho 'garbha eva ca japadhyānayuto garbho viparītastvagarbhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं त्रिविधं सोपि पूरकुम्भकरेचकैः पूरणात् पूरको वायोर् निश् चलत्वाच्च कुम्भकः
pratyekaṃ trividhaṃ sopi pūrakumbhakarecakaiḥ pūraṇāt pūrako vāyor niś calatvācca kumbhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १४६ रेचनाद्रेचकः प्रोक्तो मात्राभेदेन च त्रिधा द्वादशात्तु चतुर्विंशः षट्त्रिंशन्मात्रिको ऽपरः
:p 146 recanādrecakaḥ prokto mātrābhedena ca tridhā dvādaśāttu caturviṃśaḥ ṣaṭtriṃśanmātriko 'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालो लघ्वक्षरो मात्रा प्रणवादि चरेच्छनैः प्रत्याहारो जापकानां ध्यानमीश्वरचिन्तनं
tālo laghvakṣaro mātrā praṇavādi carecchanaiḥ pratyāhāro jāpakānāṃ dhyānamīśvaracintanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोधृतिर्धारणा स्यात् समाधिर्ब्रह्मणि स्थितिः अयमात्मा परं ब्रह्म सत्यं ज्ञानमनन्तकं
manodhṛtirdhāraṇā syāt samādhirbrahmaṇi sthitiḥ ayamātmā paraṃ brahma satyaṃ jñānamanantakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञानमानन्दं ब्रह्म तत्त्वमस्यअहमस्मि तत् परम् ब्रह्म ज्योतिरात्मा वासुदेवो विमुक्त ॐ
vijñānamānandaṃ brahma tattvamasya.ahamasmi tat param brahma jyotirātmā vāsudevo vimukta oṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितं जाग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यादिमुक्तं(१) ब्रह्म तुरोयकं
dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkāravarjitaṃ jāgratsvapnasusuptyādimuktaṃ(1) brahma turoyakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यशुद्धबुद्धयुक्तसत्यमानन्दमद्वयं(२) अहं ब्रह्म परं ज्योतिरक्षरं सर्वगं हरिः
nityaśuddhabuddhayuktasatyamānandamadvayaṃ(2) ahaṃ brahma paraṃ jyotirakṣaraṃ sarvagaṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽसावादित्यपुरुषः सो ऽसावहमखण्ड ॐ सर्वारम्भपरित्यागी समदुःखसुखं क्षमी
so 'sāvādityapuruṣaḥ so 'sāvahamakhaṇḍa oṃ sarvārambhaparityāgī samaduḥkhasukhaṃ kṣamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावशुद्धश् च ब्रह्माण्डं भित्त्वा ब्रह्म भवेन्नरः आषढ्यां पौर्णमास्याञ्च चातुर्मास्यं व्रतञ्चरेत्
bhāvaśuddhaś ca brahmāṇḍaṃ bhittvā brahma bhavennaraḥ āṣaḍhyāṃ paurṇamāsyāñca cāturmāsyaṃ vratañcaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ज्रजेत् नवम्यादौ ह्य् ऋतुसन्धिषु वापयेत् प्रायश्चित्तं यतीनाञ्च ध्यानं वायुयमस् तथा
tato jrajet navamyādau hy ṛtusandhiṣu vāpayet prāyaścittaṃ yatīnāñca dhyānaṃ vāyuyamas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.