:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे सर्वपापप्रायश्चित्ते पापनाशनस्तोत्रं नाम द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् १७३ :श् अथ त्रिसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तं अग्निर् उवाच प्रायश्चित्तं ब्रह्णोक्तं वक्ष्ये पापोपशान्तिदं स्यात् प्राणवियोगफलो व्यापारो हननं स्मृतं
:e ity āgneye mahāpurāṇe sarvapāpaprāyaścitte pāpanāśanastotraṃ nāma dvisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || Chapter 173 :ś atha trisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ prāyaścittaṃ agnir uvāca prāyaścittaṃ brahṇoktaṃ vakṣye pāpopaśāntidaṃ syāt prāṇaviyogaphalo vyāpāro hananaṃ smṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागाद् द्वेषात् प्रमादाच्च स्वतः परत एव वा ब्राह्मणं घातयेद्यस्तु स भवेद्ब्रह्मघातकः
rāgād dveṣāt pramādācca svataḥ parata eva vā brāhmaṇaṃ ghātayedyastu sa bhavedbrahmaghātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणां यद्येको घातकस्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः
bahūnāmekakāryāṇāṃ sarveṣāṃ śastradhāriṇāṃ yadyeko ghātakastatra sarve te ghātakāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्रोशितस्ताडितो वा धनैव्वा परिपीडितः :प् १८४ यमुद्दिश्य त्यजेत् प्राणांस्तमाहुर्ब्रह्मघातकं
ākrośitastāḍito vā dhanaivvā paripīḍitaḥ :p 184 yamuddiśya tyajet prāṇāṃstamāhurbrahmaghātakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औषधाद्युपकारे तु न पापं स्यात् कृते मृते पुत्रं शिष्यन्तथा भार्यां शासते न मृते ह्य् अघं
auṣadhādyupakāre tu na pāpaṃ syāt kṛte mṛte putraṃ śiṣyantathā bhāryāṃ śāsate na mṛte hy aghaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशं कालञ्च यः शक्तिं पापञ्चावेक्ष्य यत्नतः प्रायश्चित्तं प्रकल्प्यं स्याद्यत्र चोक्ता ब निष्कृतिः(१)
deśaṃ kālañca yaḥ śaktiṃ pāpañcāvekṣya yatnataḥ prāyaścittaṃ prakalpyaṃ syādyatra coktā ba niṣkṛtiḥ(1)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवार्थे ब्राह्मणार्थे वा सद्यः प्राणान् परित्यजेत् प्रास्येदात्मानमग्नौ वा मुच्यते ब्रह्महत्यया
gavārthe brāhmaṇārthe vā sadyaḥ prāṇān parityajet prāsyedātmānamagnau vā mucyate brahmahatyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरःकपाली ध्वजवान् भैक्षाशी कर्म वेदयन् ब्रह्महा द्वादशाब्दानि मितभुक् शुद्धिमाप्नुयात्
śiraḥkapālī dhvajavān bhaikṣāśī karma vedayan brahmahā dvādaśābdāni mitabhuk śuddhimāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्भिर्वर्षैः शुद्धचारी ब्रह्महा पूयते नरः विहितं यदकामा मां कामात्तु द्विगुणं स्मृतं
ṣaḍbhirvarṣaiḥ śuddhacārī brahmahā pūyate naraḥ vihitaṃ yadakāmā māṃ kāmāttu dviguṇaṃ smṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं प्रवृत्तस्य बधे स्यात्तु(२) त्रिवार्षिकं ब्रह्मघ्नि क्षत्रे द्विगुणं विट्च्छूद्रे द्विगुणं त्रिधा
prāyaścittaṃ pravṛttasya badhe syāttu(2) trivārṣikaṃ brahmaghni kṣatre dviguṇaṃ viṭcchūdre dviguṇaṃ tridhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्र विप्रे सकलं पादोनं क्षत्रिये मतं वैश्ये ऽर्धपादं क्षत्रे स्याद्वृद्धस्त्रीबालरोगिषु
anyatra vipre sakalaṃ pādonaṃ kṣatriye mataṃ vaiśye 'rdhapādaṃ kṣatre syādvṛddhastrībālarogiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतं वैश्ये ऽष्टमांशो वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः
turīyo brahmahatyāyāḥ kṣatriyasya badhe smṛtaṃ vaiśye 'ṣṭamāṃśo vṛttasthe śūdre jñeyastu ṣoḍaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रदुष्टां स्त्रियं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् पञ्चगव्यं पिवेद्गोघ्नो मासमासीत संयतः
apraduṣṭāṃ striyaṃ hatvā śūdrahatyāvrataṃ caret pañcagavyaṃ pivedgoghno māsamāsīta saṃyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोष्ठे शयो गो ऽनुगामी गोप्रदानेन शुद्ध्यति कृच्छ्रञ्चैवातिकृच्छ्रं वा पादह्रासो नृपादिषु
goṣṭhe śayo go 'nugāmī gopradānena śuddhyati kṛcchrañcaivātikṛcchraṃ vā pādahrāso nṛpādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिवृद्धामतिकृशामतिबालाञ्च रोगिणीं :प् १८५ हत्वा पूर्वविधानेन चरेदर्धव्रतं द्विजः
ativṛddhāmatikṛśāmatibālāñca rogiṇīṃ :p 185 hatvā pūrvavidhānena caredardhavrataṃ dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या दद्याद्धेमतिलदिकं मुष्टिचपेटकीलेन तथा शृङ्गादिमोटने
brāhmaṇān bhojayecchaktyā dadyāddhematiladikaṃ muṣṭicapeṭakīlena tathā śṛṅgādimoṭane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लगुडादिप्रहारेण गोबधं तत्र निर्दिशेत् दमेन दामने चैव शकटादौ च योजने
laguḍādiprahāreṇa gobadhaṃ tatra nirdiśet damena dāmane caiva śakaṭādau ca yojane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तम्भशृङ्खलपाशैर् वा मृते पादोनमाचरेत् काष्ठे शान्तपनं कुर्यात् प्राजापत्यन्तु लोष्ठके
stambhaśṛṅkhalapāśair vā mṛte pādonamācaret kāṣṭhe śāntapanaṃ kuryāt prājāpatyantu loṣṭhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकृच्छ्रन्तु पाषाणे शस्त्रे चाप्यतिकृच्छ्रकं मार्जारगोधानकुलमण्डूकश्वपतत्रिणः
taptakṛcchrantu pāṣāṇe śastre cāpyatikṛcchrakaṃ mārjāragodhānakulamaṇḍūkaśvapatatriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा त्र्यहं पिवेत् क्षीरं कृच्छ्रं चान्द्रायणं चरेत् व्रतं रहस्ये रहसि प्रकाशे ऽपि प्रकाशकं
hatvā tryahaṃ pivet kṣīraṃ kṛcchraṃ cāndrāyaṇaṃ caret vrataṃ rahasye rahasi prakāśe 'pi prakāśakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामशतं कार्यं सर्वपापापनुत्तये पानकं द्राक्षमधुकं खार्जरन्तालमैक्षवं
prāṇāyāmaśataṃ kāryaṃ sarvapāpāpanuttaye pānakaṃ drākṣamadhukaṃ khārjarantālamaikṣavaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्वीकं टङ्कमाध्वीकं मैरेयं(?) नारिकेलजं न मद्यान्यपि मद्यानि पैष्टी मुख्या सुरा स्मृता
madhvīkaṃ ṭaṅkamādhvīkaṃ maireyaṃ(?) nārikelajaṃ na madyānyapi madyāni paiṣṭī mukhyā surā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैवर्णस्य निषिद्धानि पीत्वा तप्त्वाप्यपः शुचिः कणान् वा भक्षयेदब्दं पिण्याकं वा सकृन्निशि
traivarṇasya niṣiddhāni pītvā taptvāpyapaḥ śuciḥ kaṇān vā bhakṣayedabdaṃ piṇyākaṃ vā sakṛnniśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरापाणापनुत्यर्थं बालवामा जटी ध्वजी अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च
surāpāṇāpanutyarthaṃ bālavāmā jaṭī dhvajī ajñānāt prāśya viṇmūtraṃ surāsaṃspṛṣṭameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः मद्यमाण्डस्थिता आपः पीत्वा सप्तदिनं व्रती
punaḥ saṃskāramarhanti trayo varṇā dvijātayaḥ madyamāṇḍasthitā āpaḥ pītvā saptadinaṃ vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाण्डालस्य तु पानीयं पीत्वा स्यात् षड्दिनं व्रती चण्डालकूपभाण्डेषु पीत्वा शान्तपनं चरेत्
cāṇḍālasya tu pānīyaṃ pītvā syāt ṣaḍdinaṃ vratī caṇḍālakūpabhāṇḍeṣu pītvā śāntapanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १८६ पञ्चगव्यं त्रिरान्ते पीत्वा चान्त्यजलं द्विजः मत्स्यकण्टकशम्बूकशङ्खशुक्तिकपर्दकान्
:p 186 pañcagavyaṃ trirānte pītvā cāntyajalaṃ dvijaḥ matsyakaṇṭakaśambūkaśaṅkhaśuktikapardakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीत्वा नवोदकं चैव पञ्चगव्येन शुद्ध्यति शवकूपोदकं पीत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति
pītvā navodakaṃ caiva pañcagavyena śuddhyati śavakūpodakaṃ pītvā trirātreṇa viśuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्त्यावसायिनामन्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् आपत्काले शूद्रगृहे मनस्तापेन शुद्ध्यति
antyāvasāyināmannaṃ bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret āpatkāle śūdragṛhe manastāpena śuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रभाजनभुक् विप्रः पञ्चगव्यादुपोषितः कन्दुपक्वं स्नेहपक्वं स्नेहं च दधिशक्तवः
śūdrabhājanabhuk vipraḥ pañcagavyādupoṣitaḥ kandupakvaṃ snehapakvaṃ snehaṃ ca dadhiśaktavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रादनिन्द्यान्येतानि गुडक्षीररसादिकं अस्नातभुक् चोपवासी दिनान्ते तु जपाच्छुचिः
śūdrādanindyānyetāni guḍakṣīrarasādikaṃ asnātabhuk copavāsī dinānte tu japācchuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रोच्चार्यशुचिर्भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति केशकीटावपन्नं च पादस्पृष्टञ्च कामतः
mūtroccāryaśucirbhuktvā trirātreṇa viśuddhyati keśakīṭāvapannaṃ ca pādaspṛṣṭañca kāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रूणघ्नावेक्षित्तं चैव सस्पृष्टं वाप्युदक्यया काकाद्यैर् अवलीढं च शुनासंस्पृष्टमेव च
bhrūṇaghnāvekṣittaṃ caiva saspṛṣṭaṃ vāpyudakyayā kākādyair avalīḍhaṃ ca śunāsaṃspṛṣṭameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवाद्यैर् अन्नमाघ्रातं भुक्त्वा त्र्यहमुपावसेत् रेतोविण्मूत्रभक्षी तु प्राजापत्यं समाचरेत्
gavādyair annamāghrātaṃ bhuktvā tryahamupāvaset retoviṇmūtrabhakṣī tu prājāpatyaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चान्द्रायण नवश्राद्धे पराको मासिके मतः पक्षत्रये ऽतिकृच्छ्रं स्यात् षण्मासे कृच्छ्रमेव च
cāndrāyaṇa navaśrāddhe parāko māsike mataḥ pakṣatraye 'tikṛcchraṃ syāt ṣaṇmāse kṛcchrameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आब्दिके पादकृच्छ्रं स्यादेकाहः पुनराव्दिके पूर्वेद्युर्वार्षिकं श्राद्धं परेद्युः पुनराव्दिकं
ābdike pādakṛcchraṃ syādekāhaḥ punarāvdike pūrvedyurvārṣikaṃ śrāddhaṃ paredyuḥ punarāvdikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषिद्धभक्षणे भुक्ते प्रायश्चित्तमुपोषणं भूस्तृणं लशुनं भुक्त्वा(१) शिशुकं कृच्छ्रमाचरेत्(२)
niṣiddhabhakṣaṇe bhukte prāyaścittamupoṣaṇaṃ bhūstṛṇaṃ laśunaṃ bhuktvā(1) śiśukaṃ kṛcchramācaret(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १८७ अभोज्यानान्तु भुक्त्वान्नं स्त्रीशूद्रोच्छिष्टमेव च जग्ध्वा मांसमभक्ष्यञ्च सप्तरात्रं पयः पिवेत्
:p 187 abhojyānāntu bhuktvānnaṃ strīśūdrocchiṣṭameva ca jagdhvā māṃsamabhakṣyañca saptarātraṃ payaḥ pivet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु मांसञ्च यो ऽश्नीयाच्छावं सूतकमेव वा प्राजापत्यं चरेत् कृच्छ्रं ब्रह्मचारी यतिर्व्रती
madhu māṃsañca yo 'śnīyācchāvaṃ sūtakameva vā prājāpatyaṃ caret kṛcchraṃ brahmacārī yatirvratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ययेन परस्वापहरणं स्तेयमुच्यते मुसलेन हतो राज्ञा स्वर्णस्तेयी विशुद्ध्यति
anyayena parasvāpaharaṇaṃ steyamucyate musalena hato rājñā svarṇasteyī viśuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधःशायी जटाधारी पर्णमूलफलाशनः एककालं समश्नानो द्वादशाब्दे विशुद्ध्यति
adhaḥśāyī jaṭādhārī parṇamūlaphalāśanaḥ ekakālaṃ samaśnāno dvādaśābde viśuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मस्तेयी सुरापश् च ब्रह्महा गुरुतल्पगः स्तेयं कृत्वा सुरां पीत्वा कृच्छ्रञ्चाब्दं चरेन्नरः
rukmasteyī surāpaś ca brahmahā gurutalpagaḥ steyaṃ kṛtvā surāṃ pītvā kṛcchrañcābdaṃ carennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च अयस्कांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्
maṇimuktāpravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca ayaskāṃsyopalānāñca dvādaśāhaṃ kaṇānnabhuk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च वापीकूपतडागानां शुद्धिश्चान्द्रायणं स्मृतं
manuṣyāṇāntu haraṇe strīṇāṃ kṣetragṛhasya ca vāpīkūpataḍāgānāṃ śuddhiścāndrāyaṇaṃ smṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं
bhakṣyabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya ca puṣpamūlaphalānāñca pañcagavyaṃ viśodhanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणकाष्ठद्रुमाणाञ्च शुष्कान्नस्य गुडस्य च चेलचर्मामिषाणाञ्च त्रिरात्रं स्यादभोजनं
tṛṇakāṣṭhadrumāṇāñca śuṣkānnasya guḍasya ca celacarmāmiṣāṇāñca trirātraṃ syādabhojanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुः पत्नीञ्च भगिनीमाचार्यतनयान्तथा आचार्याणीं सुतां स्वाञ्च गच्छंश् च गुरुतल्पगः
pituḥ patnīñca bhaginīmācāryatanayāntathā ācāryāṇīṃ sutāṃ svāñca gacchaṃś ca gurutalpagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुतल्पे ऽभिभाष्यैनस्तप्ते पच्यादयोमये शूमीं ज्वलन्तीञ्चाश्लिष्य मृतुना स विशुद्ध्यति
gurutalpe 'bhibhāṣyainastapte pacyādayomaye śūmīṃ jvalantīñcāśliṣya mṛtunā sa viśuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यस्य गुरुतल्पगः :प् १८८ एवमेव विधिं कुर्याद् योषित्सु पतितास्वपि
cāndrāyaṇān vā trīnmāsānabhyasya gurutalpagaḥ :p 188 evameva vidhiṃ kuryād yoṣitsu patitāsvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पुंसः परदारेषु तच्चैनां कारयेद्व्रतं रेतः सिक्त्वा कुमारीषु चाण्डालीषु सुतासु च
yat puṃsaḥ paradāreṣu taccaināṃ kārayedvrataṃ retaḥ siktvā kumārīṣu cāṇḍālīṣu sutāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपिण्डापत्यदारेषु प्राणत्यागो विधीयते यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः
sapiṇḍāpatyadāreṣu prāṇatyāgo vidhīyate yat karotyekarātreṇa vṛṣalīsevanaṃ dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भैक्ष्यभुग्(१) जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैर् व्यपोहति पितृव्यदारगमने भ्रातृभार्यागमे(२) तथा
tadbhaikṣyabhug(1) japannityaṃ tribhirvarṣair vyapohati pitṛvyadāragamane bhrātṛbhāryāgame(2) tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाण्डालीं पुक्कसीं वापि स्नुषाञ्च भगिनीं सखीं मातुः पितुः स्वसारञ्च निक्षिप्तां शरणागतां
cāṇḍālīṃ pukkasīṃ vāpi snuṣāñca bhaginīṃ sakhīṃ mātuḥ pituḥ svasārañca nikṣiptāṃ śaraṇāgatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुलानीं स्वसारञ्च सगोत्रामन्यमिच्छतीं शिष्यभार्यां गुरोर्भार्यां गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्
mātulānīṃ svasārañca sagotrāmanyamicchatīṃ śiṣyabhāryāṃ gurorbhāryāṃ gatvā cāndrāyaṇañcaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.