Library·Agni-Purana·222
:प् ३०८ छप्तेर् २२२ :श् अथ द्वाविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः राजधर्माः पुष्कर उवाच ग्रामस्याधिपतिं कुर्याद्दशग्रामाधिपं नृपः शतग्रामाधिपञ्चान्यं तथैव विषयेश्वरं
:p 308 Chapter 222 :ś atha dvāviṃśatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ rājadharmāḥ puṣkara uvāca grāmasyādhipatiṃ kuryāddaśagrāmādhipaṃ nṛpaḥ śatagrāmādhipañcānyaṃ tathaiva viṣayeśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां भोगविभागश् च भवेत् कर्मानुरूपतः नित्यमेव तथा कार्यं तेषाञ्चारैः परीक्षणं
teṣāṃ bhogavibhāgaś ca bhavet karmānurūpataḥ nityameva tathā kāryaṃ teṣāñcāraiḥ parīkṣaṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामे दोषान् समुत्पन्नान् ग्रामेशः प्रसमं नयेत् अशक्तो दशपालस्य स तु गत्वा निवेदयेत्
grāme doṣān samutpannān grāmeśaḥ prasamaṃ nayet aśakto daśapālasya sa tu gatvā nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वापि दशपालो ऽपि तत्र युक्तिमुपाचरेत् वित्ताद्याप्नोति राजा वै विषयात्तु सुरक्षितात्
śrutvāpi daśapālo 'pi tatra yuktimupācaret vittādyāpnoti rājā vai viṣayāttu surakṣitāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनवान्धर्ममाप्नोति धनवान् काममश्नुते उच्छिद्यन्ते विना ह्य् अर्थैः(१) क्रिया ग्रीष्मे सरिद्यथा
dhanavāndharmamāpnoti dhanavān kāmamaśnute ucchidyante vinā hy arthaiḥ(1) kriyā grīṣme saridyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषो नास्ति लोकेषे पतितस्याधनस्य च पतितान्न तु गृह्णन्ति दरिद्रो न प्रयच्छति
viśeṣo nāsti lokeṣe patitasyādhanasya ca patitānna tu gṛhṇanti daridro na prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनहीनस्य भार्यापि नैका स्यादुपवर्तिनी(२) राष्ट्रपीडाकरो राजा नरके वसते चिरं
dhanahīnasya bhāryāpi naikā syādupavartinī(2) rāṣṭrapīḍākaro rājā narake vasate ciraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं राज्ञा तथा भाव्यं गर्भिणी सहधर्मिणी यहा स्वं सुखमुत्सृज्य गर्भस्य सुखमावहेत्(३)
nityaṃ rājñā tathā bhāvyaṃ garbhiṇī sahadharmiṇī yahā svaṃ sukhamutsṛjya garbhasya sukhamāvahet(3)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३०९ किं यज्ञैस्तपसा तस्य प्रजा यस्य न रक्षिताः सुरक्षिताः प्रजा यस्य स्वर्गस्तस्य गृहोपमः
:p 309 kiṃ yajñaistapasā tasya prajā yasya na rakṣitāḥ surakṣitāḥ prajā yasya svargastasya gṛhopamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरक्षिताः प्रजा यस्य नरकं तस्य मन्दिरं राजा षड्भागमादत्ते सुकृताद्दुष्कृतादपि
arakṣitāḥ prajā yasya narakaṃ tasya mandiraṃ rājā ṣaḍbhāgamādatte sukṛtādduṣkṛtādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मागमो रक्षणाच्च पापमाप्नोत्यरक्षणात् सुभगा विटभीतेव राजवल्लभतस्करैः
dharmāgamo rakṣaṇācca pāpamāpnotyarakṣaṇāt subhagā viṭabhīteva rājavallabhataskaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यमाणाः प्रजा रक्ष्याः कायस्थैश् च विशेषतः
bhakṣyamāṇāḥ prajā rakṣyāḥ kāyasthaiś ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षिता तद्भयेभ्यस्तु राज्ञो भवति सा प्रजा(१)अप् २२२।०१२च्द्। अरक्षिता सा भवति तेषामेवेह भोजनं दुष्टसम्मर्दनं कुर्याच्छास्त्रोक्तं करमाददेत्(२)
rakṣitā tadbhayebhyastu rājño bhavati sā prajā(1)AP 222.012cd/ arakṣitā sā bhavati teṣāmeveha bhojanaṃ duṣṭasammardanaṃ kuryācchāstroktaṃ karamādadet(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोषे प्रवेशयेदर्धं नित्यञ्चार्धं द्विजे ददेत्(३) निधिं द्विजोत्तमः प्राप्य गृह्णीयात्सकलं तथा
koṣe praveśayedardhaṃ nityañcārdhaṃ dvije dadet(3) nidhiṃ dvijottamaḥ prāpya gṛhṇīyātsakalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थमष्टमं भागं तथा षोडशमं द्विजः वर्णक्रमेण दद्याच्च निधिं पात्रे तु धर्मतः
caturthamaṣṭamaṃ bhāgaṃ tathā ṣoḍaśamaṃ dvijaḥ varṇakrameṇa dadyācca nidhiṃ pātre tu dharmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनृतन्तु वदन् दण्ड्यः(४) सुवित्तस्यांशमष्टमं प्रणष्टस्वामिकमृक्थं राजात्र्यब्दं निधापयेत्
anṛtantu vadan daṇḍyaḥ(4) suvittasyāṃśamaṣṭamaṃ praṇaṣṭasvāmikamṛkthaṃ rājātryabdaṃ nidhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्वाक् त्र्यब्दाद्धरेत् स्वामी परेण नृपतिर्हरेत् ममेदमिति यो ब्रूयात् सो ऽर्थयुक्तो यथाविधि
arvāk tryabdāddharet svāmī pareṇa nṛpatirharet mamedamiti yo brūyāt so 'rthayukto yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्पाद्य रूपसङ्ख्यादीन् स्वामी तद् द्रव्यमर्हति :प् ३१० बालदायादिकमृक्थं(१) तावद्राजानुपालयेत्
sampādya rūpasaṅkhyādīn svāmī tad dravyamarhati :p 310 bāladāyādikamṛkthaṃ(1) tāvadrājānupālayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्स्यात्स समावृत्तो यावद्वातीतशैशवः बालपुत्रासु चैवं स्याद्रक्षणं निष्कलासु च
yāvatsyātsa samāvṛtto yāvadvātītaśaiśavaḥ bālaputrāsu caivaṃ syādrakṣaṇaṃ niṣkalāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रतासु च स्त्रीषु विधबास्वातुरासु च जीवन्तीनान्तु तासां ये संहरेयुः स्ववान्धवाः
pativratāsu ca strīṣu vidhabāsvāturāsu ca jīvantīnāntu tāsāṃ ye saṃhareyuḥ svavāndhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताञ्छिष्याच्चौरदण्डेन धार्मिकः पृथिवीपतिः सामान्यतो हृतञ्चौरैस्तद्वै दद्यात् स्वयं नृपः
tāñchiṣyāccauradaṇḍena dhārmikaḥ pṛthivīpatiḥ sāmānyato hṛtañcauraistadvai dadyāt svayaṃ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चौररक्षाधिकारिभ्यो राजापि हृतमाप्नुयात् अहृते यो हृतं ब्रूयान्निःसार्यो दण्ड्य एव सः
caurarakṣādhikāribhyo rājāpi hṛtamāpnuyāt ahṛte yo hṛtaṃ brūyānniḥsāryo daṇḍya eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तद्राज्ञा प्रदातव्यं गृहे यद् गृहगैर् हृतं स्वराष्ट्रपण्यादादद्याद्राजा विंशतिमं द्विज
na tadrājñā pradātavyaṃ gṛhe yad gṛhagair hṛtaṃ svarāṣṭrapaṇyādādadyādrājā viṃśatimaṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुल्कांशं परदेशाच्च क्षयव्ययप्रकाशकं ज्ञात्वा सङ्कल्पयेच्छुल्कं लाभं वणिग्यथाप्नुयात्
śulkāṃśaṃ paradeśācca kṣayavyayaprakāśakaṃ jñātvā saṅkalpayecchulkaṃ lābhaṃ vaṇigyathāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशांशं लाभमादद्याद्दण्डनीयस्ततो ऽन्यथा स्त्रीणां प्रव्रजितानाञ्च(२) तरशुल्कं विवर्जयेत्
viṃśāṃśaṃ lābhamādadyāddaṇḍanīyastato 'nyathā strīṇāṃ pravrajitānāñca(2) taraśulkaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरेषु दासदोषेण नष्टं दासांस्तु दापयेत् शूकधान्येषु षड्भागं शिम्बिधान्ये तथाष्टमं
tareṣu dāsadoṣeṇa naṣṭaṃ dāsāṃstu dāpayet śūkadhānyeṣu ṣaḍbhāgaṃ śimbidhānye tathāṣṭamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा वन्यार्थमादद्याद्देशकालानुरूपकं पञ्चषड्भागमादद्याद् राजा पशुहिरण्ययोः
rājā vanyārthamādadyāddeśakālānurūpakaṃ pañcaṣaḍbhāgamādadyād rājā paśuhiraṇyayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धौषधिरसानाञ्च पुष्पमूलफलस्य च :प् ३११ पत्रशाकतृणानाञ्च वंशवैणवचर्मणां
gandhauṣadhirasānāñca puṣpamūlaphalasya ca :p 311 patraśākatṛṇānāñca vaṃśavaiṇavacarmaṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदलानाञ्च भाण्डानां सर्वस्याश्ममयस्य च षड्भागमेव चादद्यान् मधुमांसस्य सर्पिषः
vaidalānāñca bhāṇḍānāṃ sarvasyāśmamayasya ca ṣaḍbhāgameva cādadyān madhumāṃsasya sarpiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्रियन्नपि न चादद्याद् ब्राह्मणेभ्यस् तथा करं यस्य राज्ञस्तु विषये श्रोत्रियः सीदति क्षुधा
mriyannapi na cādadyād brāhmaṇebhyas tathā karaṃ yasya rājñastu viṣaye śrotriyaḥ sīdati kṣudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सीदति तद्राष्ट्रं व्याधिदुर्भिक्षतस्करैः श्रुतं वृत्तन्तु विज्ञाय वृत्तिं तस्य प्रकल्पयेत्
tasya sīdati tadrāṣṭraṃ vyādhidurbhikṣataskaraiḥ śrutaṃ vṛttantu vijñāya vṛttiṃ tasya prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षेच्च सर्वतस्त्वेनं पिता पुत्रमिवौरसं संरक्ष्यमणो राज्ञा यः कुरुते धर्ममन्वहं
rakṣecca sarvatastvenaṃ pitā putramivaurasaṃ saṃrakṣyamaṇo rājñā yaḥ kurute dharmamanvahaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनायुर्वर्धते राज्ञो द्रविणं राष्ट्रमेव च कर्म कुर्युर् नरेन्द्रस्य मासेनैकञ्च(१) शिल्पिनः
tenāyurvardhate rājño draviṇaṃ rāṣṭrameva ca karma kuryur narendrasya māsenaikañca(1) śilpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तमात्रेण ये चान्ये स्वशरीरोपजीयिनः ॥३४
bhuktamātreṇa ye cānye svaśarīropajīyinaḥ //34
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.