:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे व्यवहारो नाम द्विपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् २५३ :श् अथ त्रिपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः व्यवहारकथनं अग्निर् उवाच गृहीतार्थः क्रमाद्दाप्यो धनिनामधमर्णिकः दत्वा तु ब्राह्मणायादौ नृपतेस्तदनन्तरम्
:e ity āgneye mahāpurāṇe vyavahāro nāma dvipañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ || Chapter 253 :ś atha tripañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ vyavahārakathanaṃ agnir uvāca gṛhītārthaḥ kramāddāpyo dhanināmadhamarṇikaḥ datvā tu brāhmaṇāyādau nṛpatestadanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ४१३ राज्ञाधमर्णिको दाप्यः साधिताद्दशकं स्मृतम् पञ्चकन्तु शतं दाप्यः प्राप्तार्थो ह्य् उत्तमर्णकः
:p 413 rājñādhamarṇiko dāpyaḥ sādhitāddaśakaṃ smṛtam pañcakantu śataṃ dāpyaḥ prāptārtho hy uttamarṇakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हीनजातिं परिक्षीणमृणार्थं कर्म कारयेत् ब्राह्मणस्तु परिक्षीणः शनैर् दाप्यो यथोदयम्
hīnajātiṃ parikṣīṇamṛṇārthaṃ karma kārayet brāhmaṇastu parikṣīṇaḥ śanair dāpyo yathodayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीयमानं न गृह्णाति प्रयुक्तं यः स्वकन्धनम् मध्यस्थस्थापितं तत्स्याद्वर्धते न ततः परं
dīyamānaṃ na gṛhṇāti prayuktaṃ yaḥ svakandhanam madhyasthasthāpitaṃ tatsyādvardhate na tataḥ paraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्थग्राह ऋणं दाप्यो योषिद्ग्राहस्तथैव च पुत्रो ऽनन्याश्रितद्रव्यः पुत्रहीनस्य ऋक्थिनः
ṛkthagrāha ṛṇaṃ dāpyo yoṣidgrāhastathaiva ca putro 'nanyāśritadravyaḥ putrahīnasya ṛkthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविभुक्तैः कुटुम्बार्थं यदृणन्तु कृतम्भवेत् दद्युस्तदृक्थिनः प्रेते प्रोषिते वा कुटुम्बिनि
avibhuktaiḥ kuṭumbārthaṃ yadṛṇantu kṛtambhavet dadyustadṛkthinaḥ prete proṣite vā kuṭumbini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न योषित् पतिपुत्राभ्यां न पुत्रेण कृतं पिता दद्यादृते कुटुम्बार्थान्न पतिः स्त्रीकृतं तथा
na yoṣit patiputrābhyāṃ na putreṇa kṛtaṃ pitā dadyādṛte kuṭumbārthānna patiḥ strīkṛtaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपशौण्डिकशैनूषरजकव्याधयोषितां ऋणं दद्यात्पतिस्त्वासां यस्माद्वृत्तिस्तदाश्रया
gopaśauṇḍikaśainūṣarajakavyādhayoṣitāṃ ṛṇaṃ dadyātpatistvāsāṃ yasmādvṛttistadāśrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपन्नं स्त्रिया देयं पत्या वा सह यत् कृतं स्वयं कृतं वा यदृणं नान्यस्त्री दातुमर्हति
pratipannaṃ striyā deyaṃ patyā vā saha yat kṛtaṃ svayaṃ kṛtaṃ vā yadṛṇaṃ nānyastrī dātumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरि प्रोषिते प्रेते व्यसाभिप्लुते ऽथ वा(१) पुत्रपौत्रैर् ऋणन्देयं निह्नवे साक्षिभावितम्
pitari proṣite prete vyasābhiplute 'tha vā(1) putrapautrair ṛṇandeyaṃ nihnave sākṣibhāvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराकामद्यूतकृतन्दण्डशुल्कावशिष्टकम् वृथा दानं तथैवेह पुत्रो दद्यान्न पैतृकम्
surākāmadyūtakṛtandaṇḍaśulkāvaśiṣṭakam vṛthā dānaṃ tathaiveha putro dadyānna paitṛkam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातॄणामथ दम्पत्योः पितुः पुत्रस्य चैव हि :प् ४१४ प्रतिभाव्यमृणं ग्राह्यमविभक्तेन च स्मृतम्(१)
bhrātṝṇāmatha dampatyoḥ pituḥ putrasya caiva hi :p 414 pratibhāvyamṛṇaṃ grāhyamavibhaktena ca smṛtam(1)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शने प्रत्यये दाने प्रतिभाव्यं विधीयते आधौ तु वितथे दाप्या वितथस्य सुता अपि
darśane pratyaye dāne pratibhāvyaṃ vidhīyate ādhau tu vitathe dāpyā vitathasya sutā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनप्रतिभूर्यत्र मृतः प्रात्ययिको ऽपि वा न तत्पुत्रा धनं दद्युर्दद्युर्दानाय ये स्थिताः
darśanapratibhūryatra mṛtaḥ prātyayiko 'pi vā na tatputrā dhanaṃ dadyurdadyurdānāya ye sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहवः स्युर्यदि स्वांशैर् दद्युः प्रतिभुवो धनम् एकच्छायाश्रितेष्वेषु धनिकस्य यथा रुचि
bahavaḥ syuryadi svāṃśair dadyuḥ pratibhuvo dhanam ekacchāyāśriteṣveṣu dhanikasya yathā ruci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिभूर्दापितो यत्र प्रकाशं धनिने धनम् द्विगुणं प्रतिदातव्यमृणिकैस्तस्य तद्भवेत्
pratibhūrdāpito yatra prakāśaṃ dhanine dhanam dviguṇaṃ pratidātavyamṛṇikaistasya tadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसन्ततिस्त्रीपशव्यं धान्यं द्विगुणमेव च वस्त्रं चतुर्गुणं प्रोक्तं रसश्चाष्टगुणस् तथा
svasantatistrīpaśavyaṃ dhānyaṃ dviguṇameva ca vastraṃ caturguṇaṃ proktaṃ rasaścāṣṭaguṇas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधिः प्रणश्येत् द्विगुणे धने यदि न मोक्ष्यते काले कालकृतं नश्येत् फलभोग्यो न नश्यति
ādhiḥ praṇaśyet dviguṇe dhane yadi na mokṣyate kāle kālakṛtaṃ naśyet phalabhogyo na naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोप्याधिभोग्यो नावृद्धिः सोपकारे ऽथ भाविते नष्टो देयो विनष्टश् च दैवराजकृतादृते
gopyādhibhogyo nāvṛddhiḥ sopakāre 'tha bhāvite naṣṭo deyo vinaṣṭaś ca daivarājakṛtādṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधेः स्वीकरणात्सिद्धौरक्षमाणोप्यसारताम् यातश्चेदन्य आधेयो धनभाग् वा धनी भवेत्
ādheḥ svīkaraṇātsiddhaurakṣamāṇopyasāratām yātaścedanya ādheyo dhanabhāg vā dhanī bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरित्रं बन्धककृतं सवृद्धं दापयेद्वनं सत्यङ्कारकृतं द्रव्यं द्विगुणं प्रतिदापयेत्
caritraṃ bandhakakṛtaṃ savṛddhaṃ dāpayedvanaṃ satyaṅkārakṛtaṃ dravyaṃ dviguṇaṃ pratidāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्थितस्य मोक्तव्य आधिर्दण्डो ऽन्यथा भवेत् प्रयोजके सति धनं कुलेन्यस्याधिमाप्नुयात्
upasthitasya moktavya ādhirdaṇḍo 'nyathā bhavet prayojake sati dhanaṃ kulenyasyādhimāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कालकृतमूल्यो वा तत्र तिष्ठेदवृद्धिकः घ॥ , छ॥ , ज॥ , ट॥ च :प् ४१५ विना धारणकाद्वापि विक्रीणीते ससाक्षिकम्
tatkālakṛtamūlyo vā tatra tiṣṭhedavṛddhikaḥ gha.. , cha.. , ja.. , ṭa.. ca :p 415 vinā dhāraṇakādvāpi vikrīṇīte sasākṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तु द्विगुणीभूतमृणमाधौ तदा खलु मोच्यश्चाधिस्तदुत्पाद्य प्रविष्टे द्विगुणे धने
yadā tu dviguṇībhūtamṛṇamādhau tadā khalu mocyaścādhistadutpādya praviṣṭe dviguṇe dhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यसनस्थमनाख्याय हस्ते ऽन्यस्य यदर्पयेत् द्रव्यं तदौपनिधिकं प्रतिदेयं तथैव तत्
vyasanasthamanākhyāya haste 'nyasya yadarpayet dravyaṃ tadaupanidhikaṃ pratideyaṃ tathaiva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दाप्यो ऽपहृतं तत्तु राजदैवकतस्करैः प्रेषश्चेन्मार्गिते दत्ते दाप्यो दण्डश् च तत्समम्
na dāpyo 'pahṛtaṃ tattu rājadaivakataskaraiḥ preṣaścenmārgite datte dāpyo daṇḍaś ca tatsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजीवन् स्वेच्छया दण्ड्यो दाप्यस्तच्चापि सोदयं याचितावाहितन्यासे निक्षेपेष्वप्ययं विधिः
ājīvan svecchayā daṇḍyo dāpyastaccāpi sodayaṃ yācitāvāhitanyāse nikṣepeṣvapyayaṃ vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.