:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे कल्पसागरो नाम पञ्चाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः :प् ६० छप्तेर् २८६ :श् अथ षडशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः गजचिकित्सा पालकाप्य उवाच(१) गजलक्ष्म चिकित्साञ्च लोमपाद यदामि ते दीर्घहस्ता महोच्छ्वासाः प्रसस्तास्ते महिष्णवः
:e ity āgneye mahāpurāṇe kalpasāgaro nāma pañcāśītyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ :p 60 chapter 286 :ś atha ṣaḍaśītyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ gajacikitsā pālakāpya uvāca(1) gajalakṣma cikitsāñca lomapāda yadāmi te dīrghahastā mahocchvāsāḥ prasastāste mahiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशत्यष्टादशनखाः शीतकालमदाश् च ये दक्षिणञ्चोन्नतन्दन्तं वृंहितं जलदोपमं
viṃśatyaṣṭādaśanakhāḥ śītakālamadāś ca ye dakṣiṇañconnatandantaṃ vṛṃhitaṃ jaladopamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णौर् च विपूलौ येषां सूक्ष्मविन्द्वन्वितत्वचौ ते धार्या न तथा धार्या वामना ये च सङ्कुशाः(२)
karṇaur ca vipūlau yeṣāṃ sūkṣmavindvanvitatvacau te dhāryā na tathā dhāryā vāmanā ye ca saṅkuśāḥ(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिन्यः पार्श्वगर्भिण्यो च मूढा मतङ्गजाः वर्णं सत्वं बलं रूपं कान्तिः संहननञ्जवः
hastinyaḥ pārśvagarbhiṇyo ca mūḍhā mataṅgajāḥ varṇaṃ satvaṃ balaṃ rūpaṃ kāntiḥ saṃhananañjavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तस्थितो गजश्चेदृक् सङ्ग्रामेरीञ्जयेत्स च कुञ्जराः परमा शोभा शिविरस्य बलस्य च
saptasthito gajaścedṛk saṅgrāmerīñjayetsa ca kuñjarāḥ paramā śobhā śivirasya balasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयत्तं कुञ्जरैश् चैव विजयं पृथिवीक्षितां पाकलेषु च सर्वेषु कर्तव्यमनुवासनं
āyattaṃ kuñjaraiś caiva vijayaṃ pṛthivīkṣitāṃ pākaleṣu ca sarveṣu kartavyamanuvāsanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृततैलपरीपाकं स्थानं वातविवर्जितं स्कन्धेषु च क्रिया कर्या तथा पालकवन्नृपाः
ghṛtatailaparīpākaṃ sthānaṃ vātavivarjitaṃ skandheṣu ca kriyā karyā tathā pālakavannṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमूत्रं पाण्डुरोगेषु रजनीभ्यां घृतन्द्विज आनाहे तैलसिक्तस्य निषेकस्तस्य शस्यते
gomūtraṃ pāṇḍurogeṣu rajanībhyāṃ ghṛtandvija ānāhe tailasiktasya niṣekastasya śasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणैः पञ्चभिर्मश्रा प्रतिपानाय वारुणी :प् ६१ विडङ्गत्रिफलाव्योषसैन्धवैः कवलान् कृतान्
lavaṇaiḥ pañcabhirmaśrā pratipānāya vāruṇī :p 61 viḍaṅgatriphalāvyoṣasaindhavaiḥ kavalān kṛtān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छासु भोजयेन्नागं क्षौद्रन्तोयञ्च पाययेत् अग्यङ्गः शिरसः शूले नस्यञ्चैव प्रशस्यते
mūrchāsu bhojayennāgaṃ kṣaudrantoyañca pāyayet agyaṅgaḥ śirasaḥ śūle nasyañcaiva praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागानां स्नेहपुटकः पादरोगानुपक्रमेत् पश्चात् कल्ककषायेण शोधनञ्च विधीयते
nāgānāṃ snehapuṭakaḥ pādarogānupakramet paścāt kalkakaṣāyeṇa śodhanañca vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखितित्तिरिलावानां पिप्पलीमरिचान्वितैः रसैः सम्भोजयेन्नगं वेपथुर्यस्य जायते
śikhitittirilāvānāṃ pippalīmaricānvitaiḥ rasaiḥ sambhojayennagaṃ vepathuryasya jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालबिल्वं तथा लोध्रं धातकी सितया सह अतीसारविनाशाय पिण्डीं भुञ्जीत कुञ्जरः
bālabilvaṃ tathā lodhraṃ dhātakī sitayā saha atīsāravināśāya piṇḍīṃ bhuñjīta kuñjaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नस्यं करग्रहे देयं घृतं लयणसंयुतम् मागधीनागराजाजीयवागूर्मुस्तसाधिता
nasyaṃ karagrahe deyaṃ ghṛtaṃ layaṇasaṃyutam māgadhīnāgarājājīyavāgūrmustasādhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कर्णके तु दातव्या वाराहञ्च तथा रसम् दशमूलकुलत्थाम्लकाकमाचीविपाचितम्
utkarṇake tu dātavyā vārāhañca tathā rasam daśamūlakulatthāmlakākamācīvipācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलमूषणसंयुक्तं गलग्रहगदापहम् अष्टभिर्लवणैः पिष्ठैः प्रसन्नाः पाययेद्घृतम्
tailamūṣaṇasaṃyuktaṃ galagrahagadāpaham aṣṭabhirlavaṇaiḥ piṣṭhaiḥ prasannāḥ pāyayedghṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रभङ्गे ऽथ वा वीजं क्वथितं त्रपूषस्य च त्वग्दोषेषु पिवेन्निम्बं वृषं वा क्वथितं द्विपः
mūtrabhaṅge 'tha vā vījaṃ kvathitaṃ trapūṣasya ca tvagdoṣeṣu pivennimbaṃ vṛṣaṃ vā kvathitaṃ dvipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवां मूत्रं विडङ्गानि कृमिकोष्ठेषु शस्यते शृङ्गवेरकणाद्राक्षाशर्कराभिः शृतं पयः
gavāṃ mūtraṃ viḍaṅgāni kṛmikoṣṭheṣu śasyate śṛṅgaverakaṇādrākṣāśarkarābhiḥ śṛtaṃ payaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षतक्षयकरं पानं तथा मांसरसः शुभः मुद्गोदनं व्योषयुतमरुचौ तु प्रशस्यते
kṣatakṣayakaraṃ pānaṃ tathā māṃsarasaḥ śubhaḥ mudgodanaṃ vyoṣayutamarucau tu praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवृद्व्योषाग्निदन्त्यर्कश्यामाक्षीरेभपिप्पली एतैर् गुल्महरः स्नेहः कृतश् चैव तथापरः
trivṛdvyoṣāgnidantyarkaśyāmākṣīrebhapippalī etair gulmaharaḥ snehaḥ kṛtaś caiva tathāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ६२ भेदनद्रावणाभ्यङ्गस्नेहपानानुवासनैः सर्वानेव समुत्पन्नन् विद्रवान् समुपाहरेत्
:p 62 bhedanadrāvaṇābhyaṅgasnehapānānuvāsanaiḥ sarvāneva samutpannan vidravān samupāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्टिकं मुद्गसूपेन(१) शारदेन तथा पिवेत् बालबिल्वैस् तथा लेपः फटुरोगेषु शस्यते
yaṣṭikaṃ mudgasūpena(1) śāradena tathā pivet bālabilvais tathā lepaḥ phaṭurogeṣu śasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विडङ्गेन्द्रयवौ हिङ्गु सरलं रजनीद्वयम् पूर्वाह्णे पाययेत् पिण्डान् सर्वशूलोपशान्तये
viḍaṅgendrayavau hiṅgu saralaṃ rajanīdvayam pūrvāhṇe pāyayet piṇḍān sarvaśūlopaśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानभोजने तेषां यष्टिकव्रीहिशालयः मध्यमौ यवगोधूमौ शेषा दन्तिनि चाधमाः
pradhānabhojane teṣāṃ yaṣṭikavrīhiśālayaḥ madhyamau yavagodhūmau śeṣā dantini cādhamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवश् चैव तथैवेक्षुर्नागानां बलवर्धनः नागानां यवसं शुष्कं तथा धातुप्रकोपणं
yavaś caiva tathaivekṣurnāgānāṃ balavardhanaḥ nāgānāṃ yavasaṃ śuṣkaṃ tathā dhātuprakopaṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदक्षिणस्य नागस्य पयःपानं प्रशस्यते दीपनीयैस् तथा द्रव्यैः शृतो मांसरसः शुभः
madakṣiṇasya nāgasya payaḥpānaṃ praśasyate dīpanīyais tathā dravyaiḥ śṛto māṃsarasaḥ śubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायसः कुक्कुरश्चोभौ काकोलूककुलो हरिः भवेत् क्षौद्रेण संयुक्तः पिण्डो युद्धे महापदि(२)
vāyasaḥ kukkuraścobhau kākolūkakulo hariḥ bhavet kṣaudreṇa saṃyuktaḥ piṇḍo yuddhe mahāpadi(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुमत्स्यविडङ्गानि क्षारः कोषातकी पयः हरिद्रा चेति धूपोयं कुञ्जरस्य जयावहः
kaṭumatsyaviḍaṅgāni kṣāraḥ koṣātakī payaḥ haridrā ceti dhūpoyaṃ kuñjarasya jayāvahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीतण्डुलास्तैलं माध्वीकं माक्षिकम् तथा नेत्रयोः परिषेकोयं दीपनीयः प्रशस्यते
pippalītaṇḍulāstailaṃ mādhvīkaṃ mākṣikam tathā netrayoḥ pariṣekoyaṃ dīpanīyaḥ praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरीषञ्चटकायाश् च तथा पारावतस्य च क्षीरवृक्षकरीषाश् च(३) प्रसन्नयेष्टमञ्जनं
pūrīṣañcaṭakāyāś ca tathā pārāvatasya ca kṣīravṛkṣakarīṣāś ca(3) prasannayeṣṭamañjanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ६३ अनेनाञ्जितनेत्रस्तु करोति कदनं रणे उत्पलानि च नीलानि सुस्तन्तगरमेव च
:p 63 anenāñjitanetrastu karoti kadanaṃ raṇe utpalāni ca nīlāni sustantagarameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलोदकपिष्टानि नेत्रनिर्वापनं परम् नखवृद्धौ नखच्छेदस्तैलसेकश् च मास्यपि
taṇḍulodakapiṣṭāni netranirvāpanaṃ param nakhavṛddhau nakhacchedastailasekaś ca māsyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शय्यास्थानं भवेच्चास्य करीषैः पांशुभिस् तथा शरन्निदाघयोः सेकः सर्पिषा च तथेष्यते
śayyāsthānaṃ bhaveccāsya karīṣaiḥ pāṃśubhis tathā śarannidāghayoḥ sekaḥ sarpiṣā ca tatheṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.