Library·Agni-Purana·33

Agni-Purana 33

:ए इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अष्टचत्वारिंशत्संस्कारकथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः छप्तेर् ३३ :श् अथ त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः पवित्रारोहणविधानं अग्निर् उवाच पवित्रारोहणं वक्ष्ये वर्षपूजाकलं हरेः आषाढादौ कार्तिकान्ते प्रतिपद्वनदा तिथिः(१)

:e ity ādimahāpurāṇe āgneye aṣṭacatvāriṃśatsaṃskārakathanaṃ nāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ Chapter 33 :ś atha trayastriṃśo 'dhyāyaḥ pavitrārohaṇavidhānaṃ agnir uvāca pavitrārohaṇaṃ vakṣye varṣapūjākalaṃ hareḥ āṣāḍhādau kārtikānte pratipadvanadā tithiḥ(1)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रिया गौर्या गणेशस्य सरस्वत्या गुहस्य च मार्तण्डमातृदुर्गाणां नागर्षिहरिमन्मथैः

śriyā gauryā gaṇeśasya sarasvatyā guhasya ca mārtaṇḍamātṛdurgāṇāṃ nāgarṣiharimanmathaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवस्य ब्रह्मणस्तद्वद्द्वितीयादितिथेः क्रमात् यस्य देवस्य यो भक्तः पवित्रा तस्य सा तिथिः

śivasya brahmaṇastadvaddvitīyādititheḥ kramāt yasya devasya yo bhaktaḥ pavitrā tasya sā tithiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहणे तुल्यविधिः पृथक् मन्त्रादिकं यदि :प् ९३ सौवर्णे राजतं ताम्रं नेत्रकार्पासिकादिकं

ārohaṇe tulyavidhiḥ pṛthak mantrādikaṃ yadi :p 93 sauvarṇe rājataṃ tāmraṃ netrakārpāsikādikaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण्या कर्तितं सूत्रं तदलाभे तु संस्कृतं त्रिगुणं त्रिगुणीकृत्य तेन कुर्यात् पवित्रकं

brāhmaṇyā kartitaṃ sūtraṃ tadalābhe tu saṃskṛtaṃ triguṇaṃ triguṇīkṛtya tena kuryāt pavitrakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्तोत्तरशतादूर्ध्वं तदर्धं चोत्तमादिकं क्रियालोपाविघातार्थं यत्त्वयाभिहितं प्रभो

aṣtottaraśatādūrdhvaṃ tadardhaṃ cottamādikaṃ kriyālopāvighātārthaṃ yattvayābhihitaṃ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया तत् क्रियते देव यथा यत्र पावित्रकं अविघ्नं तु भवेदत्र कुरु नाथ जयाव्यय

mayā tat kriyate deva yathā yatra pāvitrakaṃ avighnaṃ tu bhavedatra kuru nātha jayāvyaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रार्थ्य तन्मण्डलायादौ गायत्र्या बन्धयेन्नरः ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि

prārthya tanmaṇḍalāyādau gāyatryā bandhayennaraḥ oṃ nārāyaṇāya vidmahe vāsudevāya dhīmahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् देवदेवानुरूपतः जानूरुनाभिनामान्तं प्रतिमासु पवित्रकं

tanno viṣṇuḥ pracodayāt devadevānurūpataḥ jānūrunābhināmāntaṃ pratimāsu pavitrakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादान्ता वनमाला स्यादष्टोत्त्रसहस्रतः(१) माला तु कल्पसाध्यं वा द्विगुणं षोडशाङ्गुलात्

pādāntā vanamālā syādaṣṭottrasahasrataḥ(1) mālā tu kalpasādhyaṃ vā dviguṇaṃ ṣoḍaśāṅgulāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिका केशरं पत्रं मन्त्राद्यं(२) मण्डलान्तकं मण्डलाङ्गुलमात्रैकचक्राब्जाद्यौ(३) पवित्रकं

karṇikā keśaraṃ patraṃ mantrādyaṃ(2) maṇḍalāntakaṃ maṇḍalāṅgulamātraikacakrābjādyau(3) pavitrakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थण्डिले ऽङ्गुलमानेन आत्मनः सप्तविंशतिः आचार्याणां च सूत्राणि पितृमात्रादिपुस्तके

sthaṇḍile 'ṅgulamānena ātmanaḥ saptaviṃśatiḥ ācāryāṇāṃ ca sūtrāṇi pitṛmātrādipustake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभ्यन्तं द्वादशग्रन्थिं तथा गन्धपवित्रके द्व्यङ्गुलात् कल्पनादौ द्विर्माला चाष्टोत्तरं शतं

nābhyantaṃ dvādaśagranthiṃ tathā gandhapavitrake dvyaṅgulāt kalpanādau dvirmālā cāṣṭottaraṃ śataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवार्कचतुर्विंशषड्त्रिंशन्मालिका द्विजः अनामामध्यमाङ्गुष्ठैर् मन्दाद्यैः मालिकार्थिभिः (४)

athavārkacaturviṃśaṣaḍtriṃśanmālikā dvijaḥ anāmāmadhyamāṅguṣṭhair mandādyaiḥ mālikārthibhiḥ (4)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिह्नितपुस्तकपाठः :प् ९४ कनिष्टादौ द्वादश वा ग्रन्थयः स्युः पवित्रके रवेः कुम्भहुताशादेः सम्भवे विष्णुवन्मतम्

cihnitapustakapāṭhaḥ :p 94 kaniṣṭādau dvādaśa vā granthayaḥ syuḥ pavitrake raveḥ kumbhahutāśādeḥ sambhave viṣṇuvanmatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीठस्य पीठमानं स्यान्मेखलान्ते च कुण्डकं यथाशक्ति सूत्रग्रन्थिपरिचारेथ वैष्णवे

pīṭhasya pīṭhamānaṃ syānmekhalānte ca kuṇḍakaṃ yathāśakti sūtragranthiparicāretha vaiṣṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत्राणि वा सप्तदश सूत्रेण त्रिविभक्तके(१) रोचनागुरुकर्पूरहरिद्राकुङ्कुमादिभिः

sūtrāṇi vā saptadaśa sūtreṇa trivibhaktake(1) rocanāgurukarpūraharidrākuṅkumādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रञ्जयेच्चन्दनाद्यैर् वा स्नानसन्ध्यादिकृन्नरः एकादश्यां यागगृहे भगवन्तं हरिं जयेत्

rañjayeccandanādyair vā snānasandhyādikṛnnaraḥ ekādaśyāṃ yāgagṛhe bhagavantaṃ hariṃ jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तपरिवाराय बलिं पीठे समर्चयेत् क्ष्यौं क्षेत्रपालाय द्वारान्ते द्वारोपरि तथा श्रियं

samastaparivārāya baliṃ pīṭhe samarcayet kṣyauṃ kṣetrapālāya dvārānte dvāropari tathā śriyaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रे दक्षे विधात्रे च गङ्गाञ्च यमुनां तथा शङ्खपद्मनिधी पूज्य मध्ये वास्त्वपसारणं सारङ्गायेति भूतानां भूतशुद्धिं स्थितश् चरेत्

dhātre dakṣe vidhātre ca gaṅgāñca yamunāṃ tathā śaṅkhapadmanidhī pūjya madhye vāstvapasāraṇaṃ sāraṅgāyeti bhūtānāṃ bhūtaśuddhiṃ sthitaś caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् ९५ ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं(१) शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः ॥ पञ्चोद्घातैर् गन्धतन्मात्ररूपं भूमिमण्डलं चतुरस्रञ्च पीतञ्च कठिनं वज्रलाञ्छितम्

:p 95 oṃ hrūṃ haḥ phaṭ hrūṃ(1) śabdatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ || pañcodghātair gandhatanmātrarūpaṃ bhūmimaṇḍalaṃ caturasrañca pītañca kaṭhinaṃ vajralāñchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्राधिदैवतं पादयुग्ममध्यगतं स्मरेत् शुद्धञ्च रसतन्मात्रं प्रविलिप्याथ संहरेत् रसमात्ररूपमात्रे क्रमेणानेन पूजकः

indrādhidaivataṃ pādayugmamadhyagataṃ smaret śuddhañca rasatanmātraṃ pravilipyātha saṃharet rasamātrarūpamātre krameṇānena pūjakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं(२) रसतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट्(३) रूपतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं(४) शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः जानुनाभिमध्यगतं(५) श्वेतं वै पद्मलाञ्छितं शुक्लवर्णं चार्धचन्द्रं ध्यायेद्वरुणदैवतं

oṃ hrīṃ haḥ phaṭ hrūṃ(2) rasatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ oṃ hrūṃ haḥ phaṭ(3) rūpatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ oṃ hrīṃ haḥ phaṭ hrūṃ sparśatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ oṃ hrīṃ haḥ phaṭ hrūṃ(4) śabdatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ jānunābhimadhyagataṃ(5) śvetaṃ vai padmalāñchitaṃ śuklavarṇaṃ cārdhacandraṃ dhyāyedvaruṇadaivataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भिश् च तदुद्घातैः शुद्धं तद्रसमात्रकं संहरेद्रूपतन्मात्रै रूपमात्रे च संहरेत्

caturbhiś ca tadudghātaiḥ śuddhaṃ tadrasamātrakaṃ saṃharedrūpatanmātrai rūpamātre ca saṃharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं रूपतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः इति त्रिभिस्तदुद्घातैस्त्रिकोणं वह्निमण्डलम् नाभिकण्ठमध्यगतं रक्तं स्वस्तिकलाञ्छितं

oṃ hrūṃ haḥ phaṭ hrūṃ rūpatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ oṃ hrūṃ haḥ phaṭ hrūṃ sparśatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ oṃ hrūṃ haḥ phaṭ hrūṃ śabdatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ iti tribhistadudghātaistrikoṇaṃ vahnimaṇḍalam nābhikaṇṭhamadhyagataṃ raktaṃ svastikalāñchitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यात्वानलाधिदैवन्तच्छुद्धं स्पर्शे लयं नयत् :प् ९६ ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं(१) स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं(२) शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः ॥ कण्ठनासामध्यगतं वृत्तं वै वायुमण्डलम्

dhyātvānalādhidaivantacchuddhaṃ sparśe layaṃ nayat :p 96 oṃ hrauṃ haḥ phaṭ hrūṃ(1) sparśatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ oṃ hrauṃ haḥ phaṭ hrūṃ(2) śabdatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ || kaṇṭhanāsāmadhyagataṃ vṛttaṃ vai vāyumaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विरुद्घातैर् धूम्रवर्णं ध्यायेच्छुद्धेन्दुलाञ्छितम् स्पर्शमात्रं शब्दमात्रैः संहरेद्ध्यानयोगतः

dvirudghātair dhūmravarṇaṃ dhyāyecchuddhendulāñchitam sparśamātraṃ śabdamātraiḥ saṃhareddhyānayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः एकोद्घातेन चाकाशं शुद्धस्फटिकसन्निभम् नासापुटशिखान्तस्थमाकाशमुपसंहरेत्

oṃ hrauṃ haḥ phaṭ hrūṃ śabdatanmātraṃ saṃharāmi namaḥ ekodghātena cākāśaṃ śuddhasphaṭikasannibham nāsāpuṭaśikhāntasthamākāśamupasaṃharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोषणाद्यैर् देहशुद्धिं कुर्यादेवम् क्रमात्ततः शुष्कं कलेवरं ध्यायेत् पादाद्यञ्च शिखान्तकम्

śoṣaṇādyair dehaśuddhiṃ kuryādevam kramāttataḥ śuṣkaṃ kalevaraṃ dhyāyet pādādyañca śikhāntakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वीजेन वं वीजेन ज्वालामालासमायुतम्(३) देहं रमित्यनेनैव ब्रह्मरन्ध्राद्विनिर्गतम्

yaṃ vījena vaṃ vījena jvālāmālāsamāyutam(3) dehaṃ ramityanenaiva brahmarandhrādvinirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्दुन्ध्यात्वा चामृतस्य तेन भस्मकलेवरम् सम्प्लावयेल्लमित्यस्मात् देहं सम्पाद्य दिव्यकम्

vindundhyātvā cāmṛtasya tena bhasmakalevaram samplāvayellamityasmāt dehaṃ sampādya divyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यासं कृत्वा करे देहे मानसं यागमाचरेत् विष्णुं साङ्गं हृदि पद्मे मानसैः कुसुमादिभिः

nyāsaṃ kṛtvā kare dehe mānasaṃ yāgamācaret viṣṇuṃ sāṅgaṃ hṛdi padme mānasaiḥ kusumādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलमन्त्रेण देवेशम्प्रार्चयेद्भुक्तिमुक्तिदम् स्वागतं देवदेवेश सन्निधौ भव केशव

mūlamantreṇa deveśamprārcayedbhuktimuktidam svāgataṃ devadeveśa sannidhau bhava keśava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाण मानसीं पूजां यथार्थं(४) परिभाविताम् आधारशक्तिः कूर्माथ पूज्योनन्तो मही ततः

gṛhāṇa mānasīṃ pūjāṃ yathārthaṃ(4) paribhāvitām ādhāraśaktiḥ kūrmātha pūjyonanto mahī tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्येग्न्यादौ च धर्माद्या अधर्मादीन्द्रमुख्यगम्(४) :प् ९७ सत्त्वादि मध्ये पद्मञ्च मायाविद्याख्यतत्त्वके

madhyegnyādau ca dharmādyā adharmādīndramukhyagam(4) :p 97 sattvādi madhye padmañca māyāvidyākhyatattvake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालतत्त्वञ्च सूर्यादिमण्डलं पक्षिराजकः मध्ये ततश् च वायव्यादीशान्ता गुरुपङ्क्तिकाः

kālatattvañca sūryādimaṇḍalaṃ pakṣirājakaḥ madhye tataś ca vāyavyādīśāntā gurupaṅktikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणः सरस्वती पूज्या(१) नारदो नलकूवरः गुरुर्गुरुपादुका च परो गुरुश् च पादुका

gaṇaḥ sarasvatī pūjyā(1) nārado nalakūvaraḥ gururgurupādukā ca paro guruś ca pādukā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वसिद्धाः परसिद्धाः केशरेषु च शक्तयः लक्ष्मीः सरस्वती प्रीतिः कीर्तिः शान्तिश् च कान्तिका

pūrvasiddhāḥ parasiddhāḥ keśareṣu ca śaktayaḥ lakṣmīḥ sarasvatī prītiḥ kīrtiḥ śāntiś ca kāntikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्टिस्तुष्टिर्महेन्द्राद्या मध्ये वाचाहितो हरिः धृतिः श्रीरतिकान्त्याद्या मूलेन स्थापितो ऽच्युतः

puṣṭistuṣṭirmahendrādyā madhye vācāhito hariḥ dhṛtiḥ śrīratikāntyādyā mūlena sthāpito 'cyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ अभिमुखो भवेति प्रार्थ्य सन्निहितो भव विन्यस्यार्घ्यादिकं दत्वा गन्धाद्यैर् मूलतो यजेत्

oṃ abhimukho bhaveti prārthya sannihito bhava vinyasyārghyādikaṃ datvā gandhādyair mūlato yajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ भीषय भीषय हृत् शिरस्त्रासय वै पुनः मर्दय मर्दय शिखा अग्न्यादौ शस्त्रतोस्त्रकं

oṃ bhīṣaya bhīṣaya hṛt śirastrāsaya vai punaḥ mardaya mardaya śikhā agnyādau śastratostrakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ष रक्ष प्रध्वंसय प्रध्वंसय कवचाय(२) नमस्ततः ॐ ह्रूं(३) फट् अस्त्राय नमो मूलवीजेन चाङ्गकं

rakṣa rakṣa pradhvaṃsaya pradhvaṃsaya kavacāya(2) namastataḥ oṃ hrūṃ(3) phaṭ astrāya namo mūlavījena cāṅgakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वदक्षाप्यसौम्येषु मूर्त्यावरणमर्चयेत् वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

pūrvadakṣāpyasaumyeṣu mūrtyāvaraṇamarcayet vāsudevaḥ saṅkarṣaṇaḥ pradyumnaścāniruddhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न्यादौ श्रीधृतिरतिकान्तयो मूर्तयो हरेः शङ्खचक्रगदापद्ममग्न्यादौ पूर्वकादिकं

agnyādau śrīdhṛtiratikāntayo mūrtayo hareḥ śaṅkhacakragadāpadmamagnyādau pūrvakādikaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शार्ङ्गञ्च मुषलं खड्गं वनमालाञ्च तद्वहिः इन्द्राद्याश् च तयानन्तो नैरृत्यां वरुणस्ततः

śārṅgañca muṣalaṃ khaḍgaṃ vanamālāñca tadvahiḥ indrādyāś ca tayānanto nairṛtyāṃ varuṇastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मेन्द्रेशानयोर्मध्ये अस्त्रावरणकं वहिः ऐरावतस्ततश्छागो महिषो वानरो झषः

brahmendreśānayormadhye astrāvaraṇakaṃ vahiḥ airāvatastataśchāgo mahiṣo vānaro jhaṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् ९८ मृगः शशो ऽथ वृषभः कूर्मो हंसस्ततो वहिः पृश्निगर्भः कुमुदाद्या द्वारपाला द्वयं द्वयं

:p 98 mṛgaḥ śaśo 'tha vṛṣabhaḥ kūrmo haṃsastato vahiḥ pṛśnigarbhaḥ kumudādyā dvārapālā dvayaṃ dvayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाद्युत्तरद्वारान्तं हरिं नत्वा बलिं वहिः विष्णुपार्षदेभ्यो नमो बलिपीठे बलिं ददेत्

pūrvādyuttaradvārāntaṃ hariṃ natvā baliṃ vahiḥ viṣṇupārṣadebhyo namo balipīṭhe baliṃ dadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वाय विश्वक्सेनात्मने ईशानके यजेत् देवस्य दक्षिणे हस्ते रक्षासूत्रञ्च बन्धयेत्

viśvāya viśvaksenātmane īśānake yajet devasya dakṣiṇe haste rakṣāsūtrañca bandhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरकृताचार्याः सम्पूर्णफलदायिने पवित्रारोहणायेदं कौतुकं धारय ॐ नमः

saṃvatsarakṛtācāryāḥ sampūrṇaphaladāyine pavitrārohaṇāyedaṃ kautukaṃ dhāraya oṃ namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवासादिनियमं कुर्याद्वै देवसन्निधौ उपवासादिनियतो देवं सन्तोषयाम्यहम्

upavāsādiniyamaṃ kuryādvai devasannidhau upavāsādiniyato devaṃ santoṣayāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामक्रोधादयः सर्वे मा मे तिष्ठन्तु सर्वथा अद्यप्रभृति देवेश यावद्वैशेषिकं दिनम्

kāmakrodhādayaḥ sarve mā me tiṣṭhantu sarvathā adyaprabhṛti deveśa yāvadvaiśeṣikaṃ dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानो ह्य् अशक्तश्चेत् कुर्यान्नक्तादिकं व्रती हुत्वा विसर्जयेत् स्तुत्वा श्रीकरन्नित्यपूजनम् ॐ ह्रीं(१) श्रीं श्रीधराय त्रैलोक्यमोहनाय नमः

yajamāno hy aśaktaścet kuryānnaktādikaṃ vratī hutvā visarjayet stutvā śrīkarannityapūjanam oṃ hrīṃ(1) śrīṃ śrīdharāya trailokyamohanāya namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.