Library·Agni-Purana·342

Agni-Purana 342

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे अलङ्कारे अभिनयादिनिरूपणं नामैकचत्वारिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः :प् २१७ छप्तेर् ३४२ :श् अथ द्विचत्वारिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः शब्दालङ्काराः अग्निरुचाच स्यादावृत्तिरनुप्रासो वर्णानां पदवाक्ययोः एकवर्णानेकवर्णावृत्तेर्वर्णगुणो द्विधा

:e ity āgneye mahāpurāṇe alaṅkāre abhinayādinirūpaṇaṃ nāmaikacatvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ :p 217 chapter 342 :ś atha dvicatvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ śabdālaṅkārāḥ agnirucāca syādāvṛttiranuprāso varṇānāṃ padavākyayoḥ ekavarṇānekavarṇāvṛttervarṇaguṇo dvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकवर्णगतावृत्तेर्जायन्ते पञ्च वृत्तयः मधुरा ललिता प्रौटा भद्रा परुषया सह

ekavarṇagatāvṛtterjāyante pañca vṛttayaḥ madhurā lalitā prauṭā bhadrā paruṣayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरायाश् च वर्गन्तादधो वर्ग्या रणौ स्वनौ(१) ह्रस्वस्वरेणान्तरितौ संयुक्तत्वं नकारयोः

madhurāyāś ca vargantādadho vargyā raṇau svanau(1) hrasvasvareṇāntaritau saṃyuktatvaṃ nakārayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कार्या वर्ग्यवर्णानामावृत्तिः पञ्चमाधिका महाप्राणोष्मसंयोगप्रविमुक्तलघूत्तरौ(२)

na kāryā vargyavarṇānāmāvṛttiḥ pañcamādhikā mahāprāṇoṣmasaṃyogapravimuktalaghūttarau(2)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललिता बलभूयिष्ठा(३) प्रौटा या पणवर्गजा ऊर्ध्वं रेफेण युज्यन्ते नटवर्गोनपञ्चमाः

lalitā balabhūyiṣṭhā(3) prauṭā yā paṇavargajā ūrdhvaṃ repheṇa yujyante naṭavargonapañcamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रायां परिशिष्टाः स्युः परुषा साभिधीयते भवन्ति यस्यामूष्माणः संयुक्तास्तत्तदक्षरैः

bhadrāyāṃ pariśiṣṭāḥ syuḥ paruṣā sābhidhīyate bhavanti yasyāmūṣmāṇaḥ saṃyuktāstattadakṣaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारवर्जमावृत्तिः स्वराणामतिभूयसी अनुस्वारविसर्गौ च पारुष्याय निरन्तरौ

akāravarjamāvṛttiḥ svarāṇāmatibhūyasī anusvāravisargau ca pāruṣyāya nirantarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शषसा रेफसंयुक्ताश्चाकारश्चापि भूयसा :प् २१८ अन्तस्थाभिन्नमाभ्याञ्च हः पारुष्याय संयुतः

śaṣasā rephasaṃyuktāścākāraścāpi bhūyasā :p 218 antasthābhinnamābhyāñca haḥ pāruṣyāya saṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथापि गुरुर्वर्णः संयुक्तेपरिपन्थिनि पारुष्यायादिमांस्तत्र पूजिता न तु पञ्चमो

anyathāpi gururvarṇaḥ saṃyukteparipanthini pāruṣyāyādimāṃstatra pūjitā na tu pañcamo

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेपे शब्दानुकारे च परुषापि प्रयुज्यते कर्णाटी कौन्तली कौन्ती कौङ्कणी वामनासिका(१)

kṣepe śabdānukāre ca paruṣāpi prayujyate karṇāṭī kauntalī kauntī kauṅkaṇī vāmanāsikā(1)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रावणी माधवी पञ्चवर्णान्तस्थोष्मभिः क्रमात् अनेकवर्णावृत्तिर्या भिन्नार्थप्रतिपादिका

drāvaṇī mādhavī pañcavarṇāntasthoṣmabhiḥ kramāt anekavarṇāvṛttiryā bhinnārthapratipādikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमकं साव्यपेतञ्च व्यपेतञ्चेति तद्द्विधा आनन्तर्यादव्यपेतं व्यपेतं व्यवधानतः

yamakaṃ sāvyapetañca vyapetañceti taddvidhā ānantaryādavyapetaṃ vyapetaṃ vyavadhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वैविध्येनानयोः स्थानपादभेदाच्चतुर्विधम् आदिपादादिमध्यान्तेष्वेकद्वित्रिनियोगतः

dvaividhyenānayoḥ sthānapādabhedāccaturvidham ādipādādimadhyānteṣvekadvitriniyogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा सप्तपूर्वेण(२) चेत् पादेनोत्तरोत्तरः एकद्वित्रिपदारम्भस्तुल्यः षोढा तदापरं

saptadhā saptapūrveṇa(2) cet pādenottarottaraḥ ekadvitripadārambhastulyaḥ ṣoḍhā tadāparaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयं त्रिविधं पादस्यादिमध्यान्तगोचरम् पादान्तयमकञ्चैव काञ्चीयमकमेव च

tṛtīyaṃ trividhaṃ pādasyādimadhyāntagocaram pādāntayamakañcaiva kāñcīyamakameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसर्गयमकञ्चैव(३) विक्रान्तयमकन्तथा पादादियमकञ्चैव तथाम्रेडितमेव च

saṃsargayamakañcaiva(3) vikrāntayamakantathā pādādiyamakañcaiva tathāmreḍitameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्व्यवसितञ्चैव मालायमकमेव च दशधा यमकं श्रेष्ठं तद्भेदा बहवो ऽपरे

caturvyavasitañcaiva mālāyamakameva ca daśadhā yamakaṃ śreṣṭhaṃ tadbhedā bahavo 'pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वतन्त्रस्यान्यतन्त्रस्य पदस्यावर्तना द्विधा :प् २१९ भिन्नप्रयोजनपदस्यावृत्तिं मनुजा विदुः

svatantrasyānyatantrasya padasyāvartanā dvidhā :p 219 bhinnaprayojanapadasyāvṛttiṃ manujā viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोरावृत्तपदयोः समस्ता स्यात्समासतः असमासात्तयोर्व्यस्ता पादे त्वेकत्र विग्रहात्

dvayorāvṛttapadayoḥ samastā syātsamāsataḥ asamāsāttayorvyastā pāde tvekatra vigrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्यस्यावृत्तिरप्येवं यथासम्भवमिष्यते अलङ्काराद्यनुप्रासो लघुमध्येवमर्हणात्(१) *

vākyasyāvṛttirapyevaṃ yathāsambhavamiṣyate alaṅkārādyanuprāso laghumadhyevamarhaṇāt(1) *

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यया कयाचिद्वृत्या यत् समानमनुभूयते तद्रूपादिपदासत्तिः सानुप्रसा रसावहा

yayā kayācidvṛtyā yat samānamanubhūyate tadrūpādipadāsattiḥ sānuprasā rasāvahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोष्ठ्यां कुतूहलाध्यायी वाग्बन्धश्चित्रमुच्यते प्रश्नः प्रहेलिका गुप्तं च्युतदत्ते तथोभयम्

goṣṭhyāṃ kutūhalādhyāyī vāgbandhaścitramucyate praśnaḥ prahelikā guptaṃ cyutadatte tathobhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्या सप्त तद्भेदा नानार्थस्यानुयोगतः यत्र प्रदीयते तुल्यवर्णविन्यासमुत्तरं

samasyā sapta tadbhedā nānārthasyānuyogataḥ yatra pradīyate tulyavarṇavinyāsamuttaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रश्नः स्यादेकपृष्टद्विपृष्टोत्तरभेदतः द्विधैकपृष्टो द्विविधः समस्तो व्यस्त एव च

sa praśnaḥ syādekapṛṣṭadvipṛṣṭottarabhedataḥ dvidhaikapṛṣṭo dvividhaḥ samasto vyasta eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोरप्यर्थयोर्गुह्यमानशब्दा प्रहेलिका सा द्विधार्थो च शाब्दी च तत्रार्थी चार्थबोधतः

dvayorapyarthayorguhyamānaśabdā prahelikā sā dvidhārtho ca śābdī ca tatrārthī cārthabodhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दावबोधतः शाब्दी प्राहुः षोढा प्रहेलिकां यस्मिन् गुप्ते ऽपि वाक्याङ्गे भाव्यर्थो ऽपारमार्थिकः

śabdāvabodhataḥ śābdī prāhuḥ ṣoḍhā prahelikāṃ yasmin gupte 'pi vākyāṅge bhāvyartho 'pāramārthikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदङ्गविहिताकाङ्क्षस्तद्गुप्तं गूढमप्यदः यत्रार्थान्तरनिर्भासो वाक्याङ्गच्यवनादिभिः

tadaṅgavihitākāṅkṣastadguptaṃ gūḍhamapyadaḥ yatrārthāntaranirbhāso vākyāṅgacyavanādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदङ्गविहिताकाङ्क्षस्तच्चुतं स्याच्चतुर्विधम् लघुमध्येवमर्हणात्, लघुमप्येवमर्हणात्, लघुमध्येव वर्हणात् एतत् पाठत्रयं न सम्यक् प्रतिभाति :प् २२० स्वरव्यञ्जनविन्दूनां विसर्गस्य च विच्युतेः

tadaṅgavihitākāṅkṣastaccutaṃ syāccaturvidham laghumadhyevamarhaṇāt, laghumapyevamarhaṇāt, laghumadhyeva varhaṇāt etat pāṭhatrayaṃ na samyak pratibhāti :p 220 svaravyañjanavindūnāṃ visargasya ca vicyuteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तेपि यत्र वाक्याङ्गे द्वितीयोर्थः प्रतीयते दत्तन्तदाहुस्तद्भेदाः स्वराद्यैः पूर्ववन्मताः

dattepi yatra vākyāṅge dvitīyorthaḥ pratīyate dattantadāhustadbhedāḥ svarādyaiḥ pūrvavanmatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपनीताक्षरस्थाने न्यस्ते वर्णान्तरे ऽपि च भासते ऽर्थान्तरं यत्र च्युतदत्तं तदुच्यते

apanītākṣarasthāne nyaste varṇāntare 'pi ca bhāsate 'rthāntaraṃ yatra cyutadattaṃ taducyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुश्लिष्टपद्यमेकं यन्नानाश्लोकांशनिर्मितम् सा ममस्या परस्यात्मपरयोः कृतिसङ्करात्

suśliṣṭapadyamekaṃ yannānāślokāṃśanirmitam sā mamasyā parasyātmaparayoḥ kṛtisaṅkarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखेन कृतमत्यर्थं कविसामर्थ्यसूचकम् दुष्करं नीरसत्वेपि विदग्धानां महोत्सवः

duḥkhena kṛtamatyarthaṃ kavisāmarthyasūcakam duṣkaraṃ nīrasatvepi vidagdhānāṃ mahotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियमाच्च विदर्भाच बन्धाच्च भवति त्रिधा कवेः प्रतिज्ञा निर्माणरम्यस्य नियमः स्मृतः

niyamācca vidarbhāca bandhācca bhavati tridhā kaveḥ pratijñā nirmāṇaramyasya niyamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानेनापि स्वरेणापि व्यञ्जनेनापि स त्रिधा विकल्पः प्रातिलोम्यानुलोम्यादेवाभिधीयते

sthānenāpi svareṇāpi vyañjanenāpi sa tridhā vikalpaḥ prātilomyānulomyādevābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिलोम्यानुलोम्यञ्च शब्देनार्थेन जायते अनेकधावृत्तवर्णविन्यासैः शिल्पकल्पना

pratilomyānulomyañca śabdenārthena jāyate anekadhāvṛttavarṇavinyāsaiḥ śilpakalpanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तत्प्रसिद्धवस्तूनां बन्ध इत्य् अभिधीयते गोमूत्रिकार्धभ्रमणे सर्वतोभद्रमम्बुजम्

tattatprasiddhavastūnāṃ bandha ity abhidhīyate gomūtrikārdhabhramaṇe sarvatobhadramambujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रञ्चक्राब्जकं दण्डो मुरजाश्चेति चाष्टधा प्रत्यर्धं प्रतिपादं स्यादेकान्तरसमाक्षरा

cakrañcakrābjakaṃ daṇḍo murajāśceti cāṣṭadhā pratyardhaṃ pratipādaṃ syādekāntarasamākṣarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विधा गोमूत्रिकां पूर्वामाहुरश्वपदां परे अन्त्याङ्गोमूत्रिकां धेनुं जालबन्धं(१) वदन्ति हि

dvidhā gomūtrikāṃ pūrvāmāhuraśvapadāṃ pare antyāṅgomūtrikāṃ dhenuṃ jālabandhaṃ(1) vadanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धाभ्यामर्धपादैश् च कुर्याद्विन्यासमेतयोः :प् २२१ न्यस्तानामिह वर्णानामधोधः क्रमभागिनां

ardhābhyāmardhapādaiś ca kuryādvinyāsametayoḥ :p 221 nyastānāmiha varṇānāmadhodhaḥ kramabhāgināṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधोधःस्थितवर्णानां यावत्तूर्यपदन्नयेत् तुर्यपादान्नयेदूर्ध पादार्धं प्रातिलोम्यतः

adhodhaḥsthitavarṇānāṃ yāvattūryapadannayet turyapādānnayedūrdha pādārdhaṃ prātilomyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव सर्वतोभद्रं त्रिविधं सरसीरुहं चतुष्पत्रं ततो विघ्नं चतुष्पत्रे उभे अपि

tadeva sarvatobhadraṃ trividhaṃ sarasīruhaṃ catuṣpatraṃ tato vighnaṃ catuṣpatre ubhe api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रथमपादस्य मूर्धन्यस्त्रिपदाक्षरं सर्वेषामेव पादानामन्ते तदुपजायते

atha prathamapādasya mūrdhanyastripadākṣaraṃ sarveṣāmeva pādānāmante tadupajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्पदस्यान्तिमं प्रत्यक् पादादौ प्रातिलोम्यतः अन्त्यपादान्तिमञ्चाद्यपादादावक्षरद्वयं

prākpadasyāntimaṃ pratyak pādādau prātilomyataḥ antyapādāntimañcādyapādādāvakṣaradvayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुश्छदे भवेदष्टच्छदे वर्णत्रयं पुनः स्यात् षोडशच्छदे त्वेकान्तरञ्चेदेकमक्षरं

catuśchade bhavedaṣṭacchade varṇatrayaṃ punaḥ syāt ṣoḍaśacchade tvekāntarañcedekamakṣaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकां तोलयेदूर्ध्वं पत्राकाराक्षरावलिं प्रवेशयेत् कर्णिकायाञ्चतुष्पत्रसरोरुहे

karṇikāṃ tolayedūrdhvaṃ patrākārākṣarāvaliṃ praveśayet karṇikāyāñcatuṣpatrasaroruhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकायां लिखेदेकं द्वे द्वे दिक्षु विदिक्षु च प्रवेशनिर्गमौ दिक्षु कुर्यादष्टच्छदे ऽम्बुजे

karṇikāyāṃ likhedekaṃ dve dve dikṣu vidikṣu ca praveśanirgamau dikṣu kuryādaṣṭacchade 'mbuje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वग्विषमवर्णानां तावत् पत्राबलीजुषां मध्ये समाक्षरन्यासःसरोजे षोडशच्छदे

viśvagviṣamavarṇānāṃ tāvat patrābalījuṣāṃ madhye samākṣaranyāsaḥsaroje ṣoḍaśacchade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विधा चक्रं चतुररं षडरन्तत्र चादिमं पूर्वार्धे सदृशा वर्णाः पादप्रथमपञ्चमाः

dvidhā cakraṃ caturaraṃ ṣaḍarantatra cādimaṃ pūrvārdhe sadṛśā varṇāḥ pādaprathamapañcamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयुजो ऽश्वयुजश् चैव तुर्यावप्यष्टमावपि तस्योपपादप्राक्प्रत्यगरेषु च यथाक्रमं

ayujo 'śvayujaś caiva turyāvapyaṣṭamāvapi tasyopapādaprākpratyagareṣu ca yathākramaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात्पादार्धचतुष्कन्तु नाभौ तस्याद्यमक्षरं पश्चिमारावधि नयेन्नेमौ शेषे पदद्वयी

syātpādārdhacatuṣkantu nābhau tasyādyamakṣaraṃ paścimārāvadhi nayennemau śeṣe padadvayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् २२२ तृतीयं तुर्यपादान्ते प्रथमौ सदृशावुभौ वर्णौ पादत्रयस्यापि दशमः सदृशो यदि

:p 222 tṛtīyaṃ turyapādānte prathamau sadṛśāvubhau varṇau pādatrayasyāpi daśamaḥ sadṛśo yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे चरमे तस्य षड्तर्णाः पथिमे यदि भवन्ति द्व्यन्तरं तर्हि वृहच्च क्रमुदाहृतं

prathame carame tasya ṣaḍtarṇāḥ pathime yadi bhavanti dvyantaraṃ tarhi vṛhacca kramudāhṛtaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्मुखारद्वये पादमेकैकं क्रमशो लिखेत् नाभौ तु वर्णं दशमं नेमौ तूर्यपदन्नयेत्

sammukhāradvaye pādamekaikaṃ kramaśo likhet nābhau tu varṇaṃ daśamaṃ nemau tūryapadannayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकस्याद्यन्तदशमाः समा आद्यन्तिमौ युजोः आदौ वर्णः समौ तुर्यपञ्चमावाद्यतर्ययोः

ślokasyādyantadaśamāḥ samā ādyantimau yujoḥ ādau varṇaḥ samau turyapañcamāvādyataryayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयप्रातिलोम्येन तृतीयं जायते यदि पदं विदध्यात् पत्रस्य दण्डश् चक्राब्जकं कृतेः

dvitīyaprātilomyena tṛtīyaṃ jāyate yadi padaṃ vidadhyāt patrasya daṇḍaś cakrābjakaṃ kṛteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयौ प्राग्दले तुल्यौ सप्तमौ च तथापरौ सदृशावुत्तरदलौ द्वितीयाभ्यामथार्धयोः

dvitīyau prāgdale tulyau saptamau ca tathāparau sadṛśāvuttaradalau dvitīyābhyāmathārdhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयषष्ठाः सदृशाश् चतुर्थपञ्चमावपि आद्यन्तपादयोस्तुल्यौ परार्धसप्तमावपि

dvitīyaṣaṣṭhāḥ sadṛśāś caturthapañcamāvapi ādyantapādayostulyau parārdhasaptamāvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समौ तुर्यं पञ्चमन्तु क्रमेण विनियोजयेत् तुर्यौ योज्यौ तु तद्वच्च दलान्ताः क्रमपादयोः

samau turyaṃ pañcamantu krameṇa viniyojayet turyau yojyau tu tadvacca dalāntāḥ kramapādayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धयोरन्तिमाद्यौ तु मुरजे सदृशावभौ पादार्धपतितो वर्णः प्रातिलोम्यानुलोमतः

ardhayorantimādyau tu muraje sadṛśāvabhau pādārdhapatito varṇaḥ prātilomyānulomataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तिमं परिबध्नीयाद्यावत्तुर्यमिहादिमत् पादात्तुर्याद्यदेवाद्यं नवमात् षोडशादपि

antimaṃ paribadhnīyādyāvatturyamihādimat pādātturyādyadevādyaṃ navamāt ṣoḍaśādapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षरात् पुटके मध्ये मध्ये ऽक्षरचतुष्टयम् कृत्वा कुर्याद्यथैतस्य मुरजाकारता भवेत्

akṣarāt puṭake madhye madhye 'kṣaracatuṣṭayam kṛtvā kuryādyathaitasya murajākāratā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयं चक्रशार्दूलविक्रीडितकसम्पदम् :प् २२३ गोमूत्रिका सर्ववृत्तैर् अन्ये बन्धास्त्वनुष्टुभा

dvitīyaṃ cakraśārdūlavikrīḍitakasampadam :p 223 gomūtrikā sarvavṛttair anye bandhāstvanuṣṭubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामधेयं यदि न चेदमीषु कविकाव्ययोः मित्रधेयाभितुष्यन्ति नामित्रः खिद्यते तथा

nāmadheyaṃ yadi na cedamīṣu kavikāvyayoḥ mitradheyābhituṣyanti nāmitraḥ khidyate tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाणवाणासनव्योमखड्गमुद्गरशक्तयः द्विचतुर्थत्रिशृङ्गाटा दम्भोलिमुषलाङ्कुशाः

vāṇavāṇāsanavyomakhaḍgamudgaraśaktayaḥ dvicaturthatriśṛṅgāṭā dambholimuṣalāṅkuśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदं रथस्य नागस्य पुष्करिण्यसिपुत्रिका एते बन्धास् तथा चान्ये एवं ज्ञेयाः स्वयं बुधैः

padaṃ rathasya nāgasya puṣkariṇyasiputrikā ete bandhās tathā cānye evaṃ jñeyāḥ svayaṃ budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.