:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे अलङ्कारे अर्थालङ्कारनिरूपणं नाम त्रिचत्वारिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः छप्तेर् ३४४ :श् अथ चतुश् चत्वारिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः शब्दार्थालङ्काराः अग्निर् उवाच शब्दार्थयोरलङ्कारो द्वावलङ्कुरुते समं एकत्र निहितो हारः स्तनं ग्रीवामिव स्त्रियाः
:e ity āgneye mahāpurāṇe alaṅkāre arthālaṅkāranirūpaṇaṃ nāma tricatvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ chapter 344 :ś atha catuś catvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ śabdārthālaṅkārāḥ agnir uvāca śabdārthayoralaṅkāro dvāvalaṅkurute samaṃ ekatra nihito hāraḥ stanaṃ grīvāmiva striyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशस्तिः कान्तिरौचित्यं संक्षेपो यावदर्थता अभिव्यक्तिरिति व्यक्तं षड्भेदास्तस्य जाग्रति
praśastiḥ kāntiraucityaṃ saṃkṣepo yāvadarthatā abhivyaktiriti vyaktaṃ ṣaḍbhedāstasya jāgrati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशस्तिः परवन्मर्मद्रवीकरणकर्मणः वाचो युक्तिर्द्विधा सा च प्रेमोक्तिस्तुतिभेदतः
praśastiḥ paravanmarmadravīkaraṇakarmaṇaḥ vāco yuktirdvidhā sā ca premoktistutibhedataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् २२७ प्रेमोक्तिस्तुतिपर्यायौ प्रियोक्तिगुणकीर्तने कान्तिः सर्वमनोरुच्यवाच्यवात्तकसङ्गतिः
:p 227 premoktistutiparyāyau priyoktiguṇakīrtane kāntiḥ sarvamanorucyavācyavāttakasaṅgatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा वस्तु तथा रीतिर्यथा वृत्तिस् तथा रसः ऊर्जस्विमृदुसन्दर्भादौचित्यमुपजायते
yathā vastu tathā rītiryathā vṛttis tathā rasaḥ ūrjasvimṛdusandarbhādaucityamupajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षेपो वाचकैर् अल्पैर् वहोरर्थस्य संग्रहः अन्यूनाधिकता शब्दवस्तुनोर्यावदर्थता
saṃkṣepo vācakair alpair vahorarthasya saṃgrahaḥ anyūnādhikatā śabdavastunoryāvadarthatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकटत्वमभिव्यक्तिः श्रुतिराक्षेप इत्य् अपि तस्या भेदौ श्रुतिस्तत्र शब्दं स्वार्थसमर्पणम्
prakaṭatvamabhivyaktiḥ śrutirākṣepa ity api tasyā bhedau śrutistatra śabdaṃ svārthasamarpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेन्नैमित्तिकी पारिभाषिकी द्विविधैव सा सङ्केतः परिभाषेति ततः स्यात् पारिभाषिकी
bhavennaimittikī pāribhāṣikī dvividhaiva sā saṅketaḥ paribhāṣeti tataḥ syāt pāribhāṣikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यौपचारिकी चेति सा च सा च द्विधा द्विधा स्वाभिधेयस्खलद्वृत्तिरमुख्यार्थस्य वाचकः
mukhyaupacārikī ceti sā ca sā ca dvidhā dvidhā svābhidheyaskhaladvṛttiramukhyārthasya vācakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यया शब्दो निमित्तेन केनचित्सौपचारिकी सा च लाक्षणिकी गौणी लक्षणागुणयोगतः
yayā śabdo nimittena kenacitsaupacārikī sā ca lākṣaṇikī gauṇī lakṣaṇāguṇayogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिधेयाविनाभूता प्रतीतिर् लक्षणोच्यते अभिधेयेन सम्बन्धात्सामीप्यात्समवायतः
abhidheyāvinābhūtā pratītir lakṣaṇocyate abhidheyena sambandhātsāmīpyātsamavāyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैपरीत्यात्क्रियायोगाल्लक्षणा पञ्चधा मता गौणीगुणानामानन्त्यादनन्ता तद्विवक्षया
vaiparītyātkriyāyogāllakṣaṇā pañcadhā matā gauṇīguṇānāmānantyādanantā tadvivakṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यधर्मस्ततो ऽन्यत्र लोकसीमानुरोधिना सम्यगाधीयते यत्र स समाधिरिह स्मृतः
anyadharmastato 'nyatra lokasīmānurodhinā samyagādhīyate yatra sa samādhiriha smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूतेरलभ्यमानो ऽर्थो यस्माद्भाति सचेतनः स आक्षेपो धनिः स्याच्च ध्वनिना व्यज्यते यतः
śrūteralabhyamāno 'rtho yasmādbhāti sacetanaḥ sa ākṣepo dhaniḥ syācca dhvaninā vyajyate yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्देनार्थेन यत्रार्थः कृत्वा स्वयमुपार्जनम् :प् २२८ प्रतिषेध इवेष्टस्य यो विशेषो ऽभिधित्सया
śabdenārthena yatrārthaḥ kṛtvā svayamupārjanam :p 228 pratiṣedha iveṣṭasya yo viśeṣo 'bhidhitsayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमाक्षेपं व्रुवन्त्यत्र स्तुतं स्तोत्रमिदं पुनः अधिकारादपेतस्य वस्तुनो ऽन्यस्य या स्तुतिः
tamākṣepaṃ vruvantyatra stutaṃ stotramidaṃ punaḥ adhikārādapetasya vastuno 'nyasya yā stutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रोक्तं गम्यते नार्थस्तत्समानविशेषणं सा समासोकितिरुदिता सङ्क्षेपार्थतया बुधैः
yatroktaṃ gamyate nārthastatsamānaviśeṣaṇaṃ sā samāsokitiruditā saṅkṣepārthatayā budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपह्नुतिरपह्नुत्य किञ्चिदन्यार्थसूचनम् पर्यायोक्तं यदन्येन प्रकारेनाभिधीयते एषामेकंतमस्येव समाख्या ध्वनिरित्यतः
apahnutirapahnutya kiñcidanyārthasūcanam paryāyoktaṃ yadanyena prakārenābhidhīyate eṣāmekaṃtamasyeva samākhyā dhvanirityataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.