:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे व्याकरणे नपुंसकशब्दसिद्धरूपं नाम द्विपञ्चाशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः :प् २५० छप्तेर् ३५३ :श् अथ त्रिपञ्चाशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः कारकं सुकन्द उवाच कारकं सम्प्रवक्ष्यामि विभक्त्यर्थसमन्वितं ग्रामो ऽस्ति हेमहार्केह नौमि विष्णुं श्रिया सह
:e ity āgneye mahāpurāṇe vyākaraṇe napuṃsakaśabdasiddharūpaṃ nāma dvipañcāśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ :p 250 chapter 353 :ś atha tripañcāśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ kārakaṃ sukanda uvāca kārakaṃ sampravakṣyāmi vibhaktyarthasamanvitaṃ grāmo 'sti hemahārkeha naumi viṣṇuṃ śriyā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वतन्त्रः कर्ता विद्यान्तं कृतिनः समुपासते हेतुकर्तालम्भयते हितं वै कर्मकर्तरि
svatantraḥ kartā vidyāntaṃ kṛtinaḥ samupāsate hetukartālambhayate hitaṃ vai karmakartari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं भिद्येत् प्राकृतधीः स्वयञ्च छिद्यते तरुः कर्ताभिहित उत्तमः कर्तानभिहितो ऽधमः
svayaṃ bhidyet prākṛtadhīḥ svayañca chidyate taruḥ kartābhihita uttamaḥ kartānabhihito 'dhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तानभिहितो धर्मः शिष्ये व्याख्यायते यथा कर्ता पञ्चविधः प्रोक्तः कर्म सप्तविधं शृणु
kartānabhihito dharmaḥ śiṣye vyākhyāyate yathā kartā pañcavidhaḥ proktaḥ karma saptavidhaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईप्सितं कर्म च यथा श्रद्दधाति हरिं यतिः अनीप्सितं कर्म यथा अहिं लङ्घयते भृशं
īpsitaṃ karma ca yathā śraddadhāti hariṃ yatiḥ anīpsitaṃ karma yathā ahiṃ laṅghayate bhṛśaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेप्सितं नानीप्सितं दुग्धं सम्भक्ष्यन्रजः भक्ष्येद्प्यकथितं गोपालो दोग्धि गां पयः
naivepsitaṃ nānīpsitaṃ dugdhaṃ sambhakṣyanrajaḥ bhakṣyedpyakathitaṃ gopālo dogdhi gāṃ payaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तृकर्माथ गमयेच्छिष्यं ग्रामं गुरुर्यथा कर्म चाभिहितं पूजा क्रियते वै श्रिये हरेः
kartṛkarmātha gamayecchiṣyaṃ grāmaṃ gururyathā karma cābhihitaṃ pūjā kriyate vai śriye hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मानभिहितं स्तोत्रं हरेः कुर्यात् सर्वदं करणं द्विविधं प्रोक्तं वाह्यमभ्यन्तरं तथा
karmānabhihitaṃ stotraṃ hareḥ kuryāt sarvadaṃ karaṇaṃ dvividhaṃ proktaṃ vāhyamabhyantaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुषा रूपं गृह्णीति वाह्यं दात्रेण तल्लुनेत् सम्प्रदानं त्रिधा प्रोक्तं प्रेरकं ब्राह्मणाय गां
cakṣuṣā rūpaṃ gṛhṇīti vāhyaṃ dātreṇa tallunet sampradānaṃ tridhā proktaṃ prerakaṃ brāhmaṇāya gāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् २५१ नरो ददापि नृपतये दासन्तदनुमन्तृकं अनिराकर्तृकं भर्त्रे दद्यात् पुष्पाणि सज्जनः
:p 251 naro dadāpi nṛpataye dāsantadanumantṛkaṃ anirākartṛkaṃ bhartre dadyāt puṣpāṇi sajjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपदानं द्विधा प्रोक्तं चलमश्वात्तु धावतः पतितश्चाचलं ग्रामादागच्छति स वैष्णवः
apadānaṃ dvidhā proktaṃ calamaśvāttu dhāvataḥ patitaścācalaṃ grāmādāgacchati sa vaiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्धा चाधिकरणं व्यापकन्दध्नि घृतम् तिलेषु तैलं देवार्थमौपश्लेषिकमुच्यते
caturdhā cādhikaraṇaṃ vyāpakandadhni ghṛtam tileṣu tailaṃ devārthamaupaśleṣikamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहे तिष्ठेत् कपिर्वृक्षे स्मृतं वैषयिकं यथा जले मत्स्यो वने सिंहः स्मृतं सामीप्यकं यथा
gṛhe tiṣṭhet kapirvṛkṣe smṛtaṃ vaiṣayikaṃ yathā jale matsyo vane siṃhaḥ smṛtaṃ sāmīpyakaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायां घो षो वसति औपचारिकमीदृशं तृतीया वाथ वा षष्ठी स्मृतानभिहिते तथा
gaṅgāyāṃ gho ṣo vasati aupacārikamīdṛśaṃ tṛtīyā vātha vā ṣaṣṭhī smṛtānabhihite tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुः सम्पूज्यते लोकैर् गन्तव्यन्तेन तस्य वा प्रथमाभिहितकर्तृकर्मणोः प्रणमेद्धरिम्
viṣṇuḥ sampūjyate lokair gantavyantena tasya vā prathamābhihitakartṛkarmaṇoḥ praṇameddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतौ तृतीया चान्नेन वसेद्वृक्षाय वै जलं चतुर्थी तादर्थ्ये ऽभिहिता पञ्चमी पर्युपाङ्मुखैः
hetau tṛtīyā cānnena vasedvṛkṣāya vai jalaṃ caturthī tādarthye 'bhihitā pañcamī paryupāṅmukhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगे वृष्टः परि ग्रामाद्देवो ऽयं बलवत् पुरा पूर्वो ग्रामादृते विष्णोर्न मुक्तिरितरो हरेः
yoge vṛṣṭaḥ pari grāmāddevo 'yaṃ balavat purā pūrvo grāmādṛte viṣṇorna muktiritaro hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथग्विनाद्यैस्तृतीया पञ्चमी च तथा भवेत् पृथग्ग्रामाद्विहारेण विना श्रीश् च श्रिया श्रियः
pṛthagvinādyaistṛtīyā pañcamī ca tathā bhavet pṛthaggrāmādvihāreṇa vinā śrīś ca śriyā śriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मप्रवचनीयाख्यैर् द्वितीया योगतो भवेत् अन्वर्जुनञ्च योद्धारो ह्य् अभितो ग्राममीरितं
karmapravacanīyākhyair dvitīyā yogato bhavet anvarjunañca yoddhāro hy abhito grāmamīritaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमःस्वाहास्वधास्वस्तिवषडाद्यैश् चतुर्थ्यपि नमो देवाय ते स्वस्ति तुमर्थाद्भावाचिनः
namaḥsvāhāsvadhāsvastivaṣaḍādyaiś caturthyapi namo devāya te svasti tumarthādbhāvācinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकाय पक्तये याति तृतीया सहयोगके :प् २५२ हेत्वर्थे कुत्सिते ऽङ्गे सा तृतीया च विशेषणे
pākāya paktaye yāti tṛtīyā sahayogake :p 252 hetvarthe kutsite 'ṅge sā tṛtīyā ca viśeṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितागात्सह पुत्रेण काणो ऽक्ष्णा गदया हरिः अर्थेन निवसेद्भृत्यः काले भावे च सप्तमौ
pitāgātsaha putreṇa kāṇo 'kṣṇā gadayā hariḥ arthena nivasedbhṛtyaḥ kāle bhāve ca saptamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णौ नते भवेन्मुक्तिर्वसन्ते स गतो हरिम् नृणां स्वामी नृषु स्वामी नृणामीशः सताम्पतिः
viṣṇau nate bhavenmuktirvasante sa gato harim nṛṇāṃ svāmī nṛṣu svāmī nṛṇāmīśaḥ satāmpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृणां साक्षी नृषु साक्षी गोषु नाथो गवाम्पतिः गोषु सूतो गवां सूतो राज्ञां दायादको ऽस्त्विह
nṛṇāṃ sākṣī nṛṣu sākṣī goṣu nātho gavāmpatiḥ goṣu sūto gavāṃ sūto rājñāṃ dāyādako 'stviha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नस्य(१) हेतोर्वसति षष्ठी स्मृत्यर्थकर्मणि मातुः स्मरति गोप्तारं नित्यं स्यात् कर्तृकर्मणोः अपां भेत्ता तव कृतिर्न निष्ठादिषु षष्ठ्यपि
annasya(1) hetorvasati ṣaṣṭhī smṛtyarthakarmaṇi mātuḥ smarati goptāraṃ nityaṃ syāt kartṛkarmaṇoḥ apāṃ bhettā tava kṛtirna niṣṭhādiṣu ṣaṣṭhyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.