:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे व्याकरणे कारकं नाम त्रिपञ्चाशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः छप्तेर् ३५४ :श् अथ चतुःपञ्चशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः समासः स्कन्द उवाच षोढा समासं वक्ष्यामि अष्टाविंशतिधा पुनः नित्यानित्यविभागेन लुग्लोपेन च द्विधा
:e ity āgneye mahāpurāṇe vyākaraṇe kārakaṃ nāma tripañcāśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ chapter 354 :ś atha catuḥpañcaśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ samāsaḥ skanda uvāca ṣoḍhā samāsaṃ vakṣyāmi aṣṭāviṃśatidhā punaḥ nityānityavibhāgena luglopena ca dvidhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भकारश् च नित्यः स्याद्धेमकारादिकस् तथा राज्ञः पुमान् राजपुमान् नित्यो ऽयञ्च समासकः
kumbhakāraś ca nityaḥ syāddhemakārādikas tathā rājñaḥ pumān rājapumān nityo 'yañca samāsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् २५३ कष्टश्रितो लुक्समासः कण्ठेकालादिकस्त्वलुक् स्यादष्टधा तत्पुरुषः प्रथमाद्यसुपा सह
:p 253 kaṣṭaśrito luksamāsaḥ kaṇṭhekālādikastvaluk syādaṣṭadhā tatpuruṣaḥ prathamādyasupā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमातत्पुरुषो ऽयं पूर्वं कायस्य विग्रहे पूर्वकायो ऽपरकायो ह्य् अधरोत्तरकायकः
prathamātatpuruṣo 'yaṃ pūrvaṃ kāyasya vigrahe pūrvakāyo 'parakāyo hy adharottarakāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धं कणाया अर्धकणा भिक्षातूर्यमथेदृशम् आपन्नजीविकस्तद्वत् द्वितीया चाधराश्रितः
ardhaṃ kaṇāyā ardhakaṇā bhikṣātūryamathedṛśam āpannajīvikastadvat dvitīyā cādharāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षम्भोग्यो वर्षभोग्यो धान्यार्थश् च तृतीयया चतुर्थी स्याद्विष्णुबलिर्वृकभीतिश् च पञ्चमी
varṣambhogyo varṣabhogyo dhānyārthaś ca tṛtīyayā caturthī syādviṣṇubalirvṛkabhītiś ca pañcamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञः पुमान् राजपुमान् षष्ठी वृक्षफलं तथा सप्तमी चाक्षशौण्डो ऽयमहितो नञ्समासकः
rājñaḥ pumān rājapumān ṣaṣṭhī vṛkṣaphalaṃ tathā saptamī cākṣaśauṇḍo 'yamahito nañsamāsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मधारयः सप्तधा नीलोत्पलमुखाः स्मृताः विशेषणपूर्वपदो विशेष्योत्तरतस् तथा
karmadhārayaḥ saptadhā nīlotpalamukhāḥ smṛtāḥ viśeṣaṇapūrvapado viśeṣyottaratas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैयाकरणखमूचिः शीतोष्णं द्विपदं शुभम् उपमानपूर्वपदः शङ्खपाण्डर इत्य् अपि
vaiyākaraṇakhamūciḥ śītoṣṇaṃ dvipadaṃ śubham upamānapūrvapadaḥ śaṅkhapāṇḍara ity api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमानोत्तरपदः पुरुशव्याघ्र इत्य् अपि सम्भावनापूर्वपदो गुणवृद्धिरितीदृशम्
upamānottarapadaḥ puruśavyāghra ity api sambhāvanāpūrvapado guṇavṛddhiritīdṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुण इति वृद्धिर्वाच्या सुहृदेव सुवन्धुकः अवधारणपूर्वपदो बहुब्रीहिश् च सप्तधा
guṇa iti vṛddhirvācyā suhṛdeva suvandhukaḥ avadhāraṇapūrvapado bahubrīhiś ca saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विपदश् च बहुव्रीहिरारूढ्भवनो नरः अर्चिताशेषपूर्वोयं बह्वङ्घ्रिः परिकीर्तितः
dvipadaś ca bahuvrīhirārūḍhbhavano naraḥ arcitāśeṣapūrvoyaṃ bahvaṅghriḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते विप्राश्चोपदशाः सङ्ख्योत्तरपदस्त्वयम् सङ्ख्योभयपदो यद्वद्द्वित्रा द्व्येकत्रयो नरः
ete viprāścopadaśāḥ saṅkhyottarapadastvayam saṅkhyobhayapado yadvaddvitrā dvyekatrayo naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहपूर्वपदो ऽयं स्यात् समूलोद्धृतकस्तरुः :प् २५४ व्यतिहारलक्षणार्थः केशाकेशि नखानखि
sahapūrvapado 'yaṃ syāt samūloddhṛtakastaruḥ :p 254 vyatihāralakṣaṇārthaḥ keśākeśi nakhānakhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिग्लक्ष्या स्याद्दक्षिणपूर्वा द्विगुराभाषितो द्विधा एकवद्भावि द्विशृङ्गं पञ्चमूली त्वेकधा
diglakṣyā syāddakṣiṇapūrvā dvigurābhāṣito dvidhā ekavadbhāvi dviśṛṅgaṃ pañcamūlī tvekadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वन्द्वः समासो द्विविधो हीतरेतरयोगकः रुद्रविष्णू समाहारो भेरीपटहमीदृशम्
dvandvaḥ samāso dvividho hītaretarayogakaḥ rudraviṣṇū samāhāro bherīpaṭahamīdṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विधाख्यातो ऽव्ययीभावो नामपूर्वपदो यथा शाकस्य मात्रा शाकप्रति यथाव्ययपूर्वकः
dvidhākhyāto 'vyayībhāvo nāmapūrvapado yathā śākasya mātrā śākaprati yathāvyayapūrvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकुम्भञ्चोपरथ्यं प्राधान्येन चतुर्विधः उत्तरपदार्थमुख्यो द्वन्द्वश्चोभयमुख्यकः पूर्वार्थेशो ऽव्ययीभावो बहुव्रीहिश् च वाह्यगः
upakumbhañcoparathyaṃ prādhānyena caturvidhaḥ uttarapadārthamukhyo dvandvaścobhayamukhyakaḥ pūrvārtheśo 'vyayībhāvo bahuvrīhiś ca vāhyagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.