:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे सामान्यनामलिङ्गानि नाम षट्षष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ॥ :प् २९८ छप्तेर् ३६७ :श् अथ सप्तषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नित्यनैमीत्तिकप्राकृतप्रलयाः अग्निर् उवाच चतुर्विधस्तु प्रलयो नित्यो यः प्राणिनां लयः सदा विनाशो जातानां ब्राह्मो नैमित्तिको लयः
:e ity āgneye mahāpurāṇe sāmānyanāmaliṅgāni nāma ṣaṭṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ || :p 298 chapter 367 :ś atha saptaṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ nityanaimīttikaprākṛtapralayāḥ agnir uvāca caturvidhastu pralayo nityo yaḥ prāṇināṃ layaḥ sadā vināśo jātānāṃ brāhmo naimittiko layaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्युगसहस्रान्ते प्राकृतः प्राकृतो लयः लय आत्यन्तिको ज्ञानादात्मनः परमात्मनि
caturyugasahasrānte prākṛtaḥ prākṛto layaḥ laya ātyantiko jñānādātmanaḥ paramātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैमित्तिकस्य कल्पान्ते वक्ष्ये रूपं लयस्य ते चतुर्युगसहस्रान्ते क्षीणप्राये महीतले
naimittikasya kalpānte vakṣye rūpaṃ layasya te caturyugasahasrānte kṣīṇaprāye mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनावृष्टिरतीवोग्रा जायते शतवार्षिकी ततः सत्त्वक्षयः स्याच्च ततो विष्णुर्जगत्पतिः
anāvṛṣṭiratīvogrā jāyate śatavārṣikī tataḥ sattvakṣayaḥ syācca tato viṣṇurjagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितो जलानि पिवति भानोः सप्तसु रश्मिषु भूपातालसमुद्रादितोयं नयति संक्षयं
sthito jalāni pivati bhānoḥ saptasu raśmiṣu bhūpātālasamudrāditoyaṃ nayati saṃkṣayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तस्यानुभावेन तोयाहारोपवृंहिताः त एव रश्मयः सप्त जायन्ते सप्त भास्कराः
tatastasyānubhāvena toyāhāropavṛṃhitāḥ ta eva raśmayaḥ sapta jāyante sapta bhāskarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहन्त्य् अशेषं त्रैलोक्यं सपातालतलं द्विज कूर्मपृष्ठसमा भूः स्यात्ततः कालाग्निरुद्रकः
dahanty aśeṣaṃ trailokyaṃ sapātālatalaṃ dvija kūrmapṛṣṭhasamā bhūḥ syāttataḥ kālāgnirudrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषाहिश्वाससम्पातात् पातालानि दहत्यधः पातालेभ्यो भुवं विष्णुर्भुवः स्वर्गं दहत्यतः
śeṣāhiśvāsasampātāt pātālāni dahatyadhaḥ pātālebhyo bhuvaṃ viṣṇurbhuvaḥ svargaṃ dahatyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्बरीषमिवाभाति त्रैलोक्यमखिलं तथा ततस्तापरीतास्तु लोकद्वयनिवासिनः
ambarīṣamivābhāti trailokyamakhilaṃ tathā tatastāparītāstu lokadvayanivāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् २९९ गाचन्ति ते महर्लोकं महर्लोकाज्जनं ततः रुद्ररूपी जगद्दग्ध्वा मुखनिश्वासतो हरेः
:p 299 gācanti te maharlokaṃ maharlokājjanaṃ tataḥ rudrarūpī jagaddagdhvā mukhaniśvāsato hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तिष्टन्ति ततो मेधा नानारूपाः सविद्युतः शतं वर्षाणि वर्षन्तः शमयन्त्यग्निमुत्थितम्
uttiṣṭanti tato medhā nānārūpāḥ savidyutaḥ śataṃ varṣāṇi varṣantaḥ śamayantyagnimutthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तर्षिस्थानमाक्रम्य स्थिते ऽम्भसि शतं मरुत् मुखनिश्वासतो विष्णोर्नाशं नयति तान्घनान्
saptarṣisthānamākramya sthite 'mbhasi śataṃ marut mukhaniśvāsato viṣṇornāśaṃ nayati tānghanān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुं पीत्वा हरिः शेषे शेते चैकार्णवे प्रभुः ब्रह्मरूपधरः सिद्धैर् जलगैर् मुनिभिस्तुतः
vāyuṃ pītvā hariḥ śeṣe śete caikārṇave prabhuḥ brahmarūpadharaḥ siddhair jalagair munibhistutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्ममायामयीं दिव्यां योगनिद्रां समास्थितः आत्मानं वसिदेवाख्यं चिन्तयन्मधुसूदनः
ātmamāyāmayīṃ divyāṃ yoganidrāṃ samāsthitaḥ ātmānaṃ vasidevākhyaṃ cintayanmadhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पं शेते प्रबुद्धो ऽथ ब्रह्मरूपी सृजत्य् असौ द्विपरार्धन्ततो व्यक्तं प्रकृतौ लीयते द्विज
kalpaṃ śete prabuddho 'tha brahmarūpī sṛjaty asau dviparārdhantato vyaktaṃ prakṛtau līyate dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानात् स्थानं दशगुणमेकस्माद्गुण्यते स्थले ततो ऽष्टादशमे भागे परार्धमभिधीयते
sthānāt sthānaṃ daśaguṇamekasmādguṇyate sthale tato 'ṣṭādaśame bhāge parārdhamabhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परार्धं द्विगुणं यत्तु प्राकृतः प्रलयः स्मृतः अनावृष्ट्याग्निसम्पर्कात् कृते संज्वलने द्विज
parārdhaṃ dviguṇaṃ yattu prākṛtaḥ pralayaḥ smṛtaḥ anāvṛṣṭyāgnisamparkāt kṛte saṃjvalane dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महदादेर्विकारस्य विशेषान्तस्य संक्षये कृष्णेच्छाकारिते तस्मिन् सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे
mahadādervikārasya viśeṣāntasya saṃkṣaye kṛṣṇecchākārite tasmin samprāpte pratisañcare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपो ग्रसन्ति वै पूर्वं भूमिर्गन्धादिकं गुणं आत्मगन्धात्ततो भूमिः प्रलयत्वाय कल्पते
āpo grasanti vai pūrvaṃ bhūmirgandhādikaṃ guṇaṃ ātmagandhāttato bhūmiḥ pralayatvāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसात्मिकाश् च तिष्ठन्ति ह्य् आपस्तासां रसो गुणः पीयते ज्योतिषा तासु नष्टास्वग्निश् च दीप्यते
rasātmikāś ca tiṣṭhanti hy āpastāsāṃ raso guṇaḥ pīyate jyotiṣā tāsu naṣṭāsvagniś ca dīpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिषो ऽपि गुणं रूपं वायुर्ग्रसति भास्करं :प् ३०० नष्टे ज्योतिषि वायुश् चबली दोधूयते महान्
jyotiṣo 'pi guṇaṃ rūpaṃ vāyurgrasati bhāskaraṃ :p 300 naṣṭe jyotiṣi vāyuś cabalī dodhūyate mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायोरपि गुणं स्पर्शमाकाशं ग्रसते ततः वायौ नष्टे तु चाकाशन्नीरवं तिष्ठति द्विज
vāyorapi guṇaṃ sparśamākāśaṃ grasate tataḥ vāyau naṣṭe tu cākāśannīravaṃ tiṣṭhati dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशस्याथ वै शब्दं भूतादिर्ग्रसते च खं अभिमानात्मकं खञ्च भूतादिं ग्रसते महान्
ākāśasyātha vai śabdaṃ bhūtādirgrasate ca khaṃ abhimānātmakaṃ khañca bhūtādiṃ grasate mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिर्याति लयञ्चाप्सु आपो ज्योतिषि तद्ब्रजेत् वायौ वायुश् च खे खञ्च अहङ्कारे लयं स च
bhūmiryāti layañcāpsu āpo jyotiṣi tadbrajet vāyau vāyuś ca khe khañca ahaṅkāre layaṃ sa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महात्तत्वे महान्तञ्च प्रकृतिर्ग्रसते द्विज व्यक्ताव्यक्ता च प्रकृतिर्व्यक्तस्याव्यक्तके लयः
mahāttatve mahāntañca prakṛtirgrasate dvija vyaktāvyaktā ca prakṛtirvyaktasyāvyaktake layaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुमाने काक्षरः शुद्धः सो ऽप्यंशः परमात्मनः प्रकृतिः पुरुषश् चैतौ लीयेते परमात्मनि
pumāne kākṣaraḥ śuddhaḥ so 'pyaṃśaḥ paramātmanaḥ prakṛtiḥ puruṣaś caitau līyete paramātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सन्ति यत्र सर्वेशे नामजात्यादिकल्पनाः सत्तामात्रात्मके ज्ञेये ज्ञानात्मन्यात्महः परे
na santi yatra sarveśe nāmajātyādikalpanāḥ sattāmātrātmake jñeye jñānātmanyātmahaḥ pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.