:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे आत्यन्तिकलयगर्भोत्पत्तिनिरूपणं नामाष्टष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः छप्तेर् ३६९ :श् अथोनसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः शरीरावयवाः अग्निर् उवाच श्रोत्रं त्वक् चक्षुषी जिह्वा घ्राणं धीः खुञ्च भूतगं शब्दस्पर्शरूपरमगन्धाः खादिषु तद्गुणाः
:e ity āgneye mahāpurāṇe ātyantikalayagarbhotpattinirūpaṇaṃ nāmāṣṭaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ chapter 369 :ś athonasaptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ śarīrāvayavāḥ agnir uvāca śrotraṃ tvak cakṣuṣī jihvā ghrāṇaṃ dhīḥ khuñca bhūtagaṃ śabdasparśarūparamagandhāḥ khādiṣu tadguṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पायूपस्थौ करौ पादौ वाग्भवेत् कर्मखुन्तथा उत्सर्गानन्दकादानगतिवागादि कर्म तत्
pāyūpasthau karau pādau vāgbhavet karmakhuntathā utsargānandakādānagativāgādi karma tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चकर्मेन्द्रियान्यत्र पञ्चबुद्धीन्द्रियाणि च इन्द्रियार्थाश् च पञ्चैव महाभूता मनो ऽधिपाः
pañcakarmendriyānyatra pañcabuddhīndriyāṇi ca indriyārthāś ca pañcaiva mahābhūtā mano 'dhipāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्माव्यक्तश् चतुर्विंशतत्त्वानि पुरुषः परः संयुक्तश् च वियुक्तश् च यथा मत्स्योदके उभे
ātmāvyaktaś caturviṃśatattvāni puruṣaḥ paraḥ saṃyuktaś ca viyuktaś ca yathā matsyodake ubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्तमास्रितानीह रजःसत्त्वतमांसि च आन्तरः पुरुषो जीवः स परं ब्रह्म कारणं
avyaktamāsritānīha rajaḥsattvatamāṃsi ca āntaraḥ puruṣo jīvaḥ sa paraṃ brahma kāraṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स याति परमं स्थानं यो वेत्ति पुरुषं परं सप्ताशयाः स्मृता देहे रुधिरस्यैक आशयः
sa yāti paramaṃ sthānaṃ yo vetti puruṣaṃ paraṃ saptāśayāḥ smṛtā dehe rudhirasyaika āśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मणश्चामपित्ताभ्यां पक्वाशयस्तु पञ्चमः :प् ३०६ वायुमूत्राशयः सप्तः स्त्रीणां गर्भाशयो ऽष्टमः
śleṣmaṇaścāmapittābhyāṃ pakvāśayastu pañcamaḥ :p 306 vāyumūtrāśayaḥ saptaḥ strīṇāṃ garbhāśayo 'ṣṭamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तात्पक्वाशयो ऽग्नेः स्याद्योनिर्विकशिता द्युतौ पद्मवद्गर्भाशयः स्यात्तत्र घत्ते सरक्तकं
pittātpakvāśayo 'gneḥ syādyonirvikaśitā dyutau padmavadgarbhāśayaḥ syāttatra ghatte saraktakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्रं स्वशुक्रतश्चाङ्गं कुन्तलान्यत्र कालतः न्यस्तं शुक्रमतो योनौ नेति गर्भाशयं मुने
śukraṃ svaśukrataścāṅgaṃ kuntalānyatra kālataḥ nyastaṃ śukramato yonau neti garbhāśayaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतावपि च योनिश्चेद्वातपित्तकफावृता भवेत्तदा विकाशित्वं नैव तस्यां प्रजायते
ṛtāvapi ca yoniścedvātapittakaphāvṛtā bhavettadā vikāśitvaṃ naiva tasyāṃ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुक्कात्पुक्कसकप्लीहकृतकोष्ठाङ्गहृद्व्रणाः तण्डकश् च महाभाग निबद्धान्याशये मतः
bukkātpukkasakaplīhakṛtakoṣṭhāṅgahṛdvraṇāḥ taṇḍakaś ca mahābhāga nibaddhānyāśaye mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसस्य पच्यमानस्य साराद्भवति देहिनां प्लीहा यकृच्च धर्मज्ञ रक्तफेणाच्च पुक्कसः
rasasya pacyamānasya sārādbhavati dehināṃ plīhā yakṛcca dharmajña raktapheṇācca pukkasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तं पित्तञ्च भवति तथा तण्डकसंज्ञकः मेदोरक्तप्रसाराच्च वुक्कायाः सम्भवः स्मृतः
raktaṃ pittañca bhavati tathā taṇḍakasaṃjñakaḥ medoraktaprasārācca vukkāyāḥ sambhavaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तमांसप्रसाराच्च भवन्त्यन्त्राणि देहिनां सार्धत्रिव्यामसंख्यानि तानि नॄणां विनिर्दिशेत्
raktamāṃsaprasārācca bhavantyantrāṇi dehināṃ sārdhatrivyāmasaṃkhyāni tāni nṝṇāṃ vinirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिव्यामानि तथा स्त्रीणां प्राहुर्वेदविदो जनः रक्तवायुसमायोगात् कामेयस्योद्भवः स्मृतः
trivyāmāni tathā strīṇāṃ prāhurvedavido janaḥ raktavāyusamāyogāt kāmeyasyodbhavaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफप्रसाराद्भवति हृदयं पद्मसन्निभं अधोमुखं तच्छूषिरं यत्र जीवो व्यवस्थितः
kaphaprasārādbhavati hṛdayaṃ padmasannibhaṃ adhomukhaṃ tacchūṣiraṃ yatra jīvo vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैतन्यानुगता भावःसर्वे तत्र व्यवस्थिताः तस्य वामे तथा प्लीहा दक्षिणे च तथा यकृत्
caitanyānugatā bhāvaḥsarve tatra vyavasthitāḥ tasya vāme tathā plīhā dakṣiṇe ca tathā yakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे च तथा क्लोम पद्मस्यैवं प्रकीर्तितं श्रोतांसि यानि देहे ऽस्मिन् कफरक्तवहानि च
dakṣiṇe ca tathā kloma padmasyaivaṃ prakīrtitaṃ śrotāṃsi yāni dehe 'smin kapharaktavahāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३०७ तेषां भूतानुमानाच्च भवतीन्द्रियसम्भवः नेत्रयोर्मण्डलं शुक्लं कफाद्भवति पैतृकं
:p 307 teṣāṃ bhūtānumānācca bhavatīndriyasambhavaḥ netrayormaṇḍalaṃ śuklaṃ kaphādbhavati paitṛkaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णञ्च मण्डलं वातात्तथा मवति मातृकं पित्तात्त्वङ्मण्डलं ज्ञेयं मातापितृसमुद्भवं
kṛṣṇañca maṇḍalaṃ vātāttathā mavati mātṛkaṃ pittāttvaṅmaṇḍalaṃ jñeyaṃ mātāpitṛsamudbhavaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसासृक्कफजा जिह्वा मेदो ऽसृक्कफमांसजौ वृषाणौ दश प्राणस्य ज्ञेयान्यायतनानि तु
māṃsāsṛkkaphajā jihvā medo 'sṛkkaphamāṃsajau vṛṣāṇau daśa prāṇasya jñeyānyāyatanāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्धा हृन्नाभिकण्ठाश् च जिह्वा शुक्रञ्च शोणितं गुदं वस्तिश् च गुल्फञ्च कण्डुराः शोडशेरिताः
mūrdhā hṛnnābhikaṇṭhāś ca jihvā śukrañca śoṇitaṃ gudaṃ vastiś ca gulphañca kaṇḍurāḥ śoḍaśeritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे करे द्वे च चरणे चतस्रः पृष्ठतो गले देहे पादादिशीर्षान्ते जालानि चैव षोडश
dve kare dve ca caraṇe catasraḥ pṛṣṭhato gale dehe pādādiśīrṣānte jālāni caiva ṣoḍaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसस्नायुशिरास्थिन्यः चत्वारश् च पृथक् पृथक् मणिबन्धनगुल्फेषु निबद्धानि परस्परं
māṃsasnāyuśirāsthinyaḥ catvāraś ca pṛthak pṛthak maṇibandhanagulpheṣu nibaddhāni parasparaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्कूर्चानि स्मृतानीह हस्तयोः पादयोः पृथक् ग्रीवायाञ्च तथा मेढ्रे कथितानि मनीषिभिः
ṣaṭkūrcāni smṛtānīha hastayoḥ pādayoḥ pṛthak grīvāyāñca tathā meḍhre kathitāni manīṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठवंशस्योपगताश् चतस्रो मांसरज्जवः नवत्यश् च तथा पेश्यस्तासां बन्धनकारिकाः
pṛṣṭhavaṃśasyopagatāś catasro māṃsarajjavaḥ navatyaś ca tathā peśyastāsāṃ bandhanakārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीरण्यश् च तथा सप्त पञ्च मूर्धानमाश्रिताः एकैका मेढ्रजिह्वास्ता अस्थि षष्टिशतत्रयं
sīraṇyaś ca tathā sapta pañca mūrdhānamāśritāḥ ekaikā meḍhrajihvāstā asthi ṣaṣṭiśatatrayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्ष्मैः सह चतुःषष्ठिर्दशना विंशतिर्नखाः पाणिपादशलाकाश् च तासां स्थानचतुष्टयं
sūkṣmaiḥ saha catuḥṣaṣṭhirdaśanā viṃśatirnakhāḥ pāṇipādaśalākāś ca tāsāṃ sthānacatuṣṭayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ट्यङ्गुलीनां द्वे पार्ष्ण्योर्गुल्फेषु च चतुष्टयं चत्वार्यरत्न्योरस्थीनि जङ्घयोस्तद्वदेव तु
ṣaṣṭyaṅgulīnāṃ dve pārṣṇyorgulpheṣu ca catuṣṭayaṃ catvāryaratnyorasthīni jaṅghayostadvadeva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे द्वे जानुकपोलोरुफलकांशसमुद्भवं :प् ३०८ अक्षस्थानांशकश्रोणिफलके चैवमादिशेत्
dve dve jānukapoloruphalakāṃśasamudbhavaṃ :p 308 akṣasthānāṃśakaśroṇiphalake caivamādiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगास्तोकं तथा पृष्ठे चत्वारिंशच्च पञ्च च ग्रीवायाञ्च तथास्थीनि जत्रुकञ्च तथा हमुः
bhagāstokaṃ tathā pṛṣṭhe catvāriṃśacca pañca ca grīvāyāñca tathāsthīni jatrukañca tathā hamuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मूलं द्वेललाटाक्षिगण्डनासाङ्घ्य्रवस्थिताः पर्शुकास्तालुकैः सार्धमर्वुदैश् च द्विसप्ततिः
tanmūlaṃ dvelalāṭākṣigaṇḍanāsāṅghyravasthitāḥ parśukāstālukaiḥ sārdhamarvudaiś ca dvisaptatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वेशङ्खके कपालानि चत्वार्येव शिरस् तथा उरः सप्तदशास्थीनि सन्धीनां द्वे शते दश
dveśaṅkhake kapālāni catvāryeva śiras tathā uraḥ saptadaśāsthīni sandhīnāṃ dve śate daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टषष्टिस्तु शाखासु षष्टिश् चैकविवर्जिता अन्तरा वै त्र्यशीतिश् च स्नायोर् नवशतानि च
aṣṭaṣaṣṭistu śākhāsu ṣaṣṭiś caikavivarjitā antarā vai tryaśītiś ca snāyor navaśatāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशाधिके द्वे शते तु अन्तराधौ तु सप्ततिः ऊर्ध्वगाः षट्शतान्येव शाखास्तु कथितानि तु
triṃśādhike dve śate tu antarādhau tu saptatiḥ ūrdhvagāḥ ṣaṭśatānyeva śākhāstu kathitāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चपेशीशतान्येव(१) चत्वारिंशत्तथोर्ध्वगाः चतुःशतन्तु शाखासु अन्तराधौ च षष्टिका
pañcapeśīśatānyeva(1) catvāriṃśattathordhvagāḥ catuḥśatantu śākhāsu antarādhau ca ṣaṣṭikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणाम् चैकाधिका वै स्याद्विंशतिश् चतुरुत्तरा स्तनयोर्दश योनौ च त्रयोदश तथाशये
strīṇām caikādhikā vai syādviṃśatiś caturuttarā stanayordaśa yonau ca trayodaśa tathāśaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भस्य च चतस्रः स्युः शिराणाञ्च शरीरिणां त्रिंशच्छतसहस्राणि तथान्यानि नवैव तु
garbhasya ca catasraḥ syuḥ śirāṇāñca śarīriṇāṃ triṃśacchatasahasrāṇi tathānyāni navaiva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्पञ्चाशत्सहस्राणि रसन्देहे वहन्ति ताः केदार इव कुल्याश् च क्लेदलेपादिकञ्च यत्
ṣaṭpañcāśatsahasrāṇi rasandehe vahanti tāḥ kedāra iva kulyāś ca kledalepādikañca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वासप्ततिस् तथा कोट्यो व्योम्नामिह महामुने मज्जाया मेदसश् चैव वसायाश् च तथा द्विज
dvāsaptatis tathā koṭyo vyomnāmiha mahāmune majjāyā medasaś caiva vasāyāś ca tathā dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रस्य चैव पित्तस्य श्लेष्मणः शकृतस् तथा :प् ३०९ रक्तस्य सरसस्यात्र क्रमशो ऽञ्जलयो मताः
mūtrasya caiva pittasya śleṣmaṇaḥ śakṛtas tathā :p 309 raktasya sarasasyātra kramaśo 'ñjalayo matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धार्धाभ्यधिकाः सर्वाः पूर्वपूर्वाञ्जलेर्मताः अर्धाञ्जलिश् च शुक्रस्य तदर्धञ्च ततौजसः
ardhārdhābhyadhikāḥ sarvāḥ pūrvapūrvāñjalermatāḥ ardhāñjaliś ca śukrasya tadardhañca tataujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजसस्तु तथा स्त्रीणाञ्चतस्रः कथिता बुधैः शरीरं मलदोषादि पिण्डं ज्ञात्वात्मनि त्यजेत्(१)
rajasastu tathā strīṇāñcatasraḥ kathitā budhaiḥ śarīraṃ maladoṣādi piṇḍaṃ jñātvātmani tyajet(1)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.