Library·Agni-Purana·371

Agni-Purana 371

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे नरकनिरूपणं नाम सप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः छप्तेर् ३७१ :श् अथैकसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः यमनियमाः अग्निर् उवाच संसारतापमुक्त्यर्थं वक्ष्याम्य् अष्टाङ्गयोगकं ब्रह्मप्रकाशकं ज्ञानं(१) योगस्तत्रैकचित्तता

:e ity āgneye mahāpurāṇe narakanirūpaṇaṃ nāma saptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ chapter 371 :ś athaikasaptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ yamaniyamāḥ agnir uvāca saṃsāratāpamuktyarthaṃ vakṣyāmy aṣṭāṅgayogakaṃ brahmaprakāśakaṃ jñānaṃ(1) yogastatraikacittatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तवृत्तिर्निरोधश् च जीवब्रह्मात्मनोः परः अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

cittavṛttirnirodhaś ca jīvabrahmātmanoḥ paraḥ ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमाः पञ्च स्मृता नियमाद्भुक्तिमुक्तिदाः शौचं सन्तोषतपसी स्वाध्यायेश्वरपूजने

yamāḥ pañca smṛtā niyamādbhuktimuktidāḥ śaucaṃ santoṣatapasī svādhyāyeśvarapūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतापीडा ह्य् अहिंसा स्यादहिंसा धर्म उत्तमः यथा गजपदे ऽन्यानि(२) पदानि पथगामिनां(३)

bhūtāpīḍā hy ahiṃsā syādahiṃsā dharma uttamaḥ yathā gajapade 'nyāni(2) padāni pathagāmināṃ(3)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वमहिंसायां धर्मार्थमभिधीयते उद्वेगजननं हिंसा सन्तापकरणन्तथा

evaṃ sarvamahiṃsāyāṃ dharmārthamabhidhīyate udvegajananaṃ hiṃsā santāpakaraṇantathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुक्कृतिः शोनितकृतिः पैशुन्यकरणन्तथा :प् ३१४ हितस्यातिनिषेधश् च मर्मोद्घाटनमेव च

rukkṛtiḥ śonitakṛtiḥ paiśunyakaraṇantathā :p 314 hitasyātiniṣedhaś ca marmodghāṭanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखापह्नुतिः संरोधो बधो दशविथा च सा यद्भूतहितमत्यन्तं वचः सत्यस्य लक्षणं

sukhāpahnutiḥ saṃrodho badho daśavithā ca sā yadbhūtahitamatyantaṃ vacaḥ satyasya lakṣaṇaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियं प्रियञ्च नानृतं ब्रूयादेष धर्मः सनातनः

satyaṃ brūyātpriyaṃ brūyānna brūyātsatyamapriyaṃ priyañca nānṛtaṃ brūyādeṣa dharmaḥ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैथुनस्य परित्यागो ब्रह्मचर्यन्तदष्टधा स्मरणं कीर्तनं केलिः प्रेक्ष्यणं गुह्यभाषणं

maithunasya parityāgo brahmacaryantadaṣṭadhā smaraṇaṃ kīrtanaṃ keliḥ prekṣyaṇaṃ guhyabhāṣaṇaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पो ऽध्यवसायश् च क्रियानिर्वृत्तिरेव च एतन्मैथुनमष्टाङ्गं प्रवदन्ति मनीषिणः

saṅkalpo 'dhyavasāyaś ca kriyānirvṛttireva ca etanmaithunamaṣṭāṅgaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्यं क्रियामूलमन्यथा विफला क्रिया वसिष्ठश् चन्द्रमाः शुक्रो देवाचार्यः पितामहः

brahmacaryaṃ kriyāmūlamanyathā viphalā kriyā vasiṣṭhaś candramāḥ śukro devācāryaḥ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोवृद्धा वयोवृद्धास्ते ऽपि स्त्रीभिर्विमोहिताः गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेयास्त्रिविधाः सुराः

tapovṛddhā vayovṛddhāste 'pi strībhirvimohitāḥ gauḍī paiṣṭī ca mādhvī ca vijñeyāstrividhāḥ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थी स्त्री सुरा ज्ञेया ययेदं मोहितं जगत् माद्यति प्रमदां दृष्ट्वा सुरां पीत्वा तु माद्यति

caturthī strī surā jñeyā yayedaṃ mohitaṃ jagat mādyati pramadāṃ dṛṣṭvā surāṃ pītvā tu mādyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद्दृष्टमदा नारी तस्मात्तान्नावलोकयेत् यद्वा तद्वापरद्रव्यमपहृत्य बलान्नरः

yasmāddṛṣṭamadā nārī tasmāttānnāvalokayet yadvā tadvāparadravyamapahṛtya balānnaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यं याति तिर्यक्त्वं जग्ध्वा चैवाहुतं हविः कौपीनाच्छादनं वासः कन्थां शीतनिवारिणीं

avaśyaṃ yāti tiryaktvaṃ jagdhvā caivāhutaṃ haviḥ kaupīnācchādanaṃ vāsaḥ kanthāṃ śītanivāriṇīṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादुके चापि गृह्णीयात् कुर्यान्नान्यस्य संग्रहं देहस्थितिनिमित्तस्य वस्त्रादेः स्यात्परिग्रहः

pāduke cāpi gṛhṇīyāt kuryānnānyasya saṃgrahaṃ dehasthitinimittasya vastrādeḥ syātparigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरं धर्मसंयुक्तं रक्षणीयं प्रयत्नतः शौचन्तु द्विविधं प्रोक्तं वाह्यमभ्यन्तरं तथा

śarīraṃ dharmasaṃyuktaṃ rakṣaṇīyaṃ prayatnataḥ śaucantu dvividhaṃ proktaṃ vāhyamabhyantaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

:प् ३१५ गृज्जलाभ्यां स्मृतं वाह्यं भावशुद्धेरथान्तरं उभयेन शुचिर्यस्तु स शुचिर्नेतरः शुचिः

:p 315 gṛjjalābhyāṃ smṛtaṃ vāhyaṃ bhāvaśuddherathāntaraṃ ubhayena śuciryastu sa śucirnetaraḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा कथञ्चित्प्राप्त्या च सन्तोषस्तुष्टिरुच्यते मनसश्चेन्द्रियाणाञ्च ऐकाग्र्यं तप उच्यते

yathā kathañcitprāptyā ca santoṣastuṣṭirucyate manasaścendriyāṇāñca aikāgryaṃ tapa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्जयः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्यते वाचिकं मन्त्रजप्यादि मानसं रागवर्जनं

tajjayaḥ sarvadharmebhyaḥ sa dharmaḥ para ucyate vācikaṃ mantrajapyādi mānasaṃ rāgavarjanaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शारीरं देवपूजादि सर्वदन्तु त्रिधा तपः प्रणवाद्यास्ततो वेदाः प्रणवे पर्यवस्थिताः

śārīraṃ devapūjādi sarvadantu tridhā tapaḥ praṇavādyāstato vedāḥ praṇave paryavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाङ्मयः प्रणवः सर्वं तस्मात्प्रणवमभ्यसेत् अकारश् च तथोकारो मकारश्चार्धमात्रया

vāṅmayaḥ praṇavaḥ sarvaṃ tasmātpraṇavamabhyaset akāraś ca tathokāro makāraścārdhamātrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिस्रो मात्रास्त्रयो वेदाः लोका भूरादयो गुणाः जाग्रत्स्वप्नः सुषुप्तिश् च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

tisro mātrāstrayo vedāḥ lokā bhūrādayo guṇāḥ jāgratsvapnaḥ suṣuptiś ca brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रद्युम्नः श्रीर्वासुदेवः सर्वमोङ्गारकः क्रमात् अमात्रो नष्टमात्रश् च द्वैतस्यापगमः शिवः

pradyumnaḥ śrīrvāsudevaḥ sarvamoṅgārakaḥ kramāt amātro naṣṭamātraś ca dvaitasyāpagamaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो मुनिः चतुर्थी मात्रा गान्धारी प्रयुक्ता मूर्ध्निलक्ष्यते

oṅkāro vidito yena sa munirnetaro muniḥ caturthī mātrā gāndhārī prayuktā mūrdhnilakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तुरीयं परं ब्रह्म ज्योतिर्दीपो घटे यथा तथा हृत्पद्मनिलयं ध्यायेन्नित्यं जपेन्नरः

tatturīyaṃ paraṃ brahma jyotirdīpo ghaṭe yathā tathā hṛtpadmanilayaṃ dhyāyennityaṃ japennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवो धनुः शरो ह्य् आत्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत्

praṇavo dhanuḥ śaro hy ātmā brahma tallakṣyamucyate apramattena veddhavyaṃ śaravattanmayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेदेकाक्षरं ब्रह्म एतदेकाक्षरं परं देतदेकाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत्

etedekākṣaraṃ brahma etadekākṣaraṃ paraṃ detadekākṣaraṃ jñātvā yo yadicchati tasya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्दो ऽस्य देवी गायत्री अन्तर्यामी ऋषिः स्मृतः :प् ३१६ देवता परमात्मास्य नियोगो भुक्तिमुक्तये

chando 'sya devī gāyatrī antaryāmī ṛṣiḥ smṛtaḥ :p 316 devatā paramātmāsya niyogo bhuktimuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरग्न्यात्मने हृदयं भुवः प्राजापत्यात्मने शिरः स्वःसूर्यात्मने च शिखा कवचमुच्यते

bhūragnyātmane hṛdayaṃ bhuvaḥ prājāpatyātmane śiraḥ svaḥsūryātmane ca śikhā kavacamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐभूर्भुवः स्वःकवचं सत्यात्मने ततो ऽस्त्रकं विन्यस्य पूजयेद्विष्णुं जपेद्वै भुक्तिमुक्तये

oṃbhūrbhuvaḥ svaḥkavacaṃ satyātmane tato 'strakaṃ vinyasya pūjayedviṣṇuṃ japedvai bhuktimuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जुहुयाच्च तिलाज्यादि सर्वं सम्पद्यते नरे यस्तु द्वादशसाहस्रं जपमन्वहमाचरेत्

juhuyācca tilājyādi sarvaṃ sampadyate nare yastu dvādaśasāhasraṃ japamanvahamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य द्वादशभिर्मासैः परं ब्रह्म प्रकाशते अनिमादि कोटिजप्याल्लक्षात्सारस्वतादिकं

tasya dvādaśabhirmāsaiḥ paraṃ brahma prakāśate animādi koṭijapyāllakṣātsārasvatādikaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदिकस्तान्त्रिको मिश्रो विष्णार्वै त्रिविधो मखः त्रयानामीप्सितेनैकविधिना हरिमर्चयेत्

vaidikastāntriko miśro viṣṇārvai trividho makhaḥ trayānāmīpsitenaikavidhinā harimarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ नमस्कारेण यो ऽर्चयेत् स याङ्गतिमवाप्नोति न तां क्रतुशतैर् अपि

praṇamya daṇḍavadbhūmau namaskāreṇa yo 'rcayet sa yāṅgatimavāpnoti na tāṃ kratuśatair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ तस्यैते कथिता ह्य् अर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः

yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau tasyaite kathitā hy arthāḥ prakāśante mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.