:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे यमनियमा नामैकसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः :प् ३१७ छप्तेर् ३७२ :श् अथ द्विसप्त्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः आसनप्राणायामप्रत्याहाराः अग्निर् उवाच आसनं कमलाद्युक्तं तद्बद्ध्वा चिन्तयेत्परं शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः
:e ity āgneye mahāpurāṇe yamaniyamā nāmaikasaptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ :p 317 chapter 372 :ś atha dvisaptyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ āsanaprāṇāyāmapratyāhārāḥ agnir uvāca āsanaṃ kamalādyuktaṃ tadbaddhvā cintayetparaṃ śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चेलाजिनकुशोत्तरं तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यातचित्तेन्द्रियक्रियः
nātyucchritaṃ nātinīcaṃ celājinakuśottaraṃ tatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yātacittendriyakriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये समकायशीरग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः
upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye samakāyaśīragrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वन्दिशश्चानवलोकयन् पार्ष्णिभ्यां वृषणौ रक्षंस् तथा प्रजननं पुनः
samprekṣya nāsikāgraṃ svandiśaścānavalokayan pārṣṇibhyāṃ vṛṣaṇau rakṣaṃs tathā prajananaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उरुभ्यामुपरिस्थाप्य वाहू तिर्यक् प्रयत्नतः दक्षिणं करपृष्ठञ्च न्यसेद्धामतलोपरि
urubhyāmuparisthāpya vāhū tiryak prayatnataḥ dakṣiṇaṃ karapṛṣṭhañca nyaseddhāmatalopari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्नम्य शनकैर् वक्रं मुखं विष्टभ्य चाग्रतः प्राणः स्वदेहजो वायुस्तस्यायामो निरोधनं
unnamya śanakair vakraṃ mukhaṃ viṣṭabhya cāgrataḥ prāṇaḥ svadehajo vāyustasyāyāmo nirodhanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासिकापुटमङ्गुल्या पीड्यैव च परेण च आदरं रेचयेद्वायुं रेचनाद्रेचकः स्मृतः
nāsikāpuṭamaṅgulyā pīḍyaiva ca pareṇa ca ādaraṃ recayedvāyuṃ recanādrecakaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाह्येन वायुना देहं दृतिवत् पूरयेद्यथा तथा पुर्णश् च सन्तिष्ठेत् पूरणात् पूरकः स्मृतः
vāhyena vāyunā dehaṃ dṛtivat pūrayedyathā tathā purṇaś ca santiṣṭhet pūraṇāt pūrakaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भुञ्चति न गृह्णाति वायुमन्तर्वाहिःस्थितम् सम्पूर्णकुम्भवत्तिष्ठेदचलः स तु कुम्भकः
na bhuñcati na gṛhṇāti vāyumantarvāhiḥsthitam sampūrṇakumbhavattiṣṭhedacalaḥ sa tu kumbhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३१८ कन्यकः(१) सकृदुद्घातः स वै द्वादशमात्रिकः मध्यमश् च द्विरुद्घातश् चतुर्विंशतिमात्रिकः
:p 318 kanyakaḥ(1) sakṛdudghātaḥ sa vai dvādaśamātrikaḥ madhyamaś ca dvirudghātaś caturviṃśatimātrikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमश् च त्रिरुद्घातः षट्त्रिंशत्तालमात्रिकः स्वेदकम्पाभिधातानाम् जननश्चोत्तमोत्तमः
uttamaś ca trirudghātaḥ ṣaṭtriṃśattālamātrikaḥ svedakampābhidhātānām jananaścottamottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजितान्नारुहेद्भूमिं हिक्काश्वासादयस् तथा जिते प्राणे खल्पदोजविन्मूत्रादि प्रजायते
ajitānnāruhedbhūmiṃ hikkāśvāsādayas tathā jite prāṇe khalpadojavinmūtrādi prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोग्यं शीघ्रगामित्वमुत्साहः स्वरसौष्ठवम् बलवर्णप्रसादश् च सर्वदोषक्षयः फलं
ārogyaṃ śīghragāmitvamutsāhaḥ svarasauṣṭhavam balavarṇaprasādaś ca sarvadoṣakṣayaḥ phalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपध्यानं विनागर्भः स गर्भस्तत्समन्वितः इन्द्रियाणां जयार्थाय स गर्भं धारयेत्परं
japadhyānaṃ vināgarbhaḥ sa garbhastatsamanvitaḥ indriyāṇāṃ jayārthāya sa garbhaṃ dhārayetparaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानवैराग्ययुक्ताभ्यां प्राणायामवशेन च इन्द्रियांश् च विनिर्जित्य सर्वमेव जितं भवेत्
jñānavairāgyayuktābhyāṃ prāṇāyāmavaśena ca indriyāṃś ca vinirjitya sarvameva jitaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाण्येव तत्सर्वं यत् स्वर्गनरकावुभौ निगृहीतविसृष्टानि स्वर्गाय नरकाय च
indriyāṇyeva tatsarvaṃ yat svarganarakāvubhau nigṛhītavisṛṣṭāni svargāya narakāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरं रथमित्याहुरिन्द्रियाण्यस्य वाजिनः मनश् च सारथिः प्रोक्तः प्राणायामः कशः(२) स्मृतः
śarīraṃ rathamityāhurindriyāṇyasya vājinaḥ manaś ca sārathiḥ proktaḥ prāṇāyāmaḥ kaśaḥ(2) smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानवैराग्यरश्मिभ्यां सायया विधृतं मनः शनैर् निश्चलताम् एति प्राणायामैकसंहितम्
jñānavairāgyaraśmibhyāṃ sāyayā vidhṛtaṃ manaḥ śanair niścalatām eti prāṇāyāmaikasaṃhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलविन्दुं कुशाग्रेण मासे मासे पिवेत्तु यः संवत्सरशतं साग्रं प्राणयामश् च तत्समः
jalavinduṃ kuśāgreṇa māse māse pivettu yaḥ saṃvatsaraśataṃ sāgraṃ prāṇayāmaś ca tatsamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणि प्रसक्तानि प्रविश्य विषयोदधौ :प् ३१९ आहृत्य यो निगृह्णाति प्रत्याहारः स उच्यते
indriyāṇi prasaktāni praviśya viṣayodadhau :p 319 āhṛtya yo nigṛhṇāti pratyāhāraḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धरेदात्मनात्मानं मज्जमानं यथाम्भसि भोगनद्यतिवेगेन(१) ज्ञानवृक्षं समाश्रयेत्
uddharedātmanātmānaṃ majjamānaṃ yathāmbhasi bhoganadyativegena(1) jñānavṛkṣaṃ samāśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.