:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे धारणा नाम चतुःसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् ३७५ :श् अथ पञ्चसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः समाधिः अग्निर् उवाच यदात्ममात्रं निर्भासं स्तिमितोदधिवत् स्थितं चैतन्यरूपवद्ध्यानं तत् समाधिरिहोच्यते
:e ity āgneye mahāpurāṇe dhāraṇā nāma catuḥsaptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ || chapter 375 :ś atha pañcasaptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ samādhiḥ agnir uvāca yadātmamātraṃ nirbhāsaṃ stimitodadhivat sthitaṃ caitanyarūpavaddhyānaṃ tat samādhirihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायन्मनः सन्निवेश्य यस्तिष्ठेदचलस्थिरः निर्वातानलवद्योगी समाधिस्थः प्रकीर्तितः
dhyāyanmanaḥ sanniveśya yastiṣṭhedacalasthiraḥ nirvātānalavadyogī samādhisthaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शृणोति न चाघ्राति न पश्यति न वम्यति न च स्पर्शं विजानाति न सङ्कल्पयते मनः
na śṛṇoti na cāghrāti na paśyati na vamyati na ca sparśaṃ vijānāti na saṅkalpayate manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चाभिमन्यते किञ्चिन्न च बुध्यति काष्ठवत् एवमीश्वरसंलीनः समाधिस्थः स गीयते
na cābhimanyate kiñcinna ca budhyati kāṣṭhavat evamīśvarasaṃlīnaḥ samādhisthaḥ sa gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३२६ यथा दीपो निवातस्यो नेङ्गते सोपमा स्मृता ध्यायतो विष्णुमात्मानं समाधिस्तस्य योगिनः
:p 326 yathā dīpo nivātasyo neṅgate sopamā smṛtā dhyāyato viṣṇumātmānaṃ samādhistasya yoginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसर्गाः प्रवर्तन्ते दिव्याः सिद्धिप्रसूचकाः पातितः श्रावणो धातुर्दशनस्वाङ्गवेदनाः
upasargāḥ pravartante divyāḥ siddhiprasūcakāḥ pātitaḥ śrāvaṇo dhāturdaśanasvāṅgavedanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रार्थयन्ति च तं देवा भोगैर् दिव्यैश् च योगिनं नृपाश् च पृथिवीदानैर् धनैश् च सुधनाधिपाः
prārthayanti ca taṃ devā bhogair divyaiś ca yoginaṃ nṛpāś ca pṛthivīdānair dhanaiś ca sudhanādhipāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदादिसर्वशास्त्रञ्च स्वयमेव प्रवर्तते अभीष्टछन्दोविषयं काव्यञ्चास्य प्रवर्तते
vedādisarvaśāstrañca svayameva pravartate abhīṣṭachandoviṣayaṃ kāvyañcāsya pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसायनानि दिव्यानि दिव्याश् चौषधयस् तथा समस्तानि च शिल्पानि कलाः सर्वाश् च विन्दति
rasāyanāni divyāni divyāś cauṣadhayas tathā samastāni ca śilpāni kalāḥ sarvāś ca vindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरेन्द्रकन्या इत्य् आद्या गुणाश् च प्रतिभादयः तृणवत्तान्त्यजेद् यस्तु तस्य विष्णुः प्रसीदति
surendrakanyā ity ādyā guṇāś ca pratibhādayaḥ tṛṇavattāntyajed yastu tasya viṣṇuḥ prasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणिमादिगुणैश्वर्यः शिष्ये ज्ञानं प्रकाश्य च भुक्त्वा भोगान् यथेच्छातस्तनुन्त्यक्त्वालयात्ततः
aṇimādiguṇaiśvaryaḥ śiṣye jñānaṃ prakāśya ca bhuktvā bhogān yathecchātastanuntyaktvālayāttataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठेत् स्वात्मनि विज्ञान आनन्दे ब्रह्मणीश्वरे मलिनो हि यथादर्श आत्मज्ञानाय न क्षमः
tiṣṭhet svātmani vijñāna ānande brahmaṇīśvare malino hi yathādarśa ātmajñānāya na kṣamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाश्रयन्निजे देहे देही विन्दति वेदनां योगयुक्तस्तु सर्वेषां योगान्नाप्नोति वेदनां
sarvāśrayannije dehe dehī vindati vedanāṃ yogayuktastu sarveṣāṃ yogānnāpnoti vedanāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशमेकं हि यथा घटादिषु पृथग् भवेत् तथात्मैको ह्य् अनेकेषु जलाधारेष्विवांशुमान्
ākāśamekaṃ hi yathā ghaṭādiṣu pṛthag bhavet tathātmaiko hy anekeṣu jalādhāreṣvivāṃśumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मखानिलतेजांसि जलभूक्षितिधातवः इमे लोका एष चात्मा तस्माच्च सचराचरं
brahmakhānilatejāṃsi jalabhūkṣitidhātavaḥ ime lokā eṣa cātmā tasmācca sacarācaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३२७ गृद्दण्दचक्रसंयोगात् कुम्भकारो यथा घटं करोति तृणमृत्काष्ठैर् गृहं वा गृहकारकः
:p 327 gṛddaṇdacakrasaṃyogāt kumbhakāro yathā ghaṭaṃ karoti tṛṇamṛtkāṣṭhair gṛhaṃ vā gṛhakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करणान्येवमादाय तासु तास्विह योनिषु मृजत्यात्मानमात्मैवं सम्भूय करणानि च
karaṇānyevamādāya tāsu tāsviha yoniṣu mṛjatyātmānamātmaivaṃ sambhūya karaṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा दोषमोहाभ्यामिच्छयैव स बध्यते ज्ञानाद्विमुच्यते जीवो धर्माद् योगी न रोगभाक्
karmaṇā doṣamohābhyāmicchayaiva sa badhyate jñānādvimucyate jīvo dharmād yogī na rogabhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्त्याधारस्नेहयोगाद् यथा दीपस्य संस्थितिः विक्रियापि च दृष्ट्वैवमकाले प्राणसंक्षयः
vartyādhārasnehayogād yathā dīpasya saṃsthitiḥ vikriyāpi ca dṛṣṭvaivamakāle prāṇasaṃkṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्ता रश्मयस्तस्य दीपवद् यः स्थितो हृदि सितासिताः कद्रुनीलाः कपिलाः पीतलोहिताः
anantā raśmayastasya dīpavad yaḥ sthito hṛdi sitāsitāḥ kadrunīlāḥ kapilāḥ pītalohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वमेकः स्थितस्तेषां यो भित्त्वा सूर्यमण्डलं ब्रह्मलोकमतिक्रम्य तेन याति पराङ्गतिं
ūrdhvamekaḥ sthitasteṣāṃ yo bhittvā sūryamaṇḍalaṃ brahmalokamatikramya tena yāti parāṅgatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदस्यान्यद्रश्मिशतमूर्ध्वमेव व्यवस्थितं तेन देवनिकायानि धामानि प्रतिपद्यते
yadasyānyadraśmiśatamūrdhvameva vyavasthitaṃ tena devanikāyāni dhāmāni pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये नैकरूपाश्चाधस्ताद्रश्मयो ऽस्य मृदुप्रभाः इह कर्मोपभोगाय तैश् च सञ्चरते हि सः
ye naikarūpāścādhastādraśmayo 'sya mṛduprabhāḥ iha karmopabhogāya taiś ca sañcarate hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धीन्द्रियाणि सर्वाणि मनः कर्मेन्द्रियाणि च अहङ्कारश् च बुद्धिश् च पृथिव्यादीनि चैव हि
buddhīndriyāṇi sarvāṇi manaḥ karmendriyāṇi ca ahaṅkāraś ca buddhiś ca pṛthivyādīni caiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्त आत्मा क्षेत्रज्ञः क्षेत्रस्त्यास्य निगद्यते ईश्वरः सर्वभूतस्य सन्नसन् सदसच्च सः
avyakta ātmā kṣetrajñaḥ kṣetrastyāsya nigadyate īśvaraḥ sarvabhūtasya sannasan sadasacca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धेरुत्पत्तिरव्यक्ता ततो ऽहङ्कारसम्भवः तस्मात् खादीनि जायन्ते एकोत्तरगुणानि तु
buddherutpattiravyaktā tato 'haṅkārasambhavaḥ tasmāt khādīni jāyante ekottaraguṇāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् ३२८ शब्दः स्पर्शश् च रूपञ्च रसो गन्धश् च तद्गुणाः यो यस्मिन्नाश्रितश् चैषां स तस्मिन्नेव लीयते
:p 328 śabdaḥ sparśaś ca rūpañca raso gandhaś ca tadguṇāḥ yo yasminnāśritaś caiṣāṃ sa tasminneva līyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वं रजस्तमश् चैव गुणास्तस्यैव कीर्तिताः रजस्तमोभ्यामाविष्टश् चक्रवद्भ्राभ्यते हि सः
sattvaṃ rajastamaś caiva guṇāstasyaiva kīrtitāḥ rajastamobhyāmāviṣṭaś cakravadbhrābhyate hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिरादिमान् यश् च स एव पुरुषः परः लिङ्गेन्द्रियैर् उपग्राह्याः स विकार उदाहृतः
anādirādimān yaś ca sa eva puruṣaḥ paraḥ liṅgendriyair upagrāhyāḥ sa vikāra udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो देवाः पुराणानि विद्योपनिषदस् तथा श्लोकाः सूत्राणि भाष्याणि यच्चान्यद्माङ्भयं भवेत्
yato devāḥ purāṇāni vidyopaniṣadas tathā ślokāḥ sūtrāṇi bhāṣyāṇi yaccānyadmāṅbhayaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृयानोपवीथ्याश् च यदगस्त्यस्य चान्तरं तेनाग्निहोत्रिणो यान्ति प्रजाकामा दिवं प्रति
pitṛyānopavīthyāś ca yadagastyasya cāntaraṃ tenāgnihotriṇo yānti prajākāmā divaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च दानपराः सम्यगष्टाभिश् च गुणैर् युताः अष्टाशीतिसहस्राणि मुनयो गृहमेधिनः
ye ca dānaparāḥ samyagaṣṭābhiś ca guṇair yutāḥ aṣṭāśītisahasrāṇi munayo gṛhamedhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरावर्तने वीजभूता धर्मप्रवर्तकाः सप्तर्षिनाग्वीथ्याश् च देवलोकं समाश्रिताः
punarāvartane vījabhūtā dharmapravartakāḥ saptarṣināgvīthyāś ca devalokaṃ samāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावन्त एव मुनयः सर्वारम्भविवर्जिताः तपसा ब्रह्मचर्येण सङ्गत्यागेन मेधया
tāvanta eva munayaḥ sarvārambhavivarjitāḥ tapasā brahmacaryeṇa saṅgatyāgena medhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्रावतिष्ठन्ते यावदाहूतसंप्लवं वेदानुवचनं यज्ञा ब्रह्मचर्यं तपो दमः
yatra yatrāvatiṣṭhante yāvadāhūtasaṃplavaṃ vedānuvacanaṃ yajñā brahmacaryaṃ tapo damaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धोपवासः सत्यत्वमात्मनो ज्ञानहेतवः स त्वाश्रमैर् निदिध्यास्यः समस्तैर् एवमेव तु
śraddhopavāsaḥ satyatvamātmano jñānahetavaḥ sa tvāśramair nididhyāsyaḥ samastair evameva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टव्यस्त्वथ मन्तव्यः श्रोतव्यश् च द्विजातिभिः य एवमेनं विन्दन्ति ये चारण्यकमाश्रिताः
draṣṭavyastvatha mantavyaḥ śrotavyaś ca dvijātibhiḥ ya evamenaṃ vindanti ye cāraṇyakamāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपासते द्विजाः सत्यं श्रद्धया परया युताः :प् ३२९ क्रमात्ते सम्भवन्त्यर्चिरहः शुक्लं तथोत्तरं
upāsate dvijāḥ satyaṃ śraddhayā parayā yutāḥ :p 329 kramātte sambhavantyarcirahaḥ śuklaṃ tathottaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयनन्देवलोकञ्च सवितारं सविद्युतं ततस्तान् पुरुषो ऽभ्येत्य मानसो ब्रह्मलौकिकान्
ayanandevalokañca savitāraṃ savidyutaṃ tatastān puruṣo 'bhyetya mānaso brahmalaukikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति पुनरावृत्तिस्तेषामिह न विद्यते यज्ञेन तपसा दानैर् ये हि स्वर्गजितो जनाः
karoti punarāvṛttisteṣāmiha na vidyate yajñena tapasā dānair ye hi svargajito janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमं निशां कृष्णपक्षं दक्षिणायनमेव च पितृलोकं चन्द्रमसं नभो वायुं जलं महीं
dhūmaṃ niśāṃ kṛṣṇapakṣaṃ dakṣiṇāyanameva ca pitṛlokaṃ candramasaṃ nabho vāyuṃ jalaṃ mahīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमात्ते सम्भवन्तीह पुनरेव व्रजन्ति च एतद्यो न विजानाति मार्गद्वितयमात्मनः
kramātte sambhavantīha punareva vrajanti ca etadyo na vijānāti mārgadvitayamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्दशूकः पतङ्गो वा भवेद्कीटो ऽथवा कृमिः हृदये दीपवद्ब्रह्म ध्यानाज्जिवो मृतो भवेत्
dandaśūkaḥ pataṅgo vā bhavedkīṭo 'thavā kṛmiḥ hṛdaye dīpavadbrahma dhyānājjivo mṛto bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायागतधनस्तत्त्वज्ञाननिष्ठो ऽतिथिप्रियः श्राद्धकृत्सत्यवादी च गृहस्थो ऽपि विमुच्यते
nyāyāgatadhanastattvajñānaniṣṭho 'tithipriyaḥ śrāddhakṛtsatyavādī ca gṛhastho 'pi vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.