:ए इत्य् आदि महापुराणे आग्नेये शान्त्यादिवर्णनं नाम त्रिचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् ४४ :श् अथ चतुश् चत्वारिंशो ऽध्यायः वासुदेवादिप्रतिमालक्षणविधिः भगवानुवाच वासुदेवादिप्रतिमालक्षणं प्रवदामि ते प्रासादस्योत्तरे पूर्वमुखीं वा चोत्तराननां
:e ity ādi mahāpurāṇe āgneye śāntyādivarṇanaṃ nāma tricatvāriṃśo 'dhyāyaḥ || Chapter 44 :ś atha catuś catvāriṃśo 'dhyāyaḥ vāsudevādipratimālakṣaṇavidhiḥ bhagavānuvāca vāsudevādipratimālakṣaṇaṃ pravadāmi te prāsādasyottare pūrvamukhīṃ vā cottarānanāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थाप्य पूज्य च बलिं दत्वाथो मध्यसूचकं शिलां शिल्पी तु नवधा विभज्य नवमे ऽंशके
saṃsthāpya pūjya ca baliṃ datvātho madhyasūcakaṃ śilāṃ śilpī tu navadhā vibhajya navame 'ṃśake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्पभक्तैः शिलायां तु भागं स्वाङ्गुलमुच्यते द्व्यङ्गुलं गोलकं नाम्ना कालनेत्रं तदुच्यते
sūrpabhaktaiḥ śilāyāṃ tu bhāgaṃ svāṅgulamucyate dvyaṅgulaṃ golakaṃ nāmnā kālanetraṃ taducyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागमेकं त्रिधा भक्त्वा पार्ष्णिभागं प्रकल्पयेत् भागमेकं तथा जानौ ग्रीवायां भागमेव च
bhāgamekaṃ tridhā bhaktvā pārṣṇibhāgaṃ prakalpayet bhāgamekaṃ tathā jānau grīvāyāṃ bhāgameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुटं तालमात्रं स्यात्तालमात्रं तया मुखं तालेनैकेन कण्ठन्तु तालेन हृदयं तथा
mukuṭaṃ tālamātraṃ syāttālamātraṃ tayā mukhaṃ tālenaikena kaṇṭhantu tālena hṛdayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिमेढ्रान्तरन्तालं द्वितालावूरुकौ तथा तालद्वयेन जङ्घा स्यात् सूत्राणि शृणु साम्प्रतं
nābhimeḍhrāntarantālaṃ dvitālāvūrukau tathā tāladvayena jaṅghā syāt sūtrāṇi śṛṇu sāmprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यं सूत्रद्वयं पादे जङ्घामध्ये तथापरं जानौ सूत्रद्वयं कार्यमूरूमध्ये तथापरं
kāryaṃ sūtradvayaṃ pāde jaṅghāmadhye tathāparaṃ jānau sūtradvayaṃ kāryamūrūmadhye tathāparaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेढ्रे तथापरं कार्यं कट्यां सूत्रन्तथापरं मेखलाबन्धसिद्ध्यर्थं नाभ्यां चैवापरन्तथा
meḍhre tathāparaṃ kāryaṃ kaṭyāṃ sūtrantathāparaṃ mekhalābandhasiddhyarthaṃ nābhyāṃ caivāparantathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १२८ हृदये च तथा कार्यं कण्ठे सूत्रद्वयं तथा ललाते चापरं कार्यं मस्तके च तथापरं
:p 128 hṛdaye ca tathā kāryaṃ kaṇṭhe sūtradvayaṃ tathā lalāte cāparaṃ kāryaṃ mastake ca tathāparaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुटोपरि कर्तव्यं सूत्रमेकं विचक्षणैः सूत्राण्यूर्ध्वं प्रदेयानि सप्तैव कमलोद्भव(१)
mukuṭopari kartavyaṃ sūtramekaṃ vicakṣaṇaiḥ sūtrāṇyūrdhvaṃ pradeyāni saptaiva kamalodbhava(1)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कक्षात्रिकान्तरेणैव घट् सूत्राणि प्रदापयेत् मध्यसूत्रं तु सन्त्यज्य सूत्राण्येव निवेदयेत्
kakṣātrikāntareṇaiva ghaṭ sūtrāṇi pradāpayet madhyasūtraṃ tu santyajya sūtrāṇyeva nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ललाटं नासिकावक्त्रं कर्तव्यञ्चतुरङ्गुलं ग्रीवाकर्णौ तु कर्तव्यौ आयामाच्चतुरङ्गुलौ
lalāṭaṃ nāsikāvaktraṃ kartavyañcaturaṅgulaṃ grīvākarṇau tu kartavyau āyāmāccaturaṅgulau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यङ्गुले हनुके कार्ये विस्ताराच्चिबुकन्तथा अष्टाङ्गुलं ललाटन्तु विस्तारेण प्रकीर्तितम्
dvyaṅgule hanuke kārye vistārāccibukantathā aṣṭāṅgulaṃ lalāṭantu vistāreṇa prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परेण द्व्यङ्गुलौ शङ्खौ कर्तव्यावलकान्वितौ चतुरङ्गुलमाख्यातमन्तरं कर्णनेत्रयोः
pareṇa dvyaṅgulau śaṅkhau kartavyāvalakānvitau caturaṅgulamākhyātamantaraṃ karṇanetrayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यङ्गुलौ पृथुकौ कर्णौ कर्णापाङ्गार्धपञ्चमे भ्रूसमेन तु सूत्रेण कर्णश्रोत्रं प्रकीर्तितम्
dvyaṅgulau pṛthukau karṇau karṇāpāṅgārdhapañcame bhrūsamena tu sūtreṇa karṇaśrotraṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्धं षडङ्गुलं कर्णमविद्धञ्चतुरङ्गुलम् चिवुकेन समं विद्धमविद्धं वा षडङ्गुलम्
viddhaṃ ṣaḍaṅgulaṃ karṇamaviddhañcaturaṅgulam civukena samaṃ viddhamaviddhaṃ vā ṣaḍaṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धपात्रं तथावर्तं शष्कुलीं कल्पयेत्तथा द्व्यङ्गुलेनाधरः कार्यस्तस्यार्धेनोत्तराधरः
gandhapātraṃ tathāvartaṃ śaṣkulīṃ kalpayettathā dvyaṅgulenādharaḥ kāryastasyārdhenottarādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धाङ्गुलं तथा नेत्रं(२) वक्त्रन्तु चतुरङ्गुलम् आयामेन तु वैपुल्यात् सार्धमङ्गुलमुच्यते
ardhāṅgulaṃ tathā netraṃ(2) vaktrantu caturaṅgulam āyāmena tu vaipulyāt sārdhamaṅgulamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यात्तमेवं स्याद्वक्त्रं व्यात्तं त्र्यङ्गुलमिष्यते नासावंशसमुच्छ्रायं मूले त्वेकाङ्गुलं मतम्
avyāttamevaṃ syādvaktraṃ vyāttaṃ tryaṅgulamiṣyate nāsāvaṃśasamucchrāyaṃ mūle tvekāṅgulaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छ्राया द्व्यङ्गुलं चाग्रे करवीरोपमाः स्मृताः :प् १२९ अन्तरं चक्षुषोः कार्यं चतुरङ्गुलमानतः
ucchrāyā dvyaṅgulaṃ cāgre karavīropamāḥ smṛtāḥ :p 129 antaraṃ cakṣuṣoḥ kāryaṃ caturaṅgulamānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यङ्गुलं चाक्षिकोणं च द्व्यङ्गुलं चान्तरं तयोः तारा नेत्रत्रिभागेण दृक्तारा पञ्चमांशिका
dvyaṅgulaṃ cākṣikoṇaṃ ca dvyaṅgulaṃ cāntaraṃ tayoḥ tārā netratribhāgeṇa dṛktārā pañcamāṃśikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यङ्गुलं नेत्रविस्तारं द्रोणी चार्धाङ्गुला मता तत्समाणा भ्रुवोर्लेखा भ्रुवौ चैव समे मते
tryaṅgulaṃ netravistāraṃ droṇī cārdhāṅgulā matā tatsamāṇā bhruvorlekhā bhruvau caiva same mate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रूमध्यं द्व्यङ्गुलं कार्यं भ्रूदैर्घ्यं चतुराङ्गुलम्(१) षट्त्रिंशदङ्गुलायामम्मस्तकस्य तु वेष्टनम्
bhrūmadhyaṃ dvyaṅgulaṃ kāryaṃ bhrūdairghyaṃ caturāṅgulam(1) ṣaṭtriṃśadaṅgulāyāmammastakasya tu veṣṭanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तीनां केशवादीनां द्वात्रिंशद्वेष्टनं भवेत् पञ्चनेत्रा त्वधोग्रीवा विस्ताराद्वेष्टनं पुनः
mūrtīnāṃ keśavādīnāṃ dvātriṃśadveṣṭanaṃ bhavet pañcanetrā tvadhogrīvā vistārādveṣṭanaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिगुणन्तु भवेदूर्ध्वं विस्तृताष्टाङ्गुलं पुनः ग्रीवात्रिगुणमायामं ग्रीवावक्षोन्तरं भवेत्
triguṇantu bhavedūrdhvaṃ vistṛtāṣṭāṅgulaṃ punaḥ grīvātriguṇamāyāmaṃ grīvāvakṣontaraṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्धावष्टाङ्गुलौ कार्यौ त्रिकलावंशकौ शुभौ सप्तनेत्रौ स्मृतौ बाहू प्रबाहू षोडशाङ्गुलौ
skandhāvaṣṭāṅgulau kāryau trikalāvaṃśakau śubhau saptanetrau smṛtau bāhū prabāhū ṣoḍaśāṅgulau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकलौ विस्तृतौ बाहू प्रबाहू चापि तत्समौ बाहुदण्डोर्ध्वतो ज्ञेयः परिणाहः कला नव
trikalau vistṛtau bāhū prabāhū cāpi tatsamau bāhudaṇḍordhvato jñeyaḥ pariṇāhaḥ kalā nava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तदशाङ्गुलो मध्ये कूर्पारोर्धे च षोडश कूर्पारस्य भवेन्नाहः त्रिगुणः कमलोद्भव
saptadaśāṅgulo madhye kūrpārordhe ca ṣoḍaśa kūrpārasya bhavennāhaḥ triguṇaḥ kamalodbhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहः प्रबाहुमध्ये तु षोडशाङ्गुल उच्यते अग्रहस्ते परीणाहो द्वादशाङ्गुल उच्यते
nāhaḥ prabāhumadhye tu ṣoḍaśāṅgula ucyate agrahaste parīṇāho dvādaśāṅgula ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तरेण करतलं कीर्तितं तु षडङ्गुलम् दैर्घ्यं सप्ताङ्गुलं कार्यं मध्या पज्चाङ्गुला मता
vistareṇa karatalaṃ kīrtitaṃ tu ṣaḍaṅgulam dairghyaṃ saptāṅgulaṃ kāryaṃ madhyā pajcāṅgulā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्जन्यनामिका चैव तस्मादर्धाङ्गुलं विना कनिष्ठाङ्गुष्ठकौ कार्यौ चतुरङ्गुलसम्मितौ
tarjanyanāmikā caiva tasmādardhāṅgulaṃ vinā kaniṣṭhāṅguṣṭhakau kāryau caturaṅgulasammitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १३० द्विपर्वोङ्गुष्ठकः कार्यः शेषागुल्यस्त्रिपर्विकाः सर्वासां पर्वणोर्धेन नखमानं विधीयते
:p 130 dviparvoṅguṣṭhakaḥ kāryaḥ śeṣāgulyastriparvikāḥ sarvāsāṃ parvaṇordhena nakhamānaṃ vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्षसो यत् प्रमाणन्तु जठरं तत्प्रमाणतः अङ्गुलैकं भवेन्नाभी वेधेन च प्रमाणतः
vakṣaso yat pramāṇantu jaṭharaṃ tatpramāṇataḥ aṅgulaikaṃ bhavennābhī vedhena ca pramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मेढ्रान्तरं कार्यं तालमात्रं प्रमाणतः नाभिमध्ये प्रीणाहो द्विचत्वारिंशदङ्गुलैः
tato meḍhrāntaraṃ kāryaṃ tālamātraṃ pramāṇataḥ nābhimadhye prīṇāho dvicatvāriṃśadaṅgulaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तरं स्तनयोः कार्यं तालमात्रं प्रमाणतः चिवुकौ(१) यवमानौ तु मण्डलं द्विपदं भवेत्
antaraṃ stanayoḥ kāryaṃ tālamātraṃ pramāṇataḥ civukau(1) yavamānau tu maṇḍalaṃ dvipadaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःषष्ट्यङ्गुलं कार्यं वेष्टनं वक्षसः स्फुटम् चतुर्मुखञ्च तदधोवेष्टनं परिकीर्तितम्
catuḥṣaṣṭyaṅgulaṃ kāryaṃ veṣṭanaṃ vakṣasaḥ sphuṭam caturmukhañca tadadhoveṣṭanaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिणाहस् तथा कट्या चतुःपञ्चाशदङ्गुलैः विस्तारश्चोरुमूले तु प्रोच्यते द्वादशङ्गुलः
pariṇāhas tathā kaṭyā catuḥpañcāśadaṅgulaiḥ vistāraścorumūle tu procyate dvādaśaṅgulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादभ्यधिकं मध्ये ततो निम्नतरं क्रमात् विस्तृताष्टाङ्गुलं जानुत्रिगुणा परिणाहतः
tasmādabhyadhikaṃ madhye tato nimnataraṃ kramāt vistṛtāṣṭāṅgulaṃ jānutriguṇā pariṇāhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घामध्ये तु विस्तारः सप्ताङ्गुल उदाहृतः त्रिगुणा परिधिश्चास्य जङ्घाग्रं पञ्चविस्तरात्
jaṅghāmadhye tu vistāraḥ saptāṅgula udāhṛtaḥ triguṇā paridhiścāsya jaṅghāgraṃ pañcavistarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिगुणा परिधिश्चास्य पादौ तालप्रमाणकौ आयामादुत्थितौ पादौ चतुरङ्गुलमेव च
triguṇā paridhiścāsya pādau tālapramāṇakau āyāmādutthitau pādau caturaṅgulameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुल्फात् पूर्वं तु कर्तव्यं प्रमाणाच्चतुरङ्गुलम् त्रिकलं विस्तृतौ पादौ त्र्यङ्गुलो गुह्यकः स्मृतः
gulphāt pūrvaṃ tu kartavyaṃ pramāṇāccaturaṅgulam trikalaṃ vistṛtau pādau tryaṅgulo guhyakaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चाङ्गुलस्तु नाहोस्य दीर्घा तद्वत् प्रदेशिनी अष्टमाष्टांशतोन्यूनः शेषाङ्गुल्यः क्रमेण तु
pañcāṅgulastu nāhosya dīrghā tadvat pradeśinī aṣṭamāṣṭāṃśatonyūnaḥ śeṣāṅgulyaḥ krameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपादाङ्गुलमुत्सेधमङ्गुष्टस्य प्रकीर्तितं यवोनमङ्गुलं कार्यमङ्गुष्ठस्य नखं तथा
sapādāṅgulamutsedhamaṅguṣṭasya prakīrtitaṃ yavonamaṅgulaṃ kāryamaṅguṣṭhasya nakhaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् १३१ अर्धाङ्गुलं तथान्यासां(१) क्रमान् न्यूनं तु कारयेत् अङ्गुलौ वृषणौ कार्यौ मेढ्रं तु चतुरङ्गुलम्
:p 131 ardhāṅgulaṃ tathānyāsāṃ(1) kramān nyūnaṃ tu kārayet aṅgulau vṛṣaṇau kāryau meḍhraṃ tu caturaṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिणाहोत्र कोषाग्रं कर्तव्यञ्चतुरङ्गुलम् षडङ्गुलपरीणाहौ वृषणौ परिकीर्तितौ
pariṇāhotra koṣāgraṃ kartavyañcaturaṅgulam ṣaḍaṅgulaparīṇāhau vṛṣaṇau parikīrtitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिमा भूषणाढ्या स्यादेतदुद्देशलक्षणम् अनयैव दिशा कार्यं लोके दृष्ट्वा तु लक्षणम्
pratimā bhūṣaṇāḍhyā syādetaduddeśalakṣaṇam anayaiva diśā kāryaṃ loke dṛṣṭvā tu lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे तु करे चक्रमधस्तात् पद्ममेव च वामे शङ्खं गदाधस्ताद्वासुदेवस्य लक्षणात्
dakṣiṇe tu kare cakramadhastāt padmameva ca vāme śaṅkhaṃ gadādhastādvāsudevasya lakṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपुष्टौ वापि कर्तव्ये पद्मवीणाकरान्विते ऊरुमात्रोच्छितायामे मालाविद्याधरौ(२) तथा
śrīpuṣṭau vāpi kartavye padmavīṇākarānvite ūrumātrocchitāyāme mālāvidyādharau(2) tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभामण्डलसंस्थौ तौ प्रभा हस्त्यादिभूषणा पद्माभं पादपीठन्तु प्रतिमास्वेवमाचरेत्
prabhāmaṇḍalasaṃsthau tau prabhā hastyādibhūṣaṇā padmābhaṃ pādapīṭhantu pratimāsvevamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.