:ए इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये समयदीक्षाकथनं नाम द्व्यशीतितमो ऽध्यायः ॥ छप्तेर् ८३ :श् अथ त्र्यशीतितमो ऽध्यायः निर्वाणदीक्षाकथनं ईश्वर उवाच अथ निर्वाणदीक्षायां कुर्यान्मूलादिदीपनं पाशबन्धनशक्त्यर्थं ताडनादिकृतेन वा
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye samayadīkṣākathanaṃ nāma dvyaśītitamo 'dhyāyaḥ || Chapter 83 :ś atha tryaśītitamo 'dhyāyaḥ nirvāṇadīkṣākathanaṃ īśvara uvāca atha nirvāṇadīkṣāyāṃ kuryānmūlādidīpanaṃ pāśabandhanaśaktyarthaṃ tāḍanādikṛtena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकया तदाहुत्या प्रत्येकं तत्त्रयेण वा वीजगर्भशिखार्धन्तु हूं फडन्तध्रुवादिना
ekaikayā tadāhutyā pratyekaṃ tattrayeṇa vā vījagarbhaśikhārdhantu hūṃ phaḍantadhruvādinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ ह्रूं ह्रौं हौं ह्रूं फडिति(२) मूलमन्त्रस्य दीपनं ॐ ह्रूं हौं हौं ह्रूं फडिति(३) हृदय एवं शिरोमुखे
oṃ hrūṃ hrauṃ hauṃ hrūṃ phaḍiti(2) mūlamantrasya dīpanaṃ oṃ hrūṃ hauṃ hauṃ hrūṃ phaḍiti(3) hṛdaya evaṃ śiromukhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं दीपनं कुर्यात् सर्वस्मिन् क्रूरकर्मणि शान्तिके पौष्टिके चास्य वषडन्तादिनाणुना(४)
pratyekaṃ dīpanaṃ kuryāt sarvasmin krūrakarmaṇi śāntike pauṣṭike cāsya vaṣaḍantādināṇunā(4)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वषड्वौषट्समोपेतैः सर्वकाम्योपरि स्थितैः हवनं संवरैः कुर्यात् सर्वत्राप्यायनादिषु
vaṣaḍvauṣaṭsamopetaiḥ sarvakāmyopari sthitaiḥ havanaṃ saṃvaraiḥ kuryāt sarvatrāpyāyanādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्वसव्यभागस्थं मण्डले शुद्धविग्रहं :प् २५६ शिष्यं सम्पूज्य तत् सूत्रं सुषुम्णेति विभावितं
tataḥ svasavyabhāgasthaṃ maṇḍale śuddhavigrahaṃ :p 256 śiṣyaṃ sampūjya tat sūtraṃ suṣumṇeti vibhāvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलेन तच्छिखाबन्धं पादाङ्गुष्ठान्तमानयेत् संहारेण मुमुक्षोस्तु बध्नीयाच्छिष्यकायके
mūlena tacchikhābandhaṃ pādāṅguṣṭhāntamānayet saṃhāreṇa mumukṣostu badhnīyācchiṣyakāyake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंसस्तु दक्षिणे भागे वामे नार्या नियोजयेत् शक्तिं च शक्तिमन्त्रेण पूजितान्तस्य मस्तके
puṃsastu dakṣiṇe bhāge vāme nāryā niyojayet śaktiṃ ca śaktimantreṇa pūjitāntasya mastake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संहारमुद्रयाअदाय सूत्रं तेनैव योजयेत् नाडीन्त्वादाय मूलेन सूत्रे न्यस्य हृदार्चयेत्
saṃhāramudrayā.adāya sūtraṃ tenaiva yojayet nāḍīntvādāya mūlena sūtre nyasya hṛdārcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवगुण्ठ्य तु रुद्रेण हृदयेनाहुतित्रयं प्रदद्यात्सन्निधानार्थं शक्तावप्येवमेव हि
avaguṇṭhya tu rudreṇa hṛdayenāhutitrayaṃ pradadyātsannidhānārthaṃ śaktāvapyevameva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ हां वर्णाध्वने नमो हां भवनाध्वने नमः ॐ हां कालाध्वने नमः(१) शोध्याध्वानं हि सूत्रके
oṃ hāṃ varṇādhvane namo hāṃ bhavanādhvane namaḥ oṃ hāṃ kālādhvane namaḥ(1) śodhyādhvānaṃ hi sūtrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यस्यास्त्रवारिणा शिष्यं प्रोक्ष्यास्त्रमन्त्रितेन च पुष्पेण हृदि सन्ताड्य शिष्यदेहे प्रविश्य च
nyasyāstravāriṇā śiṣyaṃ prokṣyāstramantritena ca puṣpeṇa hṛdi santāḍya śiṣyadehe praviśya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुश् च तत्र हूङ्कारयुक्तं रेचकयोगतः चैतन्यं हंसवीजस्थं विश्लिष्येदायुधात्मना
guruś ca tatra hūṅkārayuktaṃ recakayogataḥ caitanyaṃ haṃsavījasthaṃ viśliṣyedāyudhātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ हौं हूं फट्(२) आछिद्य शक्तिसूत्रेण हां हं स्वाहेति चाणुना संहारमुद्रया सूत्रे नाडीभूते नियोजयेत्
oṃ hauṃ hūṃ phaṭ(2) āchidya śaktisūtreṇa hāṃ haṃ svāheti cāṇunā saṃhāramudrayā sūtre nāḍībhūte niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ हां हं हां आत्मने नमः व्यापकं भावयेदेनं तनुत्राणावगुण्ठयेत्(३) :प् २५७ आहुतित्रितयं दद्यात् हृदा सन्निधिहेतवे
oṃ hāṃ haṃ hāṃ ātmane namaḥ vyāpakaṃ bhāvayedenaṃ tanutrāṇāvaguṇṭhayet(3) :p 257 āhutitritayaṃ dadyāt hṛdā sannidhihetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यादेहञ्च विन्यस्य शान्त्यतीतावलोकनं तस्यामितरतत्त्वाद्यं मन्त्रभूतं विचिन्तयेत्
vidyādehañca vinyasya śāntyatītāvalokanaṃ tasyāmitaratattvādyaṃ mantrabhūtaṃ vicintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ हां हौं शान्त्यतीतकलापाशाय(१) नम इत्य् अनेनावलोकयेत् हे तत्त्वे मन्त्रमप्येकं पदं वर्णाश् च षोडश तथाष्टौ भुवनान्यस्यां वीजनाडीकथद्वयं
oṃ hāṃ hauṃ śāntyatītakalāpāśāya(1) nama ity anenāvalokayet he tattve mantramapyekaṃ padaṃ varṇāś ca ṣoḍaśa tathāṣṭau bhuvanānyasyāṃ vījanāḍīkathadvayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयञ्च गुणञ्चैकं कारणं च सदा शिवं सितायां शान्त्यतीतायामन्तर्भाव्य प्रपीडयेत्
viṣayañca guṇañcaikaṃ kāraṇaṃ ca sadā śivaṃ sitāyāṃ śāntyatītāyāmantarbhāvya prapīḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ हौं शान्त्यतीतकलापाशाय हूं फट् संहारमुद्रयाअदाय विदध्यात् सूत्रमस्तके पूजयेदाहुतींस्तिस्रो दद्यात् सन्निधिहेतवे
oṃ hauṃ śāntyatītakalāpāśāya hūṃ phaṭ saṃhāramudrayā.adāya vidadhyāt sūtramastake pūjayedāhutīṃstisro dadyāt sannidhihetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वे द्वे अक्षरे द्वे च वीजनाडीकथद्वयं गुणौ मन्त्रौ तथाब्जस्थमेकं कारणमीश्वरं
tattve dve akṣare dve ca vījanāḍīkathadvayaṃ guṇau mantrau tathābjasthamekaṃ kāraṇamīśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदानि भानुसङ्ख्यानि भुवनानि दश सप्त च एकञ्च विषयं शान्तौ कृष्णायामच्युतं स्मरेत्
padāni bhānusaṅkhyāni bhuvanāni daśa sapta ca ekañca viṣayaṃ śāntau kṛṣṇāyāmacyutaṃ smaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडयित्वा समादाय मुखसूत्रे नियोजयेत् जुहुयान्निजवीजेन सान्निध्यायाहुतित्रयं
tāḍayitvā samādāya mukhasūtre niyojayet juhuyānnijavījena sānnidhyāyāhutitrayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यायां सप्त तत्त्वानि पादानामेकविंशतिं षड् वर्णान् सञ्चरं चैकं लोकानां पञ्चविंशतिं
vidyāyāṃ sapta tattvāni pādānāmekaviṃśatiṃ ṣaḍ varṇān sañcaraṃ caikaṃ lokānāṃ pañcaviṃśatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणानान्त्रयमेकञ्च विषयं रुद्रकारणं अन्तर्भाव्यातिरिक्तायां जीवनाडीकथद्वयं
guṇānāntrayamekañca viṣayaṃ rudrakāraṇaṃ antarbhāvyātiriktāyāṃ jīvanāḍīkathadvayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रमादाय दध्याच्च पदं द्व्यधिकविंशतिं लोकानाञ्च कलानाञ्च षष्टिं गुणचतुष्टयं
astramādāya dadhyācca padaṃ dvyadhikaviṃśatiṃ lokānāñca kalānāñca ṣaṣṭiṃ guṇacatuṣṭayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिह्नितपुस्तकपाठः :प् २५८ मन्त्राणां त्रयमेकञ्च विषयं कारणं हरिं अन्तर्भाव्य प्रतिष्ठायां शुक्लयान्ताडनादिकं
cihnitapustakapāṭhaḥ :p 258 mantrāṇāṃ trayamekañca viṣayaṃ kāraṇaṃ hariṃ antarbhāvya pratiṣṭhāyāṃ śuklayāntāḍanādikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधाय नाभिसूत्रस्थां सन्निधायाहुतीर्यजेत् ह्रीं भुवनानां(१) शतं साग्रं पदानामष्टविंशतिं(२)
vidhāya nābhisūtrasthāṃ sannidhāyāhutīryajet hrīṃ bhuvanānāṃ(1) śataṃ sāgraṃ padānāmaṣṭaviṃśatiṃ(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीजनाडीसमीराणां द्वयोरिन्द्रिययोरपि वर्णन्तत्त्वञ्च विषयमेकैकं गुणपञ्चकं
vījanāḍīsamīrāṇāṃ dvayorindriyayorapi varṇantattvañca viṣayamekaikaṃ guṇapañcakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतुं ब्रह्माण्डमन्त्रस्थं शम्बराणां चतुष्टयं निवृत्तौ पीतवर्णायामन्तर्भाव्य प्रताडयेत्
hetuṃ brahmāṇḍamantrasthaṃ śambarāṇāṃ catuṣṭayaṃ nivṛttau pītavarṇāyāmantarbhāvya pratāḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ यत्तत्त्वभागान्ते(३) सूत्रे विन्यस्यपूजयेत् जुहुयादाहुतीस्तिस्रः सन्निधाय पावके
ādau yattattvabhāgānte(3) sūtre vinyasyapūjayet juhuyādāhutīstisraḥ sannidhāya pāvake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादाय कलासूत्रे योजयेच्छिष्यविग्रहात् सवीजायान्तु दीक्षायां समयाचारयागतः
ityādāya kalāsūtre yojayecchiṣyavigrahāt savījāyāntu dīkṣāyāṃ samayācārayāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहारम्भकरक्षार्थं मन्त्रसिद्धिफलादपि इष्टापूर्तादिधर्मार्थं व्यतिरिक्तं प्रबन्धकं
dehārambhakarakṣārthaṃ mantrasiddhiphalādapi iṣṭāpūrtādidharmārthaṃ vyatiriktaṃ prabandhakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैतन्यबोधकं सूक्ष्मं कलानामन्तरे स्मरेत् अमुनैव क्रमेणाथ कुर्यात्तर्पणदीपने
caitanyabodhakaṃ sūkṣmaṃ kalānāmantare smaret amunaiva krameṇātha kuryāttarpaṇadīpane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहुतिभिः स्वमन्त्रेण तिसृभिस्तिसृभिस् तथा ॐ हौं शान्त्यतीतकलापाशाय स्वाहेत्यादितर्पणं ॐ हां हं हां(४) शान्त्यतीतकलापाशाय हूम्फडित्यादिदीपनं तत् सूत्रं व्याप्तिबोधाय कलास्थानेषु पञ्चसु
āhutibhiḥ svamantreṇa tisṛbhistisṛbhis tathā oṃ hauṃ śāntyatītakalāpāśāya svāhetyāditarpaṇaṃ oṃ hāṃ haṃ hāṃ(4) śāntyatītakalāpāśāya hūmphaḍityādidīpanaṃ tat sūtraṃ vyāptibodhāya kalāsthāneṣu pañcasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् २५९ सङ्गृह्य कुङ्कुमाज्येन(१) तत्र साङ्गं शिवं यजेत् हूम्फडन्तैः कलामन्त्रैर् भित्त्वा पाशाननुक्रमात्
:p 259 saṅgṛhya kuṅkumājyena(1) tatra sāṅgaṃ śivaṃ yajet hūmphaḍantaiḥ kalāmantrair bhittvā pāśānanukramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽन्तैश् च प्रविश्यान्तः कुर्याद् ग्रहणबन्धने ॐ हूं हां हौं हां हूं फट् शान्त्यतीतकलां गृह्णामि बध्नामि चेत्यादिमन्त्रैः कलानां ग्रहणबन्धनादिप्रयोगः पाशादीनाञ्च स्वीकारो ग्रहणं बन्धनं पुनः
namo 'ntaiś ca praviśyāntaḥ kuryād grahaṇabandhane oṃ hūṃ hāṃ hauṃ hāṃ hūṃ phaṭ śāntyatītakalāṃ gṛhṇāmi badhnāmi cetyādimantraiḥ kalānāṃ grahaṇabandhanādiprayogaḥ pāśādīnāñca svīkāro grahaṇaṃ bandhanaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषं प्रति निःशेषव्यापारप्रतिपत्तये उपवेश्याथ तत् सूत्रं शिष्यस्कन्धे निवेशयेत्
puruṣaṃ prati niḥśeṣavyāpārapratipattaye upaveśyātha tat sūtraṃ śiṣyaskandhe niveśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तृताघप्रमोषाय शतं मूलेन होमयेत् शरावसम्पुटे पुंसः स्त्रियाश् च प्रणितोदरे
vistṛtāghapramoṣāya śataṃ mūlena homayet śarāvasampuṭe puṃsaḥ striyāś ca praṇitodare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदस्त्रसम्पुटं सूत्रं विधायाभ्यर्चयेद्धृदा(२) सूत्रं शिवेन साङ्गेन कृत्वा सम्पातशोधितं
hṛdastrasampuṭaṃ sūtraṃ vidhāyābhyarcayeddhṛdā(2) sūtraṃ śivena sāṅgena kṛtvā sampātaśodhitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निदध्यात् कलशस्याधो रक्षां विज्ञापयेदिति शिष्यं पुष्पं करे दत्वा सम्पूज्य कलशादिकं
nidadhyāt kalaśasyādho rakṣāṃ vijñāpayediti śiṣyaṃ puṣpaṃ kare datvā sampūjya kalaśādikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणमय्य वहिर्यायाद् यागमन्दिरमध्यतः मण्डलत्रितयं कृत्वा मुमुक्ष्वनुत्तराननान्
praṇamayya vahiryāyād yāgamandiramadhyataḥ maṇḍalatritayaṃ kṛtvā mumukṣvanuttarānanān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तये पूर्ववक्त्रांश् च शिष्यांस्तत्र निवेशयेत् प्रथमे पञ्चगव्यस्य प्राशयेच्चुल्लकत्रयं
bhuktaye pūrvavaktrāṃś ca śiṣyāṃstatra niveśayet prathame pañcagavyasya prāśayeccullakatrayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिना कुशयुक्तेन अर्चितानन्तरान्तरं चरुन्ततस्तृतीये तु ग्रासत्रितयसम्मितं
pāṇinā kuśayuktena arcitānantarāntaraṃ caruntatastṛtīye tu grāsatritayasammitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टग्रासप्रमाणं वा दशनस्पर्शवर्जितं पालाशपुटके मुक्तौ भुक्तौ पिप्पलपत्रके
aṣṭagrāsapramāṇaṃ vā daśanasparśavarjitaṃ pālāśapuṭake muktau bhuktau pippalapatrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
:प् २६० हृदा सम्भोजनं दत्वा पूतैर् आचामयेज्जलैः दन्तकाष्ठं हृदा कृत्वा प्रक्षिपेच्छोभने शुभं
:p 260 hṛdā sambhojanaṃ datvā pūtair ācāmayejjalaiḥ dantakāṣṭhaṃ hṛdā kṛtvā prakṣipecchobhane śubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यूनादिदोषमोषाय मूलेनाष्टोत्तरं शतं विधाय स्थिण्डिलेशाय सर्वकर्मसमर्पणं
nyūnādidoṣamoṣāya mūlenāṣṭottaraṃ śataṃ vidhāya sthiṇḍileśāya sarvakarmasamarpaṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजाविसर्जनञ्चास्य चण्डेशस्य च पूजनं निर्माल्यमपनीयाथ शेषमग्नौ यजेच्चरोः
pūjāvisarjanañcāsya caṇḍeśasya ca pūjanaṃ nirmālyamapanīyātha śeṣamagnau yajeccaroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलशं लोकपलांश् च पूजयित्वा विसृज्य च विसृजेद्गणमग्निञ्च रक्षितं यदि वाह्यतः
kalaśaṃ lokapalāṃś ca pūjayitvā visṛjya ca visṛjedgaṇamagniñca rakṣitaṃ yadi vāhyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाह्यतो लोकपालानां दत्वा सङ्क्षेपतो बलिं भस्मना शुद्धतोयैर् वा स्नात्वा या गालयं विशेत्(१)
vāhyato lokapālānāṃ datvā saṅkṣepato baliṃ bhasmanā śuddhatoyair vā snātvā yā gālayaṃ viśet(1)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्थान् दर्भशय्यायां पूर्वशीर्षान् सुरक्षितान् हृदा सद्भस्मशय्यायां यतीन् दक्षिणमस्तकान्
gṛhasthān darbhaśayyāyāṃ pūrvaśīrṣān surakṣitān hṛdā sadbhasmaśayyāyāṃ yatīn dakṣiṇamastakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखाबद्धसिखानस्त्रसप्तमाणवकान्वितान् विज्ञाय स्नापयेच्छिष्यांस्ततो यायात् पुनर्वहिः
śikhābaddhasikhānastrasaptamāṇavakānvitān vijñāya snāpayecchiṣyāṃstato yāyāt punarvahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ हिलि हिलि त्रिशूलपाणये स्वाहा पञ्चगव्यञ्चरुं प्राश्य गृहीत्वा दन्तधावनं समाचम्य शिवं ध्यात्वा शय्यामास्थाय पावनीं(२)
oṃ hili hili triśūlapāṇaye svāhā pañcagavyañcaruṃ prāśya gṛhītvā dantadhāvanaṃ samācamya śivaṃ dhyātvā śayyāmāsthāya pāvanīṃ(2)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षागतङ्क्रियाकाण्डं संस्मरन् संविशेद्गुरुः इति सङ्क्षेपतः प्रोक्तो विधिर्दीक्षाधिवासने
dīkṣāgataṅkriyākāṇḍaṃ saṃsmaran saṃviśedguruḥ iti saṅkṣepataḥ prokto vidhirdīkṣādhivāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.